ლინკოლნის ბრძოლა (1217)

ლინკოლნის მეორე ბრძოლა- ეს ბრძოლა მოხდა ლინკოლნის ციხეზე 1217 წლის 20 მაისს, პირველი ბარონების ომის დროს, მომავალი საფრანგეთის ლუი VIII-ისა და ინგლისის მეფე ჰენრი III-ის ძალებს შორის. ლუის ძალებს თავს დაესხნენ დახმარების ძალები უილიამ მარშალის, პემბროკის პირველი გრაფის მეთაურობით. გრაფი პერში, რომელიც საფრანგეთის ჯარებს მეთაურობდა, მოკლეს და ლუი გააძევეს თავისი ბაზიდან ინგლისის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ძარცვა, რომელიც შემდეგ მოხდა, ცნობილია როგორც "ლინკოლნის ბაზრობა". ლინკოლნის მოქალაქეები ლუის ერთგულები იყვნენ, ამიტომ ჰენრის ჯარებმა ქალაქი გაძარცვეს.

 ფონი 
1216 წელს, პირველი ბარონთა ომის დროს ინგლისის მემკვიდრეობის გამო, საფრანგეთის პრინცი ლუი შევიდა ლონდონში და თავი ინგლისის მეფედ გამოაცხადა. ლუის მხარს უჭერდნენ სხვადასხვა ინგლისელი ბარონები, რომლებიც ეწინააღმდეგებოდნენ მეფე ჯონის მმართველობას. ჯონი შუა ომში გარდაიცვალა და მისი ცხრა წლის ვაჟი, ჰენრი III დადგა ინგლისის მეფედ, როგორც მამის მემკვიდრე.

როგორც კი ჯონი გარდაიცვალა, ბევრ ბარონს სურდა შეეცვალა მხარე და ებრძოლა ჰენრისთვის პრინც ლუის წინააღმდეგ. უილიამ მარშალი, პემბროკის პირველი გრაფი, დიდი რაინდი გამორჩეული საბრძოლო უნარებითა და ძალით ჰენრის რეგენტად მსახურობდა. მარშალმა მოუწოდა ყველა დიდებულს, რომლებსაც ციხეები ეჭირათ ინგლისში, ნიუარკში შეკრებაზე. შეიკრიბა დაახლოებით 400 რაინდი, 250 მშვილდოსანი და უფრო დიდი დამხმარე ძალა როგორც ცხენოსანი,  ქვეითი ჯარისკაცებისგან.The Battle of Lincoln (1217), according to Roger of Wendover/ლინკოლნის ბრძოლა (1217), როჯერ ვენდოვერის მიხედვით მარშალმა თავისი ძალები ქალაქ ლინკოლნში გაილაშქრა პრინც ლუის ალყის გასარღვევად.

 ბრძოლის ადგილი 
შუა საუკუნეების ლინკოლნი იყო უძველესი გალავნით შემოსაზღვრული ქალაქი, ნორმანული ციხესიმაგრე მის ცენტრთან ახლოს,რომელიც გადაჭიმული იყო რომაული აშენებული ორი მნიშვნელოვანი მაგისტრალის გზაჯვარედინზე. ეს ტრანსინგლისური მარშრუტები იყო ისტორიული და მთავარი არტერიები ეროვნული ვაჭრობისა და მთავრობისთვის, რაც ლინკოლნს სტრატეგიულ ადგილად აქცევდა. უილიამ დამპყრობელმა 150 წლით ადრე გასცა ბრძანება ლინკოლნის ციხესიმაგრის აგება გორაზე, ძველ რომაულ ციხეზე.

1217 წლის მაისის ბრძოლის დროს ლუის ჯარებმა აიღეს ქალაქი ლინკოლნი, მაგრამ ლინკოლნის ციხე ხელუხლებელი დარჩა. მისი გარნიზონი, რომელსაც კასტელანი ნიკოლა დე ლა ჰეი მეთაურობდა, იყო მეფე ჰენრის ერთგული და განაგრძობდა მნიშვნელოვანი სიმაგრის დაცვას პრინც ლუის ერთგული ძალებისგან, რომელსაც ხელმძღვანელობდა გრაფი პერშე თომასი.Asbridge, Thomas/ ასბრიჯი, თომასი (2017 წლის მაისი). "The battle of Lincoln"/ალინკოლნის ბრძოლა. BBC History Magazine. Bristol./გვ.24. .

 ბრძოლა 
მარშალის ძალები ქალაქ სტოუდან მიუახლოვდნენ ლინკოლნს ჩრდილო-დასავლეთიდან რამდენიმე მილის მანძილზე. წინსვლა ცნობილი იყო თომას, გრაფი პერშესთვის, მაგრამ მისი რაინდები გაურკვეველნი იყვნენ მტრის სიძლიერის შესახებ. ჩამოყალიბდა ორი სტრატეგია. ისინი, ვინც თვლიდა, რომ მარშალის ძალები შედარებით მცირე რაოდენობით იყო, ემხრობოდნენ თავდასხმის გეგმას: შეხვედრა იქნებოდა ღია ბრძოლის ველზე გორაკის ძირში, სანამ მარშალი მიაღწევდა ქალაქის კარიბჭეს. მათ, ვისაც სჯეროდა, რომ მარშალს სახიფათოდ დიდი ძალა ჰქონდა, ემხრობოდა უფრო თავდაცვით გეგმას: დააყოვნეთ მარშალი ქალაქის გალავნის კარიბჭესთან და ამავე დროს დააჭირეთ ალყას, დაიპყროთ ციხე და დაიკავეთ ეს ბევრად უფრო ძლიერი პოზიცია. თავდაცვითი გეგმა მიღებულ იქნა, თუმცა არა მუდმივი უთანხმოების გარეშე.

მარშალი გაემართა ქალაქის ჩრდილოეთ კარიბჭესთან, რომელიც ციხესთან ახლოს მდებარეობდა. მარშალის ყველა მშვილდოსანი, დიდგვაროვანი ფალკეს დე ბროტეს მეთაურობით, თავს დაესხნენ და აიღეს კარიბჭე. პერშეს ძალებმა არ უპასუხეს, მაგრამ განაგრძეს ციხის ალყა.

მარშალის მთავარი ძალები უზრუნველყოფდნენ ჩრდილოეთის კარიბჭეს, ხოლო ბროუტეს არბალეტის მებრძოლებმა მაღალი პოზიციები დაიკავეს სახლების სახურავებზე. შემდეგ, საბოლოო დარტყმაში, მარშალის რაინდებმა და ქვეითმა ჯარისკაცებმა პერშეს ალყა შემოარტყეს. პერშეს შესთავაზეს დანებება, მაგრამ სიკვდილამდე იბრძოდა.ლუის არმიის წევრები, რომლებიც არ იყვნენ დატყვევებული, გაიქცნენ ლინკოლნიდამ, ქალაქის სამხრეთ კარიბჭედან, ლონდონში. ბრძოლის დასრულებას დაახლოებით ექვსი საათი დასჭირდა.

 შედეგები 
ქალაქი ლინკოლნი გაძარცვა მარშალის გამარჯვებულმა არმიამ, იმ მოტივით, რომ იგი ლოიალური იყო, მოგვიანებით ევფემისტურად უწოდეს "ლინკოლნის ბაზრობა". სამხრეთით, ლინკოლნსა და ლონდონს შორის მდებარე ქალაქების მაცხოვრებლებუ ჩასაფრდნენ და მოკლეს ზოგიერთი გაქცეული ფრანგი ჯარისკაცი ლონდონის სამხრეთით, გაქცევის დროს.

ლინკოლნის ბრძოლა იყო გარდამტეხი მომენტი პირველ ბარონთა ომში.Freeman, Edward Augustus/ფრიმანი, ედვარდ ავგუსტუსი. The History of the Norman Conquest of England/ინგლისის ნორმანების დაპყრობის ისტორია Oxford: 1879. გვ. 719 ჰენრის ბევრი მტერი - ბარონები, რომლებიც მხარს უჭერდნენ ლუის და ეხმარებოდნენ ლუის სამხედრო ძალების მომარაგებას, ორგანიზებასა და მართვას - ტყვედ ჩავარდა ლინკოლნში.ფრანგების გაძლიერების მიზნით, ევსტასი ბერიმა ჯარი გაიგზავნა ინგლისის არხის გასწვრივ ლუის ძალების გასაძლიერებლად. ჰუბერტ დე ბურგმა დოვერის ბრძოლაში ფრანგული ხომალდები დაამარცხა. ამ დამარცხებამ მნიშვნელოვნად შეამცირა საფრანგეთის შანსები ინგლისის გვირგვინისთვის და პრინცი ლუი და მისი დარჩენილი ძალები დაბრუნდნენ საფრანგეთში. 1217 წლის სექტემბერში, ლამბეტის ხელშეკრულებამ აიძულა ლუი დაეტოვებინა პრეტენზია ინგლისის ტახტზე და განედევნა ევსტასის ძმები არხის კუნძულებიდან.

 სქოლიო 

კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები
კატეგორია:ინგლისის ბრძოლები
კატეგორია:1217 წლის ბრძოლები
კატეგორია:XIII საუკუნის ბრძოლები