აქდერე (ქემალფაშის რაიონი)

აქდერე () — სოფელი ქემალფაშის რაიონში, ართვინის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს ართვინიდან 84 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ქემალფაშიდან 4,6 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 117 ადამიანი ცხოვრობს.

სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა ზენდიდი.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 55, 276, ISBN 9786055708856.

ისტორია
სოფელ აქდერეს ძველი სახელი არის ზენდიდი. ლაზური ტოპონიმი ზენდიდი (ზენდიდი) წარმოდგება სიტყვებისგან „ზენი“ (ზენი), რაც ნიშნავს „ვაკეს“, და „დიდი“ (დიდი), რაც ნიშნავს „დიდს“, შესაბამისად მნიშვნელობა არის „დიდი ვაკე“. ეს ტოპონიმი თურქულში შევიდა როგორც „ზენდიტი“ ან „ზენდიდი“. საქართველოში, ქედის მუნიციპალიტეტის საზღვრებში არსებობს სოფელი სახელწოდებით ზენდიდი (ზენდიდი). ჰოპას რაიონის ბალიქოის სოფლის ძველი სახელიც ზენდიდი იყო.

ზენდიდის სოფელი, რომელიც მდებარეობს ლაზეთის რეგიონში, ანტიკურ პერიოდში კოლხეთის სამეფოს საზღვრებში შედიოდა. ოსმალებმა, ტრაპიზონის იმპერიის განადგურების შემდეგ 1461 წელს, 1547 წელს სრულად დაიპყრეს ეს რეგიონი.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7 ზენდიდის სოფელი 1877-1878 წლების ოსმალეთ-რუსეთის ომის შემდეგ, საომარი კომპენსაციის ნაწილის სახით, ოსმალეთის იმპერიამ რუსეთს გადასცა. რუსული მმართველობის დროს, 1917 წელს ლაზეთის რეგიონში მოგზაურობის დროს ჩაწერილ შენიშვნებში, ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ სოფლის სახელი რუსულად დაწერა როგორც ზენდიდი (Зендиди) და აღნიშნა, რომ სოფელში 19 ოჯახში 111 ადამიანი ცხოვრობდა. ყიფშიძის ჩანაწერებიდან ჩანს, რომ ეს მოსახლეობა შედგებოდა ჰემშინებისგან.

აქდერე, მას შემდეგ რაც 1921 წელს თურქეთის საზღვრებში მოექცა, ჩანაწერებში სოფლად აღარ იხსენიება. 1990-იან წლებში, როდესაც ის კვლავ სოფლად გადაკეთდა, ის შედიოდა ჰოპას რაიონის ქემალფაშას დასახლებაში. 2017 წელს ბრძანებულებით ქემალფაშა გამოეყო ჰოპას რაიონს და გახდა ცალკე რაიონი, და აქდერე გახდა ამ რაიონის სოფელი.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 276, ISBN 9786055708856.

სქოლიო

კატეგორია:ქემალფაშის რაიონის სოფლები