ეკლებიანი ლეპიოტა

ეკლებიანი ლეპიოტა () — სოკოს სახეობა ლეპიოტას გვარისა. გავრცელებულია ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში, ევროპაში, ჩრდილოეთ აფრიკასა და ავსტრალიაში.

ერთი წყარო მას არასაჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე წყარო კი — შხამიანად. იზრდება წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეებში, ნეშომპალიან ნიადაგზე, პარკებში, ბაღებში, გზის პირებზე, უპირატესად ნესტიან ადგილებში.

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა 1793 წელს როგორც Agaricus asper. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა ფრანგმა მიკოლოგმა ლუსიენ კელემ 1886 წელს. უფრო თანამედროვე წყაროები მას Echinoderma-ს გვარში აერთიანებენ.

სამეცნიერო სინონიმები:






 აღწერა 
ქუდის დიამეტრი  — 7-10 (15) სმ, საკმაოდ ხორციანი, ნორჩობაში კვერცხისებრი, ზარისებრი, მოყვითალო ან ნარინჯისფერ-მოყავისფრო: ზრდასრული ეგზემპლარები — ფართოდ ამოზნექილი, გაშლილი, მშრალი, დაფარულია წვრილი, პირამიდისებურად წაწვეტებული ყავისფერ-მურა ხორკლებით.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები თავისუფალი, მეტად ხშირი, თხელი, არათანაბარი, თეთრი.

ფეხის სიგრძე — 8-12 სმ, სისქე — 1-1,5 სმ, ცილინდრული, ძირში ბოლქვისებურად გასქელებული, მშრალი, საყელოს ზემოთ გლუვია, ღია, რთულად შესამჩნევი ზოლებით. საყელოს ქვემოთ მოყვითალო ან ჟანგმიწისფერ-ყავისფერია, ბოჭკოვან-ქერცლოვანი, ძირისკენ ხშირად მურა ქერცლებით. საყელო — მყარი, განიერი, თეთრი.

რბილობი — თეთრი, ბოჭკოვანი, მეტად არასასიამოვნო სუნითა და მომწარო გემოთი.

სპორების მტვერი — თეთრი ან მოყვითალო. სპორები —  6,5-11х2-5 მკმ, წაგრძელებულ-ელიფსისებრი, გლუვი, უფერული.საიტ Medicinal Mushrooms-ის მონაცემების მიხედვით, წვდომის თარიღი 22 აპრილი, 2021

მსგავსი სახეობები

 ეკოლოგია და გავრცელება 
საპროტროფია. იზრდება წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეებში, ნეშომპალიან ნიადაგზე, პარკებში, ბაღებში, გზის პირებზე, უპირატესად ნესტიან ადგილებში, ერთეულებად ან ჯგუფებად.

გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას (აშშ, მექსიკა, კანადა), სამხრეთ ამერიკას (არგენტინა, პარაგვაი) ევროპას, ჩრდილოეთ აფრიკასა (ალჟირი, მაროკო) და ავსტრალიას.

სეზონი — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

 კვებითი ღირებულება 
არასასიამოვნო სუნისა და მომწარო გემოს გამო ერთი წყარო მას არასაჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე წყარო კი — შხამიანად, რომელიც იწვევს, თავბრუსხვევას, ღებინებასა და დიარეას.

ეკლებიანი ლეპიოტა წააგავს ამანიტასა და ლეპიოტას გვარების რამდენიმე ძლიერ შხამიან წარმომადგენელს (მაგ., ), რომელიც შეიცავს ტოქსიკურ ნივთიერება ამატოქსინს.

გალერეა

 ლიტერატურა 
 „Грибы“. Справочник. / пер. с итал. Ф. Двин — Москва: АСТ. Астрель, 2004. — 303 с. (стр. 63)



რესურსები ინტერნეტში

 სქოლიო 

კატეგორია:ლეპიოტა
კატეგორია:შხამიანი სოკოები