ბარბარა ლისკოვი

ბარბარა ლისკოვი (; დაბადების სახელი ბარბარა ჯეინ ჰუბერმანი; დ. 7 ნოემბერი, 1939, ლოს-ანჯელესი) — ამერიკელი  მეცნიერი ქალი ინფორმატიკის დარგში, რომელმაც პიონერული წვლილი შეიტანა პროგრამირების ენებში და განაწილებულ სისტემებში. 

ბარბარა ლისკოვის მნიშვნელოვანი ნამუშევარი მოიცავს ლისკოვის ჩანაცვლების პრინციპის შემუშავებას, რომელიც აღწერს მონაცემთა აბსტრაქციის ფუნდამენტურ ბუნებას და გამოიყენება ტიპების თეორიაში (ინფორმატიკის განყოფილება) და ობიექტზე ორიენტირებულ პროგრამირებაში. მისი ნამუშევარი აღიარებულია 2008 წლის ტიურინგის პრემიით. ლისკოვი ერთ-ერთი პირველი ქალია, რომელმაც მიიღო დოქტორის ხარისხი კომპიუტერულ მეცნიერებაში შეერთებულ შტატებში და მეორე ქალი, რომელმაც მიიღო ტიურინგის პრემია. ამჟამად ის არის ინსტიტუტის პროფესორი მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში.Barbara Liskov  Programming Methodology Group, MIT.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
ლისკოვი დაიბადა 1939 წლის 7 ნოემბერს, ლოს-ანჯელესში (კალიფორნია), ებრაულ ოჯახში, ჯეინის (ძვ. დიკჰოფი) და მოსე ჰუბერმანის ოთხი შვილიდან უფროსი. მან მიიღო ბაკალავრის ხარისხი მათემატიკასა და ფიზიკაში კალიფორნიის უნივერსიტეტში, ბერკლიში 1961 წელს. ბერკლიში მას თავის სპეციალობაში მხოლოდ ერთი პარალელ კლასელი ქალი ჰყავდა. მან განაცხადი შეიტანა მათემატიკის სამაგისტრო პროგრამებზე ბერკლისა და პრინსტონში. იმ დროს პრინსტონი არ იღებდა ქალ სტუდენტებს მათემატიკაში. იგი მიიღეს ბერკლიში, მაგრამ იქ სიარულის ნაცვლად, გადავიდა ბოსტონში და დაიწყო მუშაობა , სადაც დაინტერესდა კომპიუტერებითა და პროგრამირებით. იგი მუშაობდა Mitre-ში ერთი წლის განმავლობაში, სანამ ჰარვარდში პროგრამულ სამუშაოს იღებდა და ენების თარგმანზე მუშაობდა.

შემდეგ მან გადაწყვიტა სკოლაში დაბრუნება და კვლავ შეიტანა განცხადება ბერკლიში, ასევე სტენფორდსა და ჰარვარდში. 1968 წელს, როდესაც მას მიენიჭა ხარისხი სტენფორდის უნივერსიტეტიდან, ბარბარა გახდა ერთ-ერთი პირველი ქალი შეერთებულ შტატებში, რომელსაც მიენიჭა დოქტორის ხარისხი კომპიუტერული მეცნიერების სფეროში. Profile from the National Academies of Engineering.  PhDs granted at UW-Madison Computer Sciences Department.  სტენფორდში იგი მუშაობდა ჯონ მაკართისთან და მხარდაჭერა მიიღო ხელოვნურ ინტელექტში სამუშაოდ. Guttag, John (2005-01-01). The electron and the bit: electrical engineering and computer science at the Massachusetts Institute of Technology, 1902–2002. Cambridge, Mass.: MIT, Electrical Engineering and Computer Science Dept. OCLC 61332947. მისი სადოქტორო დისერტაციის თემა იყო კომპიუტერული პროგრამა საჭადრაკო ენდშპილის სათამაშოდ, რისთვისაც მან შეიმუშავა მნიშვნელოვანი თეორია.https://web.archive.org/web/20170211231733/http://www.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/673971.pdf

კარიერა
სტენფორდის დამთავრების შემდეგ, ლისკოვი დაბრუნდა „Mitre Corporation“-ში მეცნიერ-თანამშრომლად."Barbara Liskov". A.M. Turing Award. Association for Computing Machinery. Retrieved 28 August 2021.

ბარბარა უძღვებოდა მრავალ მნიშვნელოვან პროექტს, მათ შორის Venus ოპერაციული სისტემას (მცირე, იაფი დროის გაზიარების სისტემა); CLU-ს (დიზაინი და განხორციელება); Argus (პირველი მაღალი დონის პროგრამირების ენა, რომელიც მხარს უჭერს განაწილებული პროგრამების განხორციელებას და ასახავს დაპირებების ტექნიკის დემონსტრირებას) და Thor (ობიექტზე ორიენტირებული მონაცემთა ბაზის სისტემა). ჯანეტ ვინგთან ერთად მან შეიმუშავა ქვეტიპის სპეციფიკური განმარტება, რომელიც საყოველთაოდ ცნობილია, როგორც ლისკოვის ჩანაცვლების პრინციპი. იგი ხელმძღვანელობს პროგრამირების მეთოდოლოგიის ჯგუფს MIT- ში, რომელიც აქტუალურია ბიზანტიური ხარვეზების ტოლერანტობისა და განაწილებული გამოთვლის სფეროში.Barbara Liskov , Programming Methodology Group, MIT. ის 2009 წელს შედიოდა საინჟინრო და კომპიუტერულ მეცნიერებათა ჯილდოს — Infosys Prize-ს ჟიურიში.

პირადი ცხოვრება
1970 წელს იგი დაქორწინდა ნათან ლისკოვზე.61332947 მათ ჰყავთ ერთი ვაჟი, მოსე, რომელმაც მიიღო დოქტორის ხარისხი კომპიუტერულ მეცნიერებაში MIT-ში 2004 წელს და ასწავლის კომპიუტერულ მეცნიერებას „უილიამისა და მერის კოლეჯში“.

ჯილდოები და აღიარება
ბარბარა ლისკოვი არის ეროვნული საინჟინრო აკადემიის, მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრი და ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიისა და გამოთვლითი მანქანების ასოციაციის (ACM) წევრი. 2002 წელს იგი აღიარებულ იქნა MIT-ის ერთ-ერთ საუკეთესო ქალ-პროფესორად და აშშ-ს მეცნიერების 50 საუკეთესო პროფესორ-პედაგოგთა კადრს შორის. 2002 წელს ჟურნალმა „Discover“ ლისკოვი შეიყვანა „მეცნიერებაში 50 ყველაზე მნიშვნელოვან ქალთა“ შორის.

2004 წელს ბარბარა ლისკოვმა მოიპოვა ჯონ ფონ ნეუმანის მედალი „პროგრამირების ენების, პროგრამირების მეთოდოლოგიისა და განაწილებული სისტემების სფეროში ფუნდამენტური წვლილისთვის“.IEEE John von Neumann Medal Recipients from the website of IEEE 2005 წლის 19 ნოემბერს ბარბარა ლისკოვს და დონალდ ე. კნუთს მიენიჭათ ციურიხის ფედერალური ტექნოლოგიების ინსტიტუტის საპატიო დოქტორის წოდება. ლისკოვი და კნუტი ასევე წარადგინეს ამავე ინსტიტუტის საპატიო კოლექვიუმების სერიაში. 2011 წელს ლუგანოს უნივერსიტეტის მიერ ლისკოვს მიენიჭა მეცნიერებათა დოქტორის წოდება. და Universidad Politécnica de Madrid-ის მიერ 2018 წელს.

ლისკოვმა მიიღო 2008 წლის ტურინგის პრემია ACM-ისგან 2009 წლის მარტში, პროგრამირების ენების დიზაინისა და პროგრამული მეთოდოლოგიის შემუშავებისთვის, რამაც გამოიწვია ობიექტზე ორიენტირებული პროგრამირების განვითარება.Barbara Liskov Wins Turing Award | March 10, 2009 from the Dr. Dobb's Journal website კონკრეტულად, ლისკოვმა შეიმუშავა პროგრამირების ორი ენა, CLU — 1970-იან წლებში და Argus — 1980-იან წლებში. ACM-მა დაასახელა მისი წვლილი „პროგრამირების ენისა და სისტემის დიზაინის პრაქტიკულ და თეორიულ საფუძვლებში, განსაკუთრებით მონაცემთა აბსტრაქციასთან, შეცდომის ტოლერანტობასთან და განაწილებულ გამოთვლებთან“. 2012 წელს იგი შეიყვანეს ეროვნული გამომგონებლების დიდების დარბაზში. 

ნაშრომები
ლისკოვი არის ოთხი წიგნისა და ასზე მეტი ტექნიკური ნაშრომის ავტორი.

წიგნები





რესურსები ინტერნეტში
 ლისკოვის გვერდი  Mit-ში

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 7 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:კალიფორნიის უნივერსიტეტის (ბერკლი) კურსდამთავრებულები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მეცნიერები
კატეგორია:ამერიკელი მეცნიერები ინფორმატიკის დარგში
კატეგორია:აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრები
კატეგორია:ტიურინგის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები