ქოლქიოი (პოსოფის რაიონი)

ქოლქიოი () — სოფელი პოსოფის რაიონში, არტაანის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს არტაანიდან 88 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პოსოფიდან 23 კილომეტრში. 2019 წლის მონაცემებით სოფელში 200 ადამიანი ცხოვრობს.

ისტორია
სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა ყველი (ყუელი). გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის მიხედვით სოფელს ყველი ეწოდება. ამ სოფელში მდებარეობს ყველისციხეDonald Rayfield (2000), The Literature of Georgia: A History, გვ. 48-9. Routledge, .. ყველისციხე პირველად ისტორიულ წყაროებში იხსენიება 914 წელს, როდესაც მას არაბები დაესხნენ თავს. 1080 წელს ყველისციხესთან სელჩუკებმა დაამარცხეს მეფე გიორგი II.

სოფელი ოსმალებმა დაიპყრეს XVI საუკუნეში და შედიოდა ახალციხის საფაშოს შემადგენლობაში. გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის მიხედვით, სოფელში 1595 წელს 32 კომლი ცხოვრობდა. 

ყველი, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში ოსმალეთის მმართველობაში იყო, რუსეთის ხელში გადავიდა 1877-1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს. სოფლის სახელი 1886 წლის რუსულ ჩანაწერებში არის ყველი (Квель). იმ დროს სოფელში 450 ადამიანი ცხოვრობდა"Poshov kazası (1886 Yılı)” (Rusça).

პირველი მსოფლიო ომის დასრულებისა და რეგიონიდან რუსული არმიის გაყვანის შემდეგ, ყველი შევიდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საზღვრებში. 1921 წელს საქართველოში წითელი არმიის შეჭრის დროს თურქულმა ძალებმა აიღეს არდაჰანი და ართვინი, ხოლო დროებით ბათუმი. 1921 წლის 16 მარტს საბჭოთა მთავრობასთან ხელმოწერილი მოსკოვის ხელშეკრულების თანახმად ყველი თურქეთს გადაეცაMustafa Kemal Atatürk, Nutuk, İstanbul, 1934, 2. cilt, s. 41. მოგვიანებით ეწოდა ქოლქიოი.

სქოლიო

კატეგორია:პოსოფის რაიონის სოფლები