კოლამი

კოლამი (, ასევე ცნობილი როგორც კვილონი; ისტორიული სახელია დესინგანადუ) ― ანტიკური საზღვაო პორტი და ქალაქი მალაბარის სანაპიროზე, ინდოეთში, ლაკადივის ზღვის სანაპიროზე. შტატის დედაქალაქ თირუვუნანტაპურამიდან 71 კმ-ით ჩრდილოეთით მდებარეობს. ქალაქი გაშენებულია აშტამუდის ტბისა და მდინარე კალადის სანაპიროებზე. კოლამი სიდიდით მეოთხე ქალაქია კერალაში და ცნობილია აკაჟუსა და ქოქოსის ბოჭკოს წარმოებით. კერალის შტატის ერთი-ერთი მთავარი ტურისტული დანიშნულების ადგილი. კოლამი ინდოეთის ერთ-ერთი ისტორიული ქალაქია.16 Ancient Citeis of India that Should Be on Your Bucket List  გეოგრაფიულად, აშტამუდის ტბის კლდოვანი სანაპიროს ირგვლივ შეიმჩნევა კვილონის ფორმაცია, რომელიც კერალის აუზში მიო-პლიოცენის დროიდან არსებულ დანალექებს წარმოადგენს.The Quilon Limestone, Kerala Basin, India: an archive for Miocene Indo-Pacific seagrass beds

ანტიკური ხანიდან მოყოლებული კოლამი კომერციითაა ცნობილი. ათასწლეულების მანძილზე კოლამის პორტში ვაჭრობაში არაბები, ფინიკიელები, ჩინელები, ეთიოპიელები, სირიელები, ებრაელები, ქალდეელები და რომაელები იყვნენ ჩართული. კოლამი მოხსენიებულია იმ ხუთ ინდურ პორტს შორის, რომლებშიც XIV საუკუნეში იბნ ბატუტამ იმოგზაურა. დესინგანადუს რაჯება და ჩინელ მმართველებს ელჩები ჰყავდათ გაგზავნილი და კოლამშიც ჩინელთა დასახლება ყვაოდა. IX საუკუნეში, კანტონისკენ მოგზაურობისას, სპარსელმა ვაჭარმა, სულეიმან ალ-ტაჯირმა, დაასკვნა, რომ კოლამი ინდოეთის ერთადერთი პორტი იყო, სადაც დიდი ჩინური ჯონკები შედიოდა. კოლამი და ინდოეთის დასავლეთ სანაპიროზე მდებარე სხვა ქალაქები მარკო პოლომაც მოინახულა. კოლამში მდებარეობს თომა მოციქულის მიერ დაარსებული შვიდი ტაძრიდან (ელარაპალიკალი) ერთ-ერთი და ათი უძველესი მეჩეთიდან ერთ-ერთი, რომელიც, გადმოცემის თანახმად, მალიქ დინარმა დააარსა. კვილონის (კოლამის) რომის კათოლიკური დიოცეზი პირველი კათოლიკური დიოცეზია ინდოეთში.

ეტიმოლოგია
კოლამის ინგლისური ფორმაა კვილონი.https://www.keralatourism.org/kerala-article/2012/kollam-quilon/154 კოლონიურ ხანაში სწორედ ამ სახელწოდებას იყენებდნენ პორტუგალიელები, ნიდერლანდელები და ბრიტანელები.

წარსულში კოლამს დესინგანადუდაც მოიხსენიებდნენ, რადგანაც ამავე სახელწოდების მქონე ანტიკური სამეფოს ნაწილი იყო. დესინგანადუ უცხო ქვეყნებთან სავაჭრო ურთიერთობებით გამოირჩეოდა და კოლამი მნიშვნელოვანი საპორტო ქალაქი იყო.https://kollam.nic.in/en/history/

ზოგიერთ ტექსტში კოლამი მოხსენიებულია როგორც კურაკენი-კოლამი. ადრეული მოგზაურები მას ელანკონადაც მოიხსენიებდნენ. არაბები მას კაულამ-მალის უწოდებდნენ. მარკო პოლოს ჩანაწერებში ქალაქი კულამად და კოილუმადაა მოხსენიებული. 1166 წელს, ებრაელი მოგზაური ბენიამინ ტუდელელი ქალაქს ჩულამად მოიხსენიებს.https://www.sacred-texts.com/jud/mhl/mhl20.htm#fn_82

კლიმატი
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით, კოლამი ტროპიკული მუსონური კლიმატურ სარტყელშია მოქცეული და მცირე სეზონური ვარიაციებით ხასიათდება. დეკემბრიდან მარტამდე მშრალი სეზონია, რომლის დროსაც თვიური ნალექიანობის მაჩვენებელი 60 მმ-ზე ნაკლებია. აპრილიდან ნოემბრამდე წვიმების სეზონია და დეკემრიდან მარტამდე ნალექიანობის მაჩვენეელს გაცილებით აღემატება. ნალექიანობა განსაკუთრებით მაღალია ივნისსა და ივლისში, სამხრეთ-დასავლეთ მუსონების დროს.

დემოგრაფია
მოსახლეობა
2011 წლის აღწერის მიხედვით, ქალაქ კოლამის მოსახლეობა 349 033 ადამიანს შეადგენს.  მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5 400 ადამიანია 1 კმ²-ზე. სქესუალური თანაფარდობაა: 1 112 ქალი 1 000 კაცზე. მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით ქალაქი კოლამი მეოთხე ადგილზეა შტატის მასშტაბით, ხოლო კოლამის რაიონი ― მეშვიდე ადგილზეა. 2010 წლის მონაცემებით, კოლამის მოსახლეობის 93.77%-მა იცის წერა-კითხვა, რაც საშუალო ეროვნულ მაჩვენებელს (74.04%) აღემატება. წერა-კითხვის ცოდნის დონე მამაკაცებს შორის 95.83%-ს უდრის, ხოლო ქალებს შორის ― 91.95%-ს. მოსახლეობის 11% 6 წლამდე ასაკობრივ ჯგუფს მიეკუთვნება. 2015 წლის მაისში კერალის მთავრობამ კოლამის საქალაქო კორპორაციის გაფართოება გადაწყვიტა და ტრიკადავოორიც შეუერთა.

ქალაქის მოსახლეობის უმრავლესობა მალაიალამურზე საუბრობს და ოფიციალური ენის სტატუსი აქვს. ქალაქის ზოგიერთ ნაწილში ტამილურ ენაზე საუბრობს. კოლამში მცირე რაოდენობით ანგლო-ინდოელები, კონკანელი ბრაჰმანები, ტელუგუები და ბენგალელი მიგრანტები ცხოვრობენ. ადმინისტრირების გამარტივებისთვის, კოლამის მუნიციპალური კორპორაცია ექვს ზონად იყოფა.

რელიგია

კოლამსა და მის შემოგარენში მრავალი ანტიკური ტაძარი, ეკლესია და მეჩეთია. მოსახლეობის უმრავლესობა (56.35%) ინდუიზმის მიმდევარია. მალაიალამური კალენდარი, რომელიც მზის ინდუისტური კალენდარია და კერალაში გამოიყენებოდა, 825 წელს კოლამში წარმოიშვა.

მუსლიმები ქალაქის მოსახლეობის 22.05%-ს შეადგენენ. 2011 წლის აღწერის მიხედვით, კოლამში მუსლიმი მოსახლეობის რაოდენობა 80 935 ადამიანს უტოლდება. ქრისტიანები მთელი მოსახლეობის 21.17%-ს შეადგენენ. კვილონის (კოლამის) რომის კათოლიკური დიოცეზი პირველი კათოლიკური დიოცეზია ინდოეთში. დიოცეზი 1328 წლის 9 აგვისტოს პაპ იოანე XXII-ის დროს შეიქმნა. დიოცეზი ხელახლა შეიქმნა 1886 წლის 1-ელ სექტემბერს. დიოცეზის ფართობი 1 950 კმ²-ია და 4 879 553 ადამიანს მოიცავს.

იხილეთ აგრეთვე
კოლამის რაიონი

ბიბლიოგრაფია

Elamkulam Kunjan Pillai, Keralathinde Eruladanja Edukal, p. 64,112,117
Travancore Archaeological Series (T.A.S.) Vol. 6 p. 15
Diaries and writings of Mathai Kathanar, the 24th generation priest of Thulaserry Manapurathu, based on the ancestral documents and Thaliyolagrandha handed down through generations
Z.M. Paret, Malankara Nazranikal, vol. 1
L. K. Ananthakrishna Iyer, State Manual, p50,52
Bernard Thoma Kathanar, Marthoma Christyanikal, lines 23,24

Narayan, M.G.S, Chera-Pandya conflict in the 8th–9th centuries which led to the birth of Venad: Pandyan History seminar, Madurai University, 1971
The Viswavijnanakosam (Malayalam) Vol. 3, p. 523,534
Narayan M.G.S., Cultural Symbiosis p33
The handwritten diaries of Pulikottil Mar Dionyius (former supreme head of the Malankara Orthodox Syrian Church and Chitramezhuthu KM Varghese)

რესურსები ინტერნეტში

GeoHack - Kollam

სქოლიო

კატეგორია:კოლამი
კატეგორია:ინდოეთის მეტროპოლიური ტერიტორიები
კატეგორია:კოლამის ისტორია
კატეგორია:პორტუგალიის ყოფილი კოლონიები
კატეგორია:კოლამის რაიონის ქალაქები
კატეგორია:კერალის ტურიზმმი
კატეგორია:ინდოეთის ყოფილი დედაქალაქები
კატეგორია:ინდოეთის საპორტო ქალაქები