ლაზა კოსტიჩი

ლაზარ „ლაზა“ კოსტიჩი ( / Lazar Laza Kostić; დ. 12 თებერვალი, 1841, კოვილი — გ. 27 ნოემბერი, 1910, ვენა) — სერბი პოეტი, პროზაიკოსი, იურისტი, ესთეტიკოსი, ჟურნალისტი, პუბლიცისტი და პოლიტიკოსი, რომელიც სერბულ ლიტერატურაში ერთ-ერთი გამორჩეული ფიგურაა. კოსტიჩმა შექმნა 150-მდე მცირე ზომის ლექსი, 20 ეპიკური ლექსი, სამი დრამა, ერთი მონოგრაფია, რამდენიმე ესე, მოთხრობები და მთელი რიგი სტატიები.. კოსტიჩმა მონაწილეობა მიიღო ინგლისური ლიტერატურის შესწავლაში და იოვან ანდრეევიჩ-იოლსთან ერთად იყო ერთ-ერთი პირველი, ვინც უილიამ შექსპირის ნაწარმოებების თარგმნა დაიწყო სერბულ ენაზე.

ბიოგრაფია
ლაზა კოსტიჩი დაიბადა კოვილიში, ვოევოდინაში 1841 წელს, სამხედრო პირების ოჯახში. ამ პერიოდში ტერიტორია ავსტრო-უნგრეთის იმპერიის შემადგენლობაში იყო. კოსტიჩმა დაამთავრა ბუდაპეშტის უნივერსიტეტის იურიდიული სკოლა და 1866 წელს იმავე უნივერსიტეტში მიიღო ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი იურისპრუდენციის განხრით. მისი სადოქტორო ნაშრომი ეხებოდა დუშანის კოდექსსაც. სწავლის დასრულების შემდეგ, კოსტიჩი სხვადასხვა ადგილებზე მუშაობდა და ეწეოდა პოლიტიკურ და კულტურულ მოღვაწეობას ნოვი-სადში, ბელგრადსა და მონტენეგროში. იგი იყო Ujedinjena omladina srpska-ს (გაერთიანებული სერბი ახალგაზრდობა) ერთ-ერთი ლიდერი და არჩეული იყო სერბეთის წარმომადგენლად უნგრეთის პარლამენტში, მისი მენტორის, სვეტოზარ მილეტიჩის დახმარებით. მისი ლიბერალური და ნაციონალისტური შეხედულებების გამო, კოსტიჩს მოუწია უნგრეთის მიერ ოკუპირებული სერბეთის ნაწილის დატოვება, თუმცა რამდენიმე წლის შემდეგ კვლავ დაბრუნდა ბელგრადსა და მონტენეგროში.

1869-დან 1872 წლამდე კოსტიჩი იყო ნოვი-სადის სასამართლოს სახლის პრეზიდენტი და თავის ოლქში პრაქტიკულად პარტიის ლიდერის პოსტს იკავებდა. ის ასევე იყო დელეგატი საბორში. ლაზა ორი ვადით იყო არჩეული ნოვი-სადის მმართველად და ასევე ორჯერ იყო შაიკაშის დელეგატი ბუდაპეშტში მდებარე პარლამენტში.

კოსტიჩი თავის საქმიანობასა და კვლევებში ორ ხაზს მიჰყვებოდა: თეორიული გონება ვერასდროს ვერ მიაღწევს აბსოლუტურს ის ეწინააღმდეგებოდა სვეტოზარ მარკოვიჩის ფილოსოფიური ანთროპოლოგიას და რევოლუციონერისა და მატერიალისტის, ნიკოლაი ჩერნიშევსკის შეხედულებებს.

ლაზა კოსტიჩი გარდაიცვალა 1910 წლის 27 ნოემბერს, ვენაში.

პირადი ცხოვრება
ლაზა კოსტიჩი პირველი ადამიანი იყო ვინც უილიამ შექსპირის ნაწარმოებები სერბულად თარგმნა. XX საუკუნის ბოლოს ევროპელ ავტორთა კონვენციაზე კოსტიჩმა სცადა დაენახა კავშირი სერბულ კულტურასა და დასავლეთ ევროპის მთავარ კულტურებს შორის.

კოსტიჩ მეგობრობდა ლაზარ დუნჯერსკისთან, ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სერბული ოჯახის პატრიარქთან. მას უყვარდა იელენა ლენკა დუნჯერსკი, ლაზარის უმცროსი და,, რომელიც ლაზაზე 19 წლით პატარა იყო. მიუხედავად იმისა, რომ კოსტიჩი ლენკასაც უყვარდა, ლაზარ დუნჯერსკის მათი ურთიერთობა არ მოსწონდა და მათ დაქორწინების საშუალებას არ აძლევდა. ამის გამო ლაზარ დუნჯერსკიმ კოსტიჩისა და იულიანა პალანაჩკის ქორწილი მოაწყო. კოსტიჩი ცდილობდა ლენკასა და ცნობილი სერბ-ამერიკელი ფიზიკოსის, ნიკოლა ტესლას ქორწინება მოეწყო, თუმცა ფიზიკოსმა შეთავაზებაზე უარი განაცხადა. 

ლენკა 25 წლის ასაკში, სავარაუდოდ ინფექციის გამო გარდაიცვალა, თუმცა ზოგიერთის აზრით, მან თავი მოიკლა. მისი გარდაცვალების შემდეგ, კოსტიჩმა დაწერა Santa Maria della Salute, მის შემოქმედებაში ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნამუშევარი. ეს ნაწარმოები სერბულ ენაზე დაწერილ ერთ-ერთ ყველაზე ლამაზ ლექსად ითვლება.

მემკვიდრება
ლაზა კოსტიჩი შესულია „100 ყველაზე გამოჩენილი სერბის“ სიაში. სკოლებს კოვილისა და ნოვი-ბეოგრადში ლაზას პატივსაცემად მისი სახელი ეწოდათ.

რესურსები ინტერნეტში
ბიოგრაფია (სერბულად)
ნამუშევრების შერჩევა (სერბულად)
პოემები (სერბულად)
ლაზა კოსტიჩის ფონდი (სერბულად)
ლაზა კოსტიჩის ნათარგმნი ნამუშევრები
სქოლიო

კატეგორია:სერბი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1841
კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი  27 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1910
კატეგორია:XIX საუკუნის პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით