დევლეთ III გირეი

დევლეთ III გირეი იგივე ქარა დევლეთ გირეი (‎;  დ. 1647 — გ. 1717, იამბოლი, ოსმალეთის იმპერია) — ყირიმის ხანი 1716–1717 წლებში, ნურედინ ადილ გირეის ვაჟი, სელამეთ I გირეის შვილიშვილი.

ბიოგრაფია
დევლეთ გირეის მამა, ადილი სახანოს ნურედინი იყო 1651–1659 წლებში. თვითონ დევლეთს ქარა (შავი) დევლეთ გირეი ყირიმელმა ხალხმა მისი ნათესავის დევლეთ II-ისგან გასარჩევად შეარქვა. ქარა დევლეთი თავისი ბიძაშვილის, საფა გირეის კალგა იყო 1691–1692 წლებში.
1716 წელს ქარა დევლეთ გირეი ოსმალებმა ყირიმის ხანად დანიშვნის შემდეგ  გაგზავნეს ჰაბსბურგთა ავსტრიის წინააღმდეგ ლაშქრობაში, მონაწილეობა მიიღო პეტროვადინის ბრძოლაში.

დევლეთ III გირეის სახანოს დიდებულთა უდიდესი ნაწილი არ უჭერდა მხარს. ყირიმელები თვლიდნენ, რომ სელიმ I გირეის შთამომავლები უნდა ყოფილიყვნენ სახანოს მმართველები. ისინი პატივს სცემდნენ სელიმ I-ის ხსოვნას. ამის გამო ყირიმელი ხალხი აღშფოთდა სულთნის გადაწყვეტილებაზე. 1717 წელს ყირიმში იფეთქა აჯანყებამ, მოსახლეობამ ტახტზე სელიმ გირეის ერთ-ერთი შვილის ასვლა მოითხოვა. მძიმე სამხედრო მდგომარეობისა და დიდი არეულობის გათვალისწინებით, სულთანმა აჰმედ III-მ საუკეთესოდ ჩათვალა ყირიმელთა აზრის მოსმენა. ქარა დევლეთ III-ს სახანოს მონახულების გარეშე ჩამოართვეს ტიტული და მის ნაცვლად ტახტზე სელიმ გირეის ვაჟი საადეთ IV აიყვანეს. 

ქარა დევლეთ გირეის ოსმალებმა პენსია დაუნიშნეს და გადაასახლეს ბუჯაკის ურდოში, ხოლო შემდეგ იამბოლში, სადაც იმავე წელს, 70 წლის ასაკში გარდაიცვალა. დაკრძალეს ქალაქის მეჩეთში.

იხილეთ აგრეთვე
 ყირიმის სახანო
 გირეის დინასტია
 ყირიმის ხანების სია

ლიტერატურა
 О. Гайворонский «Созвездие Гераев»
 О. Гайворонский «Повелители двух материков» тома 1-2
 Халим Гирай «Розовый куст ханов» (история крымских ханов)

კატეგორია:ყირიმის სახანო
კატეგორია:გირეის დინასტია
კატეგორია:ყირიმის ხანები
კატეგორია:დაბადებული 1647
კატეგორია:გარდაცვლილი 1717
კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები