მარია ვიტეკი

მარია ვიტეკი (საბრძოლო ფსევდონიმი  „Mira“, „Pani Maria“, დ. 16 აგვისტო, 1899,  გოსტინინის მახლობლად  - გ. 19 აპრილი, 1997, ვარშავა, პოლონეთი) — მსახურობდა პოლონეთის არმიაში და მასთან დაკავშირებულ ორგანიზაციებში 18 წლიდან  პენსიაზე გასვლამდე, 1991 წელი. გახდა პირველი პოლონელი ქალი, რომელიც დააწინაურეს და გახდა ბრიგადის გენერალი.

 ადრეული სერვისი 
მარია ვიტეკი დაიბადა და გაიზარდა პოლონეთის რუსულ დანაყოფში, 1899 წლის 16 აგვისტოს. მისი მამა, სტანისლავ ვიტეკი, დურგალი, იყო პოლონეთის სოციალისტური პარტიის (PPS) წევრი და ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად უკრაინაში გადავიდა 1915 წელს, რათა არ დაეპატიმრებინა რუსეთის ხელისუფლებას. მარია საშუალო სკოლაში სწავლის დროს შეუერთდა პოლონეთის სკაუტურ ჯარს კიევში. შემდეგ იგი გახდა პირველი ქალი სტუდენტი კიევის უნივერსიტეტის მათემატიკის ფაკულტეტზე. ამავდროულად შეუერთდა ფარულ Polska Organizacja Wojskowa-ს (პოლონეთის სამხედრო ორგანიზაცია) და დაასრულა სერჟანტთა მოსამზადებელი კურსი. 1919 წელს შეუერთდა პოლონეთის არმიის ჯგუფს, რომელიც ებრძოდა ბოლშევიკებს უკრაინაში. შემდეგ 1920 წელს, როგორც მოხალისე ქალთა წევრი, იგი იბრძოდა ბრძოლაში ლვოვისთვის (ახლანდელი ლვივი) და პირველად დაჯილდოვდა უმაღლესი პოლონური მედლით Virtuti Militari. 

 ომებს შორის 
1928 წლიდან 1934 წლამდე ის იყო Przysposobienie Wojskowe Kobiet - ორგანიზაციის მეთაური, რომელიც ამზადებდა ქალებს სამხედრო სამსახურისთვის. 1935 წელს დაინიშნა ქალთა განყოფილების უფროსად ფიზკულტურისა და სამხედრო მომზადების ინსტიტუტში ბიელანიში, ვარშავის მახლობლად.

 მეორე მსოფლიო ომი 
პოლონეთში შეჭრის დროს (1939) იყო ქალთა სამხედრო დახმარების ბატალიონების მეთაური. 1939 წლის ოქტომბერში იგი შეუერთდა მიწისქვეშა შეიარაღებული ბრძოლის ასოციაციას (ZWZ), რომელიც მოგვიანებით გახდა სამამულო არმია . ის იყო ქალთა არმიის სამსახურის უფროსი გენ. გროტ-როვეცკი და მოგვიანებით გენ. ბორ-კომოროვსკი. იგი ვარშავის აჯანყებაში იბრძოდა და ვიცე-პოლკოვნიკად დააწინაურეს. კაპიტულაციის შემდეგ მან თავი აარიდა გერმანელების დატყვევებას და ვარშავის ნანგრევები მშვიდობიან მოსახლეობაში დარჩა. მან განაგრძო შიდა არმიის შტაბის თანამდებობის ფუნქციების შესრულება 1945 წლის იანვარში, მის დაშლამდე.
მარჯვნივ|მინი| მარია ვიტეკის ძეგლი ვარშავის სამხედრო მუზეუმში

 ომის შემდეგ 
როდესაც პოლონეთის კომუნისტურმა მთავრობამ ხელახლა გახსნა ფიზიკური აღზრდისა და სამხედრო მომზადების ინსტიტუტი, იგი თავდაპირველად დაუბრუნდა თავის წინა თანამდებობას, როგორც ქალთა განყოფილების ხელმძღვანელი. თუმცა, 1949 წელს მირა დააპატიმრა კომუნისტურმა ხელისუფლებამ და რამდენიმე თვე გაატარა ციხეში. გათავისუფლების შემდეგ მუშაობდა გაზეთების კიოსკში. მისი ინიციატივით შეიქმნა „ქალთა ისტორიის კომისია“. პოლონეთში კომუნისტური მმართველობის დაშლის შემდეგ, პრეზიდენტმა ლეხ ვალენსამ დანიშნა ის ბრიგადის გენერლად 1991 წლის 2 მაისს. ამრიგად, იგი გახდა პირველი პოლონელი ქალი, რომელმაც გენერლის წოდება მიაღწია. ის არ დაქორწინებულა.

2007 წლის 19 აპრილს, მისი გარდაცვალების 10 წლისთავზე, ვარშავაში პოლონეთის არმიის მუზეუმში გაიხსნა მისი ბუნებრივი ზომის ბრინჯაოს ძეგლი.

 იხილეთ აგრეთვე 
 ვანდა გერცი
 ელჟბიეტა ზავაცკა

 რესურსები ინტერნეტში 

 სტატია პოლონურ გაზეთში "Rzeczpospolita", 1997 წლის 2 მაისი
 თავდაცვის სამინისტროს ბიულეტენი 2007 წლის 19 აპრილი - პოლონურად
 M. Ney Krwawicz, ქალი ჯარისკაცი პოლონეთის საშინაო არმიის 
 გენერალ ვიტეკის ძეგლი ვარშავის სამხედრო მუზეუმში

კატეგორია:პოლონელი გენერლები
კატეგორია:პოლონეთის არმიის ოფიცრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:დაბადებული 1899