სორა ეშონტორაევა

სორა აბდურაჰმონოვნა ეშონტორაევა ( რუსიფიცირებული ფორმა სარა იშანტურაევა ) (  ,  , დ. ძველი სტილით: 26 ოქტომბერი (ახ. სტ. 8 ნოემბერი), 1911  — გ. 8 სექტემბერი, 1998) — საბჭოთა და უზბეკი მსახიობი. ის იყო უზბეკეთის სსრ- ის ერთ-ერთი პირველი მსახიობი, რომელმაც ეროვნული პოპულარობა მოიპოვა. მას უწოდეს „უზბეკური სცენის მარგალიტი“. 

 ადრეული წლები 
ეშონტორაევა  დაიბადა 8 ნოემბერს  უზბეკი გლეხის ოჯახში , სოფელ ბეშბულოქში . მამის გარდაცვალების შემდეგ, როდესაც ის ძალიან პატარა იყო, დედამ ის და მისი ორი და-ძმა გააშვილა, რათა გაეზარდათ მშვილებელ მშობლებს.  ახალგაზრდობაში იგი სწავლობდა გოგონების ზებ-უნ-ნისას ტაშკენტის პანსიონში, სადაც დაიწყო სპექტაკლებში მსახიობობა.  როდესაც ის მხოლოდ ცხრა წლის იყო, მას უნდა დაეწყო ფარანჯას ტარება, შემდეგ კი მეზობელზე დანიშნეს. მან მალევე თქვა უარი სახის პირბადის ტარებაზე და საბოლოოდ დაქორწინდა თანამემამულე მხატვარ აბორ ჰიდოიატოვზე.   

მან დატოვა უზბეკეთი 1924 წელს, რადგან სორა შეარჩიეს თეატრის 24 უზბეკ სტუდენტს შორის, რომლებიც გაემგზავრებოდნენ მოსკოვში სასწავლებლად.  მოგვიანებით სტუდენტებმა შექმნეს ჰამზას დრამატული თეატრი.  ჯგუფი დაბრუნდა უზბეკეთში 1927 წელს, სადაც მათ რელიგიური ფანატიკოსების თავდასხმის საფრთხე ემუქრებოდათ პირბადის მოხსნის წახალისებისთვის. ეშონტორაევას რამდენიმე კოლეგა მოკლეს რელიგიურმა ფანატიკოსებმა, მათ შორის ტურსუნოი საიდაზიმოვა, რომელიც მოკლეს, როდესაც მისი ჯგუფი გასტროლებზე იმყოფებოდა ბუხარაში 1928 წელს,  რასაც მოჰყვა ჰაქიმ-ზადე ნიაზ ჰამზას მკვლელობა შოჰიმარდონში 1929 წელს  

 კარიერა 
დაამთავრა თეატრალური სკოლა და გადავიდა სამარყანდში 1927 წელს. ეშონტორაევას სამსახიობო კარიერა 1930-იან წლებში დაიწყო. მან შეასრულა მთავარი როლები მნიშვნელოვან სპექტაკლებში, მათ შორის ტურსუნოის სპექტაკლში ჰუჯუმი და ფილმში „ორი ბატონის მსახური“ ბეატრიჩეს როლი . მან განაგრძო მთავარი გმირი ქალის როლების შესრულება თეატრის ბევრ სხვა სპექტაკლში, რომელშიც შედიოდა დრამატურგების ახალი უზბეკური პიესები. ის მონაწილეობდა ჰამზასა და კამილ იაშინის პიესებში, ასევე ძველი კლასიკოსების, როგორიცაა შექსპირის ჰამლეტში, რომელშიც მან შეასრულა ოფელიას როლი. 1946 წლიდან 1955 წლამდე და 1981 წლიდან 1985 წლამდე მუშაობდა უზბეკეთის სსრ თეატრალური საზოგადოების საბჭოს თავმჯდომარედ. გამოჩნდა რამდენიმე ფილმშიც .  "Эшонтўраева Сора Абдураҳмоновна" OʻzME; Қизилқумит—Ҳўрмуз. 11-jild. Toshkent, 2005-yil

მსახიობობის გარდა, ეშონტორაევა აქტიურად  იყო ჩართული პოლიტიკაში. 1939 წელს გახდა კომუნისტური პარტიის წევრი. იგი ასევე იყო უზბეკეთის სსრ უმაღლესი საბჭოს წევრი, უზბეკეთის სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი, კომუნისტური პარტიის მე-19 კონგრესის დელეგატი და სსრკ უზენაესი საბჭოს დეპუტატი მე-2, მე-3 და მე-4 მოწვევებიდან (1946-1958 წწ.). იგი ასევე მუშაობდა საბჭოთა მშვიდობის ფონდის უზბეკეთის ფილიალის გამგეობის თავმჯდომარედ.   

ეშონტორაევა გარდაიცვალა ტაშკენტში 1998 წლის 8 სექტემბერს და დაკრძალეს ჩიგატოის სასაფლაოზე. "Эшонтўраева Сора Абдураҳмоновна" OʻzME; Қизилқумит—Ҳўрмуз. 11-jild. Toshkent, 2005-yil

 ჯილდოები 

 უზბეკეთის სსრ სახალხო არტისტი (1937)
 სსრკ სახალხო არტისტი (1951)
 სტალინის პრემია (1949)
 სსრკ-ის სახელმწიფო პრემია (1977)
 ჰამზას პრემია (1967)
 ლენინის ორი ორდენი (1945 და 1971 წწ.)
 ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი (1991 წ.)
 შრომის წითელი დროშის ორდენი (1937, 1950, 1951, 1957 და 1959 წწ.)
 ხალხთა მეგობრობის ორდენი (1981)
 საპატიო ნიშანი (1939)
 მედალი „გამორჩეული შრომისთვის“ (1944)
 სოღლომ ავლოდ უჩუნის ორდენი (1993)
 გამოჩენილი ღირსების ორდენი (2004, სიკვდილის შემდგომ)

 სქოლიო 

კატეგორია:სსრკ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ხალხთა მეგობრობის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები