დედა-სამშობლო გვეძახის!

დედა-სამშობლო გვეძახის! () — დიდი სამამულო ომის დროინდელი პლაკატი, რომელიც შექმნა ქართველმა გრაფიკოსმა ირაკლი თოიძემ 1941 წელს, სავარაუდოდ, ივნისის ბოლოს. შექმნის ზუსტი თარიღი უცნობია და დისკუსიის საგანს წარმოადგენს. პლაკატი მოიწონა იოსებ სტალინმა, რომელმაც ბრძანა მისი 5-მილიონიანი ტირაჟით გამოცემა და პარტიის ყველა ქალაქკომში, რაიკომსა და სამხედრო კომისარიატში დარიგება.Торчинов, В.А. Леонтюк, А.М. Вокруг Сталина: историко-биографический справочник, 2000  გარკვეული როლი ითამაშა მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში მებრძოლეების სულისკვეთების ასამაღლებლად და სიმბოლოდ იქცა.Родина-Мать» в истории визуальной культуры России  

„დედა-სამშობლო“ აშკარად არის დაკავშირებული დედა-რუსეთის იერთან, რომელიც პროპაგანდის მიზნით ფართოდ გამოიყენებოდა პირველი მსოფლიო ომისა და რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს. თოიძის შვილის მოგონებით, მხატვარს უყვარდა ანდრეი ბელის შემოქმედება, რომელსაც აქვს სტრიქონი: „ნება მიბოძე, ო დედა-სამშობლოვ...“; შესაძლოა სწორედ ამან განაპირობა პლაკატის შინაარსის საფუძველი.Руслан Макушин. Женское лицо войны. История создания плаката «Родина-мать зовет!» // АиФ. — 17.03.2004. „დედა-სამშობლოს“ იერსახე შემდგომში გახდა საბჭოთ პროპაგანდის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული იერი და აღიარებული იყო სსრკ-ში.ა. ნემსაძე, მ. შამილიშვილი. კულტურული მიმდინარეობები და მედიატექსტები, თბილისი, 2020 

პლაკატზე გამოსახულია რუსი ქალი, რომელსაც მარჯვენა ხელში უკავია სამხედრო ფიცის ტექსტი, რომელშიც ნათქვამია საბჭოთა სახელმწიფოს მოღალატეთა უმოწყალო სასჯელზე, ხოლო მარცხენა ხელი ჰაერში აქვს აღმართული. პლაკატს თან ახლავს ი. თოიძის ხელმოწერა.

სახვით ხელოვნებაში, სკულპტურაში, სახალხო შემოქმედებასა და რეკლამაში ცნობილია ამ პლაკატის მრავალრიცხოვანი ინტერპრეტაციები და პაროდიები. პლაკატის სამხატვრო კომპოზიცია ენათესავება ისეთ შემოქმედებას, როგორიცაა დმიტრი მოორის საბჭოთა პლაკატი „ჩაეწერე მოხალისედ?“ (1920), ჯეიმზ ფლეგის ამერიკული პლაკატი „აშშ-ის ჯარისთვის მჭირდები“ (1917), აგრეთვე ეჟენ დელაკრუას ფრანგული სურათი „თავისუფლება, ხალხის წინამძღოლი“, სადაც ავტორმა განასახიერა საფრანგეთის ეროვნული სიმბოლო — მარიანა. 

პლაკატის ხილვა შესაძლებელია მრავალ საბჭოთა მხატვრულ ფილმში, მაგალითად ფილმში „სახლი, რომელშიც ვცხოვრობ“ (1957).Новейшая история отечественного кино: 1997-2000, СЕАНС, 2004 

პლაკატზე განთავსებულია შემდეგი შინაარსის სამხედრო ფიცი:

რუსულად:
ქართულად:

სქოლიო

კატეგორია:საბჭოთა პლაკატები