ჰონგ-კონგის ეკონომიკა

ჰონგ-კონგის ეკონომიკა მაღალგანვითარებული საბაზრო ეკონომიკაა. ხასიათდება დაბალი გადასახადებით, თითქმის უფასო საპორტო ვაჭრობითა და კარგად განვითარებული საერთაშორისო ფინანსური ბაზრით. ვალუტა ჰონგ-კონგური დოლარია, რომელსაც ლეგალურად სამი საერთაშორისო კომერციული ბანკი ბეჭდავსLegal Tender Notes Issue Ordinance . Legislation.gov.hk (30 June 1997) და ამერიკულ დოლართანაა მიბმული.  პროცენტული მაჩვენებლები ჰონგ-კონგის ბანკების მიერ ინდივიდუალურად განისაზღვრება. ოფიციალურად ცენტრალური საბაკო სისტემა არ არის აღიარებული, თუმცა ჰონგ-კონგის მონეტარული სააგენტო ფინანსების რეგულირების სააგენტოს სახით ფუნქციონირებს.

ჰონგ-კონგის ეკონომიკა პოზიტიური ჩაურევლობის პრინციპით იმართება და დიდადაა დამოკიდებული საერთაშორისო ვაჭრობასა და ფინანსებზე. სწორედ ამიტომ, ჰონგ-კონგი კომპანიის დასაარსებლად ყველაზე შესაბამის ადგილად მიიჩნევა. კვლევის თანახმად, 2014 წელს ჰონგ-კონგში 998 რეგისტრირებული სტარტაპი იყო, ხოლო 2018 წელს ეს რიცხვი 2 800-მდე გაიზარდა. მათგან 22% ელექტრონული კომერციის, 12% ― ფინანსური ტექნოლოგიების, 12% ― პროგრამული უზრუნველყოფის, 11% ― სარეკლამო მიმართულების იყო. 2019 წლის მსოფლიოს ეკონომიკური თავისუფლების ინდექსის მიხედვით, ჰონგ-კონგი 8.91 ქულით მსოფლიოში პირველ ადგილს იკავებს.

1961 წლიდან 1997 წლამდე ჰონგ-კონგის მთლიანი შიდა პროდუქტი 180-ჯერ გაიზარდა. ასევე, იმავე პერიოდისთვის მშპ ერთ სულ მოსახლეზე 87-ჯერ გაიზარდა. ჰონგ-კონგის ეკონომიკა ოდნავ უფრო დიდია ვიდრე ირლანდიისა და ისრაელის ეკონომიკა.Field listing – GDP (official exchange rate) , The World Factbook  2011 წელს ჰონგ-კონგის მშპ ერთ სულ მოსახლეზე მსყიდველობითი უნარის პარიტეტის მიხედვით მსოფლიოში მე-6 იყო. 2009 წელს გლობალური ფინანსური კრიზისის გამო ჰონგ-კონგის რეალური ეკონომიკური ზრდა 2.8%-ით შემცირდა.

XX საუკუნის ბოლოს ჰონგ-კონგი მსოფლიოში სიდიდით მე-7 პორტი იყო, ხოლო კონტეინერების ტრანსპორტირებით მხოლოდ როტერდამსა და ნიუ-იორკს ჩამორჩებოდა. ჰონგ-კონგი მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის სრული წევრია.Hong Kong, China – Member information . WTO. Retrieved 1 November 2012. ჰონგ-კონგის საფონდო ბირჟა მეექვსეა მსოფლიოში და მისი საბაზრო კაპიტალიზაცია დაახლოებით 3.732 ტრილიონ $-ს უდრის.

ეკონომიკური თავისუფლება
2019 წლის The Heritage Foundation-ის ეკონომიკური თავისუფლების ინდექსის მიხედვით, ჰონგ-კონგი მსოფლიოში მეორე ეკონომიკაა სინგაპურის შემდეგ. ინდექსი ბიზნესზე, ვაჭრობაზე, ინვესტიციებზე, ფინანსებზე, საკუთრების უფლებებსა და შრომაზე შეზღუდვებსა და კორუფციას, მთავრობის ზომასა და მონეტარული კონტროლს 183 ქვეყანაში ზომავს. ჰონგ-კონგი ერთადერთი ეკონომიკაა, რომელმაც 100 ქულიანი შკალიდან 90 ქულაზე მეტი მიიღო 2014 და 2018 წლებში. 2021 წელს ფონდმა ჰონგ-კონგი, როგორც ჩინეთისგან დამოუკიდებელი ერთეული, მსოფლიოს ყველაზე თავისუფალი ეკონომიკების სიიდან ამოიღო, ჩინეთის მთავრობის მხრიდან ჰონგ-კონგის სამთავრობო სისტემასა და დემოკრატიულ პროცესებში გაზრდილი ჩარევების გამო. ამის გამო ჰონგ-კონგმა და მაკაომ თავიანთი პოზიციები დაკარგეს.

ეკონომიკური მონაცემები
ქვემოთ მოცემულია ჰონგ-კონგის მთავარი ეკონომიკური ინდიკატორები 1980-2020 წლებისთვის. 5%-ზე დაბალი ინფლაცია მწვანედაა ნაჩვენები.
წელიმშპ
(მლრდ აშშ$ მუპ)მშპ ერთ სულ მოსახლეზე
(აშშ $ მუპ)მშპ
(მლრდ აშშ$ ნომინალური)მშპ ერთ სულ მოსახლეზე
(აშშ $ ნომინალური)მშპ-ის ზრდა
(რეალური)ინფლაცია
(პროცენტებში)უმუშევრობა
(პროცენტებში)მთავრობის ვალი
(მშპ-ის %-ში)198036.08713028.857007.9%35.1%11.5%n/a198143.13833034.160006.2%19.7%10.3%n/a198247.11896025.56140-13.6%9.9%19.8%n/a198351.9970020.75590-2.8%27.3%21.0%n/a198459.151089020.161705.9%19.9%17.5%n/a198561.461117017.264902.0%30.7%15.0%n/a198669.661252018.51,504.45.6%19.5%12.3%n/a198780.941442021.91,743.96.6%19.9%11.0%n/a198890.931603025.82,021.07.3%14.7%9.9%n/a198996.651688029.72,289.410.6%17.0%8.0%n/a1990104.111810033.02,503.93.7%26.0%7.8%n/a1991113.771956038.02,829.77.7%21.8%8.2%37.4%1992123.612100046.33,368.311.1%15.5%6.7%30.7%1993134.392241049.53,547.06.7%12.7%6.5%28.3%1994145.542378057.14,030.15.1%11.5%7.8%22.8%1995152.122426073.65,117.78.8%8.2%7.4%17.4%1996161.512498078.05,349.66.9%7.4%6.5%14.7%1997172.672650084.95,743.77.4%6.1%6.1%12.9%1998164.342496081.65,446.54.4%5.1%6.2%12.2%1999170.842574075.14,952.9-0.5%3.3%10.0%13.4%2000188.092803077.85,071.75.3%3.8%9.7%13.2%2001193.412874071.04,572.93.3%3.6%9.9%14.5%2002199.682969069.74,443.83.1%2.5%9.8%15.2%2003209.843102075.64,770.34.1%2.8%9.5%12.7%2004234.223446099.26,193.17.2%1.1%10.0%10.3%2005259.4137940123.07,600.45.7%3.1%9.3%7.0%2006286.2341460154.99,473.06.3%3.4%8.0%5.0%2007312.9645110173.6304904.9%4.4%7.0%3.9%2008325.7546780179.5314903.6%8.7%7.8%4.9%2009319.7845710172.530590-1.6%1.5%11.1%5.8%2010345.5349000218.3324205.8%1.4%8.3%8.6%2011369.6952000252.1349606.1%3.3%7.3%11.1%2012373.4852080267.0366205.3%3.0%6.6%11.9%2013385.4553450278.3382304.0%1.8%6.1%12.7%2014396.0454600260.5401901.8%4.7%6.5%15.0%2015411.2956270243.9423302.3%4.3%6.3%17.3%2016419.8156910250.3434901.7%3.8%6.7%21.0%2017442.3959680276.9460301.2%2.2%7.0%23.6%2018465.8562230297.5483103.7%2.3%7.4%25.6%2019466.2261990279.3482701.0%2.3%7.2%28.2%2020443.1459660252.846600-5.8%3.0%10.8%32.5%2021488.6565400331.34949011.0%4.2%9.1%34.4%2022519.7769170352.7519002.5%4.4%7.4%37.3%2023548.8172610374.2542401.9%3.1%6.8%39.7%2024577.4175950394.7566202.0%3.0%6.7%40.9%2025606.3579300415.9591302.3%3.0%6.9%40.8%2026636.4982760438.1618002.5%3.0%7.0%40.5%

მშპ
2021 წლისთვის ჰონგ-კონგის ნომინალური მთლიანი შიდა პროდუქტი 2 869 682 მლნ ჰონგ-კონგური დოლარია. მშპ-ის რეალური ზრდა +6.3%-ია. 2021 წლისთვის მშპ ერთ სულ მოსახლეზე 387 110 ჰონგ-კონგურ დოლარს შეადგენს. 2020 წლისთვის მშპ-ის 23.4% საფინანსო მომსახურებაზე მოდის, 19.8% ― ვაჭრობასა და ლოჯისტიკაზე, 11.5% ― პროფესიულ და სხვა სახის სერვისებზე, 0.4% ― ტურიზმზე, 44.9% ― სხვა სფეროებზე. 

შრომის ბაზარი
2021 წლისთვის სამუშაო ძალა 3.87 მილიონ ადამიანს შეადგენს. ამავე წლის დეკემბრის მონაცემებით, 537 322 ადამიანი სოციალურ და პერსონალურ სამსახურებშია დასაქმებულია, 439 500 ადამიანი ― იმპორტ/ექსპორტის ვაჭრობასა და საბითუმო ვაჭრობაში, 387 702 ადამიანი ― პროფესიულ და ბიზნეს სამსახურებში, 253 527 ადამიანი ― სასურსათო და განთავსების სამსახურებში, 251 421 ადამიანი ― საცალო ვაჭრობაში, 240 274 ადამიანი ― ფინანსებისა და სადაზღვევო სფეროში. 2021 წლისთვის უმუშევრობის დონე 5.2%-ია (200 300 ადამიანი). 

სტატისტიკა
მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის გლობალური კონკურენტუნარიანობის 2018 წლის ანგარიშის მიხედვით, ჰონგ-კონგს მსოფლიოს 140 სახელმწიფოს შორის მე-7 ადგილი ეკავა. 2019 წლის ანგარიშის მიხედვით მსოფლიოს 141 სახელმწიფოს შორის მე-3 ადგილი უკავია. მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის 2019 წლის მონაცემებით, ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტი ერთ სულ მოსახლეზე 48 517.4 ამერიკულ დოლარს შეადგენს. ქვეყნის მშპ მსოფლიოს მშპ-ის 0.36%-ია. უმუშევრობის დონე 2.9%-ია, ხოლო განახლებადი ენერგიის მოხმარების წილი 0.9%-ია. 

ინსტიტუტების მაჩვენებლებით ჰონგ-კონგი მე-5 ადგილზეა: უსაფრთხოების დონით ქვეყანას მე-9 უკავია, სოციალური კაპიტალის დონით ― 52-ე, ჩეკებისა და ბალანსების დონით ― მე-8, საჯარო სექტორის საქმიანობით ― მე-3, გამჭვირვალობით ― მე-14, საკუთრების უფლებებით ― მე-4, კორპორატიული მმართველობით ― მე-3, მთავრობის სამომავლო ორიენტაციით ― მე-12. 

ინფრასტრუქტურის მაჩვენებლებით ჰონგ-კონგს მსოფლიოს 141 სახელმწიფოს შორის მე-3 ადგილი უკავია: სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის მიხედვით ― მე-3, ხოლო კომუნალური ინსფრასტრუქტურით ― მე-6. საინფორმაციო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების ათვისების მიხედვით ჰონგ-კონგი მე-3 ადგილზეა. ქვეყანა მაკროეკონომიკურად ყველაზე სტაბილურია მთელს მსოფლიოში. ამ მაჩვენებლით იგი პირველ ადგილზეა. ვალების დინამიკის ინდექსი 100-ს უტოლდება.

სასაქონლო ბაზრის მიხედვითაც ჰონგ-კონგი პირველ ადგილზეა: შიდა კონკურენციით პირველ ადგილს იკავებს, ხოლო ვაჭრობის მე-2 (ამ მხრივ მხოლოდ სინგაპურს ჩამორჩება); შრომის ბაზრის მიხედვით ― მე-7 ადგილზეა: მოქნილობის ინდექსით მე-19 ადგილს იკავებს, ხოლო მერიტოკრატიისა და ინიციატივების მხარდაჭერით ― მე-2-ს (მხოლოდ დანიას ჩამორჩება). 

ჰონგ-კონგში საუკეთესოდაა განვითარებული საფინანსო სისტემა (1-ელი ადგილი): სიღრმით მე-3, ხოლო სტაბილურობით მე2 ადგილზეა (ფინეთის შემდეგ). ბაზრის ზომით ქვეყანა 28-ე ადგილს იკავებს. ჰონგ-კონგში კარგადაა განვითარებული ბიზნესის დინამიკის მაჩვენებლები (მე-15 ადგილი): ადმინისტრაციული მოთხოვნილებებით 33-ე ადგილს იკავებს, ხოლო სამეწარმეო კულტურით ― მე-6-ს.Schwab, K. (ed.) (2019). The Global Competitiveness Report 2019. World Economic Forum. Retrieved August 1, 2022. pp. 266-269.

რესურსები ინტერნეტში
Hong Kong Economy
Hong Kong Government
Hong Kong Economic Structure , The Economist, 10 January 2007. Retrieved 24 February 2007.
The Hong Kong Experiment by Milton Friedman
Economic History of Hong Kong Catherine R. Schenk, University of Glasgow
Hong Kong Census and Statistics Department
 Hong Kong Forex Nows (IBTimes HK)
World Bank Summary Trade Statistics Hong Kong

სქოლიო

კატეგორია:ჰონგ-კონგის ეკონომიკა