კონვენცია გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი სახეობებით საერთაშორისო ვაჭრობის შესახებ

კონვენცია „გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი ველური ფლორისა და ფაუნის სახეობებით საერთაშორისო ვაჭრობის შესახებ“ (, შემოკლ. CITES) — ველური ცხოველებისა და მცენარეების კომერციული ვაჭრობის რეგულირების მიზნით 1973 წლის მარტში მიღებული საერთაშორისო ხელშეკრულება. კონვენციის მიზანია იმის გარანტირება, რომ საერთაშორისო ვაჭრობა საფრთხეს არ შეუქმნის რომელიმე სახეობის არსებობას. 2021 წლისთვის ხელშეკრულების წევრია მსოფლიოს 183 სახელმწიფო. საქართველო კონვენციას 1996 წლის 13 სექტემბერს შეუერთდა.

კონვენცია 1963 წელს ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის წევრი სახელმწიფოების შეხვედრაზე მიღებული რეზოლუციის შედეგი გახდა. ოფიციალური ტექსტი 1973 წლის 3 მარტს ვაშინგტონში საერთაშორისო კავშირის 80 წევრის შეხვედრაზე მიიღეს. ძალაში შევიდა 1975 წლის 1 ივლისს. CITES-ს იურიდიულად სავალდებულო ძალა აქვს წევრი სახელმწიფოებისათვის, რომლებიც ვალდებულნი არიან მიიღონ საკუთარი შიდა კანონმდებლობა მისი მიზნების განხორციელებისათვის.

კონვენციაში მცენარეები და ცხოველები იმის მიხედვით, თუ რამდენად ახლოს დგანან გადაშენების საფრთხესთან, კლასიფიცირებულია სამ კატეგორიად ანუ დანართად. I დანართში შეტანილია საფრთხეში მყოფი სახეობები, რომლებსაც გადაშენება ემუქრება. ის პირდაპირ კრძალავს ასეთი მცენარეებითა და ცხოველებით ვაჭრობას; თუმცა ზოგიერთი მათგანის საზღვარგარეთ გადაყვანა საგანგებო სიტუაციებში სამეცნიერო ან საგანმანათლებლო მიზნებით დასაშვებია. II დანართში შეტანილია ისეთი სახეობები, რომლებსაც საფრთხე არ ემუქრებათ, თუმცა თუკი ვაჭრობა შეზღუდული არ იქნება, მათი რაოდენობა ძლიერ შემცირდება; მათით ვაჭრობა რეგულირდება ლიცენზიებით. III დანართის სახეობები დაცვის ქვეშ იმყოფებიან კონვენციის წევრ სულ მცირე ერთ სახელმწიფოში და ეს უკანასკნელი სხვებს მოუწოდებს ამ სახეობებით საერთაშორისო ვაჭრობის კონტროლში დახმარებისკენ.

გარდა მცენარეების, ცხოველებისა და მათი ნაწილებისა, კონვენცია ზღუდავს ასეთი მცენარეებისა და ცხოველებისგან დამზადებული საგნების ვაჭრობასაც, როგორიცაა, მაგალითად, ტანსაცმელი, კვების პროდუქტები, წამლები და სუვენირები. 2019 წლისთვის ხელშეკრულება მოიცავს ცხოველების 5800-ზე მეტ და მცენარეების 30 000-ზე მეტ სახეობას.

 სქოლიო 

კატეგორია:გარემოსდაცვითი ხელშეკრულებები
კატეგორია:საერთაშორისო ვაჭრობა
კატეგორია:ალბანეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ალჟირის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ანგოლის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ანტიგუა და ბარბუდის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:არგენტინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სომხეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ავსტრალიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ავსტრიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:აზერბაიჯანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბაჰამის კუნძულების საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბაჰრეინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბანგლადეშის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბარბადოსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბელარუსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბელგიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბელიზის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბჰუტანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბოლივიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბოტსვანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბრუნეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბულგარეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბურკინა-ფასოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბურუნდის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:კამბოჯის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:კამერუნის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:კანადის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:კაბო-ვერდეს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ჩადის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ჩილეს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:კომორის კუნძულების საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:კონგოს რესპუბლიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:კოსტა-რიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:კოტ-დ'ივუარის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ხორვატიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:კუბის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:კვიპროსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ზაირის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:დანიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ჯიბუტის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:დომინიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ეკვადორის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ეგვიპტის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სალვადორის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ეკვატორული გვინეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ერიტრეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ესტონეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ფიჯის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ფინეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:საფრანგეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:გაბონის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:გამბიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:განის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:საბერძნეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:გრენადის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:გვატემალის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:გვინეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:გვინეა-ბისაუს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:გაიანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ჰონდურასის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ისლანდიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ინდოეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ინდონეზიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ერაყის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ირლანდიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ისრაელის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:იტალიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:იამაიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:იაპონიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:იორდანიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ყაზახეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:კენიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ქუვეითის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ყირგიზეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ლაოსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ლატვიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ლიბანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ლესოთოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ლიბერიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ლიხტენშტაინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ლიეტუვის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ლუქსემბურგის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:მადაგასკარის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:მალავის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:მალაიზიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:მალდივის კუნძულების საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:მალის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:მალტის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:მავრიტანიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:მავრიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:მექსიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:მონაკოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:მონღოლეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:მაროკოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:მიანმარის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ნამიბიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ნეპალის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ნიდერლანდების საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ახალი ზელანდიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ნიკარაგუის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ნიგერის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ნიგერიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ნორვეგიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ომანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:პაკისტანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:პალაუს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:პანამის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:პარაგვაის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:პერუს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ფილიპინების საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:პოლონეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:პორტუგალიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:კატარის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სამხრეთ კორეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:მოლდოვის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:რუმინეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:რუსეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:რუანდის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სამოის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სან-მარინოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სან-ტომე და პრინსიპის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:საუდის არაბეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სენეგალის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სეიშელის კუნძულების საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სიერა-ლეონეს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სინგაპურის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სლოვაკეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სლოვენიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ესპანეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:შრი-ლანკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სენტ-კიტსი და ნევისის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სენტ-ლუსიას საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სენტ-ვინსენტი და გრენადინების საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სურინამის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ესვატინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:შვედეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:შვეიცარიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სირიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ტაჯიკეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ტაილანდის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ტოგოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ტონგის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ტრინიდადი და ტობაგოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ტუნისის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:თურქეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:უგანდის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:უკრაინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:არაბთა გაერთიანებული საამიროების საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ტანზანიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:აშშ-ის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ურუგვაის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:უზბეკეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ვანუატუს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ვენესუელის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ვიეტნამის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:იემენის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ზამბიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები