კუზმა ჩორნი

ნიკოლოზ კარლოს ძე რომანოვსკი (ფსევდონიმი კუზმა ჩორნი, , დ. 11 (24) ივნისი 1900, ბორკი, მინსკის გუბერნია (ახლა — მინსკის ოლქის კოპილის რაიონი) — გ. 22 ნოემბერი, 1944, მინსკი) — ბელარუსელი და საბჭოთა მწერალი, დრამატურგი და მთარგმნელი. სსრკ-ს მწერალთა კავშირის წევრი (1934).

 ბიოგრაფია 
კუზმა ჩორნი, 1900 წლის 24 ივნისს, გლეხის ოჯახში დაიბადა, დაამთავრა ტიმკოვიჩის სახალხო სასწავლებელი, 1916—1919 წლებში ნესვიჟის პედაგოგიურ სემინარიაში სწავლობდა. 1923 წელს, ბელარუსის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგიური ფაკულტეტის ლიტერატურის განყოფილებაში ჩააბარა და იმავე წელს გაზეთში „Савецкая Беларусь“ (საბჭოთა ბელარუსი), კუზმა ჩორნის ფსევდონიმით მისი პირველი ნაწარმოებები გამოქვეყნდა. 1923 წლიდან — ლიტერატურული გაერთიანების „Маладняк“-ის წევრი, 1926 წელს გადავიდა ლიტერატურულ გაერთიანებაში „Узвышша“. 1925 წელს, მწერლის ნაწარმოებების პირველი ორი ნაკრები გამოიცა. 1920-იანი წლებისთვის, ლიტერატურის კრიტიკოსები მას მომავალ „ბელარუსელ დოსტოევსკობას“ უწინასწარმეტყველებდნენ. 1938 წლის 14 ოქტომბერს ის დააკავეს და მინსკის ციხეში ჩასვეს, სადაც 8 თვე დაჰყო, მათ შორის 6 თვე —იზოლატორში. ციხეში ის აწამეს, რომლის შესახებ მან 1944 წლის 3 ოქტომბრის დღიურის ჩანაწერებში ისაუბრა („ეჟოვის ციხეში სარზე მაჯენდნე, თავში დიდ რკინის გასაღებს მირტყამდნენ და დაბეგვილ ადგილზე ცივ წყალს მასხამდნენ, წამომაყენებდნენ და რელსზე მიმაგდებდნენ, მუცელზე ჯოხს მირტყამდნენ, ყურებში ქაღალდის დახვეულ მილებს მიდებდნენ და მთელი ხმით ჩამყვიროდნენ, ვირთხებით სავსე საკანში გამომკეტავდნენ…“). 1939 წელს, კუზმა ჩორნი ციხიდან გაანთავისუფლეს.

1941 წლიდან ევაკუაციაში იყო, მრავალ სააგიტაციო გაზეთში მუშაობდა. 1944 წელს მინსკში დაბრუნდა, სადაც იმავე წლის  22 ნოემბერს, განმეორებითი ინსულტის შედეგად გარდაიცვალაКузьма Чорны // Беларускія пісьменнікі (1917—1990) : Даведнік / Склад. А. К. Гардзіцкі; нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1994. — С. 585—586.. კუზმა ჩორნი დაკრძალულია მინსკის სამხედრო სასაფლაოზე.

 საქმიანობა 
კუზმა ჩორნი ბელარუსულენოვანი რომანის ერთ-ერთ პიონერად ითვლება. 1927 წელს გამოქვეყნდა მისი პირველი რომანი „Сястра“ (და), 1928 წელს — „Зямля“ (დედამიწა), 1931 წელს — „Бацькаўшчына“ (მამული), 1935 წელს — „Трэцяе пакаленне“ (მესამე თაობა). 1941—1944 წლებში, დაწერა რომანი „Вялікі дзень“ (დიდი დღე), 1943 წელს — „Пошукі будучыні“ (მომავლის ძიება), 1944 წელს — უკანასკნელი რომანი „Млечны Шлях“ (ირმის ნახტომი). მისი კიდევ სამი რომანის ხელნაწერი დიდი სამამულო ომის დროს დაიწვა და რამდენიმეც დაუსრულებელი დარჩა. გარდა ამისა, ის ბევრ მოთხრობას წერდა.

მწერალი ცნობილია თავისი პიესებითა და ალექსანდრე პუშკინის, ვლადიმერ კოროლენკოს, ნიკოლოზ გოგოლის, მაქსიმ გორკის და კარელ ვანეკის ნაწარმოებების ბელარუსულ ენაზე თარგმნით.

 რესურსები ინტერნეტში 
 კუზმა ჩორნის სახელობის ქუჩა ქალაქ მინსკში 

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1900
კატეგორია:დაბადებული 24 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ნოემბერი
კატეგორია:ბელარუსი მწერლები
კატეგორია:სსრკ მწერალთა კავშირის წევრები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მინსკში გარდაცვლილები