სანელებელა

სანელებელა () Henning Knudsen, Jan Vesterholt: Funga Nordica. Agaricoid, boletoid and cyphelloid genera. Nordsvamp, Kopenhagen 2008, ISBN 978-87-983961-3-0 (Neubearbeitung von Nordic Macromycetes vol. 2, zahlreiche Mikroskizzen, inkl. CD „MycoKey 3.1“). — მიცეტინისის გვარის სოკო ომფალოტისებრთა ოჯახისა.Jadson J. S. Oliveira, Ruby Vargas-Isla, Tiara S. Cabral, Doriane P. Rodrigues, Noemia K. Ishikawa: Progress on the phylogeny of the Omphalotaceae: Gymnopus s. str., Marasmiellus s. str., Paragymnopus gen. nov. and Pusillomyces gen. nov. In: Mycological Progress. Band 18, Nr. 5, Mai 2019, ISSN 1617-416X, S. 713–739, doi:10.1007/s11557-019-01483-5.

ახასიათებს ნივრის მძაფრი სუნი. გამოიყენება როგორც სუნელი სხვადასხვა კერძებისთვის არომატის მისაცემად. გავრცელებულია ევროპის მთელ ტერიტორიაზე, იზრდება ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

სოკო პირველად აღწერა ავტრიელმა ბოტანიკოსმა ნიკოლაუს იოზეფ ფონ ჟაკენმა 1773 წელს როგორც Agaricus alliaceus. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიენიჭა 2005 წელს.

სამეცნიერო სინონიმები:
 Agaricus alliaceus Jacq., 1762: Fr., 1821







 აღწერა 
ზრდასრული სოკოს ქუდის დიამეტრი — 1-6,5 სმ, კიდეები დაკვალულია, შიშველი გლუვი ზედაპირით, ახასიათებს განიერი ბორცვაკი. მუქი ყვითელი ან წითელ-ყავისფერი შეფერილობის, კიდებზე უფრო მკრთალი.

რბილობი — თხელი, ქუდში თეთრია, ფეხში ყვითელი, ნივრის მძაფრი სუნით.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები ხშირი, ფეხისგან თავისუფალი, მოვარდისფრო-თეთრი ან მონაცრისფრო, არასწორად დაკბილული კუთხეებით.

ფეხის სიგრძე — 6-15 სმ, სისქე — 2-5 მმ, ცენტრალური, ცილინდრული ან გაბრტყელებული, მყარი, ხრტილოვანი ქუდისკენ დამტვერილ-ხავერდოვანი, ნაცრისფერ-ყავისფერი ან შავი, ძირისკენ უფრო მუქი ფერის.

სპორების ფხვნილი — თეთრი. სპორები — 9-12×5-7,5 მკმ, ფართოელიფსისებრი ან ნუშისებრი, ბაზიდიუმი ძირითად ოთხსპორიანი, ჰეილოცისტიდები — თითისტარისებრი ან ცილინდრული.

 მსგავსი სახეობები 

კვებითი ღირებულება
ახასიათებს ნივრის მძაფრი სუნი. გამოიყენება როგორც სუნელი, სხვადასხვა კერძებისთვის ნივრის არომატის მისაცემად, ეს განსაკუთრებით სასარგებლოა ადამიანებისთვის, რომლებსაც ალერგია აქვთ ნიორზე.See entry in Mycorance site.

 გავრცელება და ეკოლოგია 
გავრცელებულია ევროპის მთელ ტერიტორიაზე. საპტროტროფია. იზრდება ფოთლოვან ან შერეულ ტყეებში, დამპალ წიფლის ხეებზე, წიფლის ძირნაყარ დამპალ ტოტებსა და ფოთლებზე. 

სეზონი — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

გალერეა

 ლიტერატურა 


რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:მიცეტინისი