ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენცია

ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენცია (ასევე ცნობილი, როგორც ბიომრავალფეროვნების კონვენცია) ― მრავალმხრივი ხელშეკრულება. კონვენციას სამი მთავარი მიზანი აქვს: ბიომრავალფეროვნების კონსერვაცია, ბიოლოგიური რესურსების მდგრადი გამოყენება და გენეტიკური რესურსების გამოყენებით მიღებული სარგებლის სამართლიანი და თანასწორი განაწილება. კონვენცია მიზნად ისახავს ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონსერვაციისა და მდგრადი მოხმარების ეროვნული სტრატეგიების განვითარებას და ხშირად მდგრადი განვითარების ძირითად დოკუმენტად მიიჩნევა. 

კონვენცია ხელმოსაწერად 1992 წლის 5 ივნისს გაიხსნა რიო-დე-ჟანეიროში, დედამიწის სამიტზე და ძალაში შვიდა მომდევნო წლის 29 დეკემბერს. ამერიკის შეერთებული შტატები გაეროს ერთადერთი წევრი სახელმწიფოა, რომელსაც კონვენცია არ აქვს რატიფიცირებული. კონვენციის ორი დამატებითი შეთანხმებაა კარტახენის ოქმი და ნაგოიის ოქმი.

„კარტახენის ოქმი ბიოუსაფრთხოების შესახებ“ საერთაშორისო ხელშეკრულებაა, რომელიც ერთი ქვეყნიდან მეორეში თანამედროვე ბიოტექენოლოგიებიდან გენეტიკურად მოდიფიცირებული ორგანიზმების მოძრაობას არეგულირებს. ოქმი 2000 წლის 29 იანვარს მომზადდა, როგორც ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენციის დამატებითი შეთანხმება და 2003 წლის 11 სექტემბერს შევიდა ძალაში.

„ნაგოიის ოქმი გენეტიკური რესურსების ხელმისაწვდომობისა და მათი გამოყენებით მიღებული სარგებლის სამართლიანი და თანაბარი განაწილების შესახებ“ ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენციის კიდევ ერთი დამატებითი შეთანხმებაა. ოქმი გამჭვირვალე იურიდიული ჩარჩოა ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენციის სამიდან ერთ-ერთი მიზნის ეფექტიანი განხორციელებისთვის. ნაგოიის ოქმი2010 წლის 29 ოქტომბერს მომზადდა იაპონიის ქალაქ ნაგოიაში და 2014 წლის 12 ოქტომბერს შევიდა ძალაში.

2010 წელი ბიომრავალფეროვნების საერთაშორისო წელი იყო და ფოკუსის წერტილი ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენციის სამდივნოზე იყო მოქცეული. 2010 წლის დეკემბერში, ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენციის ხელმომწერთა რეკომენდაციით, გაერომ 2011-2020 წლები გაეროს ბიომრავალფეროვნების დეკადად გამოაცხადა. 2010 წელს შეიქმნა კონვენციის ბიომრავალფეროვნების სტრატეგიული გეგმა 2011-2020, რომელიც აიტის ბიომრავალფეროვნების სამიზნეებსაც მოიცავს.

კონვენციის ხელმომწერი მხარეების შეხვედრები ცნობილია როგორც მხარეთა კონფერენციები. მხარეთა პირველი კონფერენცია 1994 წელს ნასაუში, ბაჰამის კუნძულებზე გაიმართა, ხოლო ბოლო, მე-15 კონფერენცია ― კუნმინში, ჩინეთში.

აღმასრულებელი მდივანი
2019 წლის 1-ელი დეკემბერისთვის აღმასრულებელი მდივანი ელიზაბეთ მარუმა მრემაა. ყოფილი აღმასრულებელი მდივნები არიან: ანგელა კროპერი (1993-1995), კალესტოუს ჯუმა (1995-1998), ჰამდალა ზედა (1998-2005), აჰმედ ჯოღლაფი (2006-2012) და ქრისტიანა პალმერი (2017-2019).

საკითხები
კონვენციით გათვალისწინებულ საკითხებს შორისა:
ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონსერვაციისა და მდგრადი გამოყენების ინიციატივების განსაზღვრა
გენეტიკურ რესურსებსა და ტრადიციულ ცოდნაზე რეგულირებული წვდომა
ტექნოლოგიის ხელმისაწვდომობა და გადაცემა, მათ შორის, ბიოტექნოლოგიაზე, მთავრობიდან ადგილობრივ თემებზე, რომელიც ტრადიციულ ცოდნას ან/და ბიომრავალფეროვნების რესურსებს უზრუნველყოფს
ტექნიკური და სამეცნიერო კოოპერაცია
გავლენის შეფასება
საგანმანათლებლო და საზოგადოებრივი ცნობიერება
ფინანსური რესურსების უზრუნველყოფა

საერთაშორისო ორგანოები
მხარეთა კონფერენცია
კონვენციის მმართველი ორგანოა მხარეთა კონფერენცია, რომელიც კონვენციის მონაწილე მთავრობების (რომლებმაც რატიფიკაცია მოახდინეს) წარმომადგენლებისგან (და რეგიონული ეკონომიკური ინტეგრაციის ორგანიზაციებისგან) შედგება. კონფერენციაზე კონვენციის ფარგლებში მიმდინარე პროგრესი განისაზღვრება, ახალ პრიორიტეტებს განსაზღვრავენ და წევრებისთვის სამოქმედო გეგმებს შეიმუშავებენ. მხარეთა კონფერენციას კონვენციის შესწორებების მიღების, ექსპერტთა საკონსულტაციო ორგანოების შექმნის, პროგრესის შესახებ წევრი სახელმწიფოების მოხსენებების შემოწმების და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებთან და შეთანხმებებთან კოლაბორაციის უფლება აქვს.

კონვენციის სამდივნო
ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენციის სამდივნო მონრეალში (კვებეკი, კანადა) მდებარეობს, რომელიც გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გარემოსდაცვითი პროგრამის ქვეშაა. სამდივნოს მთავარი ფუნქცია შეხვედრების ორგანიზება, დოკუმენტების მონახაზების შექმნა, მთავრობების მხარდაჭერა სამუშაო პროგრამის იმპლემენტაციაში, სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებთან კოორდინაცია და ინფორმაციის შეგროვება და გავრცელებაა.

სამეცნიერო, ტექნიკური და ტექნოლოგიური კონსულტაციის შვილობილი ორგანო
სამეცნიერო, ტექნიკური და ტექნოლოგიური კონსულტაციის შვილობილი ორგანო კომიტეტია, რომელიც კონკრეტულ სფეროებში წევრი მთავრობების ექსპერტებითაა დაკომპლექტებული. კომიტეტი მნიშვნელოვან როლს თამაშობს მხარეთა კონფერენციისთვის სამეცნიერო და ტექნიკურ საკითხებზე რეკომენდაციების გაცემისას. 2020 წლისთვის კომიტეტი 23-ჯერ შეიკრიბა, ხოლო 24-ე შეხვედრა ჟენევაში, შვეიცარიაში 2022 წელს იმართება.

იმპლემენტაციის შვილობილი ორგანო
2014 წელს მხარეთა კონფერენციამ იმპლემენტაციის შვილობილი ორგანო დააარსა. იმპლემენტაციის შვილობილი ორგანოს ოთხი მთავარი ფუნქციაა: იმპლემენტაციის პროგრესის რეცენზია, სტრატეგიული მოქმედეები იმპლემენტაციის გასაძლიერებლად, იმპლემენტაციის საშუალებები გამყარება და კონვენციისა და ოქმების ოპერაციები. იმპლემენტაციის შვილობილი ორგანოს პირველი შეხვედრა 2016 წლის 2-6 მაისს გაიმართა (მონრეალი, კანადა), ხოლო მეორე [[2018 წლის 9-13 ივლისს (მონრეალი, კანადა). მესამე შეხვედრა 2022 წლის მარტში ჟენევაში, შვეიცარიაში გაიმართა. იმპლემენტაციის შვილობილი ორგანოს ბიუროს ფუნქციას მხარეთა კონფერენციის ბიურო ასრულებს. იმპლემენტაციის შვილობილი ორგანოს ამჟამინდელი თავმჯდომარეა შარლოტა სერქვისტი.

მხარეები
2016 წლისთვის კონვენციას 196 მხარე ჰყავს, რომელთა შორის გაეროს 195 წევრი სახელმწიფო და ევროპის კავშირია. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ყველა სახელმწიფოს რატიფიცირებული აქვს ხელშეკრულება, გარდა ამერიკის შეერთებული შტატებისა. გაეროს არაწევრი სახელმწიფოებიდან ხელშეკრულება რატიფიცირებული აქვს კუკის კუნძულებს, ნიუესა და პალესტინის სახელმწიფოს. წმინდა საყდარი და არაღიარებული სახელმწიფოები კონვენციის მხარეები არ არიან. აშშ-ს კონვენციაზე ხელი აქვს მოწერილი, მაგრამ არა - რატიფიცირებული, რადგანაც რატიფიკაციისთის სენატის 2/3-ის თანხმობაა საჭირო და რესპუბლიკური პარტიის სენატორების მიერ იბლოკება.

კონვენციის მხარეთა მიერ ვალდებულებების განხორციელების ორი საშუალება არსებობს:

ბიომრავალფეროვნების ეროვნული სტრატეგიები და სამოქმედო გეგმები
ბიომრავალფეროვნების ეროვნული სტრატეგიები და სამოქმედო გეგმები მთავარი ინსტრუმენტებია კონვენციის ეროვნულ დონეზე იმპლემენტაციისთვის. კონვენციის თანახმად, ხელმომწერი მხარეები ვალდებული არიან, ბიომრავალფეროვნების სტრატეგია შეიმუშავონ. 2012 წლისთვის ბიომრავალფეროვნების ეროვნული სტრატეგიები და სამოქმედო გეგმები 173-მა სახელმწიფომ განავითარა.

გაერთიანებულმა სამეფომ, ახალმა ზელანდიამ და ტანზანიამ სპეციალური ზომები მიიღეს ინდივიდუალური სახეობებისა და სპეციფიკური ჰაბიტატების კონსერვაციისთვის. აშშ-მა სახეობათა აღდგენის პროგრამებისა და სხვა მექანიზმების მეშვეობით იმპლემენტაციის არაერთი პროგრამა შეიმუშავა.

სინგაპურმა შეიმუშავა დეტალური ბიომრავალფეროვნების ეროვნული სტრატეგია და სამოქმედო გეგმა. ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენციაზე სინგაპურს ბიომრავალფეროვნების ეროვნული ცენტრი წარმოადგენს.

ეროვნული მოხსენებები
კონვენციის 26-ე პარაგრაფის მიხედვით, ხელმომწერი მხარეები კონვენციის იმპლემენტაციის სტატუსთან დაკავშირებით ეროვნულ მოხსენებებს ამზადებენ.

ოქმები და გეგმები
კარტახენის ოქმი
კარტახენის ოქმი ბიოუსაფრთხოების შესახევ, ასევე ცნობილი როგორც ბიოუსაფრთხოების ოქმი, 2000 წლის იანვარში მომზადდა. რამდენიმე გადავადების შემდეგ კარტახენის ოქმი 2000 წლის 29 იანვარს მიიღეს. ბიოუსაფრთხოების ოქმი ბიოლოგიური მრავალფეროვნების თანამედროვე ბიოტექნოლოგიების შედეგად მიღებული მოდიფიცირებული ცოცხალი ორგანიზმების მიერ წარმოშობილი პოტენციური რისკებისგან დაცვას ისახავს მიზნად.

კონვენციის მისაღებად 50 სახელმწიფოს მიერ რატიფიკაცია იყო აუცილებელი, რაც 2003 წლის მაისში შესრულდა. კონვენციის 37-ე პარაგრაფის შესაბამისად, ოქმი 2003 წლის 11 სექტემბერს შევიდა ძალაში..

მცენარეთა კონსერვაციის გლობალური სტრატეგია
2002 წლის აპრილში გაეროს ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენციის მხარებმა მცენარეთა კონსერვაციის გლობალური სტრატეგიის მოთხოვნის შესახებ გრან-კანარიის დეკლარაციის რეკომენდაციები მიიღეს და 16 პუნქტიანი გეგმა მიიღეს, რომლის მიხედვითაც 2010 წლისთვის მსოფლიოში მცენარეთა გადაშენების სიხშირე უნდა შეემცირებინათ.

ნაგოიის ოქმი

„ნაგოიის ოქმი გენეტიკური რესურსების ხელმისაწვდომობისა და მათი გამოყენებით მიღებული სარგებლის სამართლიანი და თანაბარი განაწილების შესახებ“ 2010 წლის 29 ოქტომბერს ნაგოიაში (აიტის პრეფექტურა, იაპონია), მხარეთა მეათე კონფერენციაზე მიიღეს. ოქმი ძალაში შევიდა 2014 წლის 12 ოქტომბერს. ოქმის ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენციის დამატებითი შეთანხმებაა და მიზნად ისახავს კონვენციის სამი მიზნიდან ერთ-ერთის განხორციელებას: ბიომრავალფეროვნების კონსერვაციისა და მდგრადი გამოყენების მეშვეობით გენეტიკური რესურსების გამოყენებით მიღებული სარგებლის სამართლიან და თანასწორ განაწილებას.

ბიომრავალფეროვნების სტრატეგიული გეგმა 2011-2022
2010 წლის 18-29 ოქტომბერს გამართულ მხარეთა მეათე შეხვედრაზე მიიღეს რედაქტირებული და განახლებული „ბიომრავალფეროვნების სტრატეგიული გეგმა 2011-202“. დოკუმენტი მოიცავს აიტის ბიომრავალფეროვნების სამიზნეებს, რომელიც 20 სამიზნეს მოიცავს და გეგმით გათვალისწინებულ 5 სტრატეგიულ მიზანს მიესადაგება. სტრატეგიული გეგმა შემდეგ სტრატეგიულ მიზნებს მოიცავს: Brochure here . Note on Copyright, provided here : "All official texts, data and documents are in the public domain and may be freely downloaded, copied and printed provided no change to the content is introduced, and the source is acknowledged."
 სტრატეგიული გეგმა A: ბიომრავალფეროვნების დაკარგვის გამომწვევი მიზეზების გამორკვევა
 სტრატეგიული გეგმა B: ბიომრავალფეროვნებაზე პირდაპირი წნეხის შემცირება და მდგრადი გამოყენების ხელშეწყობა
 სტრატეგიული გეგმა C: ბიომრავალფეროვნების სტატუსის გაუმჯობესება ეკოსისტემების, სახეობებისა და გენეტიკური მრავალფეროვნების დაცვის მეშვეობით
 სტრატეგიული გეგმა D: ბიომრავალფეროვნებისა და ეკოსისტემების სერვისების მეშვეობით მიღებული სარგებლის გაძლიერება
 სტრატეგიული გეგმა E: იმპლემენტაციის გაძლიერება მონაწილეობითი დაგეგმვისა და ცოდნის მენეჯმენტის მეშვეობით

მდგრადი განვითარების მიზნების მიღების შემდეგ ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენციამ გამოუშვა ტექნიკური ნოტა, რომელშიც მდგრადი განვითარების 17 მიზანი და აიტის ბიომრავალფეროვნების 20 მიზანია გაერთიანებული.

პოსტ-2020 ბიომრავალფეროვნების გლობალური ჩარჩო
ახალი გეგმა, პოსტ-2020 ბიომრავალფეროვნების გლობალური ჩარჩო 2030 წლამდე სამოქმედო გეგმას წარმოადგენს. ჩარჩოს პირველი მონახაზი 2021 წლის ივლისში შემუშვდა. ჩარჩო არაერთ ამბიციურ მიზანს მოიცავს, მათ შორის, მსოფლიოს ხმელეთისა და ზღვის 30%-ის დაცულ ტერიტორიად გამოცხადებას. 

მხარეთა შეხვედრები
მხარეთა კონფერენცია თავდაპირველად ყოველწლიურად ტარდებოდა, შემდეგ კი, ორ წელიწადში ერთხელ.

მხარეთა I კონფერენცია
კონვენციის მხარეთა პირველი შეხვედრა 1994 წლის ნოემბერ-დეკემბერში ჩატარდა, ნასაუში, ბაჰამის კუნძულებზე. 

მხარეთა II კონფერენცია
კონვენციის მხარეთა მეორე შეხვედრა 1995 წლის ნოემბერში, ჯაკარტაში, ინდონეზიაში გაიმართა.

მხარეთა III კონფერენცია
კონვენციის მხარეთა მესამე შეხვედრა 1996 წლის ნოემბერში, ბუენოს აირესში, არგენტინაში გაიმართა. 

მხარეთა IV კონფერენცია
კონვენციის მხარეთა მეოთხე შეხვედრა 1998 წლის მაისში, ბრატისლავაში, სლოვაკეთში გაიმართა.

ექსტრაორდინარული შეხვედრა (კარტახენა)
მხარეთა კონფერენციის პირველი ექსტრაორდინარული შეხვედრა 1999 წლის თებერვალში, კარტახენაში, კოლუმბიაში ჩატარდა. შეხვედრების ციკლის შემდეგ, 2000 წლის იანვარში ბიოუსაფრთხოების შესახებ კარტახენის ოქმი მიიღეს, რომელიც 2003 წელს შევიდა ძალაში.

მხარეთა V კონფერენცია
მხარეთა მეხუთე კონფერენცია 2000 წლის მაისში, ნაირობიში, კენიაში გაიმართა.

მხარეთა VI კონფერენცია
მხარეთა მეექვსე შეხვედრა 2002 წლის აპრილში, ჰააგაში, ნიდერლანდებში შედგა.

მხარეთა VII კონფერენცია
მხარეთა მეშვიდე კონფერენცია 2004 წლის თებერვალში, კუალა-ლუმპურში, მალაიზიაში ჩატარდა.

მხარეთა VIII კონფერენცია
კონვენციის მხარეთა მერვე შეხვედრა 2006 წლის მაისში, კურიტიბაში, ბრაზილიაში ჩატარდა.

მხარეთა IX კონფერენცია
მხარეთა მეცხრე კონფერენცია 2008 წლის მაისში, ბონში, გერმანიაში გაიმართა.

მხარეთა X კონფერენცია
მხარეთა მეათე კონფერენცია 2010 წლის ოქტომბერში, ნაგოიაში, იაპონიაში ჩატარდა. ამ შეხვედრაზე ნაგოიის ოქმის რატიფიკაცია მოახდინეს.

2010 წელი ბიომრავალფეროვნების საერთაშორისო წელი იყო და ფოკუსის წერტილი ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენციის სამდივნოზე იყო მოქცეული. 2010 წლის დეკემბერში, ბიოლოგიური მრავალფეროვნების კონვენციის ხელმომწერთა რეკომენდაციით, გაერომ 2011-2020 წლები გაეროს ბიომრავალფეროვნების დეკადად გამოაცხადა

მხარეთა XI კონფერენცია
კონვენციის მხარეთა მეთერთმეტე კონფერენცია ბიომრავალფეროვნების შესახებ ჰაიდარაბადში, ინდოეთში გაიმართა 2012 წელს.

მხარეთა XII კონფერენცია
2014 წლის თებერვალში თემის, „ბიომრავალფეროვნება მდგრადი განვითარებისთვის“, ფარგლებში, მთავრობების წარმომადგენლები, არასამთავრობო ორგანიზაციები, აბორიგენები, მეცნიერები და კერძო სექტორის წარმომადგენლები ფიონგჩანგში, სამხრეთ კორეაში, მხარეთა მეთორმეტე კონფერენციაზე შეიკრიბნენ.http://www.cbd.int/cop2014 ; Webcasting: 

კონფერენციაზე გაეროს ბიომრავალფეროვნების დეკადის (2011-2020) ნახევარი შეაფასეს, რომელიც ბუნების კონსერვაციასა და მდგრად მოხმარებას უწყობს ხელს. შეხვედრაზე 35 გადაწყვეტილება მიიღეს. შეხვედრის ბოლოს მიიღეს „ფიონგჩანგის საგზაო რუკა“.(Source http://www.cbd.int/doc/press/2014/pr-2014-10-06-cop-12-en.pdf )

მხარეთა XIII კონფერენცია
მხარეთა მეცამეტე კონფერენცია 2016 წლის 2-17 დეკემბერს გაიმართა მექსიკის ქალაქ კანკუნში. 

მხარეთა XIV კონფერენცია
კონფერენციის მეთოთხმეტე შეხვედრა 2018 წლის 17-29 ნოემბერს შარმ-ელ-შეიხში, ეგვიპტეში გაიმართა. 2018 წლის გაეროს ბიომრავალფეროვნების კონფერენცია 2018 წლის 29 ნოემბერს დაიხურა. მხარეებმა მიიღეს მითითებები გლობალურ დათბობასთან ადაპტაციის ეკოსისტემაზე დაფუძნებული მიდგომებისა და კატასტროფების რისკების შემცირების ეფექტიანად განხორციელებისთვის.CBD/COP/DEC/14/5 , 30 November 2018. მთავრობები შეთანხმდნენ აიტის ბიომრავალფეროვნების სამიზნეების დაჩქარებაზეც. ამ მიზნების მისაღწევად საჭირო სამუშაოები გლობალურ, რეგიონულ, ეროვნულ და სუბეროვნულ დონეზე ხორციელდება. 

მხარეთა XV კონფერენცია
მხარეთა XV კონფერენცია კუნმინში, ჩინეთში ჩატარდა. შეხვედრა თავდაპირველად 2020 წლისთვის იყო ჩანიშნული, მაგრამ COVID-19 პანდემიის გამო რამდენჯერმე გადაიდო. სამჯერ გადავადების შემდეგ, კონვენცია ორ სესიად გაიყო. ონლაინ-ღონისძიება 2021 წლის ოქტომბერში გაიმართა, რომელზეც 100-ზე მეტმა სახელმწიფომ ბიომრავალფეროვნების შესახებ კუნმინის დეკლარაციას მოაწერა ხელი. დეკლარაციის თემა იყო: „ეკოლოგიური ცივილიზაცია: გაზიარებული მომავლის მშენებლობა დედამიწის ყველა სულიერისთვის“. ფიზიკური შეხვედრა 2022 წლის აპრილისთვის ჩაინიშნა, მაგრამ სავარაუდოდ, 2022 წლის 29 აგვისტო-9 სექტემბერს გაიმართება.

იხილეთ აგრეთვე
ადამიანი და ბიოსფერო
ეკოტურიზმი
საფრთხეში მყოფი სახეობები
ჰოლოცენის გადაშენება
ბიოლოგიური მრავალფეროვნების საერთაშორისო დღე
ბიომრავალფეროვნების საერთაშორისო წელი
კლიმატის ცვლილების კონვენცია

დამატებითი ლიტერატურა
Davis, K. 2008. A CBD manual for botanic gardens English version, Italian version Botanic Gardens Conservation International (BGCI)

რესურსები ინტერნეტში
 The Convention on Biological Diversity (CBD) website
 Text of the Convention from CBD website
Ratifications at depositary
 Case studies on the implementation of the Convention from BGCI website with links to relevant articles
 Introductory note by Laurence Boisson de Chazournes, procedural history note and audiovisual material on the Convention on Biological Diversity in the Historic Archives of the United Nations Audiovisual Library of International Law

სქოლიო

კატეგორია:ბიომრავალფეროვნება
კატეგორია:ტრადიციული ცოდნა
კატეგორია:ალბანეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ალჟირის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ანდორის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ანგოლის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ანტიგუა და ბარბუდის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:არგენტინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სომხეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ავსტრალიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ავსტრიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:აზერბაიჯანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბაჰამის კუნძულების საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბაჰრეინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბანგლადეშის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბარბადოსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბელარუსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბელგიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბელიზის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბენინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბჰუტანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბოლივიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბოტსვანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბრაზილიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბრუნეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბულგარეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბურკინა-ფასოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ბურუნდის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:კამბოჯის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:კამერუნის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:კანადის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:კაბო-ვერდეს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ჩადის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ჩილეს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ჩინეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:კოლომბიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:კომორის კუნძულების საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:კონგოს რესპუბლიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:კუკის კუნძულების საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:კოსტა-რიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:კოტ-დ'ივუარის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ხორვატიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:კუბის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:კვიპროსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ჩეხეთის რესპუბლიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ზაირის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:დანიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ჯიბუტის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:დომინიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ეკვადორის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ეგვიპტის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სალვადორის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ეკვატორული გვინეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ერიტრეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ესტონეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ესვატინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ფიჯის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ფინეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:საფრანგეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:გაბონის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:გამბიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:გერმანიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:განის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:საბერძნეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:გრენადის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:გვატემალის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:გვინეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:გვინეა-ბისაუს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:გაიანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ჰაიტის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ჰონდურასის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:უნგრეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ისლანდიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ინდოეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ინდონეზიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ირანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ერაყის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ირლანდიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ისრაელის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:იტალიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:იამაიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:იაპონიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:იორდანიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ყაზახეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:კენიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:კირიბატის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ქუვეითის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ყირგიზეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ლაოსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ლატვიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ლიბანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ლესოთოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ლიბერიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ლიხტენშტაინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ლიეტუვის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ლუქსემბურგის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მადაგასკარის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მალავის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მავრიტანიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მარშალის კუნძულების საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მალტის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მალის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მალდივის კუნძულების საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მალაიზიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მავრიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მექსიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მოლდოვის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მონაკოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მონღოლეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მონტენეგროს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მაროკოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მოზამბიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მიანმარის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ნამიბიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ნაურუს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ნეპალის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ნიდერლანდების საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ახალი ზელანდიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ნიკარაგუის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ნიგერის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ნიგერიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ნიუეს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ნორვეგიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ომანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:პაკისტანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:პალაუს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:პანამის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:პარაგვაის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:პერუს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ფილიპინების საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:პოლონეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:პორტუგალიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:კატარის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:რუმინეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:რუსეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:რუანდის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სენტ-კიტსი და ნევისის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სენტ-ლუსიას საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სენტ-ვინსენტი და გრენადინების საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სამოის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სან-მარინოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სან-ტომე და პრინსიპის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:საუდის არაბეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სენეგალის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სეიშელის კუნძულების საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სიერა-ლეონეს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სინგაპურის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სლოვაკეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სლოვენიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სოლომონის კუნძულების საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სამხრეთ კორეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სამხრეთ სუდანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ესპანეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:შრი-ლანკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სურინამის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:შვედეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:შვეიცარიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:სირიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ტრინიდადი და ტობაგოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ტაჯიკეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ტაილანდის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ტუნისის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:თურქეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:აღმოსავლეთ ტიმორის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ტოგოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ტონგის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:თურქმენეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ტუვალუს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:უგანდის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:უკრაინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:არაბთა გაერთიანებული საამიროების საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:აშშ-ის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ტანზანიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ურუგვაის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:უზბეკეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ვანუატუს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ვენესუელის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ვიეტნამის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:იემენის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ზამბიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:ზიმბაბვეს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კატეგორია:გარემოსდაცვითი ხელშეკრულებები