ზოლებიანი ტრიქოლომა

ზოლებიანი ტრიქოლომა () — ტრიქოლომას გვარის სოკო ტრიქოლომასებრთა ოჯახისა. 

შხამიანი სოკოა. იწვევს საჭმლის მომნელებელი სისტემის მოშლას, ღებინებასა და გულისრევას. გამოუცდელ მესოკოვეს იგი შესაძლოა ადვილად აერიოს საჭმელად ვარგის შავჩოხასა და რუხ ტრიქოლომაში. იზრდება წიწვოვან, იშვიათად ფოთლოვან ტყეებში, ზაფხულიდან შემოდგომამდე. გავრცელებულია ევროპა, აზია, ჩრდილოეთ ამერიკასა და ავსტრალიაში.

სოკო პირველად აღწერა შვედმა მიკოლოგმა ელიას მაგნუს ფრისმა 1818 წელს როგორც Agaricus virgatus. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიიღო გერმანელი მიკოლოგ პაულ კუმერისგან 1871 წელს.

 აღწერა 
ქუდის დიამეტრი — 3—5 სმ, კონუსურ-ზარისებრი, შემდეგ — ამოზნექილი ან ბრტყლად ამოზნექილი, ცენტრში წაწვეტებული ბორცვაკით, ბოჭკოვანი, მბზინავი, მუქი-ნაცრისფერი შეფერილობის.

რბილობი თეთრი ფერისაა, მკვრივი, განსაკუთრებული სუნის გარეშე, ცხარე გემოთი.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები შეზრდილი, თეთრი ან მონაცრისფრო, ასაკთან ერთად იფარება მოყვითალო ლაქებით. კიდეები — არათანაბარი.

ფეხის სიგრძე — 5—15 სმ, სისქე — 0,8-1,5 სმ, ცილინდრული ან ძირში გაგანიერებული, თეთრი, ზოგჯერ ძირისკენ მოვარდისფრო ან მოყვითალო. 

სპორების ფხვნილი თეთრი ფერისაა. სპორები — 6,5-8×5-6 მკმ, განიერელიფსისებრი.

 მსგავსი სახეობები 

ტოქსიკურობა
შხამიანი სოკოა. ახასიათებს ცხარე გემო.  შეიცავს ინდოლურ ალკალოიდს (მათ შორის, მასში ახლად იდენტიფიცირებულებს): 2,4-დიმეთილ-ინდოლს, 4-(ჰიდროქსიმეთილ)-2-მეთილინდოლს და 4-(მეთოქსიმეთილ)-2-მეთილინდოლს),Adrian P. Dobbs: Total Synthesis of Indoles from Tricholoma Species via Bartoli/Heteroaryl Radical Methodologies. In: The Journal of Organic Chemistry. Band 66, Nr. 2, 2001, S. 638–641, doi:10.1021/jo0057396Luigi Garlaschelli, Zijie Pang, Olov Sterner, Giovanni Vidari: New Indole Derivatives from the Fruit Bodies of Tricholoma sciodes and T. virgatum. In: Tetrahedron. Band 50, Nr. 11, 1994, S. 3571–3574, doi:10.1016/S0040-4020(01)87033-2 რომელიც იწვევს საჭმლის მომნელებელი სისტემის მოშლას, ღებინებასა და გულისრევას.Luigi Garlaschelli et al.: „New Indole Derivatives from the Fruit Bodies of Tricholoma sciodes and T. virgatum”, în: „Tetrahedron”, vol. Band 50, nr. 11, 1994, p. 3571-3574  სიმპტომები სოკოს მიღებიდან 1/2–3 საათში ვლინდება. მოწამვლა უფრო მსუბუქია, ვიდრე Tricholoma pardinum-ის შემთხვევაში.Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 92. ISBN 83-7404-513-2. სავარაუდოდ, სოკო გამოყოფს ნივთიერებებს, რომლებიც მწერებს (ბუზებს) აძინებს.

 გავრცელება და ეკოლოგია 
იზრდება წიწვიან, იშვიათად ფოთლოვან ტყეებში. ერთეულებად ან ჯგუფებად. მიკორიზას ქმნის ფიჭვთან. უპირატესობას ანიჭებს მომჟავო ნიადაგს. 

გავრცელებულია ევროპა, აზია, ავსტრალიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში.

სეზონი — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

 სინონიმები 
 Agaricus virgatus Fr. (1818)
 Agaricus fumosus subsp. virgatus (Fr.) Pers. (1828)
 Gyrophila virgata (Fr.) Quél. (1886)
 Agaricus virgatus var. curtipes  Cout. (1934) 
  Tricholoma virgatum f. roseipes  Bon (1974) 
  Tricholoma virgatum var. vinaceum  Ovrebo & Tylutki (1975)
  Tricholoma virgatum var. fulvoumbonatum  Sesli, Contu & Vizzini (2015)

გალერეა

 ლიტერატურა 


რესურსები ინტერნეტში

 სქოლიო 

კატეგორია:შხამიანი სოკოები
კატეგორია:ტრიქოლომა