ასტრიდა ივასკა

ასტრიდა ივასკა (  დაბად.  ასტრიდ ჰელენა ჰარტმანე (  ); დ.7 აგვისტო, 1926 , რიგა   — 24 მარტი, 2015, რიგა ) — ლატვიელი - ამერიკელი პოეტი მწერალი. პოეტ ივარ ივასკის ცოლი.

 ბიოგრაფია 
ასტრიდა ივასკა დაიბადა 1926 წლის 7 აგვისტოს რიგაში . მამა — მარტინიშ ჰარტმანისი, ლატვიის არმიის გენერალი, დედა — ირმა მარია ჰარტმანი. ძმა —  ინფორმატიკოსი იურის ჰარტმანისი . 1940 წელს ლატვიის საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ გენერალი მარტიშ ჰარტმანისი სსრკ- მ დააპატიმრა. ის სიკვდილით დასაჯეს 1941 წელს, მაგრამ მისმა ოჯახმა მისი ბედის შესახებ მხოლოდ 1991 წელს სსრკ-ს დაშლის შემდეგ შეიტყო.

1944 წელს ივასკას დედამ და ძმამ დატოვეს ლტოლვილთა ბანაკი გერმანიაში . ასტრიდა ენებს სწავლობდა მარბურგის უნივერსიტეტში. მოგვიანებით მან დაწერა: „ მარბურგ  დერ ლანში  ჩემთვის გაიხსნა ევროპული ინტელექტუალური ცხოვრება. უნივერსიტეტში სამი წლის განმავლობაში ვმუშაობდი შვიდ უცხო ენაზე,  მათგან ზოგი ცოცხალი, იყო  ზოგი — დიდი ხნის მკვდარი და ჩართული ვიყავი ფინო-ურიკულ კულტურაში“.

1949 წელს მიიღო მაგისტრის ხარისხი. იმავე წელს იგი დაქორწინდა ესტონელ პოეტზე ივარ ივასკზე, რომელმაც მიიღო დოქტორის ხარისხი ლიტერატურისა და ხელოვნების ისტორიაში იმავე უნივერსიტეტში. წყვილი აშშ-ში გადავიდა საცხოვრებლად . აქ ივარ ივასკი  წმინდა ოლაფის სახელობის კოლეჯში მოეწყო მასწავლებლად.მინესოტაში.    

1967 წელს იგი ივართან ერთად გადავიდა ნორმანში, ოკლაჰომას შტატში სადაც  გახდა თანამედროვე ენებისა და ლიტერატურის პროფესორი ოკლაჰომას უნივერსიტეტში . მუშაობდა დამხმარედ, ასწავლიდა რუსულ, გერმანულ და ფრანგულ ენებს.. ივარის ქმარი იყო საუნივერსიტეტო ლიტერატურული ჟურნალ World Literature Today-ის რედაქტორი . წყვილმა საკუთარ სახლებში უმასპინძლა ბევრ ავტორს და კრიტიკოსს და მონაწილეობდა  მხატვრულინ კითხვის საღამოებსა და სხვა ლიტერატურულ ღონისძიებებში.   

1991 წელს წყვილი გადავიდა ირლანდიის კორკის ოლქში. თუმცა, ერთი წლის შემდეგ, 1992 წელს, ივარკ ივასკი გარდაიცვალა. ასტრიდს რიგაში დაბრუნება მოუწია 2001 წელს   .

 თხზულებები 
ასტრიდა ივასკას პირველი პოეტური კრებული იყო "ტბის ნათლობა" ( , 1966). ავტორის სხვა კოლექციებში შედის "ზამთრის სასამართლო" ( , 1968), "ნაბიჯი ტყეში" ( , 1973), "გრაგნილი ყურეები" ( , 1981), "ანაბრის ზღვარზე " (, 1981), "მსუბუქად დაჭრილი" ( , 1982). მისი ნამუშევრების უმეტესობა დაიწერა ლატვიურ ენაზე, მაგრამ ერთი კრებული , "ოკლაჰომას ლექსები :(, 1990) დაიწერა ინგლისურ ენაზე.   

მისი სხვა ნამუშევრებია "სიურპრიზები და აღმოჩენები" ( , 1984), საბავშვო ლექსები და მოთხრობები, ასევე პოეტური სამოგზაურო ჩანახატების წიგნი "ყურეების მრუდები: ხედები და პეიზაჟები" ( , 1981), ივარ ივასკის ილუსტრირებული ფოტოები  . სხვა ნაწარმოებებს შორის აღსანიშნავია  ლექსების კრებული „განცხადებები“ ( ; 1987).

 ჯილდოები 
მას მიენიჭა ზინაიდა ლაზდას პრემია "ზამთრის სასამართლოსთვის" და ლატვიის კულტურის ფონდის პრიზი ლიტერატურისთვის "ნაბიჯი ტყეში".   მოგზაურობის ესკიზებისთვის პროზის დარგში მიიღო Jānis Jaunsudrabiņš- ის პრემია  . ნაშრომმა „სიურპრიზები და აღმოჩენები“ მიიღო გოპერსის პრიზი. კიდევ ერთმა ნამუშევარმა, „გრაგნილმა ყურეებმა“ მიიღო Janis Jaunsudrabins-ის პრემია პროზის დარგში.  

კულტურისა და ლიტერატურის განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის  ასტრიდა ივასკა  დაჯილდოვდა სამი ვარსკვლავის ორდენით (ლატვია), თეთრი ვარსკვლავის ორდენით (ესტონეთი) და ლატვიის მწერალთა კავშირის  ჯილდოთი.

 სქოლიო 

კატეგორია:დაბადებული 7 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1926
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოეტები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:რიგაში დაბადებულები