ბობი როზენფელდი

ფენი „ბობი“ როზენფელდი (დ. 28 დეკემბერი, 1904 – გ. 14 ნოემბერი, 1969) – კანადელი სპორტსმენი, რომელმაც მოიპოვა ოქროს მედალი 4 x 100 მეტრზე ესტაფეტაში და ვერცხლის მედალი 100 მეტრზე 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, ამსტერდამი. ის იყო კალათბურთის, ჰოკეის, სოფტბოლისა და ჩოგბურთის ვარსკვლავი. მას ბობი ვარცხნილობის გამო შეარქვეს. 1949 წელს როზენფელდს უწოდეს „ნახევარი საუკუნის საუკეთესო კანადელი ქალი სპორტსმენი“. ბობი როზენფელდის ჯილდო მის პატივსაცემად შეიქმნა. 1996 წელს იგი შეიყვანეს ონტარიოს დიდების სპორტულ დარბაზში.

 პირადი ცხოვრება 
როზენფელდი, რომელიც ებრაელი იყო,Toronto Jewry. The Canadian Jewish Chronicle. September 28, 1928 დაიბადა 1904 წლის 18 დეკემბერს ეკატერინოსლავში, რუსეთის იმპერიაში (ახლანდელი დნიპრო, უკრაინა). ჩვილობისას, მშობლებთან და უფროს ძმასთან ერთად ემიგრაციაში წავიდა ბარიში, კანადაში. მამამისი, მაქს როზენფელდი, მართავდა ჯართის ბიზნესს, ხოლო დედამისი სარა, რომელმაც კიდევ სამი გოგონა გააჩინა, დიასახლისი იყო.

ფენი სწავლობდა ცენტრალურ სკოლასა და ბარის კოლეჯის ინსტიტუტში, სადაც მან გამოიჩინა თავი სპორტში, მათ შორის კალათბურთში, სოფტბოლში, ლაკროსში, ჰოკეისა და ჩოგბურთში.

1922 წელს როზენფელდის ოჯახი გადავიდა ტორონტოში,

როზენფელდი გარდაიცვალა 1969 წლის 13 ნოემბერს, ტორონტოში და დაკრძალულია ლამბტონ მილსის სასაფლაოზე ჰამბერ ველის სოფელში.

 სპორტული კარიერა 
როზენფელდი გამოდიოდა მრავალ სპორტში, მათ შორის მძლეოსნობაში, ყინულის ჰოკეიში, კალათბურთში, სოფტბოლში, ფასტბოლში, ლაკროსში, გოლფი, ჩქარ სრიალსა და ჩოგბურთში. ერთმა ავტორმა, როზენფილდის მრავალფეროვან სპორტულ კარიერაზე კომენტარის გაკეთებისას, დაწერა: „ყველაზე ეფექტური გზა ბობი როზენფელდის კარიერის შესაჯამებლად... არის იმის თქმა, რომ იგი კარგად ვერ ცურავდა“.

1949 წელს როზენფელდი შეიყვანეს კანადის დიდების სპორტულ დარბაზში. იგი გახდა ერთ-ერთი პირველი ქალი, რომელსაც ასეთი პატივი ერგო. 1950 წელს მას მიენიჭა „ნახევარი საუკუნის საუკეთესო კანადელი ქალი სპორტსმენის“ ჯილდო.

1978 წელს კანადურმა პრესამ დაამკვიდრა ყოველწლიურად ბობი როზენფელდის ჯილდოს წარდგენა. ეს არის ჯილდო, რომელიც გადაეცემა კანადის წლის სპორტსმენ ქალს.

 კალათბურთი 
მას შემდეგ, რაც როზენფელდის ოჯახი გადავიდა ტორონტოში 1922 წელს, იგი შეუერთდა ტორონტოს ახალგაზრდა ქალთა ებრაულ ასოციაციას და იყო მათი კალათბურთის გუნდის ცენტრი. იმ წელს გუნდმა მოიგო როგორც ტორონტოს, ასევე ონტარიოს ჩემპიონატები. 

 ჰოკეი 
როზენფელდი იყო ჰოკეის მოთამაშე 1920-იან წლებში და მას ქალთა ჰოკეის სუპერქალი უწოდეს.1924 წელს მან ხელი შეუწყო ლედი ონტარიოს ჰოკეის ასოციაციის ჩამოყალიბებას.

როზენფელდმა იასპარეზა ჰოკეის საჩემპიონო გუნდში 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებში მძლეოსნად დებიუტის შემდეგ. ის 1927 და 1929 წლებში იყო ონტარიოს ჩემპიონის, ტორონტო პატერსონ პეტსის ცენტრი.  ისინი იყვნენ ჩრდილოეთ ტორონტოს ქალთა ქალაქის ლიგის ნაწილი. იგი ითვლებოდა ყველაზე გამორჩეულ ქალთა ჰოკეის მოთამაშედ მთელ ონტარიოში 1931-1932 წლებში. 

 სოფტბოლი 
როზენფელდმა იასპარეზა სოფტბოლის საჩემპიონო გუნდში 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე.

 ჩოგბურთი 
1924 წელს, როზენფელდმა მოიპოვა ტორონტოს ქალთა ბალახის კორტების ჩოგბურთის ჩემპიონატის ტიტული, მიუხედავად იმისა, რომ მხოლოდ იგი სპორტით ახალი დაკავებული იყო. 

 სირბილი 
1923 წელს, როზენფელდის სოფტბოლის თანაგუნდელებმა ურჩიეს, მონაწილეობა მიეღო სირბილის შეჯიბრში სპორტულ კარნავალზე, ბივერტონში. მან იასპარეზე 100 იარდზე (91 მ) სპრინტში და დაამარცხა კანადის ჩემპიონი, როზა გროსი. მოგვიანებით, იმავე წელს, მან დაიწყო უფრო ინტენსიურად ვარჯიში და იასპარეზა კანადის ეროვნულ გამოფენასა და ონტარიოში ქალთა პირველ ჩემპიონატზე მძლეოსნობაში.

1925 წლის ონტარიოს ქალთა ჩემპიონატზე, ერთდღიან გამოსვლაში, როზენფელდმა პირველი ადგილი დაიკავა ბადროს ტყორცნაში, ბირთვის კვრაში, ბარიერებზე ხტომასა და სიგრძეზე ხტომაში. მან ასევე დაიკავა მეორე ადგილი შუბის სროლაში. 1920-იანი წლების შუა ხანებში მას ეროვნული რეკორდები ჰქონდა ღია ესტაფეტაზე გუნდთან ერთად, აგრეთვე ბადროზე, შუბის სროლასა და ბირთვის კვრაში.Bibliography in Jewish Women Encyclopedia

 ოლიმპიადა 
1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების გამოსაცდელების დროს როზენფელდმა დაამყარა კანადის მრავალი რეკორდი.

მოგვიანებით მან იასპარეზა 1928 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე, როგორც სპრინტერმა. ეს იყო პირველი თამაშები, რომელშიც ქალებს უფლება მიეცათ მონაწილეობა მიეღოთ. მისმა გუნდმა ოქროს მედალი მოიპოვა 4 × 100 მ ესტაფეტაში. მან 91 მეტრის სპრინტში მეორე, ხოლო 800 მეტრზე სირბილზე მეხუთე ადგილი დაიკავა. მან „მეტი ქულა დააგროვა თავისი ქვეყნისთვის, კაცმა თუ ქალმა, ვიდრე ნებისმიერმა სპორტსმენმა თამაშებზე..“

 სპორტიდან წამოსვლა 
ოლიმპიურ თამაშებზე ასპარეზობიდან ერთი წლის შემდეგ, როზენფელდს განუვითარდა მძიმე ართრიტი, ამ მდგომარეობამ აიძულა იგი შეეწყვიტა ასპარეზობა 1933 წელს, თუმცა აგრძელებდა სპორტში მონაწილეობას, როგორც „მწვრთნელი, აღმასრულებელი ან მენეჯერი ქალთა სპორტის სხვადასხვა გუნდებში“.

 სპორტული ჩართულობა 
1934 წელს როზეფელდი იყო კანადის ქალთა მძლეოსნობის გუნდის მწვრთნელი ერთა თანამეგობრობის თამაშებზე ლონდონში, ინგლისი. 

1934 წლიდან 1939 წლამდე როზენფელდი იყო ონტარიოს ქალბატონების ჰოკეის ასოციაციის პრეზიდენტი.Coast to Coast:Hockey in Canada to the Second World War, p.138, Edited by John Chi-Kit Wong, University of Toronto Press, 2009,  1936 წლის ბოლოს იგი ორგანიზაციის პრეზიდენტის, მდივნისა და ხაზინადარის როლს ასრულებდა.Coast to Coast:Hockey in Canada to the Second World War, p.145, Edited by John Chi-Kit Wong, University of Toronto Press, 2009,  1937 წლიდან 1939 წლამდე ის ასევე მუშაობდა დომინიონის ქალთა მოყვარულთა ჰოკეის ასოციაციის პრეზიდენტად, მირტლ კუკ-მაკგოუანისა მერი დანმას შემდეგ.

1939 წლის გაზაფხულზე როზენფელდი იყო ლენგლის ლეიქსიდის სოფტბოლის გუნდის მენეჯერი. გუნდმა მედისონ სკვერ გარდენში 14000 გულშემატკივრის წინაშე საგამოფენო თამაში გამართა.Immodest and Sensational: 150 Years of Canadian Women in Sport, M. Ann Hall, p.47, James Lorimer & Company Ltd., Toronto, 2008, 

 ჟურნალისტიკა 
1937 წელს როზენფელდმა ყურადღება მიაპყრო ჟურნალისტიკას. იგი მუშაობდა სპორტულ მიმომხილველად The Globe and Mail-ში დაახლოებით ოცი წლის განმავლობაში, ემხრობოდა ქალების უფრო მეტ მონაწილეობას სპორტში და უფრო მეტ გოგონების ფიზიკური აღზრდის პროგრამებს სკოლებში. 1937 წელს მან წარადგინა სვეტი სახელწოდებით „ქალური სპორტული რგოლი“, სადაც „აშუქებდა არა მხოლოდ სპორტულ ამბებს, არამედ ეწინააღმდეგებოდა სტერეოტიპს, რომ სპორტი ქალებს არაქალურს ხდის“. 18 წლის განმავლობაში როზენფელდი აშუქებდა ქალთა სპორტს. მისი ბოლო სვეტი გამოჩნდა 1958 წლის 3 დეკემბერს, მაგრამ მან განაგრძო მუშაობა გაზეთში 1966 წლამდე. 

 ჯილდოები 
 1924 - ტორონტოს ბალახის მოედანზე ჩოგბურთის ჩემპიონის ტიტული 
 მსოფლიო რეკორდი (მოხსნილია), 91 მ სპრინტი (11.0 წამი) 
 1931 - წამყვანი ჰოუმ რანის დამრტყმელი სოფტბოლის ლიგაში 
 1931–32 - ყველაზე გამორჩეული ქალი ჰოკეის მოთამაშე ონტარიოში 
 1949 - შეიყვანეს კანადის სპორტულ დიდების დარბაზში <
 1949 - კანადურმა პრესამ როზენფელდი დაასახელა ნახევარი საუკუნის საუკეთესო კანადელ ქალ სპორტსმენად.
 1996 - შეიყვანეს ონტარიოს დიდების სპორტულ დარბაზში.

 მემკვიდრეობა 
მინი| Salmon Run სკულპტურა ბობი როზენფელდის პარკში
 1976 - კანადის ისტორიული ადგილებისა და ძეგლების საბჭომ აღიარა ეროვნულ ისტორიულ პიროვნებად 
 1991 - ბობი როზენფელდის პარკი - პარკი და ღია სივრცე, რომელიც მდებარეობს ტორონტოში როჯერსის ცენტრსა და CN Tower-ს შორის. 
 ქალაქის ტორონტოს სამთავრობო დაფა, რომელიც პატივს სცემს სპორტსმენს.
 კანადის მთავრობის დაფა ბარიში, ონტარიოში, ალლანდელის დასასვენებელ ცენტრში, სპორტსმენის პატივსაცემად, რომელიც დასახლდა და გაიზარდა ქალაქში.
 1996 – სამახსოვრო მარკა გამოშვებული კანადის ფოსტის მიერ 
 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ოფიციალურ ვებსაიტზე ის არის პირველი უკრაინაში დაბადებული ოქროს მედლის მფლობელი. 
 ბობი როზენფელდის თასს კანადური პრესა ყოველწლიურად ანიჭებს კანადის წლის საუკეთესო სპორტსმენ ქალს.
 2022 წლის 28 დეკემბერს Google-მა შეცვალა თავისი საძიებო სისტემის დიზაინი როზენფელდის 118 წლის დაბადების დღისთვის კანადაში.

ლიტერატურა
 ენ დუბლინი, ბობი როზენფელდი: ოლიმპიელი, რომელსაც ყველაფრის გაკეთება შეეძლო, Second Story Press, ტორონტო, 2004, კოდი
 Cruxton J Bradley და Wilson, W. Douglas "Spotlight Canada: Fourth Edition"

რესურსები ინტერნეტში

  Fanny "Bobbie" Rosenfeld in Jewish Women Encyclopedie, 2005 
   Bobbie Rosenfeld goes for the gold


 Fanny Rosenfeld at The Canadian Encyclopedia
 Bobbie Rosenfeld, Greatest Sporting Moments, Virtual Museum of Canada Exhibit

 სქოლიო 

კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 13 ნოემბერი
კატეგორია:კანადელები
კატეგორია:კანადელი ქალები
კატეგორია:კანადელი სპორტსმენები