განიერფირფიტიანი უდემანსიელა

განიერფირფიტიანი უდემანსიელა () — მეგაკოლიბიას გვარის სოკო Marasmiaceae-ის ოჯახისა.

ერთი წყარო მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, ხოლო მეორე წყარო — არასაჭმელად ან მცირედ შხამიანად. ახასიათებს მწარე გემო, ზოგიერთი ადამიანის შემთხვევაში შეიძლება გამოიწვიოს საჭმლის მომნელებელი სისტემის მოშლა სუსტ ფორმებში.

გავრცელებიულია ევროპასა და ცენტრალურ ამერიკაში. საპროტროფია. იზრდება ფოთლოვან ტყეებში. ერთეულებად ან დიდ ჯგუფებად, გაზაფხულიდან შემოდგომამდე. 

სოკო პირველად აღწერა 1796 წელს, გერმანელმა მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა როგორც Agaricus platyphyllus.

სამეცნიერო სინონიმები:










 აღწერა 
ქუდის დიამეტრი 5-15 სმ-მდე აღწევს, მყიფე. ნორჩობაში ამოზნექილი, შემდეგ ბრტყელი და ოდნავ ჩაჭყლეტილი, მშრალ ამინდში რადიალურად დამსკდარი, ნორჩობაში შეკეცილი კიდეებით, მონაცრისფრო-ყავისფერი.

რბილობი — თეთრი ფერის, წყალწყალა, განსაკუთრებული სუნის გარეშე, გემოზე მწარეა.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფეხთან ოდნავ შეზრდილი, თავისუფალი, განიერი. თეთრი ან მონაცრისფრო.

ფეხის სიგრძე — 4-15 სმ, სისქე — 1-2, სწორი ან ზევითკენ დავიწროებული, მკვრივი, ბოჭკოვან-ხრტილოვანი. თეთრი. ძირში მთავრდება რიზოიდებით.

სპორების ფხვნილი — თეთრი ფერის.Bruno Cetto: „Der große Pilzführer”, vol. 1, ed. a 5-a, Editura BLV Verlagsgesellschaft, München, Berna, Viena 1979, p. 264-265, ISBN 3-405-12116-7Hans E. Laux: „Der große Pilzführer, Editura Kosmos, Halberstadt 2001, p. 194-195, ISBN 978-3-440-14530-2 სპორები უფერული, 7-10×5-7 მკმ. ფართოელიფსისებრი ან ოვალური ფორმის.

 მსგავსი სახეობები 

კვებითი ღირებულება
ერთი წყარო მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, ხოლო მეორე წყარო — არასაჭმელ ან მცირედ შხამიან სოკოდ. ახასიათებს მწარე გემო. ზოგიერთი ადამიანის შემთხვევაში შეიძლება გამოიწვიოს საჭმლის მომნელებელი სისტემის მოშლა სუსტ ფორმებში.

ბრუნო ჩეტო ურჩევს მომხმარებლებს, მიირთვან იგი მცირე რაოდენობით სხვა სახეობის საჭმელ სოკოებთან ერთად.

გავრცელება და ეკოლოგია
გავრცელებიულია ევროპასა და ცენტრალურ ამერიკაში. აგრეთვე დაფიქსირებულია იაპონიაში.

საპროტროფია. იზრდება ფოთლოვან, იშვიათად წიწვოვან ტყეებში, დამპალ ხეებსა და მორებზე, ან მათთან ახლოს.

სეზონი — გაზაფხულიდან შემოდგომამდე.

გალერეა

 ლიტერატურა 


რესურსები ინტერნეტში




 სქოლიო 

კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:მეგაკოლიბია