ეშმექაია (ხოფის რაიონი)

ეშმექაია () — სოფელი ხოფის რაიონში, ართვინის პროვინცია, თურქეთი.Köy , Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 30 January 2023. სოფლის მოსახლეობა 2021 წლის მონაცემებით 229 ადამიანია.

ისტორია
სოფელი ეშმექაიას ძველი სახელწოდებაა არდალა.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 58, ISBN 9786055708856. სახელწოდება თურქულში შევიდა იმავე ფორმით. მართლაც, 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წლიურ დოკუმენტსა და 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაშიც მოხსენიებულია როგორც არდალა (آردالە).Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 364, ISBN 9789157871117.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 621.

სოფელი არალა მდებარეობდა ლაზეთის რეგიონში, რომელიც ანტიკურ პერიოდში კოლხეთის სამეფოს ნაწილი იყო. ოსმალებმა, ტრაპიზონის იმპერიის განადგურების შემდეგ 1461 წელს, 1547 წელს ეს რეგიონიც სრულად დაიპყრეს.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22. ISBN 99940-61-43-7 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის სიის მიხედვით, არდალა ტრაპიზონის პროვინციაში შემავალი ლაზისტანის სანჯაყის ხოფას ოლქს ეკუთვნოდა. მოსახლეობა შედგებოდა 29 ოჯახში მცხოვრები 163 ადამიანისგან. სოფელში დასაბეგრი პირუტყვის რაოდენობად აღრიცხულია 300 თხა/ცხვარი, 3 ცხენი და 8 ძროხა.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 365, ISBN 9789157871117.

სოფელი არდალა 1877-1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის შემდეგ, საომარი რეპარაციების ნაწილის სახით, ოსმალეთის სახელმწიფომ რუსეთს გადასცა. რუსული მმართველობის პერიოდში, 1917 წელს ლაზისტანის რეგიონში ჩატარებული კვლევითი ექსპედიციის ჩანაწერებში, ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ სოფლის სახელი რუსულად ჩაწერა როგორც არდალა (Ардала) და აღნიშნა, რომ სოფელში 54 ოჯახში 271 ადამიანი ცხოვრობდა. ყიფშიძის ჩანაწერებიდან ჩანს, რომ ეს მოსახლეობა ჰემშინებისგან შედგებოდა. 1921 წელს სოფელი თურქეთის საზღვრებში მოექცა.

სოფელი არდალა, 1928 წლის ოსმალური სოფლების სიის მიხედვით, რიზეს პროვინციის ჰოპას ოლქის ცენტრალურ ნაჰიეს ეკუთვნოდა. 1935 წლის საყოველთაო აღწერის დროს, რიზეს და ართვინის პროვინციების გაერთიანებით შექმნილ ჩორუჰის პროვინციას იგივე ადმინისტრაციული სტატუსი ჰქონდა და მოსახლეობა 452 ადამიანისგან შედგებოდა. ვინაიდან არდალა არ არის თურქული სიტყვა, სოფლის სახელი 1959 წელს შეიცვალა და ეწოდა „ეშმექაია“. 1965 წლის საყოველთაო აღწერის დროს სოფელ ეშმექაიაში  881 ადამიანი ცხოვრობდა, რომელთაგან 305 ადამიანმა იცოდა წერა-კითხვა. 1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 88. ამ სოფლის ერთ-ერთი უბანი, ჩიმენლი, 1971 წელს ცალკე სოფლად გამოიყო.

სქოლიო

კატეგორია:ხოფის რაიონის სოფლები