ფილიპინური ნაციონალიზმი

ფილიპინური ნაციონალიზმი-პოლიტიკური იდენტობის დამკვიდრება და მხარდაჭერა, რომელიც დაკავშირებულია ფილიპინების თანამედროვე ნაციონალურ სახელმწიფოსთან. ის ფილიპინებში იწვევს ფართო კამპანიას პოლიტიკური, სოციალური და ეკონომიკური თავისუფლებისთვის. ამ მოძრაობებს ახასიათებს ანტიკოლონიალისტური სენტიმენტებისა და იდეალების აღზევება, რომელმაც პიკს მიაღწია მე-19 საუკუნის ბოლოს, ხელმძღვანელობდნენ ძირითადად ილუსტრადო ან მიწათმოქმედი, განათლებული ელიტები, იქნება ეს ნახევარკუნძულები, კუნძულები თუ ადგილობრივი (ინდოეთი). 1896 წლის ფილიპინების რევოლუცია იყო პირველი ნაციონალისტური რევოლუციის ხერხემალი აზიაში. თანამედროვე კონცეფცია მოგვიანებით სრულად განხორციელდება ფილიპინების სახელმწიფოს დაარსებისთანავე მისი თანამედროვე საზღვრებით მას შემდეგ, რაც მას დამოუკიდებლობა მიენიჭა შეერთებული შტატების მიერ 1946 წლის მანილას ხელშეკრულებით.

ფილიპინების ნაციონალიზმის დასაწყისი 1760-1820 წწ.

ტერმინი "ფილიპინო" თავდაპირველად მოიხსენიებდა ფილიპინების ესპანურ კრიოლოებს. ფილიპინებზე 333-წლიანი მმართველობის დროს ესპანელი მმართველები ადგილობრივებს ინდიოსებად მოიხსენიებდნენ.

ასევე კოლონიური ეპოქის დროს, ფილიპინებში დაბადებულ ესპანელებს, რომლებიც უფრო ცნობილი იყვნენ როგორც კუნძულები, კრიოლები ან კრეოლები, ასევე უწოდეს "ფილიპინელები". ესპანეთში დაბადებულ ესპანელებს ან მატერიკზე მცხოვრებ ესპანელებს, რომლებიც ცხოვრობდნენ ფილიპინებში, მოიხსენიებდნენ, როგორც ნახევარკუნძულელებს. შერეული წინაპრების მქონეებს მესტიზოს უწოდებდნენ. კრეოლები სარგებლობდნენ სხვადასხვა სამთავრობო და საეკლესიო თანამდებობებით და შეადგენდნენ სამთავრობო ბიუროკრატიის უმრავლესობას.Renato Constantino, The Philippines: A Past Revisited ეროვნული ცნობიერების გრძნობა მოვიდა კრეოლებიდან, რომლებიც ახლა საკუთარ თავს „ფილიპინელებად“ თვლიან. ეს განაპირობა სამმა ძირითადმა ფაქტორმა: 1) ეკონომიკა, 2) განათლება და 3) სამრევლოების სეკულარიზაცია. ამ ფაქტორებმა ხელი შეუწყო ფილიპინების ნაციონალიზმის გაჩენას. ფილიპინების გახსნა საერთაშორისო ან მსოფლიო ვაჭრობისთვის, საშუალო კლასის აღზევება და ლიბერალური იდეების შემოდინება ევროპიდან იყო მხოლოდ რამდენიმე მაგალითი იმისა, თუ როგორ ჩამოყალიბდა ფილიპინები სტაბილურ ქვეყანად. ფილიპინების ნაციონალიზმის პირველი გამოვლინება მოხდა 1880-იან და 1890-იან წლებში, რეფორმის ან პროპაგანდისტული მოძრაობით, რომელიც ჩატარდა როგორც ესპანეთში, ასევე ფილიპინებში სასურველი სოციალური, პოლიტიკური და ეკონომიკური ცვლილებების მოხდენის მიზნით. 

პირველი პროპაგანდისტული მოძრაობა 1860–1872

ლათინური ამერიკის რევოლუციებმა და ესპანეთში მღვდელმთავრების გავლენის დაქვეითებამ გამოიწვია ფილიპინებში რეგულარული სასულიერო პირების ზრდა. ფილიპინელი მღვდლები (კრეოლები, მესტიზოები და ინდიოსები) შეცვალეს ესპანელი ბერებით. 

დემონსტრაციები მანილაში ნორმად იქცა 1860-იან წლებში. დემონსტრაციების სერიის ერთ-ერთი პირველი იყო ყოფილი გენერალური გუბერნატორის სიმონ დე ანდა ი სალაზარის ნეშტის გადმოსვენებისას მანილას საკათედრო ტაძრიდან 1863 წლის მიწისძვრის შემდეგ. ახალგაზრდა ინდოელი მღვდელი მიუახლოვდა კუბოს და დაფნის გვირგვინი შეამკო. ვინაიდან არცერთი ეს აქტი არ იყო პროგრამაში, ესპანელებმა დაინახეს, რომ ეს ფარულად დაგეგმილი დემონსტრაცია იყო. დემონსტრაციები გახშირდა და უფრო გავლენიანი გახდა გენერალ-გუბერნატორის კარლოს მარია დე ლა ტორეს (1869–1871) ლიბერალური რეჟიმის დროს. 1870 წლის ნოემბერში, სტუდენტურმა მოძრაობამ, რომელიც დაგმო ბუნტი, სანტო ტომასის უნივერსიტეტში ჩამოაყალიბა კომიტეტი, რომელიც მოითხოვდა რეფორმებს სკოლასა და მის სასწავლო გეგმებში. მოგვიანებით მან გამოაცხადა ფილიპინების ავტონომიის მხარდაჭერა და ფილიპინების ესპანეთის პროვინციად აღიარება.

ისტორიაში კიდევ ერთმა მოვლენამ გავლენა მოახდინა ფილიპინების ნაციონალიზმზე ამ პერიოდში. 1869 წლამდე იმედის კონცხის გავლით მარშრუტი ინდიოსებისა და კრეოლების მიერ ევროპისკენ უმოკლესი გზა იყო. მოგზაურობას 3 თვე სჭირდებოდა ზღვით. 1869 წლის 17 ნოემბერს სუეცის არხი 10 წლიანი სამშენებლო სამუშაოების შემდეგ გაიხსნა. ფილიპინებიდან ესპანეთში მოგზაურობა ერთ თვემდე შემცირდა. ამან საშუალება მისცა ევროპული იდეოლოგიის ბევრად უფრო სწრაფად გავრცელებას და ფილიპინების ყოფნის გაზრდას თავად ევროპაში.

მეორე პროპაგანდისტული მოძრაობა 1872–1892

იზკიერდოს წინააღმდეგ რევოლუციის შეუძლებლობის დანახვამ და გენერალ-გუბერნატორის სასტიკმა მეფობამ დაარწმუნა ილუსტრადოები, დაეტოვებინათ ფილიპინები და გაეგრძელებინა პროპაგანდა ევროპაში. ეს მასიური პროპაგანდისტული აჯანყება 1872 წლიდან 1892 წლამდე ახლა ცნობილია, როგორც მეორე პროპაგანდისტული მოძრაობა. პროპაგანდისტები ძირითადად მიზნად ისახავდნენ ფილიპინების წარმოდგენას Cortes Generales-ში, სასულიერო პირების სეკულარიზაციას, ესპანური და ფილიპინების თანასწორობის ლეგალიზაციას და სხვა. მათი მთავარი ნამუშევარი იყო გაზეთი სახელწოდებით La Solidaridad (სოლიდარობა), რომელიც პირველად გამოვიდა ბარსელონაში 1888 წლის 13 დეკემბერს. რიზალმა, პროპაგანდისტების უპირველესმა ფიგურამ, გააძლიერა მზარდი ანტი-ესპანური სენტიმენტები კუნძულებზე და უბიძგა ხალხს რევოლუციისკენ. ფილიპინების იდენტობა, რომელიც ინტეგრირებული იყო ესპანურ სისტემაში, ჯერ კიდევ არ მოიცავდა მოროსებს სამხრეთში და ტომობრივ ხალხს, რომლებიც ცხოვრობდნენ მთიან რეგიონში.

ფილიპინების რევოლუცია

1896 წლის ივნისში ბონიფაციომ გაგზავნა ემისარი დაპიტანში რიზალის მხარდაჭერისთვის, მაგრამ ამ უკანასკნელმა უარი თქვა შეიარაღებულ რევოლუციაზე. 1896 წლის 19 აგვისტოს კატიპუნანი აღმოაჩინა ესპანელმა ბერმა, რომელმაც დაიწყო ფილიპინების რევოლუცია.

რევოლუცია თავდაპირველად ცენტრალური ლუსონის რვა პროვინციაში გაჩაღდა. გენერალმა ემილიო აგუინალდომ, კატიპუნანის წევრმა, გააგრძელა შეიარაღებული წინააღმდეგობა სამხრეთ ტაგალოლის რეგიონში, სადაც მან ნელ-ნელა გაათავისუფლა კავიტური ქალაქები. ბონიფაციომ, რომელიც მოქმედებდა კატიპუნანის უზენაესად, გამოაცხადა კონვენციის პროცესი ბათილად და ცდილობდა ხელახლა დაემტკიცებინა რევოლუციის მნიშვნელობა. აპრილის ბოლოს აგვინალდომ სრულად დაიკავა საპრეზიდენტო თანამდებობა რევოლუციურ ლიდერებთან თავისი პოზიციის გამყარების შემდეგ. აგინალდოს მთავრობამ ბრძანა ბონიფაციოს დაპატიმრება, რომელიც სასამართლოში წარდგა აგინალდოს მთავრობის წინააღმდეგ აჯანყებისა და ღალატისა და აგუინალდოს მკვლელობის შეთქმულებაში მონაწილეობის ბრალდებით. ბონიფაციო შემდგომში სიკვდილით დასაჯეს. 

1897 წლის დეკემბერში აგინალდო დათანხმდა ბიაკ-ნა-ბატოს პაქტს ესპანეთის კოლონიალურ მთავრობასთან. აგინალდო და მისი რევოლუციური ხელმძღვანელობა ჰონგ კონგში გადაასახლეს. თუმცა, ყველა რევოლუციონერი გენერალი არ დაემორჩილა შეთანხმებას. ერთმა, გენერალმა ფრანცისკო მაკაბულოსმა, დააარსა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი, რომელიც ემსახურება როგორც დროებით მთავრობას. 

სქოლიო

კატეგორია:ფილიპინური ნაციონალიზმი 
კატეგორია:ფილიპინები