მიკოლაივის ბრძოლა

მიკოლაივის ბრძოლა — მიმდინარე სამხედრო დაპირისპირება, რომელიც 2022 წლის 26 თებერვლის ღამეს დაიწყო და წარმოადგენს რუსეთის უკრაინაში შეჭრის სამხრეთ უკრაინის კამპანიის ნაწილს.

მიკოლაივი სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი გემთმშენებელი ქალაქია შავ ზღვაზე. 4 მარტის შეფასებით, „იგი შეფასებული იყო როგორც რუსული ძალების საკვანძო ტრამპლინი ოდესისკენ მიმავალ გზაზე“. მიკოლაივში მდებარეობს ერთადერთი მუდმივი ხიდი მდინარე სამხრეთის ბუგზე.

 ბრძოლა 
 თებერვალი 
მარცხნივ|მინი| უკრაინელი მეხანძრეები აქრობენ მიკოლაივში რუსული თავდასხმის შედეგად გაჩენილ ხანძარს.
მარცხნივ|მინი| დანგრეული საცხოვრებელი კორპუსები მიკოლაივში.
2022 წლის 26 თებერვლის შუადღის საათებში 12 რუსულმა ტანკმა კახოვკასთან დნეპრზე გადასვლა მოახერხა და მიკოლაივისკენ დაიწყო სვლა. მიკოლაივის ოლქის გუბერნატორმა ვიტალი კიმმა განაცხადა, რომ ქალაქს მოსამზადებლად 5 საათი ჰქონდა, მოქალაქეებს მოუწოდა მოემზადებინათ ბარიკადები და მოხალისეობრივად ჩართულიყვნენ ქალაქის დაცვის საქმეში. მზადყოფნაში იყო იყო არტილერია და სხვა იარაღი.

დაახლოებით 18:52 საათისთვის ტანკები უკვე ქალაქის გარეუბანში იყო, მერმა მოქალაქეებს უბრძანა სახლში დარჩენილიყვნენ და რაც შეიძლება შორს ყოფილიყვნენ ფანჯრებისგან. ცოტა ხნის შემდეგ, ჯარები ქალაქში შევიდნენ და სამხრეთის ბუგზე დაახლოებით ათი წუთის შემდეგ ბრძოლა დაიწყო. ზოგიერთი ცნობით, ტანკებმა „ქალაქში გაიარეს“. რუსულმა ძალებმა დაიკავეს მიკოლაივის ზოოპარკი. დაახლოებით სამსაათიანი ბრძოლის შემდეგ, რუსული ნაწილები უკრაინულმა ძალებმა განდევნეს, ზოგიერთი რუსული ტანკი ქალაქის გვერდი ავლას ცდილობდა და მათთან ბრძოლა გაგრძელდა. ფართო ბრძოლები დაფიქსირდა კორაბელის რაიონშ, თავისუფლების მე-6 ქუჩასა და ცენტრალურ გამზირზე.

27 თებერვალს, დილით ადრე, უკრაინელმა ოფიციალურმა პირებმა გაავრცელეს ინფორმაცია, რომ რუსული ძალები მთლიანად განდევნეს ქალაქიდან, კიმმა ტელეგრამზე გამოაქვეყნა შეტყობინება: „მიკოლაივი ჩვენია! დიდება უკრაინას!“ (Миколаїв наш! Слава Україні[!]). რამდენიმე რუსი ჯარისკაცი ტყვედ ჩავარდა. ქალაქი მნიშვნელოვნად დაზიანდა.

28 თებერვალს რუსული ჯარები ხერსონიდან მიკოლაივისკენ დაიძრნენ, მიაღწიეს ქალაქის გარეუბანს და ადგილობრივი დროით 11:00 საათზე დაიწყეს შტურმი.

 მარტი 
1 მარტს, უკრაინის ოფიციალური პირების ინფორმაციით, უკრაინულმა ძალებმა ქალაქ ბაშტანკის მახლობლად, მიკოლაივის ჩრდილოეთით, დაამარცხეს რუსული კოლონა.

2 მარტს ქალაქ ვოზნესენსკთან, მიკოლაივიდან დაახლოებით 80 კმ-ით ჩრდილოეთით, უკრაინის რეგულარული არმიის ჯარებმა, ტერიტორიული თავდაცვის მებრძოლებმა და ადგილობრივმა მოხალისეებმა გაანადგურეს რუსული სამხედრო კოლონა (იხ. ვოზნესენსკის ბრძოლა).

3 მარტს, ან შესაძლოა ცოტა ადრე, უკრაინის სამხედრო-საზღვაო ძალებმა მიკოლაივის პორტში ჩაძირეს მათი ერთადერთი ფრეგატი და საფლაგმანო გემი „ჰეტმან საჰაიდაჩნი“. იმ დღესვე გამოქვეყნდა ფოტო, სადაც ჩანს, რომ ხომალდი ნაწილობრივ ჩაიძირა.

4 მარტს უკრაინის თავდაცვის მინისტრმა დაადასტურა, რომ „ჰეტმან საჰაიდაჩნი“ ჩაძირეს, რათა თავიდან აეცილებინათ რუსული ძალების მიერ მისი ხელში ჩაგდება. მოგვიანებით კიმმა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ რუსული ჯარები ქალაქიდან გააძევეს, თუმცა ბრძოლები შემოგარენში გრძელდებოდა. უკრაინელმა სამხედროებმა დაიბრუნეს კულბაკინოს ავიაბაზა დაიბრუნეს. მიკოლაივის მერის ოლექსანდრ სენკევიჩის ცნობით, რომ რუსული ჯარები ქალაქს ჩრდილოეთიდან, აღმოსავლეთიდან და სამხრეთიდან უტევდნენ. უკრაინულმა ჯარებმა შეძლეს სამხრეთის ბუგზე გადასასვლელი გასახსნელი ხიდის შენარჩუნება, რომელიც რუსული ძალებისთვის ოდესის პორტამდე მისასვლელად ყველაზე მარტივი გზა იყო. მოგვიანებით რუსული ძალები იძულებული გახდნენ ქალაქის საზღვრებს მიღმა დაეხიათ უკან.

7 მარტს 05:15 საათზე სამხედრო ბაზაზე რუსული ავიაიერიშის შედეგად ათი უკრაინელი ჯარისკაცი დაიღუპა და ათობით დაიჭრა. კიმმა მოგვიანებით გაავრცელა ინფორმაცია, რომ უკრაინულმა ძალებმა მიკოლაივის საერთაშორისო აეროპორტი დაიბრუნეს და მშვიდობიანი მოქალაქეები ახლა ქალაქის დატოვებას შეძლებდნენ. 05:00 საათზე რუსეთის ჯარებმა საარტილერიო ცეცხლი გახსნეს ქალაქის მიმართულებით, ფრთოსანი რაკეტა „კალიბრი“ დაეცა სამხედრო ყაზარმას, რის შედეგადაც რვა ჯარისკაცი დაიღუპა და 19 დაიჭრა, კიდევ რვა დაკარგულად ითვლებოდა. ქალაქის აღმოსავლეთით მძიმე შეტაკებები გაიმართა, აეროპორტში სატანკო ბრძოლა დაიწყო. საღამოსკენ საარტილერიო ცეცხლი შეწყდა, უკრაინული ძალების განცხადებით, მათ რუსების თავდასხმა მოიგერიეს.

ვიტალი კიმის 11 მარტის განცხადებით, უკრაინულმა ძალებმა რუსები აღმოსავლეთით 15–20 კილომეტრით უკუაგდეს და ალყაში მოაქციეს რამდენიმე ქვედანაყოფი, რომლებთანაც მოლაპარაკებებს აწარმოებდნენ ჩაბარების თაობაზე. მისივე ცნობით, რუსული ძალები, რომლებიც ქალაქს თავს დაესხნენ, შედარებით სუსტები იყვნენ, მაგრამ უფრო ძლიერებს ქალაქის აღება ადვილად შეეძლოთ. ადგილობრივი საავადმყოფოს მთავარი ექიმის ალექსანდრ დიმიანოვის ინფორმაციით, ბრძოლის დროს 250 უკრაინელი ჯარისკაცი და მშვიდობიანი მოქალაქე დაიჭრა, მათგან 12 დაიღუპა. მიკოლაივის სასამართლო კვლევების ინსტიტუტის დირექტორმა ოლგა დიერუგინამ „Agence France-Presse“-ს განუცხადა, რომ მათმა მორგმა ბრძოლის დროს 120 ცხედარი მიიღო, მათ შორის 80 ჯარისკაცი და 30 მშვიდობიანი მოქალაქე იყო. გარდაცვლილთა შორის იყვნენ რუსი ჯარისკაცები.

12 მარტს დაბომბეს კიბოს საავადმყოფო და თვალის კლინიკა. 13 მარტს კიმმა განაცხადა, რომ დაიბომბა აირტურბინების ქარხანა. მოგვიანებით მანვე გაავრცელა ინფორმაცია, რომ თავდასხმას ცხრა ადამიანი ემსხვერპლა. რუსული ძალები კვლავ აკონტროლებდნენ 20 კილომეტრის მოშორებით მდებარე სოფლებს და მხოლოდ სამხრეთის ბუგი იცავდა ქალაქს ალყაში მოქცევისგან. სენკევიჩმა „The Guardian“-თან მიცემულ ინტერვიუში განაცხადა, რომ მშვიდობიანი მოსახლეობის ევაკუაცია ოდესაში მიმავალი გზის გავლით ხდებოდა და ამ დროისთვის უკვე დაახლოებით 250 000-მდე მოქალაქე იყო ევაკუირებული.

ბრძოლის დროს მშვიდობიანი მოქალაქეები ქალაქის სხვადასხვა ნაწილში ქუჩებში საბურავებს აწყობდნენ, რათა მოლოტოვის კოქტეილების გამოყენებით დაეწვათ ისინი და ამ გზით შეენელებინათ მიკოლაივში შესული რუსული ჯარების, უკრაინულ ძალებს კი მიზანში მათი ტანკები ჰქონდათ ამოღებული. რუსლან ხოდას, აეროპორტის დამცველთა მეთაურის მიხედვით, რუსული ჯარები, როგორც ჩანს, დაზვერვით შეტევებს ახორციელებდნენ, რათა ქალაქის დაცვის სუსტი მხარეები გამოევლინა, რასაც ხშირად თან სდევდა მზვერავი უპილოტო საფრენი აპარატების გამოყენება. ქალაქის დაცვის ხელმძღვანელის გენერალ-მაიორ დმიტრო მარჩენკოს ცნობით, უკრაინული მხარე მოწინააღმდეგის მებრძოლთა საბრძოლო სულის გატეხვას განმეორებითი საარტილერიო ცეცხლით ცდილობდა.

15 მარტს ვიტალი კიმმა გამოაცხადა, რომ ქალაქის ცენტრიდან რუსული ნაწილები მთლიანად განდევნეს და სიტუაცია უსაფრთხო იყო.

„The New York Times“-ის 16 მარტის ცნობით, ქალაქის მორგში 132 ცხედარი იყო მოთავსებული.

18 მარტს ორი რუსული რაკეტა „კალიბრი“ დაეცა მიკოლაივის ჩრდილოეთ გარეუბანში მდებარე უკრაინულ ყაზარმებს, რომლებიც მიკოლაივში ბაზირებული 36-ე ცალკეული საზღვაო ქვეითი ბრიგადის საკუთრება იყო და ადგილობრივი ჯარისკაცების სწავლების დროს გამოიყენებოდა. თავდასხმა ღამით მოხდა, როდესაც იქ მყოფებს ეძინათ. განგაშის ჩასართავად საკმარისი დრო არ იყო, რადგან რაკეტების გაშვება ახლო მანძილიდან, ხერსონის გარეუბნებიდან მოხდა.

თავდაპირველად გარცელდა ინფორმაცია 45 ჯარისკავის დაღუპვის შესახებ და რაოდენობა შესაძლოა გაზრდილიყო. ბელგიური გაზეთი „HLN“ იტყობინებოდა, რომ ქალაქის მორგის თანახმად, არანაკლებ 80 ჯარისკაცი იყო დაღუპული. ბაზაზე 200-მდე სამხედრო იმყოფებოდა და ვარაუდობდნენ, რომ მათი დიდი ნაწილი დაიღუპა. მეორე დღეს მხოლოდ ერთი გადარჩენილი ადამიანი გამოიყვანეს.

მინი|მიკოლაივის სამხარეო ადმინისტრაციის შენობა სარაკეტო დარტყმის შემდე, 29 მარტი.
ასევე 18 მარტს, უკრაინულმა ძალებმა მიკოლაივთან გაარღვიეს რუსების პოზიციები და მოწინააღმდეგე ხერსონის ოლქისკენ განდევნეს.

29 მარტს ვოლოდიმირ ზელენსკიმ და ადგილობრივმა ხელისუფლებამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ რუსეთის მხრიდან სარაკეტო დარტყმა განხორციელდა საოლქო ადმინისტრაციის შენობაზე, რის შედეგადაც სულ მცირე 35 ადამიანი დაიღუპა და 33 დაიჭრა.

 აპრილი 
8 აპრილის განცხადების თანახმად, მიკოლაივის ოლქში „პრაქტიკულად არ დარჩა“ რუსული სამხედრო ნაწილები. ამის მიუხედავად, ქალაქის დაბომბვები მაინც გრძელდებოდა.

 იხილეთ აგრეთვე 
 ხერსონისათვის ბრძოლა

 სქოლიო 

კატეგორია:უკრაინის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
კატეგორია:2022 წლის ბრძოლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ბრძოლები