ადრეულა აგროციბე

ადრეულა აგროციბე () — სოკოს სახეობა სტროფარიასებრთა ოჯახისა, რომელიც ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ამერიკაში, ევროპაში, აზიასა და ჩრდილოეთ აფრიკაში.

დაბალი ხარისხის საჭმელი სოკოა. იზრდება ნიადაგზე, ისევე როგორც დამპალი ხეების ნარჩენებზე, ტყეებში, გაკაფულ ადგილებში, საძოვრებზე, მდელოებზე, ბაღებსა და პარკებში.

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა 1800 წელს როგორც Agaricus praecox. D. Christian Hendrik Persoon: Synopsis methodica fungorum. sistens enumerationem omnium huc usque detectarum specierum, cum brevibus descriptionibus nec non synonymis et observationibus selectis. Hrsg.: Henricum Dieterich. Gottingae 1801 (Latein, bnf.fr). მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება 1889 წელს მიანიჭა შვეიცარიელმა მიკოლოგმა ვიქტორ ფაიომ.Victor Fayod: Prodrome d'une histoire naturelle des Agaricinés. In: Annales des Sciences Naturelles, Botanique. Band 9, Nr. 7. Paris 1889, S. 358 (französisch, csic.es).

სამეცნიერო სინონიმები:








 აღწერა 
სოკოს ქუდის დიამეტრი — 10 სმ, თავდაპირველად ნახევარსფეროსებრი, შემდეგ ამოზნექილი, ბოლოს — ბრტყელი, გლუვი, შუაში ახასიათებს ბორცვაკი, დახეთქილი ზედაპირით, შიშველი, თეთრი ან მოყავისფრო, ზოგჯერ მოყვითალო ელფერით.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები შეზრდილი, ღია-ნაცრისფერი, მომწიფებისას ყავისფერი. ნორჩობაში ფირფიტები დახურულია კერძო საბურველით, რომელიც საბოლოოდ  საყელოს სახით რჩება ფეხზე.

ფეხის სიგრძე — 10 სმ, სისქე — 1-2 სმ, თეთრი, ძირში ზოგჯერ მურა ელფერით.  ბოჭკოვანი კონსისტენციით, თავიდან მყარი, შემდეგ ფუყე. სიმწიფეში ფეხზე ახასიათებს ღია-მურა საყელო, რომელიც მოგვიანებით ხშირად ქვრება. ძირში ზოგჯერ გამსხვილებულია.

რბილობი — თხელი, რამდენადმე ბოჭკოვანი, თეთრი ან მოყვითალო, ფქვილის სუნითა და გემოთი.  Also available in English. გაჭრისას ფერს არ იცვლის.

სპორები — კვერცხისებრ-ელიფსისებრი, გლუვი, 7,5–10 × 5–6 მკმ, მუქი-ყავისფერი.

გავრცელება და ეკოლოგია
ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ამერიკაში,Kuo, M. (2006, September). Agrocybe praecox. See the MushroomExpert.Com article. ევროპაში, აზიასა და ჩრდილოეთ აფრიკაში.  Also available in English. სოკო დაფიქსირებულია ახალ ზელანდიაში, არგენტინასა და კოლუმბიაში.See the Global Biodiversity Information Facility map, which provides hyperlinks to records with geographical location.

საპროტროფია. იზრდება ნიადაგზე, ისევე როგორც დამპალი ხეების ნარჩენებზე, ტყეებში, გაკაფულ ადგილებში, საძოვრებზე, მდელოებზე, ბაღებსა და პარკებში.

სეზონი — გაზაფხულიდან შემოდგომამდე.

მსგავსი სახეობები

კვებითი ღირებულება
დაბალი ხარისხის საჭმელი სოკოა. ერთი ნაწილი მას გემრიელ სოკოდ თვლის, ხოლო მეორე ნაწილი კი — პირიქით. როგორც ჩანს, მისი გემო და სუნი ვარირებს გარემო-პირობების მიხედვით.Der Tintling, წვდომის თარიღი 26 სექტემბერი, 2021

იხმარება ახალი, ასევე ცხიმში ან ძმარში დაკონსერვებული.Fritz Martin Engel, Fred Timber: „Pilze: kennen – sammeln – kochen”, Editura Südwest, München 1969, p. 172-174 ხმარობენ სოუზებშიც. ზოგჯერ გადაბერებულ ეგზემპლარებს ცხარე გემო ახასიათებთ.

გალერეა

რესურსები ინტერნეტში

 სქოლიო 

კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:აგროციბე