ისიქ-ქოლის ქვაბული

ისიქ-ქოლის ქვაბული () — ტიან-შანის ერთ-ერთი უდიდესი მთათაშორისი ქვაბული. მდებარეობს ყირგიზეთში. გადაჭიმულია სუბგანედურად 240 კმ-ზე, სიგანე 90 კმ. უდიდესი ნაწილი უკავია ისიქ-ქოლის ტბას. მოქცეულია ჩრდილოეთიდან ქუნგეი-ალათაუსა და სამხრეთიდან თერსქეი-ალათაუს ქედებს შორის. მთისძირა ვაკის რელიეფში მკვეთრადაა გამოხატული ძველი ტბიური ტერასები (სიმაღლე 40 მ-მდე); მთისწინეთში ტიპურია ადირები; 2000–2800 მ სიმაღლეზე გვხვდება განცალკევებული ქვაბულშიდა ამაღლებები (ყველაზე დიდებია ჩაარ-ჯონი, ჩონ-თოსმა, ბელბულაქი და სხვ.). ინტენსიურია სეისმურობა. აღმოსავლეთში ცნობილია ქვანახშირის საბადოები (ჯირგალანგი); სამხრეთ-აღმოსავლეთში — თერმული მინერალური წყაროები (100-ზე მეტი — ჯეთი-ოგუზი, აქ-სუუ და სხვ.), რომელთა საფუძველზე ტბის სანაპიროსა და მთებში (1600–2000 მ სიმაღლეზე) შექმნილია ბალნეოლოგიური კურორტები (ჩოლფონ-ათა, ჯეთი-ოგუზი, თამგა და სხვ.). დასავლეთ ნაწილში, სადაც გაბატონებულია მშრალი (წელიწადში 200 მმ-ზე ნაკლები ნალექები) კონტინენტური კლიმატი, დამახასიათებელია უდაბნოს და ნახევრად უდაბნოს ლანდშაფტები; აღმოსავლეთ ნაწილში, უფრო ტენიანში — ველისა; კალთებზე (2100–3000 მ სიმაღლეზე) — მდელო-ველისა, ადგილ-ადგილ დაჭაობებულ ლანდშაფტებს სიმაღლესთან ერთად ანაცვლებს მთა-ტყის ლანდშაფტები (ჭარბობს ტიან-შანის ნაძვი). ისიქ-ქოლის ქვაბულის ფარგლებში, სადაც შედის მთის ტბა, მრავალი ხეობა (30-ზე მეტი, მ.შ. ბოომის) და ჩანჩქერი, შექმნილია ისიქ-ქოლის ნაკრძალი. ცენტრალურ აზიაში დასვენებისა და ტურიზმის პოპულარული ადგილია. ყირგიზეთის მემარცვლეობისა და მესაქონლეობის ერთ-ერთი რაიონია.

 სქოლიო 

კატეგორია:ყირგიზეთის ქვაბულები