იმამ-ზადეს მავზოლეუმი (ბარდა)

იმამ-ზადეს მავზოლეუმი ან იბრაგიმის მეჩეთი () — მავზოლეუმი განჯაში, აზერბაიჯანში. წარმოადგენს შიიტური ისლამის ერთ-ერთ წმინდა რელიგიურ კომპლექსს. მავზოლეუმი აშენებულია VIII საუკუნის წმინდანის, იმამ-ზადეს, საფლავზე, რომელიც სავარაუდოდ, ჰაზრეთ ალიის (მუჰამედის სიძე და პირველი შიიტი იმამი) შთამომავალი იყო. 

არქიტექტურა და მნიშვნელობა

იმამ-ზადეს მავზოლეუმი მრავალსაუკუნოვანი ისტორიის მქონე კომპლექსია, რომელიც გამოირჩევა აზერბაიჯანის ტრადიციული ისლამური არქიტექტურული სტილით. მავზოლეუმის ძირითადი ნაწილი აგებულია აგურისგან და მოპირკეთებულია ფერადი მოზაიკებითა და კერამიკული ფილებით, რაც განსაკუთრებით დახვეწილ და ელეგანტურ სახეს აძლევს ნაგებობას. კომპლექსი შედგება მეჩეთების, სამლოცველოების და სხვადასხვა დამხმარე ნაგებობებისგან.

მისი სიმბოლური და რელიგიური მნიშვნელობა განსაკუთრებით ძლიერია შიიტური მუსლიმებისთვის, რადგან იგი წმინდა ადგილია და ერთ-ერთი უმთავრესი სალოცავი სამხრეთ კავკასიაში. მავზოლეუმი ხშირად მოიზიდავს მომლოცველებს, რომლებიც ეძებენ სულიერ სიმშვიდეს და კურნებას.

ისტორიული მნიშვნელობა

იმამ-ზადეს მავზოლეუმი საუკუნეების განმავლობაში იყო რელიგიური და კულტურული ცენტრი. მისი რესტავრაცია არაერთხელ განხორციელდა სხვადასხვა ისტორიული პერიოდების განმავლობაში, განსაკუთრებით კი შუა საუკუნეებსა და XX საუკუნეში. საბჭოთა პერიოდშიც კი, როდესაც ბევრი რელიგიური ნაგებობა განადგურდა, იმამ-ზადეს მავზოლეუმმა თავისი ისტორიული და კულტურული მნიშვნელობა შეინარჩუნა.

დღესდღეობით, ეს მავზოლეუმი არა მხოლოდ რელიგიური ცენტრია, არამედ ტურისტული დანიშნულებაც, რაც ხაზს უსვამს მის კულტურულ და არქიტექტურულ მნიშვნელობას.

 ისტორია 
აზერბაიჯანელი საბჭოთა ხელოვნებათმცოდნე ა. სალამზადე ამტკიცებდა, რომ თავდაპირველად იმამ-ზადე იყო მხოლოდ სამარხი. მან ეს ახსნა ინტერნეტში მეჰრაბის არქონით. მკვლევარის სიტყვებით, დორნის ინფორმაცია სარემონტო სამუშაოების შესახებДорн Борис Андреевич Отчет об ученом путешествии по Кавказу и южному берегу Каспийского моря. — 1861 год პირდაპირ უკავშირდება სამარხის შეკეთებას, ვინაიდან მეჩეთი მოგვიანებით, 1868 წელს დაემატა.Саламзаде, А. (1964). Архитектура Азербайджана XVI—XIX вв.. Баку: Издательство Академии наук Азербайджанской ССР. მეჩეთი ააშენა არქიტექტორმა კერბალი სეფიხან ყარაბახმა. 1886 წლის «კავკასიურ კალენდარში» მოყვანილია ინფორმაცია მეჩეთის მშენებლობის შესახებ: «იმამ-ზადეს მავზოლეუმი ქალაქ ბარდას ჯავანშირის ოლქის ელისავეტპოლის გუბერნიაში მდებარეობს. 1868 წელს სამარხზე მიშენებულ იქნა მეჩეთი.»Кавказский календар на 1886 г 2014-2015 წლებში აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტთან არსებული ,,ცოდნის ფონდის" მიერ კომპლექსის ტერიტორიაზე ჩატარდა სარესტავრაციო სამუშაოები.

სქოლიო

კატეგორია:აზერბაიჯანის მავზოლეუმები
კატეგორია:ისლამური ტაძრები და მავზოლეუმები