აბას აბდულა

აბას აბდულა (ნამდვილი სახელი და გვარი — აბას აბდულას ძე აჯალოვი ) (12 მაისი, 1940 წ. ბოლნისის რ/ნი, სოფ. ქიაფანაქჩი, საქართველოს სსრ — 4 სექტემებრი, 2019) — აზერბაიჯანელი პოეტი, ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი, კრიტიკოსი. აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი. აზერბაიჯანის სსრ კულტურის დამსახურებული მოღვაწე (1984).

 ბიოგრაფია 
აბას აბდულლამ 1963 წელს დაამთავრა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1964–1965 წწ. სტაჟირება გაირა უკრაინის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ტ. გ. შევჩენკოს სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტში.

1987 წლიდან ლიტერატურულ ჟურნალ „ულდუზ“-ის (ვარსკვლავი) მთავარი რედაქტორი იყო. ავტორია კრებულებისა — „მშობლიური ზღურბლი“ (1970), „შავ-თეთრი სამყარო“ (1980), „პირისახით გათენებამდე“ (1984), „მარადისობაში მიმავალი ქარავანი“ (1987). ამ კრებულებიდან მეორე და მესამე შესულია ლექსების ციკლში „უკრაინული მოხატულობა“.
მონოგრაფიაში „აზერბაიჯანულ-უკრაინული ლიტერატურული კავშირები“ (1982) იკვლევდა ორი ქვეყნის ლიტერატურულ ურთიერთობებს 1840 წლიდან 1940 წლამდე. გამოაქვეყნა კვლევა აზერბაიჯანულ შევჩენკიანაზე და რევოლუციამდე ბაქოში არსებულ გაერთიანებაზე „პროსვიტა“ („განმანათლებლობა“).

პოეტურ შემოქმედებასთან ერთად სახელი გაითქვა, როგორც ლიტერატურის კრიტიკოსმა და მთარგმნელმა. მან უკრაინულიდან თარგმნა მწერლების: ტ.შევჩენკოს, ლ.უკრაინკას, ი.დრაჩას, ლ.შაპოვალოვას და სხვათა ნაწარმოებები.

აზერბაიჯანულ ენაზე თარგმნა ტარას შევჩენკოს პოემა „კავკასია“ (1973).

რამდენიმე სტატია მიუძღვნა ტარას შევჩენკოს მემკვიდრეობის შესწავლასა და მისი თხზულებების პოპულარიზაციას აზერბაიჯანში.

როგორც მთარგმნელი და შემდგენელი მონაწილეობდა თანამედროვე უკრაინული პოეზიის ორი ანთოლოგიის — „დროშა და მზე“ (1978), „ხიდები“, ტ. შევჩენკოს ლექსების კრებულის — „ჩემი ფიქრები, ჩემი ფიქრები“ და უკრაინული პროზის კრებულის „ოქროს თავთავის“ (ყველა 1979 წ.) შექმნაში. მისი თარგმანით გამოვიდა ი. კოტლიარევსკის „ნატალკა პოლტავკა“, ლესია უკრაინკას კრებული „რუსალკა“ (ქალთევზა), მ. რილსკის „ჟაჟდა“ (წყურვილი), ი. დრაჩას „გულის პროტუბერანცები“ და „ლექსები და პოემები“.

აბას აბდულას ზოგიერთი ნაწარმოები მ. მიროჩნიჩენკომ, პ. მოვჩანმა, დ. პავლიჩკომ, პ. პერებეინოსმა და სხვებმა უკრაინულ ენაზე თარგმნეს.

1984 წელს დაჯილდოვდა მაქსიმ რილსკის სახელობის უკრაინის რესპუბლიკის ლიტერატურული პრემიით.

გარდაიცვალა 2019 წლის 4 სექტემებერს.

 სქოლიო 

კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით