მუქკიდიანი პლუტეუსი

მუქკიდიანი პლუტეუსი () — პლუტეუსის გვარის სოკო პლუტეუსისებრთა ოჯახისა. გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპასა და აზიას. გვხვდება საქართველოშიც.

საჭმელი სოკოა. იხმარება ახალი, დამუჟუჟებული და დამწნილებული. იზრდება დამპალ წიწვოვან ხეებზე, უპირატესად ფიჭვზე, ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

სოკო პირველად აღწერა შვეიცარიელმა მიკოლოგმა პოლ კონრადმა 1927 წელს როგორც Pluteus cervinus subsp. atromarginatus. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა ფრანგმა მიკოლოგმა რობერ კიუნერმა 1935 წელს.Kühner (1935) , In: Bull. mens. Soc. linn. Lyon 4(1):51

სამეცნიერო სინონიმები:



  და სხვა.

 აღწერა 
ქუდის — დიამეტრი 3-10 (12) სმ-მდე, მუქი მურაა, სქელხორციანი, ზარისებრი, ნახევრადმომრგვალებული, ბრტყლად ამოზნექილი ან გაშლილი, მცირე ბორცვაკით ცენტრში. კიდეები მუქი, რომლებიც არშიასავით აქვს შემოვლებული. ზედაპირი როგორც წესი მშრალი, გლუვი, აბრეშუმისებრი, ცენტრში წვრილქერცლიანი.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები განიერი, ხშირი, მკრთალ-ვარდისფერი, მოვარდისფრო-მოყავისფრომდე.

ფეხის სიგრძე — 4-10, სისქე —0,5-1,2 სმ, ცილინდრული, ცენტრალური, თანაბარი ან ზევით ოდნავ შევიწროებული, მკვრივი. ზედაპირი გლუვია, მოთეთრო ან ჩალისფერი. მოყავისფრო ან მუქი მურა სიგრძივი ბოჭკოებით.

რბილობი — ტალახისფერ-თეთრი, მოტკბო გემოთი და სასიამოვნო სუნით. გაჭრისას ფერს არ იცვლის.

სპორების მტვერი — ვარდისფერი. სპორები — გლუვი, ფართოელიფსისებრი, კვერცხისებრამდე, 6-8×4-5,5 მკმ. ბაზიდიუმი — ოთხსპორიანი, 7-30×6-10 მკმ, თხელკედლიანი, გურზისებრი, უფერული. ჰეილოცისციტები — 25-65×12-35 მკმ, გურზისებრი ან თითისტარისებრი, თხელკედლიანი, უფერული.

 მსგავსი სახეობები 
 Pluteus cervinus — როგორც წესი იზრდება ფოთლოვან ხეებზე, განსხვავდება ფირფიტების კიდეების შეფერილობით.

 Pluteus umbrosus — როგორც წესი იზრდება წიფლის მერქანზე, ქუდის ზედაპირი ბადისებრია.

 გავრცელება და ეკოლოგია 
საპროტროფია. იზრდება დამპალ წიწვოვან ხეებზე, უპირატესად ფიჭვზე, იშვიათად ნაძვსა და სოჭზე. 

გავრცელებულია ევროპის ბევრ ქვეყანაში (გარდა ბალკანეთის ნახევარკუნძულისა), აზიაში — სამხრეთი კავკასია (საქართველო), რუსეთი (პრიმორიეს მხარე) და იაპონია. რუსეთის ევროპულ ნაწილში ცნობილია ლენინგრადის, პერმისა და სამარის ოლქებში.

სეზონი  — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

გალერეა

 ლიტერატურა 

  ISSN 1810-9586

რესურსები ინტერნეტში

 სქოლიო 

კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:პლუტეუსი