გრძელფეხა უდემანსიელა

გრძელფეხა უდემანსიელა (; აგრეთვე ცნობილია როგორც Oudemansiella longipes) — ქსერულას გვარის სოკო ფიზალაკრიასებრთა ოჯახისა.

საჭმელი სოკოა, გამოიყენება ახალი, მხოლოდ ქუდი. გავრცელებულია ევროპაში. იზრდება ფოთლოვან ტყეებში, ზაფხულ-შემოდგომით.

სოკო პირველად აღწერა 1801 წელს გერმანელმა მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა როგორც Agaricus radicatus ß pudens.

სამეცნიერო სინონიმები:
 Agaricus radicatus ß pudens Pers. 1801
 Gymnopus pudens (Pers.) Gray 1821
 Agaricus pudens (Pers.) Pers. 1828
 Collybia pudens (Pers.) S. Lundell 1949
 Agaricus longipes Bull. 1785
 Collybia longipes P. Kumm. 1871
 Marasmius longipes Mont. 1854
 Chamaeceras longipes (Mont.) Kuntze 1898
 Mucidula longipes (P. Kumm.) Boursier 1926
 Xerula longipes (P. Kumm.) Maire 1933
 Collybia badia J.E. Lange 1938
 Oudemansiella badia M.M. Moser 1955

აღწერა
ქუდის დიამეტრი – 3-6 სმ, თავდაპირველად მომრგვალებულ-კონუსისებრი, შემდგომში ბრტყელი. ახასიათებს ბორცვაკი, ზედაპირი ბოჭკოვან-ხავერდოვანი, ნაცრისფერ-ყავისფერი.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები თავისუფალი, მეჩხერი, შუაში განიერია, ბოლოებში დამრგვალებული, მოყვიათლო-თეთრი.

რბილობი — მოთეთრო ან კრემისფერი, ნუშის მსგავსი სუსტად გამოხატული სუნით. გემოზე ზოგჯერ მწარეა.

ფეხის სიგრძე — 5-10 სმ, სიგანე — 0,8-1 სმ, ქუდისკენ დაწვრილებული, ქუდისკენ გამსხვილებული და ფესვისებურად წაგრძელებული, ბუსუსოვან-ხავერდოვანი ზედაპირით, მუქ-მურა-ყავისფერია.

სპორები — 8-9X6-6,5 მკმ, განიერელიფსისებრი, უფერული, თითქმის სფეროსებრი.

გავრცელება და ეკოლოგია
გავრცელებულია ევროპაში. იზრდება ნიადაგზე, ფოთლოვან ტყეებში, უპირატესად კირიან ნიადაგზე, ზაფხულ-შემოდგომით.

კვებითი ღირებულება 
საჭმელი სოკოა, საჭმელად ახალი, მხოლოდ ქუდი. გემოზე ზოგჯერ მწარეა. 

ლიტერატურა

რესურსები ინტერნეტში

კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:ქსელურა