Sci-Hub

Sci-Hub — ჩრდილოვანი ბიბლიოთეკის ვებსაიტი, რომელიც თავისუფალ წვდომას სთავაზობს მილიონობით კვლევით ნაშრომებზე და წიგნებზე, საავტორო უფლების გათვალისწინების გარეშე, სხვადასხვა გზებით გარს უვლის გამომცემლის მიერ დაწესებულ ფასიან წვდომას. Sci-Hub 2011 წელს დააარსა ალექსანდრა ელბაქიანმა ყაზახეთში სამეცნიერო ნაშრომებზე წვდომაზე დაწესებული მაღალი ფასების საპასუხოდ. საიტი ფართოდ გამოიყენება მსოფლიოს გარშემო. 2019 წლის სექტემბრისთვის, საიტის მფლობელის განცხადებით საიტს დღიურად 400 000 მოთხოვნა ჰქონდა. მთავარ გვერდზე სტატიათა რაოდენობის განახლება ხშირად ხდება და მათი რაოდენობა 2021 წლის თებერვლის თვისთვის 85 მილიონს აჭარბებდა.            

Sci-Hub და ელბაქიანს საავტორო უფლებების დარღვევისთვის ორჯერ უჩივლეს აშშ-ში 2015 და 2017 წლებში და მან ორივე საქმე წააგო, რამაც განაპირობა რამდენიმე ინტერნეტ დომენის დაკარგვა. მას შემდეგ საიტი სხვადასხვა დომენებით სარგებლობს.თავდაპირველად იყო sci-hub.org        

Sci-Hub მოიწონა რამდნეიმე სამეცნიერო, აკადემიურმა და საგამომცემლო საზოგადოებებმა სამეცნიერო საზოგადოების მიერ გამომუშავებულ ცოდნაზე წვდომის თავისუფლად უზრუნველყოფისთვის, რაც ხშირად დაფინანსების ხარჯზე ხდებოდა.https://www.theguardian.com/commentisfree/2018/sep/13/scientific-publishing-rip-off-taxpayers-fund-research სხვებმა კი გააკრიტიკეს საავტორო უფლებების დარღვევისთვის, გამომცემლებისთვის ეკონომიკური დანაკარგის საფრთხის შექმნისთვის, უნივერსიტეტების ქსელის უსაფრთხოების შელახვისთვის (თუმცა საშიშროება შესაძლოა გაზვაიდებული იყოს გამომცემლების მიერ), და ასევე იმისთვის, რომ ისინი საფრთხის წინაშე აყენებენ უნივერსიტეტების თანამშრომლების მიერ ნაშრომებზე ლეგიტიმურად წვდომას.      

რესურსები ინტერნეტში


 სქოლიო 

 კომენტარები 

კატეგორია:აკადემიური გამოცემები