ფანძინგშანი

ფანძინგშანი () ან მთა ფანგძინგი — კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი თუნგჭენში, კუეიჭოუს პროვინციაში. ვულინგის მთების უმაღლესი მწვერვალი. მდებარეობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჩინეთში (2570 მ). ფანძინგშანის ეროვნული ნაკრძალი დაარსდა 1978 წელს, 1986 წელს იუნესკოს ბიოსფერულ ნაკრძალად გამოცხადდა. ფანძინგშანი მთა ჩინურ ბუდიზმში არის წმინდა, რომელიც ითვლება ბუდა მაიტრეას ზეშთაგონების ადგილად. 2018 წელს იგი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შევიდა. 

 სახელი 
მთის სახელი „ფანძინგ“ არის ფანთიენ ძინგთუს აბრევიატურა (, ან „ბრაჰმას წმინდა მიწა“). ფანთიენ არის ბუდისტი ზეციური მეფის ბრაჰმას ჩინური სახელი, ხოლო ძინგთუ ჩინურად ნიშნავს „სუფთა მიწას“. 

 მდებარეობა და გარემო 
ფანძინგშანი მდებარეობს ტონგჟენში, კუეიჭოუს პროვინციაში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჩინეთში. მისი რელიეფის სიმაღლე მერყეობს ზღვის დონიდან 480 მეტრიდან 2570 მეტრამდე.

ფანძინგშანის ეროვნული ნაკრძალი დაარსდა 1978 წელს და 1986 წელს გამოცხადდა იუნესკოს ბიოსფერული ნაკრძალად. ნაკრძალის ფართობია 567 კვ.კმ და წარმოადგენს აღმოსავლეთ ჩინეთის შუა სუბტროპიკული ალპური რეგიონის მცენარეულობის კონსერვაციას. მთა მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში 2018 წლის ივლისში შეიტანეს.

ფანძინგშანის შედარებითი იზოლაცია უზრუნველყოფს ბიომრავალფეროვნების მაღალ ხარისხს. რეგიონში გავრცელებულია ენდემური სახეობები, მათ შორის კუეიჭოუს ოქროს მაიმუნი (Rhinopithecus brelichi) და ფანძინგშანის ნაძვი (Abies fanjingshanensis). ფანძინგშანში გვხვდება გადაშენების პირას მყოფი რამდენიმე სახეობა, მათ შორის გიგანტური ჩინური სალამანდრა, ტყის მუშკი ირემი და რივზის ხოხობი. მთაზე ასევე არის უდიდესი სუბტროპიკული წიფლის ტყე.

 ბუდიზმი 
ფანძინგშანი ითვლება ჩინური ბუდიზმის წმინდა მთად, იგი მიჩნეულია მაიტრეას ბუდას ბოდჰიმანდად (ან ტაოჩანგად). ბუდიზმის გავლენამ ფანძინგშანამდე მიაღწია თანგის დინასტიის დროს, განსაკუთრებით ხოუ ხონგჟენის შემდეგ (), როდესაც 639 წელს აშენდა წანგქეს გზა (). ტრანსპორტირების გამარტივების შემდეგ აღწერილია ბუდისტური ტაძრების აგების რამდენიმე ფაქტი. უფრო მეტი ტაძარი აშენდა სუნგისა და იუანის დინასტიების დროს. 

ბუდიზმი აყვავდა მინგის და ცინგის დინასტიების დროს, როდესაც თიენკუან მაიტრეას კულტი () დომინანტი გახდა ფანძინგშანში. XVI საუკუნის ბოლოს ბოჭოუს აჯანყებამ დააზიანა ფანძინგშანის ტაძრები. აჯანყების ჩახშობის შემდეგ, იმპერატორმა ვანლიმ უბრძანა ბერ მიაოსუენს (), აღედგინა ოქროს მწვერვალი და ჩენგ'ენის ტაძარი (). მინგის და ცინგის დინასტიების დროს ტაძრების უმეტესობა ეკუთვნოდა ბუდიზმის წმინდა მიწას და ლინძს სექტებს. 

ცინგის დინასტიის დამხობის შემდეგ, მრავალი ტაძარი გაანადგურეს ჯარებმა და ბანდიტებმა. მთაზე მხოლოდ რამდენიმე ბერი დარჩა ჩინეთის რესპუბლიკის პერიოდში. 1980-იანი წლებიდან ძველ ტაძრებს ჩაუტარდა რეკონსტრუქცია, მათ შორის ჩენგ'ენის, ხუკუო ჩანის (), დიდ ოქროს ბუდას (), და ლონგციუენის ტაძრებს (). 

2010 წელს გაიხსნა ფანჯინშანის ბუდისტური კულტურული პარკი, ოქროს დარბაზით, სადაც განთავსებულია 250 კილოგრამის ოქროთი სამზადებული 5 მეტრი სიმაღლის მაიტრეას ბუდას ქანდაკება.

 აღიარება 
ასტეროიდ 215021 Fanjingshan-ს, რომელიც აღმოაჩინეს 2005 წელს PMO NEO კვლევის პროგრამის ასტრონომებმა, ეწოდა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის სახელი. ოფიციალური განცხადება გამოქვეყნდა მცირე პლანეტების ცენტრის მიერ 2019 წლის 8 ნოემბერს (). 

კუეიჭოუს პროვინციაში აღმოჩენილ ნამარხ ქონდრიხტიანთა გვარს (Fanjingshania ) ეწოდა ფანძინგშანის მთის სახელი.

 სქოლიო 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩინეთში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობა ანბანის მიხედვით