გუჯრის ციხე

გუჯრის ციხე, საკირის ციხე — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ საკირეში. ციხე სოფლიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 1,5-2 კილომეტრზე მდებარეობს. ციხის კედლებმა ჩვენამდე ფრაგმენტების სახით მოაღწია. სამშენებლო მასალად ნამსხვრევი ქვაა გამოყენებული.  ციხეს მისი არქიტექტურული მონაცემების საფუძველზე  VIII-XIII საუკუნეებით ათარიღებენ. 

საკირის ციხის მნიშვნელობა იმაში მდგომარეობდა, რომ ის მდეობარეობდა ისტორიული თორისა და ციხისჯვრიდან სამცხე-საათაბაგოს გზაზე. აქედან გამომდინარე, მისი მთავარი ფუნქცია აღნიშნული გზის შეკვრა და გაკონტროლება იყო. საკირის ციხეს თავისი ეკლესიაც ჰქონია, რომელსაც ადრეული ხანისად მიიჩნევენ. 1745 წელს ახალციხის ასაღებად წასულმა ქართლის ჯარმა საკირის ციხე დაიკავა. თუმცა 1747 წელს ციხე ლეკებმა ათასი კაცით აღნიშნული ციხე აიღეს:  1770 წელს ასპინძის ბრძოლის წინ ერეკლე II და ტოტლებენი სადგერის ციხეში მისულან. ტოტლებენს აქ დაუტოვებია 400 კაცი თავისი ბარგით და 6 ზარბაზანი, თავად კი თორის გავლით საკირის ციხესთან შეხვედრია ერეკლე მეფეს. 

 ლიტერატურა 
 ბერძენიშვილი დ., ნარკვევები საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიიდან. ზემო ქართლი – თორი, ჯავახეთი, თბ., 1985
 ბერძენიშვილი დ., სამცხის ისტორიული გეოგრაფიიდან (ლომსიანთა), მესხეთი, ისტორია და თანამედროვეობა, ახალციხე 2000
 გელაშვილი ბ., თორის ხეობის თავდაცვითი ნაგებობები ისტორიისათვის, ახალაციხის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტი, გულანი, # 10, ახალციხე 2011 
 გელაშვილი ბ., ბორჯომის ხეობა XI-XIII საუკუნეებში, თბ., 2013  გიულდენშტედტის მოგზაურობა საქართველოში, გერმანული ტექსტი ქართული თარგმანითურთ გამოსცა და გამოკვლევა დაურთო  გელაშვილმა გ., ტ. I, თბ., 1962
 მაკალათია ს., ბორჯომის ხეობა (ისტორიულ-ეთნოგრაფიული ნარკვევი), თბ., 1957 
 მელითაური კ., შოშიაშვილი ნ., ხანთაძე შ., და ჯამბურია გ., ვარძია. გზამკვლევი, თბ., 1955
 ორბელიანი პაპუნა, ამბავნი ქართლისანი, ტექსტი დაადგინა, შესავალი, ლექსიკონი და საძიებლები დაურთო ელენე ცაგარეიშვილმა, თბ., 1981 
 Цагарели А. А. Грамоты и другие исторические документы, т. II , вып. I, Спб
 გოგოლაძე თ., ბორჯომის ხეობის ისტორიული და ხუროთმოძღვრული ძეგლები (გზამკვლევი), თბ., 2014 გვ. 79-80

კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები