თორთომისწყალი

თორთომისწყალი, თორთუმჩაი () — მდინარე თურქეთში, ართვინისა და ერზურუმის პროვინციებში. მდინარე ოლთისისწყლის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 112 კმ, აუზის ფართობი 2100 კმ². სათავე აქვს დუმლუ-დაღის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან დაახლოებით 2400 მ სიმაღლეზე. მიედინება ტექტონიკური წარმოშობის ღრმა და ვიწრო ხეობაში, რომელიც ორიენტირებულია ჩრდილო-ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ.Бойнагрян В.Р. Геоморфология Армянского нагорья. ЕГУ, Ереван, 2016 г., 254 стр.Natural Environment and Culture in the Mediterranean Region II. 2012 

იერთებს მრავალ შენაკადს, გამოიმუშავებს ვიწრო ხეობას და ერთვის თორთომის ტბას.Топографическая карта K–37–36 — 1 : 100 000. Олту. 1973 ტბიდან გამოსვლის შემდეგ, წარმოქმნის 48 მ სიმაღლის ამავე სახელწოდების ჩანჩქერს. საზრდოობს ძირითადად თოვლის წყლით. აუზი ტყითაა დაფარული. გამოიყენება სარწყავად.Габриелян Г.К. Армянское нагорье (на арм. яз.). Ереван: Изд-во Ереван. ун-та, 2000. არის ჰესი.Tortum Çayı — Enerji Atlası  www.enerjiatlasi.com 

მდინარის მარცხენა მაღალ ნაპირზეა ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი ოშკი, ხოლო მდინარის ერთ-ერთ გვერდითა ხეობაში ქართული მონასტერი ხახული.ბერიძე ვ. ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება. თბ., 1974. თორთომისწყლის სათავეებთანაა თორთომის ციხე.გიორგი ქავთარაძე. ტაოს უძველესი ციხე-ქალაქების ადგილმდებარეობის გამო. კავკასიურ-ახლოაღმოსავლური კრებული. თბილისი, 2006. 1512–4096 N12, გვ. 86–108 თორთომისწყლის ხეობაში მდებარეობდა საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე თორთომის პროვინცია, რომლის ცენტრი იყო თორთომის ციხე.უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი. წ. 2, (ვ-მ). 2005 

მდინარე „თორთომი“ აღწერილი აქვს ვახუშტი ბატონიშვილს თხზულებაში „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“:ვახუშტი. აღწერა სამეფოსა საქართველოსა (საქართველოს გეოგრაფია). თბილისი, 1941

სქოლიო


კატეგორია:თურქეთის მდინარეები