ოსკარ დირლევანგერი

ოსკარ პაულ დირლევანგერი (გერმ. Oskar Paul Dirlewanger, დ. 26 სექტემბერი, 1895, ვიურცბურგი, გერმანიის იმპერია — გ. 7 ივნისი, 1945, ალტსჰაუზენი, ვიურტემბერგი, საფრანგეთის საოკუპაციო ზონა) —  გერმანელი სს-ის ოფიცერი, მეთაურობდა სს-ის სპეციალურ ჯგუფს, რომელიც შემდგომ გადაიქცა  დირლევანგერის სს-ის 36-ე გრენადიერთა ბრიგადად. " ის გამორჩეული იყო თავისი სისასტიკით სადამსჯელო ოპერაციებში, მაგალითად ბელარუსის სოფლებში (ხატინიГосударственный мемориальный комплекс Хатынь: Особый батальон СС «Дирлевангер» Архивная копия от 25 марта 2009 на Wayback Machine, ბორკი და ა.შ.), დირლევანგერის დივიზია მონაწილეობდა ვარშავის აჯანყების ჩახრჩობაში. მის განყოფილებაში ძირითადად შედიოდნენ ბრაკონიერები, სისხლის სამართლის დამნაშავეები, შემდგომ პოლიტიკური პატიმრები. მეორე მსოფლიო ომის მერე გამოცხადდა ომის დამნაშავედ.

 ბიოგრაფია 
ოსკარ დირლევანგერი დაიბადა ვაჭრის ოჯახში 1895 წლის 26 სექტემბერს ვიურცბურგში. წარმოშობით ის შვაბი იყო.Cooper M. The phantom war: The German struggle against Soviet partisans, 1941—1944. L., 1979. P. 88. ბავშვობა გაატარა ესელინგ-ამ-ნეკარში. სწავლობდა ამავე ქალაქის გიმნაზიაში და სწავლა 1913 წელს დაამთავრა.

 პირველი მსოფლიო ომი 
დირლევანგერი ჩაიწერა ვიურტემბერგის ჯარში 1913 წლის 1 ოქტომბერს და იყო მეტყვიამფრქვევე "კიონიგ კარლ"-ის (გერმ. König Karl) 123-ე გრენადიულ განყოფილებაში. ის და მისი განყოფილება იბრძოდა დასავლეთ ფრონტზე, ისინი მონაწილეობდნენ ბელგიის, მერე საფრანგეთის დაპყრობაშიЗайончковский А. М. Первая мировая война. — СПб.: Полигон, 2000. — С. 121—131. — 878 с.. დაიჭრა 6-ჯერ, დაჯილდოვდა პირველი და მეორე ხარისხის რკინის ჯვრებით. ასევე, მეთაურობდა ბრიგადას აღმოსავლეთ ფრონტზე, უკრაინასა და რუმინეთში.ბრძოლის დამთავრების შემდეგ (ბრესტ-ლიტოვსკის ხელშეკრულება) დაავალეს რუმინეთში გადასვლა, მაგრამ თავისი ბატალიონით დაბრუნდა გერმანიაში და ბრიგადის დაშლა ბრძანა.

გერმანელი ბიოგრაფი კნუტ შტანგი წერს, რომ ამ ომმა სერიოზულად იმოქმედა მის ფსიქიკაზე, ამას ასევე ემატებოდა მისი ალკოჰოლიზმი და სადისტური სექსუალური პრეფერენციები.

 ომთაშორისი პერიოდი 
1919 წელს დირლევანგერი შეუერთდა თავისუფალ კორპუსს (გერმ. Freikorps) და 1920-1921 წლებში მონაწილეობდა სასტიკ ბრძოლებში კომუნისტურ ძალებთან სილეზიაში,თიურინგიაში, საქსონიასა და რურში. პარალელურად სწავლობა მაინჰემის კომერციულ სკოლაში, მაგრამ  იქნა გარიცხულიანტისემიტიზმის გამო.Hellmuth Auerbach. Die Einheit Dirlewanger. In: Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt GmbH, 1962, S. 251 1922 წელს ფრანკფურტის უნივერსიტეტში დაიცვა დისერტაცია სოციალურ-პოლიტიკურ მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხის მოსაპოვებლად. (გერმ.Staatswissenschaften)Hellmuth Auerbach. Die Einheit Dirlewanger. In: Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt GmbH, 1962, S. 251 ამავე წლის 1 ნოემბერს შევიდა ნსდაპ-ში,მაგრამ იქნა განდევნილი. ის  პარტიას მეორედ  1926 წელს შეუერთდება. 1922-1928 წლებში იყო შტუტგარტის ბანკების მოხალისე მცველი. 1928-1931 წლებში კი ერფურტის ტექსტილის ქარხანაში მუშაობდა. 1932-1933 წლებში იყო გადასახადების მრჩეველი.Reinhard Rürup (Hrsg.): Der Krieg gegen die Sowjetunion 1941—1945. Berlin 1991, S. 139 მუშაობა ბანკში ფულის მოპარვის ბრალდებით დატოვა, ხოლო ტექსტილის ქარხნიდან კი ფინანსური მაქინაციების გამო, თუმცა დირექტორთან მოილაპარაკა და კომპენსაცია გადაუხადა.

 ნაცისტების მიერ ძალაუფლების ხელში ჩაგდება. 1933-1939 წლები 
ნაცისტების მიერ ძალაუფლების ხელში ჩაგდების მერე 1933 წელს დირლევანგერმა დაიწყო მუშაობა ჰაილბრონის მუშაობის ინსპექციაში, თუმცა ძალიან სწრაფად ჩავარდა ინტრიგებსა და კორუფციაში.1934 წელს ის 2 წლით დააპატიმრეს სექსუალური ურთიერთობის გამო, 13 წლის გოგოსთან. დაპატიმრების შედეგად დაკარგა სამეცნიერო ხარისხი, ლეიტენანტის წოდება, მედლები, სამსახური და პარტიის წევრობა.Hellmuth Auerbach. Die Einheit Dirlewanger. In: Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt GmbH, 1962, S. 251

1936 წელს დირლევანგერი გათავისუფლდა და თავისი უახლოესი მეგობრის, გოტლობ ბერგერის რჩევით, რომელიც რეიხსფიურერ სს-ის შტაბის უფროსი იყო, ჩაეწერა მოხალისედ ჯერ უცხოურ ლეგიონში, შემდეგ ლეგიონ "კონდორში" (ორივე ლეგიონი მონაწილეობდა ესპანეთის სამოქალაქო ომში გენერალ ფრანცისკო ფრანკოს მხარეს)Hellmuth Auerbach. Die Einheit Dirlewanger. In: Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt GmbH, 1962, S. 251 1937 წლის აპრილიდან 1939 წლის მაისამდე მეთაურობდა სატანკო განყოფილებას.

დირლევანგერი დაჯილდოვდა ესპანური ჯვრით და სამშობლოში დაბრუნდა. ოსკარმა მოითხოვა საქმის გადამოწმება და იქნა გამართლებული მტკიცებულებების ნაკლებობის გამო. ფრანკფურტის უნივერსიტეტი  არ აპირებდა დირლევანგერისთვის დაებრუნებინა მისი სამეცნიერო ხარისხი, თუმცა შემდგომ მას ხარისხი დაუბრუნდა და ნსდაპ-ში წევრობაც აღუდგინეს.

 მეორე მსოფლიო ომი 
1940 წლის 4 ივნისს დირლევანგერის მეგობარმა გოტლობ ბერგერმა ჰიმლერს შესთავაზა დაენიშნა დირლევანგერი სს-ის სპეციალურ განყოფილებაში, რომელიც შედგებოდა პატიმრებისაგან. ობერშტურმფიურერის წოდებით ოსკარი მიიღეს სს-ში და მას მიეცა დავალება რომ  მიიღოს მონაწილეობა პატიმრების წვრთნაში.Hellmuth Auerbach. Die Einheit Dirlewanger. In: Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt GmbH, 1962, S. 252

სასჯელაღსრულების განყოფილებამ მიიღო სახელი "ორანიენბურგის ბრაკონიერთა ჯგუფი", 1940 წლის 1 სექტემბრიდან მას ერქმევა "დირლევანგერის განსაკუთრებული სს-ის ბატალიონი". 1943 წელს განყოფილებამ მთელი ბრიგადა ბრაკონიერები მიიღო, რის გამოც მას უწოდეს "დირლევანგერის განსაკუთრებული სს-ის გუნდი". როცა ჰიმლერი 1944 წლის ზაფხულში დაინიშნა სამხედრო რეზერვის მეთაურად, დირლევანგერის გუნდი გახდა "დირლევანგერის განსაკუთრებული სს-ის ბრიგადა".Hellmuth Auerbach. Die Einheit Dirlewanger. In: Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt GmbH, 1962, S. 252

ჰაინრიხ ჰიმლერის 1942 წლის 29 იანვრის ბრძანებით დირლევანგერის სპეციალური ჯგუფი გამოცხადდა სს-ის მოხალისე განყოფილებად და დაქვემდებარებულიყო სს-ის მთავარ სამმართველოს. განყოფილების უფროსი გოტლობ ბერგერი განყოფილებას პირადად მეთვალყურეობდა და იცავდა მეგობარს საყვედურისაგან.
მინი|დირლევანგერის განყოფილების სიმბოლო
1943 წლის თებერვალში, განყოფილების ახალი სიმბოლო შეიქმნა - ორი ჯვარედინად გადაკვეთილი ხელის ყუმბარა.

1944 წლის სექტემბერში ოსკარ დირლევანგერის ბრიგადა მონაწილეობდა ვარშავის აჯანყების ჩახრჩობაში,Hellmuth Auerbach. Die Einheit Dirlewanger. In: Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt GmbH, 1962, S. 261 ამავე წლის ოქტომბერში კი სლოვაკეთის აჯანყების ჩახრჩობაში.Hellmuth Auerbach. Die Einheit Dirlewanger. In: Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt GmbH, 1962, S. 251 1945 წლის 12 თებერვალს ბრიგადა გამოიყენებოდა გუბენში. დირლევანგერი დაიჭრა და ფრონტის იქით გადიოდა მკურნალობას. 1945 წლის აპრილში, როცა საბჭოთა არმია ოდრის მდინარეზე გადავიდა და  გერმანელების დაცვა დაშალა, დირლევანგერის ბრიგადა ალყაში ჩავარდა,რასაც მათი ტყვედ აყვანა მოჰყვა..Hellmuth Auerbach. Die Einheit Dirlewanger. In: Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt GmbH, 1962, S. 262

 დირლევანგერის სიკვდილი 
1945 წლის 7 მაისს ოსკარ დირლევანგერი ფრანგებმა დააპატიმრეს ალტსჰაუზენში და უახლოეს ციხეში ჩასვეს. მცველები  ცემდნენ მას. ქალაქის რეესტრით, დირლევანგერი მოკვდა 7 ივნისსHellmuth Auerbach. Die Einheit Dirlewanger. In: Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt GmbH, 1962, S. 252, თუმცა არსებობდა სხვადასხვა ვერსია, რომ ის ცოცხალია და მას დედამიწის სხვადასხვა  წერტილებში ხედავდნენ.1960 წელს დირლევანგერის ნაშთები იქნა ამოღებული ექსპერტიზის მიზნით, ამავე წლის ოქტომბერში კი დამტკიცდა, რომ ნაშთები ნამდვილად ეკუთვნის მას.Hellmuth Auerbach. Die Einheit Dirlewanger. In: Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt GmbH, 1962, S. 252

 რესურსები ინტერნეტში 

 Hellmuth Auerbach. Die Einheit Dirlewanger. In: Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt GmbH, 1962, S. 251
 Hellmuth Auerbach. Die Einheit Dirlewanger. In: Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt GmbH, 1962, S. 252
 Hellmuth Auerbach. Die Einheit Dirlewanger. In: Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt GmbH, 1962, S. 253
 Hellmuth Auerbach. Die Einheit Dirlewanger. In: Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt GmbH, 1962, S. 261
 Hellmuth Auerbach. Die Einheit Dirlewanger. In: Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt GmbH, 1962, S. 262

სქოლიო