გეორგი ვისოცკი

გეორგი ვისოცკი ( დ. 7 თებერვალი (19), 1865, ნიკიტოვკა, ჩერნიგოვის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 6 აპრილი, 1940, ხარკივი, უკრაინის სსრ, სსრკ) — უკრაინელი ნიადაგმცოდნე, მეტყევე, გეობოტანიკოსი და გეოგრაფი. ვ. ი. ლენინის სახელობის სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა საკავშირო აკადემიის აკადემიკოსი (1934), უკრაინის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1939).

გიორგი ვისოცკი არის 200-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი.

შეისწავლა ტყეების გავლენა ტერიტორიის წყლის რეჟიმზე, საფუძველი ჩაუყარა ნიადაგის ჰიდროლოგიას მშრალ რეგიონებში, შეიმუშავა ტყეების ტრანსგრესიული როლის თეორია მუხის, ტყეების კლასიფიკაცია; დამსახურებულადაა აღიარებული სტეპის ტყის აღდგენის კორიფედ.Высоцкий Георгий Николаевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. (რუს.)Высоцкий Георгий Николаевич // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 130. — 737 с. (ბელარ.)

 ბიოგრაფია 
გეორგი ვისოცკი დაიბადა 1865 წლის 7 (19) თებერვალს დიდგვაროვანთა ოჯახში.

საშუალო განათლება მიიღო გლუხოვის გიმნაზიაში, რომელიც დაამთავრა 1883 წელს.

1890 წელს დაამთავრა პეტროვსკის სასოფლო-სამეურნეო აკადემია.

1892–04 წლებში მუშაობდა ველიკი ანადოლსკის ტყეში ვ. დოკუჩაევის პოლტავას ექსპედიციაში. 1899 წლიდან მუშაობდა მეტყევედ მარიუპოლის სატყეო მეურნეობაში.

1904–12 წლებში იყო სატყეო დეპარტამენტის ტყის ინვენტარიზაციის აუდიტორი და მუშაობდა სატყეო ინსტიტუტში პროფესორად.

1913 წლიდან იყო კიევის უნივერსიტეტის პროფესორი, 1918–23 წლებში ტაურიდას უნივერსიტეტის პროფესორი, 1923–26 წლებში გორკის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის პროფესორი.

1926–30 წლებში ხარკივის სოფლის მეურნეობისა და სატყეო ინსტიტუტის პროფესორი. 1930 წლიდან ხარკივის სატყეო და აგროტყის საკავშირო კვლევითი ინსტიტუტის პროფესორი.

გარდაიცვალა 1940 წლის 6 აპრილს ქალაქ ხარკივში.

 სამეცნიერო კვლევები 
ვისოცკიმ შეისწავლა ტყის გავლენა ჰიდროლოგიურ რეჟიმზე. პირველად მან გამოთვალა ტენის ბალანსი ტყისა და მინდვრის ქვეშ, შეისწავლა ტყის გავლენა ჰაბიტატზე და სტეპების უტყეობის მიზეზები.

მეცნიერმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა სტეპების გაშენებაში.  შეიმუშავა ნარგავების „ხე-ბუჩქის“ ტიპი, აღნიშნა მუხის განსაკუთრებული როლი სტეპში ტყის პლანტაციების შესაქმნელად, წამოაყენა პოზიცია მიკორიზის მნიშვნელობის შესახებ მუხისა და ფიჭვის მოშენებისთვის. მან ხაზი გაუსვა ნიადაგის ჭიების და სხვა მთხრელების მნიშვნელობას ნიადაგის ფორმირებაში.

შემიოტანა ცნება „გლეი“, რომელიც თარგმნილია ინგლისური ტერმინიდან „Gley“ და ფართოდ გამოიყენება ნიადაგმცოდნეების მიერ მთელს მსოფლიოში.

შემოიტანა „ფიტოსტრომის“ კონცეფცია, როგორც მცენარეულობის უდიდესი კონცენტრაციის გეოსფერო.

მოახდინა მცენარეების კლასიფიკაცია ვეგეტატიური გამრავლების ფორმების მიხედვით.

განსაზღვრა ტენიანობის კოეფიციენტის კლიმატური მაჩვენებელი, რომელიც ცნობილია როგორც ვისოცკი-ივანოვის დატენიანების კოეფიციენტი.

გეობოტანიკაზე გამოქვეყნებული ნაშრომებიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი მონოგრაფია „იერგენი“ (1915), რომელსაც დიდი მნიშვნელობა აქვს ტყის მცენარეულობის და ადამიანის გავლენის ქვეშ მისი ევოლუციის ცოდნისთვის.

1915 წელს, გეოგრაფიული მეცნიერებაში გაწეული სამსახურისთვის, გ. ვისოცკის მიენიჭა პ. სემიონოვ-ტიან-შანსკის სახელობის ოქროს მედალი.

 ლიტერატურა 

 Липшиц С. Ю. Русские ботаники. Биографическо-библиографический словарь. — М.: Издательство Московского общества испытателей природы, 1947. — Т. 2. (რუს.)
 Высоцкий, Георгий Николаевич. В кн: Лившиц, В.М, Цыганов, А.Р., Саскевич, П.А. Гордость и слава Белорусской государственной сельскохозяйственной академии.Профессора и выпускники: академики и члены корреспонденты. — Горки: 2017. — С.14-16  ISBN 978-895-467-1. (რუს.)
 Исаченко А. Г. Георгий Николаевич Высоцкий — выдающийся отечественный географ. — Л.: Издательство ЛГУ, 1953. (რუს.) 
 Высоцкий, Георгий Николаевич на Сторінка Корнуса Анатолія Олександровича (უკრ.)

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 19 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1865
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1940
კატეგორია:უკრაინელი გეოგრაფები
კატეგორია:უკრაინელი ნიადაგმცოდნეები
კატეგორია:უკრაინელი გეობოტანიკოსები