საბჭოთა საქართველოს ლიდერთა სია

საბჭოთა საქართველოს ლიდერთა სია, საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ხელმძღვანელობა — სახელმწიფო მმართველობის ორგანოები, რომლებსაც ხელმძღვენელობდნენ სახელმწიფო და პარტიული ფიგურები და რომლებიც ახორციელებდნენ კონტროლს საბჭოთა რესპუბლიკის ტერიტორიაზე.

საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის (საქართველოს სსრ, სსსრ) უმაღლეს ხელმძღვანელობას, 1921 წელს საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების მომენტიდან 1990 წლის ოქტომბრის პირველ მრავალპარტიულ არჩევნებამდე, ახორციელებდა რესპუბლიკის მთავრობა და საქართველოს კომუნისტური პარტია სკკპ-ის შემადგენლობაში. საქართველოს კომპარტიის უმაღლესი ორგანო იყო ცენტრალური კომიტეტი (ცკ), და საქართველოს ცკ კპ-ის პირველი მდივანი იყო რესპუბლიკის ფაქტობრივი ხელმძღვანელი 1921–1990 წლებში.

საქართველოს სსრ უმაღლეს საკანონმდებლო ორგანო 1921–1938 წლებში იყო საბჭოთა ყრილობა, ხოლო 1938–1992 წლებში — ერთპარტიული უმაღლესი საბჭო, რომელი დეპუტატები (გარდა 1990 წლის არჩევნებისა), საქართველოს კომპარტიის ხელმძღვანელობის მიერ აუცილებელი ნებართვის შემდეგ, ირჩეოდნენ უალტერნატივო საფუძველზე 4 წლის განმავლობაში (1979 წლიდან – 5 წლით). უმაღლესი საბჭო არ იყო მუდმივმოქმედი ორგანო, მისი დეპუტატები იკრიბებოდნენ რამდენიმედღიან სესიებზე 2–3-ჯერ წელიწადში. ყოველდღიური ადმინისტრაციული მუშაობის ჩასატარებლად, უმაღლესი საბჭო ირჩევდა მუდმივმოქმედ პრეზიდიუმს, ნომინალურად რესპუბლიკის კოლექტიური მეთაურის ფუნქციის შემსრულებელს.

1989 წლის ნოემბერში კომპარტიის ცკ-ის პირველი მდივანი ასევე არჩეულ იქნა საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარედ, პარტიის სტრუქტურებიდან საპარლამენტო სტრუქტურებში ხელმძღვანელობის შეუფერხებლად გადასვლის პირობების შექმნის მიზნით. თუმცა მრავალპარტიულ საპარლამენტო არჩევნებზე 1990 წლის ოქტომბერში გამარჯვება მოიპოვა ოპოზიციურმა ბლოკმა მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველო, რომლის შემდეგ კომპარტიის ძალაუფლება საქართველოში დასრულდა. 1990 წლის 14 აპრილს საქართველოს სსრ-ს ეწოდა საქართველოს რესპუბლიკა, 1991 წლის 9 აპრილს უმაღლესმა საბჭომ მიიღო აქტი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის შესახებ. 1991 წლის დეკემბერში, სსრკ-ს დაშლის შესახებ ხელშეკრულების ხელმოწერით, საქართველო, აღიარებულ იქნა როგორც დამოუკიდებელი სახელმწიფო.

 საქართველოს რევოლუციური კომიტეტის თავმჯდომარეები 

 სურათი სახელი მმართველობის დასაწყისი მმართველობის დასასრული პარტია თანამდებობა80pxივანე (მამია) დიმიტრის ძე ორახელაშვილი(1881–1937)15 თებერვალი, 19216 მარტი, 1921რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიასაქართველოს რევოლუციური კომიტეტის თავმჯდომარის მოვალეობის შემსრულებელი80pxფილიპე იესეს ძე მახარაძე(1868–1941)6 მარტი, 19217 ივლისი, 1921რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიასაქართველოს რევოლუციური კომიტეტის თავმჯდომარე80pxბუდუ (პოლიკარპე) გურგენის ძე მდივანი (1897–1935)7 ივლისი, 192112 მარტი, 1922საკავშირო კომუნისტური პარტია (ბოლშევიკების)საქართველოს რევოლუციური კომიტეტის თავმჯდომარე

ასფსრ-ის სამხარეო კომიტეტის და სკპცკ-ის მდივნები

ამიერკავკასიის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკის სამხარეო კომიტეტი, მდივნებისაქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის (ბ) ცენტრალური კომიტეტისკპ (ბ) ცკ (საკავშირო კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) ცენტრალური კომიტეტი). საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა: ქართულ-ოსური ლექსიკონი., მდივნებიპორტრეტისახელიპორტრეტისახელი100 px|centerივანე (მამია) დიმიტრის ძე ორახელაშვილი23 თებერვალი, 1922–3 ნოემბერი, 1922რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიაამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის პასუხისმგებელი მდივანი100 px|centerივანე (მამია) დიმიტრის ძე ორახელაშვილი1 თებერვალი, 1922–აპრილი, 1922რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიასაქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბ) ცენტრალური კომიტეტის პასუხისმგებელი მდივანი მიხეილ სტეფანეს ძე ოკუჯავააპრილი, 1922–ოქტომბერი, 1922რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიასაქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბ) ცენტრალური კომიტეტის პასუხისმგებელი მდივანი100 px|centerალექსანდრე თეოდორეს ძე მიასნიკოვი (მიასნიკიანი)3 ნოემბერი, 1922–11 დეკემბერი, 1924რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიაამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის პასუხისმგებელი პირველი მდივანიბესარიონ ბესარიონის ძე ლომინაძეოქტომბერი, 1922–1924რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტია (ბოლშევიკების)საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბ) ცენტრალური კომიტეტის პასუხისმგებელი მდივანიგრიგოლ (სერგო) კონსტანტინეს ძე ორჯონიკიძე11 დეკემბერი, 1924–8 დეკემბერი, 1926რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიაამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის პირველი მდივანი მიხეილ ივანეს ძე კახიანი1924–6 მაისი, 1930რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტია (ბოლშევიკების)საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბ) ცენტრალური კომიტეტის პასუხისმგებელი პირველი მდივანი100 px|centerივანე (მამია) დიმიტრის ძე ორახელაშვილი8 დეკემბერი, 1926–27 ნოემბერი, 1929რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიაამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის პირველი მდივანი100 px|centerალექსანდრე ივანეს ძე კრინიცკი27 ნოემბერი, 1929–8 მაისი, 1930რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტია (ბოლშევიკების)ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის პირველი მდივანიბესარიონ ბესარიონის ძე ლომინაძე8 მაისი, 1930–19 ნოემბერი, 1930რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტია (ბოლშევიკების)ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის პირველი მდივანი ლევან დავითის ძე ღოღობერიძე6 მაისი, 1930–20 ნოემბერი, 1930რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტია (ბოლშევიკების)საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბ) ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი100 px|centerლავრენტი იოსების ძე ქართველიშვილი19 ნოემბერი, 1930–9 ნოემბერი, 1931რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტია (ბოლშევიკების)ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის პირველი მდივანი სამსონ მამულია20 ნოემბერი, 1930–12 სექტემბერი, 1931რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტია (ბოლშევიკების)საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბ) ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი100 px|centerივანე (მამია) დიმიტრის ძე ორახელაშვილი9 ნოემბერი, 1931–17 ოქტომბერი, 1932რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიაამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის პირველი მდივანი100 px|centerლავრენტი იოსების ძე ქართველიშვილი12 სექტემბერი, 1931–14 ნოემბერი, 1931რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტია (ბოლშევიკების)საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბ) ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანილავრენტი პავლეს ძე ბერია17 ოქტომბერი, 1932–23 აპრილი, 1937რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტია (ბოლშევიკების)ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის პირველი მდივანილავრენტი პავლეს ძე ბერია14 ნოემბერი, 1931–31 აგვისტო, 1938რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტია (ბოლშევიკების)საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბ) ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი1936 წლის 5 დეკემბერს ამიერკავკასიის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკა ლიკვიდირებულ იქნა. საქართველოს, აზერბაიჯანის და სომხეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკები დამოუკიდებლად შევიდნენ საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში.1937 წლის 23 აპრილს ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის პირველი მდივნის თანამდებობა გაუქმდა.

სკპცკ-ის პირველი მდივნები, საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს და საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარეები

საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის (ბ) ცენტრალური კომიტეტი, მდივნებისაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოВысшие органы государственной власти ССР Грузия - Грузинской ССР - Республики Грузияსაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭო, თავმჯდომარეებისაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი, თავმჯდომარეებიპორტრეტისახელიპორტრეტისახელიპორტრეტისახელი კანდიდ ნესტორის ძე ჩარკვიანი31 აგვისტო, 1938–2 აპრილი, 1952საკავშირო კომუნისტური პარტია (ბოლშევიკების)საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანიიოსებ დიმიტრის ძე კოჭლამაზაშვილი8 ივლისი, 1938–24 მარტი, 1947საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე80pxფილიპე იესეს ძე მახარაძე10 ივლისი, 1938–10 დეკემბერი, 1941საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარევაკანსია10 დეკემბერი, 1941–3 იანვარი, 1942საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარის მოადგილეებიგიორგი თედორეს ძე სტურუა3 იანვარი, 1942–26 მარტი, 1948საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარევასილ ბარნაბას ძე გოგუა26 მარტი, 1947–26 მარტი, 1948საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარევასილ ბარნაბას ძე გოგუა26 მარტი, 1948–5 აპრილი, 1952საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარეარჩილ ალექსანდრეს ძე გიგოშვილი26 მარტი, 1948–18 აპრილი, 1951საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარემიხეილ მიხეილის ძე ლელაშვილი18 აპრილი, 1951–5 აპრილი, 1952საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე აკაკი ივანეს ძე მგელაძე2 აპრილი, 1952–14 აპრილი, 1953საკავშირო კომუნისტური პარტია (ბოლშევიკების)საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანიგივი დიმიტრის ძე ჯავახიშვილი5 აპრილი, 1952–15 აპრილი, 1953საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარეზაქარია ნიკოლოზის ძე ჩხუბიანიშვილი5 აპრილი, 1952–15 აპრილი, 1953საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარეალექსანდრე იორდანეს ძე მირცხულავა14 აპრილი, 1953–20 სექტემბერი, 1953საკავშირო კომუნისტური პარტია (ბოლშევიკების)საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანიარჩილ დიმიტრის ძე გიორგაძე15 აპრილი, 1953–1954საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარევლადიმერ გედევანის ძე ცხოვრებაშვილი15 აპრილი, 1953–29 ოქტომბერი, 1953საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე100 px|centerვასილ პავლეს ძე მჟავანაძე20 სექტემბერი, 1953–29 სექტემბერი, 1972საკავშირო კომუნისტური პარტია (ბოლშევიკების)საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანივიქტორ დიმიტრის ძე კუპრაძე1954–26 აპრილი, 1963საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარემირონ დიმიტრის ძე ჩუბინიძე29 ოქტომბერი, 1953–17 აპრილი, 1959საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარერაფიელ რაფიელის ძე დვალი26 აპრილი, 1963–12 ივლისი, 1971საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე100 px|centerგიორგი სამსონის ძე ძოწენიძე18 აპრილი, 1959–26 იანვარი, 1976საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე100 px|centerედუარდ ამბროსის ძე შევარდნაძე29 სექტემბერი, 1972–6 ივლისი, 1985საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიასაქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი100 px|centerირაკლი ბესარიონის ძე აბაშიძე12 ივლისი, 1971–14 ნოემბერი, 1990საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარეპავლე გიორგის ძე გილაშვილი26 იანვარი, 1976–29 მარტი, 1989საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე ჯუმბერ ილიას ძე პატიაშვილი6 ივლისი, 1985–14 აპრილი, 1989საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიასაქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანიოთარ ევტიხის ძე ჩერქეზია29 მარტი, 1989–17 ნოემბერი, 1989საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარეგივი გრიგოლის ძე გუმბარიძე14 აპრილი, 1989–7 დეკემბერი, 1990საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიასაქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანიგივი გრიგოლის ძე გუმბარიძე17 ნოემბერი, 1989–14 ნოემბერი, 1990საქართველოს კომუნისტური პარტიასაქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარეავთანდილ ანტონის ძე მარგიანი7 დეკემბერი, 1990–20 თებერვალი, 1991საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიასაქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი100 px|centerზვიად კონსტანტინეს ძე გამსახურდია14 ნოემბერი, 1990–14 აპრილი, 1991მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოსაქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარეჯემალ ფრიდონის ძე მიქელაძე20 თებერვალი, 1991–26 აგვისტო, 1991საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიასაქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანიაკაკი თორნიკეს ძე ასათიანი18 აპრილი, 1991–2 იანვარი, 1992საქართველოს მონარქიული პარტიასაქართველოს ტრადიციონალისტთა კავშირიმრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოსაქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარე

იხილეთ აგრეთვე
საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი
საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე

სქოლიო

კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის პოლიტიკოსები