ხრაშუნასებრი ჰიგროფორუსი

ხრაშუნასებრი ჰიგროფორუსი () — ჰიგროფორუსის გვარის სოკო ჰიგროფორუსისებრთა ოჯახისა.

კარგ საჭმელ სოკოდ ითვლება. ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ნემორალურ ზონაში. იზრდება ფართოფოთლოვან ტყეებში, აგვისტოდან ნოემბრამდე. 

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა ბუნებისმეტყველმა იაკობ კრისტიან შეფერმა 1774 წელს როგორც Agaricuss russula.

 მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა ამერიკელმა მიკოლოგმა ჰენრი კელვინ კაუფმანმა 1918 წელს.

სამეცნიერო სინონიმები:
 Agaricus russula Schaeff., 1774: Fr., 1821 




 აღწერა 
ზრდასრული სოკოს ქუდის დიამეტრი 5-12(15) სმ-მდე აღწევს, ახალგაზრდობაში ნახევარსფეროსებრია, შემდგომში ამოზნექილი, ბრტყელი, შეკეცილი კიდეებით, სიბერეში ოდნავ ჩაზნექილია.

ქუდის ზედაპირი გლუვია, მხოლოდ ზოგჯერ ცენტრში ახასიათებს წვრილი ქერცლები.  ნოტიო ამინდში წებოვან-ლორწოვანი, ახალგაზრდა სოკოები მოთეთროდან ვარდისფრამდე, ვარდისფერი ლაქებით, შემდგომში ცენტრში ვარდისფერ-წითელი, სიბერეში ღვინისფერ-წითელი.

ფირფიტები შედარებით ხშირი, ფეხთან შეზრდილი ან დაშვებული, თეთრი, იისფერ-მოვარდისფრო, ასაკთან ერთად და დაზიანებისას იფარება ღვინისფერ-წითელი ლაქებით, სიბერეში თითქმის ღვინისფერ-ვარდისფერია.

რბილობი — მკვრივი, თეთრი, დაზიანების ადგილებში ვარდსიფერდება, სუსტი ფქვილის სუნით, განსაკუთრებული გემოს გარეშე.

ფეხის სიგრძე — (3)6-8 სმ, სისქე — 1-2,5(4) სმ, ცენტრალური ან ქვევითკენ სუსტად შევიწროებული, იშვიათად გურზისებრი ან თითისტარისებრი, მაგარი, თავიდან თეთრია, შემდეგ მოვარდისფრო, უფრო მუქი ბოჭკოებით ან ქერცლებით დაფარული ზედაპირით. ზოგჯერ მთლიანად იასამნისფერია, გლუვი ან ოდნავ ზოლებიანი. ქუდთან თეთრია.

სპორების ფხვნილი თეთრი, სპორები (5,5)7-8(9)×4-5,5(6) მკმ ელიფსისებური, ბაზიდიუმი ოთხსპორიანი, 40-55x4-6 მკმ. ცისტიდების გარეშე.

კვებითი ღირებულება
კარგ საჭმელ სოკოდ ითვლება. საჭმელად გამოიყენება ახალი, ასევე დამარინადებული და დამარილებული. სოკო განსაკუთრებით დაფასებულია სამხრეთ საფრანგეთში, ჩრდილოეთ იტალიასა და კატალონიაში.

 გავრცელება და ეკოლოგია 
ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ნემორალურ ზონაში. იზრდება ჯგუფებად, ფართოფოთლოვან ტყეებში კირქვიან ნიადაგზე. მიკორიზას ქმნის მუხასთან, ასევე წიფელთან.Christian Deconchat et Jean-Marie Polèse, Champignons : l'encyclopédie, Artémis Éditions, 2002, 607 p. (ISBN 2-84416-145-6 et 978-2-84416-145-1, OCLC 424011070, lire en ligne [archive]), p. 185.

სეზონი — აგვისტოდან ნოემბრამდე.

 მსგავსი სახეობები 
 Hygrophorus purpurascens — ხრაშუნასებრი ჰიგროფორუსისგან განსხვავდებით ახასიათებს აბლაბუდისებრი საბურველი და იზრდება წიწვოვან ტყეებში.

გალერეა

 ლიტერატურა 



 სქოლიო 

კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:ჰიგროფორუსისებრნი