ბოლეტუსი

ბოლეტუსი () — სოკოების გვარი ბოლეტუსისებრთა ოჯახისა, რომლისთვისაც დამახასიათებელია მილებიანი სპორული შრე. ნაყოფსხეული ქუდიანია, მასიური. ქუდი ბალიშისებრი ან მომრგვალო ფორმისაა, მშრალი ან გლუვი. ჰიმენოფორი მილებიანი, თავისუფალი ან ნახევრად თავისუფალი. ფორები — ყვითელი, წითელი, ან (იშვიათად) თეთრი ფერის. ფეხი ძირში ან შუისკენ გასქელებულია, ზედაპირი ბოჭკოვანი ან ბადიანი, იშვიათად გლუვი. რბილობი თეთრი ან ყვითელი ფერის. გაჭრისას უმრავლესობა ლურჯდება, იშვიათად წითლდება ან ფერს არ იცვლის. სპორების ფხვნილი ყავისფერია სხვადასხვა ელფერით.

გვარი პირველად განსაზღვრული და აღწერილი იქნა შვედი ბუნებისმეტყველის კარლ ლინეს მიერ 1753 წელს.

XXI საუკუნის დასაწყისში გენეტიკური კვლევების შედეგად, ბოლეტუსი დაანაწილეს რამდენიმე ცალკეულ გვარად, კერძოდ:  Aureoboletus, Butyriboletus, Caloboletus, Cyanoboletus, Neoboletus, Rubroboletus, Suillellus, შედეგად გვარში დარჩა 280-მდე სახეობა.

მიკორიზას ქმნის წიწვოვან და ფოთლოვან ხეებთან, გავრცელებულია თითქმის ყველგან, მასიურად იზრდება ზომიერ კლიმატურ სარტყლებში. გვარში ბევრი საჭმელად ვარგისი სახეობა შედის. ყველაზე მაღალი კვებითი ღირებულებით დათვისსოკოს გამოირჩევა.Боровик // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907 გამოიყენება თითქმის ყველა სახით.

 ლიტერატურა 
 Гарибова, Л. В., Сидорова, И. И. Грибы. Энциклопедия природы России. — М.: ABF, 1997
 Грибы СССР. — М.: Мысль, 1980
 Дермек, А. Грибы. — Братислава: Словарт, 1989

რესურსები ინტერნეტში

 სქოლიო 

კატეგორია:სოკოების გვარები
კატეგორია:ბოლეტუსი