სტალინის ხაზი

მინი| მინსკის მახლობლად სტალინის ხაზის შემონახული ნაშთები
სტალინის ხაზი () — საბჭოთა კავშირის დასავლეთ საზღვარზე აგებული საფორტიფიკაციო ნაგებობების კომპლექსი. ფორტიფიკაციათა სისტემის მშენებლობა 1920-იან წლებში დაიწყო. მისი მიზანი სსრკ-ის დასავლეთის მიმართლებიდან დაცვა იყო. ხაზი მოიცავდა ბეტონის ბუნკერებსა და შეიარაღბის საგდამებს. არსებობდა გარკვეული მსგავსება მაჟინოს ხაზთან, თუმცა იყო მასზე ნაკლებად დახვეწილი. „სტალინის ხაზი“ არ იყო  მთელ საზღვარზე გადაჭიმული თავდაცვის უწყვეტი ხაზი, იყო  გამაგრებული უბნების ქსელი. მისი მიზანი პოტენციური თავდასხმების გარკვეულ დერეფნებში გადატანა იყო.

მოლოტოვ-რიბენტროპის პაქტის შემდეგ, 1939-1940 წლებში, სსკრ-ს პოლონეთში, ბალტიისპირეთსა და ბესარაბიაში შეჭრის შემდეგ, საბჭოთა კავშირმა სტალინის ხაზის მიტოვება და დასავლეთით, სსრკ-ის ახალი საზღვრის გასწვრივ, ახალი ხაზის მშენებლობა დაიწყო. საბჭოთა რამდენიმე გენერლის მოსაზრებით, უკეთესი იქნებოდა ორივე ხაზის შენარჩუნება სსრკ-ის თავდაცვის მეტი სიღრმის უზრუნველსაყოფად, თუმცა ეს ეწინააღმდეგებოდა მეორე მსოფლიო ომის წინანდელ საბჭოთა სამხედრო დოქტრინას.ჯონ ერიკსონი საბჭოთა უმაღლესი სარდლობა: სამხედრო-პოლიტიკური ისტორია, 1918–1941, გამომცემლობა:Routledge, 2001. 

ამგვარად, სტალინის ხაზიდან შეიარაღება მოიხსნა და ახალი ხაზისთვის შეინახა. 1941 წელს გერმანიის შემოჭრამ აიძულა საბჭოებლები უკან დახეულიყვნენ ჯერ კიდევ დაუმთავრებელი ხაზიდან.დავით გლანცი, ბარბაროსას რელსებიდან გადავარდნა: სმოლენსკის ბრძოლა, 10 ივლისი - 10 სექტემბერი 1941, ტ.1, გვ.26, Helion & Co., 2010 წ. სტალინის ხაზის მიტოვების მიუხედავად, გერმანიის თავდასხმის დროს მან გარკვეული წვლილი სსრკ-ს დაცვაში მაინც შეიტანა.

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ხაზის არ აღდგენილა. ნაწილობრივ ეს განაპირობა საფორტიფიკაციო ნაგებობების ერთმანეთისგან დაშორებამ. დასავლეთ ევროპისგან განსხვავებით, სადაც მსაგვსი გამაგრებები განადგურდა ეკონომიკური და უსაფრთხოების მიზეზებით, საბჭოთა კავშირში ხაზის მნიშვნელოვანი ნაწილი შენარჩუნდა  სსრკ-ს დაშლის შემდეგაც. ამჟამად სტალინის ხაზის ნანგრევები არის ბელარუსში, რუსეთსა და უკრაინაში (შესაძლოა მოლდოვის აღმოსავლეთ რეგიონებშიც).

იხილეთ აგრეთვე

 KaUR - გამაგრებული რეგიონი პეტერბურგის ჩრდილოეთით
 საბჭოთა შეტევითი გეგმების დაპირისპირება - მცდელობა 1940-1941 წლებში დემონტაჟის ახსნის მცდელობა

 სქოლიო 

რესურსები ინტერნეტში

 ფოტოები "სტალინის ხაზის" მუზეუმიდან (მინსკის გამაგრებული უბანი)
 ბუნკერმუზეუმი
 KaUR (Karelskij Ukrepljenyj Rajon) - www.nortfort.ru
 KiUR (Kievskiy Ukrepljenyj Rajon)
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ხაზები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გამაგრებული რეგიონები
კატეგორია:იოსებ სტალინთან დაკავშირებული ადგილები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირთან დაკავშირებული მეორე მსოფლიო ომის ადგილები
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ადგილები რუსეთში
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ადგილები ბელორუსიაში
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ადგილები უკრაინაში