უჰუდის ბრძოლა

უჰუდის ბრძოლა (625 წლის 23 მარტი) — დაპირისპირება უჰუდის ჩრდილოეთით ხეობაში. ყურაიშის მეკანებმა, აბუ სუფიან იბნ ჰარბის ხელმძღვანელობით, მეთაურობდნენ 3,000 კაციან არმიას მუჰამედის პოზიციებზე მედინაში. ეს იყო ერთადერთი ბრძოლა მუსლიმურ-ყურაიშ ომის განმავლობაში, რომელშიც მუსლიმებმა ვერ მოახერხეს თავიანთი მტრის დამარცხება და ეს მოხდა ბადრის ბრძოლიდან მხოლოდ ერთი წლის შემდეგ.
აბუ სუფიანი გახდა ყურაიშის დე ფაქტო ლიდერი მას შემდეგ, რაც ამრ იბნ ჰიშემი გარდაიცვალა ბადრში ცხრა თვით ადრე. მას სურდა შურისძიება მექას დანაკარგების გამო რომელიც განიცადეს ბადრის ბრძოლაში, 624 წელს მექადან აგემგზავრა, ამჯერად მისი არმია სამჯერ აღემატებოდა იმ არმიას რომელიც ბადრის ბრძოლაში ყავდათ. ბრძოლის კიდევ ერთი მიზეზი იყო აბუ სუფიანის სავაჭრო გზების დაცვა. უჰუდის ბრძოლა იყო მეორე სამხედრო შეხვედრა მეკანებსა და მუსლიმებს შორის და პირველი, რომელშიც მუსლიმები თავდაცვითი მხარე იყვნენ. ბრძოლა ორ არმიას შორის უჰუდის ხეობაში მოხდა. 

მიუხედავად იმისა, რომ უმცირესობაში იყვნენ, მუსლიმებმა ადრეულად დაიწყეს მოქმედება და მექანის ხაზები უკან დაიხიეს, რითაც მექანის ბანაკის დიდი ნაწილი დაუცველი დარჩა. როდესაც ბრძოლა, მხოლოდ ერთი ნაბიჯით იყო დაშორებული გადამწყვეტი მუსლიმური გამარჯვებიდან, სერიოზული შეცდომა დაუშვა მუსლიმური არმიის ნაწილმა, რომელმაც შეცვალა ბრძოლის შედეგი. მუსლიმმა მშვილდოსნებმა ნებართვის გარეშე დატოვეს პოზიციები ამან კი საშუალება მისცა მტრის კავალერიას გაერღვიათ ხაზი და დაბნეულება შეეტანათ არმიაში. ბევრი მუსლიმი მოკლეს და თავად მუჰამედი მძიმედ დაშავდა. მექანები მუსლიმებს არ დაედევნენ, რადგან უჰუდის მთას მკაცრი რელიეფი ჰქონდა, მაგრამ მექაში გამარჯვების გამოცხადებისკენ გაემართნენ. მუსლიმებისთვის ბრძოლა მნიშვნელოვანი უკუსვლა იყო. ორი არმია ერთმანეთს კვლავ შეხვდა თხრილების ბრძოლაში, სადაც მუსლიმები კვლავ დაცვით პოზიციაში იმყოფებოდნენ. 

 წინაპირობა 
ბადრის ბრძოლაში 624 წლის მარტს, მეკანებმა დაკარგეს 140 კაცი (70 დაიღუპა, ხოლო კიდევ 70 ტყვედ აიყვანეს), მათ შორის ამრ იბნ ჰიშემი, მუჰამედის ანტაგონისტი, რომელიც ხელმძღვანელობდა არმიას ბადრში მუსლიმების წინააღმდეგ.Peters (1994) pp. 211—214. მუსლიმები თვლიან, რომ მუჰამედის გამარჯვება ბადრში განპირობებული იყო ღვთიური ჩარევით და მუჰამედის დროს მუსულმანები თვლიდნენ, რომ მომავალში ასეთი გამარჯვებები გარანტირებული იყო.Watt (1974) pp. 142—143. ბადრში რამდენიმე მნიშვნელოვანი ლიდერის გარდაცვალების შემდეგ, ყურეიშის ხელმძღვანელობა გადაეცა აბუ სუფიანს, რომელმაც აკრძალა ბადრში დანაკარგების გლოვა. მუჰამედზე შურისძიების სურვილით, მან პირობა დადო, რომ საპასუხო დარბევას ჩაატარებდა მედინაში.Watt (1974) pp. 132—135. რამდენიმე თვის შემდეგ აბუ სუფიანი ახლდა 200 კაციან წვეულებას ქალაქში, მიიღო დროებითი საცხოვრებელი ებრაული ტომის მეთაურთან ბანუ ნადირთან და შეიტყო მედინაში მიმდინარე სიტუაციაზე. შემდეგ მან და მისმა პარტიამ დატოვეს მედინა, დაწვეს ორი სახლი თავისი აღქმის შესასრულებლად. რამდენიმე თვის შემდეგ, აბუ სუფიანმა შეკრიბა 3000 კაციანი ჯარი შურის საძიებლად.

 ბრძოლა 
 მექაელთა მარში მედინასკენ 
3000-კაციანი არმიით, რომელსაც მეთაურობდა აბუ სუფიან იბნ ჰარბი, გაემართა მედინაში, რათა შური ეძიებინა ბადრის ბრძოლაში მარცხის გამო. ისინი დაბანაკდნენ ქალაქის ჩრდილოეთით საძოვრებზე, იმ იმედით, რომ მუსლიმები მათ შესახვედრად გამოვიდოდნენ. ადრინდელი მუსლიმი ისტორიკოსის იბნ ისაკის თანახმად, რამდენიმე მექელი ქალი, როგორც ამბობენ, თან ახლდა აბუ სუფიანის ჯარს მათი მორალის ასამაღლებლად, მათ შორის ჰინდ ბინტ უტბა, აბუ სუფიანის ცოლი.~

624 წლის 20 დეკემბერს, ხუთშაბათს, საღამოხანს, სკაუტმა შეატყობინა მუჰამედს მექის არმიის ყოფნისა და რაოდენობის შესახებ. მეორე დილით, მუსლიმთა ომის საბჭო შეიკრიბა და იყო დავა იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა მოეგერიებინათ მექალები. მუჰამედი და მრავალი ბრძენი უფროსი მოღვაწე ვარაუდობენ, რომ უფრო უსაფრთხო იქნებოდა მედინაში ბრძოლა და მისი ძლიერ გამაგრებული ციხესიმაგრეების გამოყენება. ახალგაზრდა მუსლიმები ამტკიცებდნენ, რომ მექალები ანადგურებდნენ მათ მოსავალს და რომ ციხესიმაგრეებში შეკრება გაანადგურებდა მუსულმანურ პრესტიჟს. მუჰამედი საბოლოოდ დაეთანხმა ამ უკანასკნელის სურვილს და მუსლიმთა ძალა საბრძოლველად გაამზადა. 

 დაპირისპირება 
625 წლის 23 მარტს ჯარები განლაგდნენ უჰუდის ხეობაში. მექელთა არმიამ მუსლიმთა ხაზების წინ პოზიცია დაიკავა, მთავარ ფრაქციას აბუ სუფიანი მეთაურობდა. იკრიმა იბნ აბუ ჯაჰლი ხელმძღვანელობდა მარცხენა და მარჯვენა ფლანგებს. ამრ იბნ ალ-ასი, კავალერიის მეთაური, პასუხისმგებელი იყო კავალერიის ფრთებს შორის შეტევის ორგანიზებაზე. აბუ ამირმა პირველი შეტევის გაშვების ნება დართო. მას შემდეგ, რაც მუსლიმებმა ქვების სროლა შეწყვიტეს, აბუ ამირი და მისი ძალები იძულებულნი გახდნენ უკან დაეწიათ მექელთა ხაზებს.https://zamzam.com/blog/battle-of-uhud/ 

მაკკანის ლიდერი, ტალჰა იბნ აბი ტალჰა ალ-აბდარი, წინ წავიდა და მუსლიმებს დუელში დაუპირისპირა. შედეგად, მუჰამედის ბიძაშვილი, ალი იბნ აბი თალიბი, შეტევაზე გადავიდა და ტალჰა ერთი დარტყმით დაამარცხა. თალჰა იბნ აბი თალჰა ალ-აბდარიის ოჯახი ხელმძღვანელობდა მაკკანის არმიის სტანდარტებს. ამიტომ, ტალჰას ძმები და ვაჟები სათითაოდ გავიდნენ მაკკანის დროშის გადასარჩენად და ვაჟკაცურად იბრძოდნენ, სანამ ყველა არ მოკვდა. დუელების შემდეგ ორი არმია საერთო ბრძოლაში ჩაერთო. მაგრამ, როდესაც მუსლიმებმა შეაღწიეს მაკკანის რიგებში, ყურაიშის ნდობამ სწრაფად დაიწყო ნგრევა.https://zamzam.com/blog/battle-of-uhud/ 

ამ კრიტიკულ მომენტში მექელმა კავალერიამ, ხალიდ იბნ ალ-ვალიდის მეთაურობით, გამოიყენა ეს ნაბიჯი და შეუტია მუსლიმი მშვილდოსნების დარჩენილ უმცირესობას, რომლებმაც უარი თქვეს მუჰამედის ბრძანებების დაუმორჩილებლობაზე და კვლავ ბორცვზე იმყოფებოდნენ. იქიდან მექაელებმა შეძლეს მუსლიმთა ფლანგზე და უკანა მხარეს შეტევა. მოკლულ მუსლიმებს შორის ყველაზე გამორჩეული იყო ჰამზა, რომელიც მოულოდნელი თავდასხმის შედეგად ჩამოაგდო ეთიოპიელმა მონამ. სანამ მექას წინააღმდეგობა გაძლიერდა, გავრცელდა ჭორები, რომ მუჰამედიც დაიღუპა. თუმცა, გაირკვა, რომ მუჰამედი მხოლოდ დაიჭრა, რამაც გამოიწვია ჭრილობა შუბლზე და ტუჩზე. 

ლიტერატურა









 Watt, W. Montgomery (1974).  Muhammad: Prophet and Statesman, Oxford University Press 


რესურსები ინტერნეტში
უჰუდის ბრძოლა
ბრძოლის მიზეზები

სქოლიო

კატეგორია:625 წლის ბრძოლები
კატეგორია:VII საუკუნის ბრძოლები