ვისთვის რეკს ზარი

„ვისთვის რეკს ზარი“ () — ამერიკელი მწერლისა და ჟურნალისტის ერნესტ ჰემინგუეის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული რომანი. თხრობა ვითარდება ესპანეთის სამოქალაქო ომის მეორე წელს, ამ დროს მისი გმირი შეიარაღებული კონფლიქტის შუა პერიოდში სიყვარულის ისტორიით ცხოვრობს. წიგნი გამოქვეყნდა ნიუ-იორკში, 1940 წლის ოქტომბერში. 1999 წელს ნაწარმოები მოხვდა სიაში „საუკუნის 100 წიგნი“.

 პერსონაჟები 

 რობერტ ჯორდანი – წიგნის მთავარი პერსონაჟი, დავალებული აქვს ხიდის აფეთქება;
 ანსელმო – ხანში შესული კაცი, რომელიც ჯორდანს დახვდა;
 გოლცი – საბჭოთა მომუშავე, რომელმაც დაავალა ჯორდანს ხიდის აფეთქება;
 პაბლო – ანტიფაშისტური ჯგუფის მეთაური;
 რაფაელი – ჯგუფის ერთ-ერთი წევრი;
 მარია – ჯორდანის შეყვარებული;
 პილარი – პაბლოს მეუღლე, ჯგუფის დე-ფაქტო მეთაური;
 ავგუსტინი – ჯგუფის ერთ-ერთი წევრი;
 ელ სორდო – სხვა ანტიფაშისტური ჯგუფის მეთაური;

 შინაარსი 
რობერტ ჯორდანი ამერიკელი, მონტანას უნივერსიტეტში ესპანური ენის ყოფილი პროფესორია. იგი ომამდელ ესპანეთში ცხოვრობდა და იბრძოდა ფრანსისკო ფრანკოს ფაშისტური ძალების წინააღმდეგ. ის გახლდათ გამოცდილი დამნაღმველი. მას საბჭოთა გენერალმა, გოლცმა, უბრძანა, მტრის ხაზებს მიღმა გამგზავრება და ადგილობრივი ანტიფაშისტური ჯგუფის დახმარებით ხიდის აფეთქება, რათა მტრის ჯარებს მოახლოებულ შეტევაზე რეაგირება ვერ მოეხერხებინათ. მისიის დროს პირველად ჯორდანი ანსელმოს ხვდება, მოხუცს, რომელიც მას მადრიდსა და სეგოვიას შორის, სიერა-დე-გვადარამას მთებში მდებარე ფარულ პარტიზანულ ბანაკში მიიყვანს. ანსელმო თავდაპირველად ჯორდანსა და სხვა პარტიზან მებრძოლებს შორის შუამავლის როლს ასრულებს.

ბანაკში ჯორდანი ხვდება მარიას, ახალგაზრდა ესპანელ ქალს, რომლის ცხოვრებაც მშობლების სიკვდილით დასჯისა და ომის დაწყების შემდეგ გაუპატიურების შედეგად დაინგრა. მას თითქოსდა მოვალეობის გრძნობა ეუფლება, რომ შეეწინააღმდეგოს ფაშისტებს და ჩაერთოს ამ ოპერაციაში. ჯორდანსა და მარიას ერთმანეთი ძლიერ შეუყვარდებათ.

ბანაკში რობერტ ჯორდანი ასევე ხვდება პაბლოსა და მის მეუღლე - პილარს. პაბლო ჯგუფის ერთგვარი მეთაურია (ხელმძღვანელი), რომელიც რამდენჯერმე შეეწინააღმდეგება ხიდის აფეთქების იდეას, რის გამოც ჯორდანს მის მოკვლას შესთავაზებენ. საბოლოოდ, ჯორდანი პილართან საუბრის შემდეგ ამას გადაიფიქრებს. პაბლოს ცოლი, პილარი ჯგუფის დე-ფაქტო ხელმძღვანელია, რომელიც პაბლოს ენაცვლება ხოლმე.

წიგნში ვეცნობით ანტიფაშისტური პარტიზანების კიდევ ერთ ჯგუფს, რომლის მეთაურიც ელ სორდოა. ეს ჯგუფი, ჯორდანის მისიის მხარდასაჭერად ჩატარებული დარბევის დროს ალყაში მოექცევა და დაიღუპება. ამ ფაქტისგან შეშინებული პაბლო იპარავს დინამიტის დეტონატორებსა და ასაფეთქებელს, იმ იმედით, რომ ხელს შეუშლის ხიდის დანგრევას და ფაშისტური რეპრესიებს თავიდან აიცილებს. მიუხედავად იმისა, რომ დეტონატორებსა და ასაფეთქებელს ხეობაში, მდინარეში გადაყრით ანადგურებს, პაბლო ნანობს თანამებრძოლების მიტოვებას და ოპერაციაში დასახმარებლად ბრუნდება.

მოახლოებული შეტევის შესახებ ინფორმირებული მტერი ჩასაფრებისთვის ემზადება და ნაკლებად სავარაუდოა, რომ აფეთქებული ხიდი დიდად შეუწყობს ხელს დამარცხების თავიდან აცილებას. მიუხედავად ამისა, ჯორდანი ხვდება, რომ ხიდი მაინც უნდა დაანგრიოს, თუ საპირისპირო ბრძანებას არ მიიღებს. პაბლოს მიერ მოპარული დეტონაციის აღჭურვილობის არქონის გამო, ჯორდანი ალტერნატიულ მეთოდს იგონებს. იგი დინამიტის აფეთქებას მავთულხლართებით მიმაგრებული ხელყუმბარების გამოყენებით ცდილობს. ახალი გეგმა გაცილებით საშიშია, რადგან პარტიზანები აფეთქების ადგილთან უფრო ახლოს უნდა იყვნენ. სანამ პილარი, პაბლო და სხვები ხიდის ორ ბოლოში მდებარე პოსტებს ესხმიან თავს, ჯორდანი და ანსელმო დინამიტს დგამენ და აფეთქებენ, რაც ანსელმოს სიცოცხლეს შეიწირავს. გაქცევისას ჯორდანის ცხენს ტანკი ესვრის, რის შემდეგაც რობერტი დასახიჩრდება. მან იცის, რომ მისი ჭრილობა იმდენად მძიმეა, რომ გადარჩენა ნაკლებად სავარაუდოა. იცის, რომ სხვებთან ერთად გზის გაგრძელების შემთხვევაში დანარჩენებს შეანელებს და საფრთხეს შეუქმნის, ამიტომ იგი მარიას ემშვიდობება. ჯორდანი უარყოფს აგუსტინის შეთავაზებას, დაიხვრიტოს და იტანჯება იმ იმედით, რომ მოკლავს მტრის ოფიცერს და შეაფერხებს თანამებრძოლების დევნას. წიგნის დასასრულს, ჯორდანი ელოდება შესაძლებლობას ჩასაფრების მოსაწყობად, მაგრამ უცნობია ამას შეძლებს თუ ვერა (შესაძლოა ნებისმიერ დროს გონება დაკარგოს ან მოკვდეს).

 ადაპტაციები 

 წიგნის მიხედვით, 1943 წელს გამოვიდა ფილმი For Whom the Bell Tolls;
 წიგნის მიხედვით, 1959 წელს გამოვიდა ორ-ნაწილიანი წიგნის ტელე-ადაპტაცია For Whom the Bell Tolls ;
 წიგნის მიხედვით, 1965 წელს BBC-მ შექმნა წიგნის კიდევ ერთი ტელე-ადაპტაცია For Whom the Bell Tolls, ინგლისურენოვანი ოთხ-ნაწილიანი სერიალი;
 წიგნის მიხედვით, 2014 წლის ოქტომბერში BBC Radio 4-მა შექმნა წიგნის ორ-ნაწილიანი ტელე-ადაპტაცია.

ლიტერატურა

რესურსები ინტერნეტში
 Hemingway Archives, John F. Kennedy Library
 Stamberg, Susan. "Robert Jordan, Hemingway's Bipartisan Hero." NPR. October 14, 2008.
 For Whom the Bell Tolls  (PDF)

კატეგორია:1940 წლის რომანები
კატეგორია:ერნესტ ჰემინგუეის რომანები