პლოიეშტი

პლოიეშტი (რუმ. Ploiești), ძველად ცნობილი იყო როგორც პლოეშტი (რუმ. Ploești) — რუმინეთის პრაჰოვის ჟუდეცის ქალაქი და მისი ადმინისტრაციული ცენტრი.

თანამედროვე ქალაქი ისტორიული რეგიონის კუნტენის ნაწილია და მდებარეობს ბუქარესტიდან 56 კილომეტრით ჩრდილოეთით. ქალაქის ფართობი დაახლოებით 60 კვადრატული კილომეტრია. ქალაქი მდებარეობს პრაჰოვას ხეობის მიმდებარედ, რუმინეთის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ალპური ტურიზმის ობიექტთან.

პლოიეშტი მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო კვანძია, რომელიც ბუქარესტს აკავშირებს ტრანსილვანიასა და მოლდავეთთან. 2011 წლის რუმინეთის აღწერის თანახმად, ქალაქ პლოიეშტში ცხოვრობდა 201 226 ადამიანი, რის მიხედვითაც ის რუმინეთის სიდიდით მე-9 ქალაქია.

 ისტორია 
პლოიეშტი დოკუმენტებში პირველად XVI საუკუნეში მოიხსენიება, ვლახეთის მთავრის მიხაი ვიტააზულის აღსაყდრების დროს. იგი XVII და XVIII საუკუნეებში ვაჭრობისა და მანუფაქტურის ცენტრი იყო. 1864 წელს გაიხსნა პლოიეშტისა და ბრაშოვის დამაკავშირებელი გზა, ხოლო რკინიგზა — 1864 წელს. ამავე პერიოდში აშენდა ბევრი სკოლა და საავადმყოფო.

XIX საუკუნის შუა პერიოდში პლოეიშტის რეგიონი გახდა ნავთობის მოპოვებისა და გადამუშავების ერთ-ერთი წამყვანი ადგილი. ძმებმა მეჰედინცეანუებმა 1856–1857 წლებში გახსნეს მსოფლიოში პირველი დიდი ქარხანა პლოეშტში. ქალაქი ასვე იყო თვითგამოცხადებული პლოიეშტის რესპუბლიკის დედაქალაქი, რომელმაც ცოტახნით იარსება 1870 წელს რუმინეთის სამეფოში გაერთიანებამდე.

პირველი მსოფლიო ომის დროს პლოეშტის ნავთობის მომპოვებელი ობიექტები ერთ-ერთ სამიზნედ იქცა. ცენტრალური ძალები რუმინეთში 1916 წელს შეიჭრნენ, მაგრამ ბრიტანეთის არმიის ოპერაციამ ჯონ ნორტონ-გრიფიტსის ხელმძღვანელობით გაანადგურა წარმოება.

 მეორე მსოფლიო ომი 
ქალაქი ძლიერად დაზიანდა 1940 წლის ნოემბერში მომხდარი მიწისძვრის შედეგად. ის ნაცისტური გერმანიისთვის ნავთობის ერთ-ერთი წყარო იყო მეორე მსოფლიო ომის დროს. მოკავშირეებმა პლოიეშტი მეორე მსოფლიო ომის ნავთობის კამპანიის სამიზნე გახადეს და მას თავს დაესხნენ განმეორებით, 1942 წლის ივნისს და მოგვიანებით 1943 წლის 1 აგვისტოს. საბჭოთა ძალებმა პლოიეშტი 1944 წლის აგვისტოში დაიპყრეს.

ომის შემდეგ, რუმინეთის ახალმა კომუნისტურმა რეჟიმმა ნაციონალიზაცია მოახდინა ნავთობის ინდუსტრიაში, რომელიც ძირითადად კერძო საკუთრებაში იყო და სახელმწიფომ ასევე მასიური ინვესტიციები განახორციელა ნავთობისა და ნავთობის ინდუსტრიაში ქვეყნის მოდერნიზაციისა და ომის ზარალის გამოსწორების მიზნით.

 დემოგრაფია 

პლოეშტის მოსახლეობა 56 460 კაციდან, 1912 წლის დეკემბრის აღწერის მონაცემების თანახმად, 1992 წლის იანვარში 252 715 ადამიანამდე გაიზარდა. კომუნიზმის დაცემის შემდეგ, ქალაქის მოსახლეობა მცირდება როგორც ემიგრაციის, ასევე შობადობის შემცირების გამო. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შემცირდა 232 527 ადამიანამდე. 2011 წლის აღწერის მონაცემების თანახმად, პლოიეშტის მოსახლეობა 197 542 ადამიანი იყო, ხოლო პლოიეშტის მიტროპოლიტის რაიონში 266 457 ადამიანი ცხოვრობდა.

მოსახლეობის უმეტესობა რუმინელია (90,64%), მაგრამ ასევე ცხოვრობენ ბოშების (2,4%), ძირითადად ქალაქის გარეუბნებში, როგორიცაა: ბერეასკა, მიმიუ და რადუ დე ლა აფუმაცი. მოსახლეობის 6,65%-ის ეთნიკური წარმომავლობა უცნობია. პლოიეშტში მცხოვრებთა უმეტესობა მართლმადიდებელი ქრისტიანია (90,7%).2011 census results: 

 ეკონომიკა 
1989 წლის რუმინეთის რევოლუციის შემდეგ, პლოიეშტში სწრაფი ეკონომიკური ზარალი აღმოჩნდა მთავრობის რეფორმებისა და უცხოური კომპანიების ინვესტიციების გამო. ქალაქი მდებარეობს მხოლოდ 60 კილომეტრით ჩრდილოეთით ბუქარესტიდან. ეს არის ძლიერი ინდუსტრიული ცენტრი, რომელიც ორიენტირებულია განსაკუთრებით ნავთობის მოპოვებასა და გადამამუშავებელ მრეწველობაზე. მიუხედავად იმისა, რომ ნავთობის მოპოვება რეგიონში სტაბილურად მცირდება, ჯერ კიდევ არსებობს ოთხი ოპერაციული ნავთობის მომპოვებელი ობიექტები, რომლებიც დაკავშირებულია ნავთობსადენების საშუალებით ბუქარესტამდე, შავი ზღვის პორტ კონსტანცამდე და დუნაიზე მდებარე ჯურჯუს ნავსაყუდლამდე. პლოიეშტის ასევე აქვს ტექსტილის წარმოების დიდი გამოცდილება.

გერმანულმა საცალო სავაჭრო ობიექტმა Tengelmann-მა ააშენა საწყობი პლოიეშტში, რომლის მთლიანი ღირებულება 200 მილიონ ევროს შეაფგენდა. რუმინეთში Interex-ის პირველი მაღაზია გაიხსნა 2002 წლის ივნისში პლოიეშტში. Interex-ის საწყობი და ობიექტები შეიძინა Penny Market XXL-მა 2014 წელს.

 განათლება 
პირველი სკოლა პლოეშტში 1777 წელს გაიხსნა, ხოლო 1832 წლისთვის კიდევ რამდენიმე დაწყებითი სკოლის მშენებლობა დასრულდა. საშუალო განათლების მიღება ქალაქში შესაძლებელი პირველად 1864 წელს გახდა.

პლოიეშტში მდებარეობს შემდეგი უნივერსიტეტები:

 ნავთობისა და გაზის უნივერსიტეტი, რომელიც დაარსდა 1948 წელს
 ჯორჯ ბარიციუს უნივერსიტეტი, რომელიც დაარსდა 2002 წელს

 პოლიტიკა 
2016 წლის ადგილობრივ არჩევნებში არჩეული პლოიეშტის საკრებულო შედგება 27 მრჩეველისგან, შემდეგი პარტიული შემადგენლობით:

 რუმინეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტია: 11 მადატი;
 რუმინეთის ნაციონალ-ლიბერალური პარტია: 10 მანდატი;
 ლიბერალთა და დემოკრატთა ალიანსი: 4 მანდატი;
 სახალხო მოძრაობის პარტია: 2 მანდატი.

 საერთაშორისო ურთიერთობები 

 დაძმობილებული ქალაქები 

 გალერეა 

 რესურსები ინტერნეტში 
 პლოიეშტის მერიის ვებ – გვერდი  (ინგლისურად და რუმინულად)
 RepublicaPloiești.net საიტი, რომელიც სპეციალიზებულია ქალაქ პლოიეშტის არქიტექტურულ ისტორიაში. იგი შეიცავს ქალაქის უამრავ ფოტოსურათს, რომლებიც გადაღებულია მეოცე საუკუნის დასაწყისიდან 1945 წლამდე. (რუმინულად)
 პლოეშტის რუკა მარშრუტის დაგეგმვით, ღირსშესანიშნავი ადგილებით და საზოგადოებრივი ტრანსპორტით (რუმინულად)

 სქოლიო 

კატეგორია:რუმინეთის ქალაქები