გიორგი ტოვსტონოგოვი

გიორგი ტოვსტონოგოვი (; დ. 28 სექტემბერი, 1915, თბილისი — გ. 23 მაისი, 1989, ლენინგრადი) — საბჭოთა რეჟისორი და პედაგოგი. ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1968), პროფესორი. სსრკ სახალხო არტისტი (1957). სოციალისტური შრომის გმირი (1983). ლენინური პრემიის (1958), ორი სტალინური პრემიისა (1950, 1952) და ორი სსრკ სახელმწიფო პრემიის (1968, 1978) ლაურეატი, თბილისის საპატიო მოქალაქე (1983). 

ბიოგრაფია
დაამთავრა მოსკოვის კინემატოგრაფიისა და ა. ლუნაჩარსკის სახელობის თეატრალური ხელოვნების ინსტიტუტები. 1931 წელს სცენური მოღვაწეობა დაიწყო, როგორც მსახიობმა, თბილისის მოზარდ მაყურებელთა რუსულ თეატრში. 1938-1946 წლებში მოღვაწეობდა თბილისის ალექსანდრე გრიბოედოვის სახელობის რუსულ თეატრში, სადაც დადგა სერგო ნაიდიონოვის „ვანიუშინის შვილები“, ნიკოლოზ პოგოდინის „კრემლის კურანტები“, ლილიან ჰელმანის „მელიები“. პარალელურად მოღვაწეობდა პედაგოგად საქართველოს რუსთაველის სახელობის თეატრალურ ინსტიტუტში. მისი საუკეთესო მოწაფე იყო მიხეილ თუმანიშვილი. 1946-1949 წლებში მოღვაწეობდა მოსკოვის ცენტრალურ საბავშვო თეატრში. 1950-1956 წლებში ლენინგრადის ლენინური კომკავშირის თეატრის მთავარი რეჟისორი იყო. 1956 წლიდან გარდაცვალებამდე ხელმძღვანელობდა ლენინგრადის დიდ აკადემიურ დრამატულ თეატრს (გარდაცვალების შემდეგ ეწოდა მისი სახელი). მისი სპექტაკლები გამოირჩეოდა ფორმის სიმკვეთრით, ჟანრობრივი მრავალფეროვნებით, ნაწარმოების ღრმა ფსიქოლოგიური წვდომით. მისი ხელოვნება ათეული წლების მანძილზე მსოფლიო თეატრალური ხელოვნების ყურადღების ცენტრში იყო. მის მიერ დადგმული სპექტაკლებიდან გამოირჩევა ვსევოლოდ ვიშნევსკის „ოპტიმისტური ტრაგედია“, ალექსანდრე ვოლოდინის „ჩემი უფროსი და“, „ხუთი საღამო“, გილერმე ფიგეირედოს „მელა და ყურძენი“, ნიკოლოზ გოგოლის „რევიზორი“, თედორე დოსტოევსკის „იდიოტი“, ავქსენტი ცაგარელის „ხანუმა“, ლევ ტოლსტოის „ცხენის ისტორია“ და სხვა. თბილისში არის გიორგი ტოვსტონოგოვის ქუჩა. 

გიორგი ტოვსტონოგოვი 1964 წელს აირჩიეს რუსეთის ფედერაციის თეატრალურ მოღვაწეთა კავშირის პრეზიდიუმის საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ. იყო სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს მე-7 და მე-8 მოწვევის დეპუტატი (1966, 1970).

გიორგი ტოვსტონოგოვი გარდაიცვალა 1989 წლის 23 მაისს, გულის შეტევით. დაკრძალულია ალექსანდრე ნეველის ლავრის ტიხვინის სასაფლაოზე, ხელოვნების ოსტატთა ნეკროპოლში.
მინი|250 პქ|მარჯვნივ|გიორგი ტოვსტონოგოვის საფლავი

ჯილდოები და აღიარება
 1943 — საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
 1950 — სტალინური პრემია (I ხარისხის)
 1952 — სტალინური პრემია (III ხარისხის)
 1956 — რსფსრ სახალხო არტისტი
 1957 — სსრკ სახალხო არტისტი
 1957 — შრომის წითელი დროშის ორდენი
 1958 — ლენინური პრემია
 1967, 1973, 1983 — ლენინის ორდენი
 1968 — სსრკ სახელმწიფო პრემია
 1974 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტისაქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს უწყებები. 1974. № 10. გვ. 491.
 1978 — სსრკ სახელმწიფო პრემია
 1983 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
 1983 — სოციალისტური შრომის გმირი
 1986 — რსფსრ-ის კ. სტანისლავსკის სახელობის პრემია
 უზბეკეთის სსრ დამსახურებული არტისტი
 სხვადასხვა მედლები

რესურსები ინტერნეტში



სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1915
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1989
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
კატეგორია:რუსი რეჟისორები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1983)
კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:რსფსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:უზბეკეთის სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:დაღესტნის ასსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ვლადიმერ ლენინის დაბადების 100 წლისთავის აღსანიშნავი მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:სსრკ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები