ბიზანტიური მალტა

მალტას მართავდა ბიზანტიის იმპერია, 535-6 წლებში ბიზანტიის მიერ სიცილიის დაპყრობის დროიდან 869-870 წლებამდე, როდესაც კუნძულები არაბებმა დაიპყრეს. მალტაზე ბიზანტიური მმართველობის სამი საუკუნის მტკიცებულებები ძალზე შეზღუდულია და ზოგჯერ ბუნდოვანიც. ისტორიკოსები ამბობენ, რომ ბიზანტიური მალტა განიცდიდა იგივე ფენომენს, რაც გავლენას ახდენდა ცენტრალურ ხმელთაშუაზღვაში, კერძოდ ბერძნული ჩამოსახლებისა და ელინური კულტურის მნიშვნელოვან ნაკადში, ადმინისტრაციული ცვლილებები, რომლებმაც გამოიწვია სიცილიის რეორგანიზაცია ბიზანტიური თემის მიხედვით. ბიზანტიური წყაროები მალტის კუნძულებზე მწირია. ჩრდილოეთ აფრიკაში მუსლიმანთა ექსპანსიის შედეგად, მალტა გავიდა სამხედრო ბაზიდან და სავაჭრო პუნქტებიდან, რომელიც იტალიის ნახევარკუნძულზე სიცილიას და სხვა ბიზანტიურ საკუთრებას აკავშირებდა აფრიკის ეგზარქოსთან, ბიზანტიური სიცილიის გარეთა თანამგზავრთან და საგუშაგოზეDalli, Charles (2008). Bonanno, A; Militello, P (eds.). Satellite, sentinel, stepping stone: medieval Malta in Sicily's orbit. Malta in the Hybleans, the Hybleans in Malta: Malta negli Iblei, gli Iblei a Malta. Palermo: Officina di Studi Medievali. pp. 245–258.. ისტორიკოსებმა დაასკვნეს, რომ მალტამ შეზღუდული სტრატეგიული როლი ითამაშა ბიზანტიის იმპერიაში.Brown, T.S. (1975). Luttrell, Anthony (ed.). Byzantine Malta  (PDF). Medieval Malta – Studies on Malta before the Knights. London: The British School at Rome. pp. 71–87. შემდგომ არაბთა დაპყრობამ ბიზანტიის ეპოქასა და შემდეგ პერიოდებს შორის სრული გარღვევა გამოიწვია. მიუხედავად იმისა, რომ არსებობს სავარაუდო ბიზანტიური ან ქრისტიანული გადარჩენის შესახებ კვლევები, მტკიცებულებათა სიმწირე გულისხმობს მალტაში ბიზანტიური მემკვიდრეობის ხანგრძლივობის სუსტ შემთხვევას. 

 ადრეული ბიზანტიური წყაროები მალტაზე 
მინი|იმპერატორ იუსტინიანე I- ის ლაშქრის წევრი, რავენა, სან ვიტალეს ეკლესიის მოზაიკაში, რომელიც ჩვეულებრივ გაიგივებულია ბელისარიუსთან
მალტის კუნძულების შესახებ ერთ-ერთი ადრეული ჩანაწერი შეგიძლიათ იხილოთ IV საუკუნის დასაწყისში იმპერატორ კონსტანტინე I- ის შემოწირულობების ჩამონათვალში, რომელიც მოიცავს გრანტს ლატერალური ნათლისღებისთვის 222 სოლიდის შემოსავლით, რომელიც აშკარად მდებარეობდა. კუნძულ გოზოზეDavis, Raymond (2000). The Book of Pontiffs (Liber Pontificalis): The Ancient Biographies of the First Ninety Roman Bishops to AD 715. Liverpool University Press - Translated Texts for Historians Series Volume 6 of Translated texts for historians. Liverpool University Press. pp. xxxi. ISBN 9780853235453.. ამასთან, შუა საუკუნეების მალტას პირველი სრულფასოვანი ხსენება აღმოსავლეთ რომის იმპერიის კონტექსტში გვხვდება Procopius 'Bellum Vandalicum– ში, სადაც მოცემულია ბიზანტიის ლაშქრობა ჩრდილოეთ აფრიკაში. ბიზანტიელ გენერალს ბელისარიუსს შეხება ჰქონდა მალტასთან 533 წელს, მაშინ როცა რომაელთა საექსპედიციო ძალები კაუკანადან ჩრდილოეთ აფრიკაში მიცურავდნენ.Hughes, Ian (2009). Belisarius: The Last Roman General. Yardley, PA: Westholme Publishing, LLC. ISBN 978-1-59416-528-3. პროკოპიუსი იმავე მონაკვეთში აღწერს მალტას, როგორც ადრიატიკისა და ტირინეის ზღვის აუზში მყოფი კუნძულო. პასაჟში არ წერია, რომ ბელისარიუსმა დაიპყრო კუნძულები, ან რომ მალტის კუნძულები უკვე ბიზანტიის ხელში იყო. სინამდვილეში, მალტა არ შედის იეროკლეს სინეკდმუსში, სადაც მოცემულია იმპერიის კუთვნილი ქალაქების ჩამონათვალი 527/8 წლებში.Honigmann, E. (1939). Le synekdemos d' Hierokles et l'opuscule geographique de Georges de Chypre. Brussels. მალტა, ალბათ, ბიზანტიელებს გადაეცა 535 წელს სიცილიის დაპყრობის დროს. Procopius 'Bellum Gothicum– ის შემდგომი ციტირებით აღწერილია ომი გოთური სამეფოს წინააღმდეგ. აქ აღნიშნულია, რომ მალტამ იმპერიის ნაწილი შექმნა 544 წლისთვის. ისტორიკოსთა აზრით ეს ცნობა სიმართლეს შეესაბამება, რადგან პროკოპიუსის საბოლოო ცნობარი მალტასთან დაკავშირებით ეხება 550 წელს, არტაბანეს სიცილიაში მოგზაურობის შესახებ. არტაბანესმა ვერ მოასწრო ექსპედიცია მანამ, სანამ იგი სიცილიისკენ მიემგზავრებოდა, ხოლო საკუთარი ფლოტი უკან დახია და ფლოტი განადგურებულ იქნა იონიის ზღვაში ძლიერი ქარიშხალით, ხოლო თვით არტაბანესი გადარჩა და მალტაში დაჰყო დრო. იუსტინიანეთა დინასტიიდან მალტას სხვა წყაროები შეზღუდულია, კუნძულების ისტორიის შესახებ რამდენიმე დეტალია. მეექვსე საუკუნის მწერალმა არატორმა მალტა აღწერა, როგორც გემების სატვირთო ნავსადგურიBusuttil, Joseph (1971). "Maltese harbours in Antiquity" (PDF) . Melita Historica. 5: 305–307., თუმცა ეს გამოიყენება კუნძულებზე წმინდა პავლეს ხომალდის მოხსენიების შესახებ და არ უნდა იქნას გამოყენებული მალტის საზღვაო სტატუსის ხაზგასასმელად, თუმცა მალტისა და გოზოს ნავსადგურების შესახებ მითითება მოგვიანებით არაბულ ტექსტებში გვხვდება.

 ბიზანტიელი დევნილები მალტაში 
მალტა გამოიყენებოდა გადასახლების ადგილად, როგორც ეს ნაპოვნია ორი ისტორიკოსის მონაკვეთებში. პატრიარქმა ნიკიფორემ Historia syntomos- ში აღნიშნა, თუ როგორ გაგზავნა იმპერატორმა ჰერაკლიუსმა თეოდოროსი, რანგის მაგისტრი, კუნძულ გაუდომელეტზეMango, Cyril, ed. (1990), Nikephoros, Patriarch of Constantinople: Short History (1990 ed.), Dumbarton Oaks, ISBN 0-88402-184-X. მემატიანე თეოფანე აღწერს, თუ როგორ  სჯიდა იმპერატორი კონსტანტინე VI აჯანყების ლიდერებს.

 ლიტერატურა 






























 რესურსები ინტერნეტში 

 ბიზანტიური მალტა brill.com-ზე

 სქოლიო 

კატეგორია:დაქვემდებარება
კატეგორია:ქვეყნები სტატუსის მიხედვით
კატეგორია:ქვეყნები სტატუსის ხარისხის მიხედვით
კატეგორია:მალტის ისტორია
კატეგორია:კოლონიური ქვეყნები
კატეგორია:მალტა
კატეგორია:კოლონიალური იმპერიები