ცვილისებრი კლიტოციბე

ცვივილისებრი კლიტოციბე () — კლიტოციბეს გვარის სოკო ტრიქოლომასებრთა ოჯახისა, რომელიც ფართოდაა გავრცელებული ევროპასა და აზიაში. ძლიერ შხამიანია. შეიცავს მუსკარინს.

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა ბოტანიკოსმა და მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა 1801 წელს როგორც Agaricus phylophilus. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა გერმანელმა მიკოლოგმა პაულ კუმერმა 1871 წელს.

 აღწერა 
ზრდასრული სოკოს ქუდის დიამეტრი 2-9,5 (ზოგჯერ 11 სმ) სმ-მდე აღწევს, ნორჩობაში ბრტყლად ამოზნექილია, ასაკთან ერთად ჩაზნექილი და ძაბრისებრი. ზედაპირი მოთეთრო ან მონაცრისფრო-კრემისფერია, ხშირად  დაფარულია კონცენტრულად განწყობილი, თითქოს წყლით გაჟღენთილი რგოლებით.

ფირფიტები ხშირი, ოდნავ დაღმავალი, მოთეთრო-კრემისფერი, ზოგჯერ მომურო ან მოვარდისფრო ელფერით.

რბილობი მოთეთრო, ჰიგროფანური, ტენიან ამინდში წყალწყალა-კრემიანი, მძაფრი სუნით.

ფეხის დიამეტრი — 3-7 სმ, სისქე — 0,5-1,5 სმ, ძირში გამსხვილებული, კრემისფერი ან მოთეთრო.

სპორების ფხვნილი მოვარდისფრო-კრემისფერია, სპორები — 4-5×3-3,5 მკმ, ფართოელიფსისებრი, გლუვი ზედაპირით. ბაზიდიუმი ოთხსპორიანი, 19-26×4—-6 მკმ.

შხამიანობა
ცვილისებრი კლიტოციბე გვარის ერთ-ერთი ყველაზე შხამიანი წარმომადგენელია, რომელიც შეიცავს დიდი რაოდენობით მუსკარინს. იწვევს ნერვიული სისტემის დამბლას

 მსავსი სახეობები 
ყველაზე ახლოს მდგომი სახეობაა Clitocybe dealbata, რომელიც განსხვავდება მცირე ზომით (1-7 სმ), როგორც წესი, იზრდება მინდვრებსა და მდელოებზე, ერთეულებად. ტყეში იშვიათად გვხვდება.

 გავრცელება და ეკოლოგია 
საპროტროფია. იზრდება ფოთლოვანი და წიწვიანი ტყის მკვდარ საფარზე. როგორც წესი, დიდ ჯგუფებად, ხშირად ქმნის „ქაჯის წრეს“. ფართოდაა გავრცელებული ევროპასა და აზიაში. იზრდება აგრეთვე ჩრდილოეთ ამერიკაში.

სეზონი — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

 სამეცნიერო სინონიმები 













გალერეა

 ლიტერატურა 


 რესურსები ინტერნეტში 



 სქოლიო 

კატეგორია:შხამიანი სოკოები
კატეგორია:კლიტოციბე