ამანდა გორმანი

ამანდა გორმანი (, დ. 7 მარტი, 1998) — ამერიკელი პოეტი და სამოქალაქო აქტივისტი. მისი ნამუშევრები ფოკუსირებულია ჩაგვრის, ფემინიზმის, რასობრივი დისკრიმინაციისა და მარგინალიზაციის, ასევე აფრიკული დიასპორის საკითხებზე. გორმანი იყო პირველი ადამიანი, რომელიც ახალგაზრდა ეროვნული პოეტის ტიტულის ლაურეატი გახდა. მან 2015 წელს გამოაქვეყნა პოეტური წიგნი „ადამიანი, ვისთვისაც საკვები არ არის საკმარისი“. 2021 წელს მან აშშ-ის პრეზიდენტის, ჯო ბაიდენის ინაუგურაციაზე წაიკითხა თავისი ლექსი, სახელწოდებით: „The Hill We Climb“. აღნიშნულმა ლექსმა საერთაშორისო მოწონება დაიმსახურა და მალევე გორმანის ორი წიგნი ბესტსელერი გახდა.  2021 წლის თებერვალში ლინ-მანუელ მირანდამ ჟურნალ ტაიმის ფენომენების 100-ეულის ჩამონათვალში გორმანიც შეიყვანა.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
გორმანი დაიბადა 1998 წლის 7 მარტს, ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიაში. იგი მარტოხელა დედამ, ჯოან ვიკსმა გაზარდა, რომელიც უოტსის ერთ-ერთ სკოლაში მე-6 კლასს ასწავლიდა. მას ორი დედამამიშვილი ჰყავს. მას ჰყავს ტყუპისცალი და, გაბრიელი, რომელიც აქტივისტი და კინორეჟისორია. გორმანმა განაცხადა, რომ ის გაიზარდა ისეთ გარემოში, სადაც ტელევიზორზე წვდომა ხშირად არ ჰქონდათ. მან საკუთარ თავს  „უცნაური ბავშვი“ უწოდა, რომელსაც უყვარდა კითხვა და წერა და დედას მუდმივად ამხნევებდა.

გორმანს აქვს სმენის დარღვევა და ჰიპერმგრძნობიარეა მკვეთრი ხმების მიმართ. ბავშვობაში მას ასევე ჰქონდა მეტყველების პრობლემა. ის პატარაობაში მეტყველების თერაპიაზე დადიოდა, რის შესახებაც გაზეთ The Harvard Crimson-ის წარმომადგენელმა, ელიდა კოჩარიანმა განაცხადა: „გორმანი თავის მეტყველების პრობლემას სისუსტედ არ მიჩნევდა, პირიქით, ის ამას საკუთარ სიძლიერედ და საჩუქრად თვლიდა.“

გორმანი სანტა-მონიკას ერთ-ერთ კერძო სკოლაში დადიოდა დაწყებითიდან მე-12 კლასამდე. როგორც სკოლადამთავრებულმა მან მილკენის ოჯახის ფონდის სახელობის კოლეჯის სტიპენდია მოიპოვა. ის სოციოლოგიას სწავლობდა ჰარვარდის კოლეჯში, რომელიც 2020 წელს წარჩინებით დაასრულა ფი ბეტა კაპას საზოგადოების წევრი გახდა.

კარიერა
2014-2015
გორმანის შემოქმედება და აქტივიზმი ფოკუსირებულია ჩაგვრის, ფემინიზმის, რასობრივი დისკრიმინაციისა და მარგინალიზაციის საკითხებზე, ასევე აფრიკულ დიასპორაზე. მან თქვა, რომ მას ეს შთააგონა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ახალგაზრდა დელეგატმა პაკისტანიდან, ნობელის პრემიის ლაურეატმა მალალა იუსაფზაიმ. გორმანი 2014 წელს ლოს-ანჯელესის პირველ ახალგაზრდა პოეტად აირჩიეს. 2014 წელს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ გორმანი „პირველ რომანს არედაქტირებდა, რომლის წერა 16 წლის ასაკში დაიწყო და მასზე მუშაობას ორი წელი მოანდომა.“ მან 2015 წელს გამოაქვეყნა პოეტური წიგნი The One for Whom Food Is Not Enough („ადამიანი, ვისთვისაც საკვები არ არის საკმარისი“).

2016-2020
2016 წელს გორმანმა დააარსა არაკომერციული ორგანიზაცია One Pen One Page (ერთი კალამი, ერთი გვერდი), ახალგაზრდებისთვის განკუთვნილი წერისა და ხელმძღვანელობის პროგრამა. 2017 წელს იგი გახდა პირველი ავტორი, რომელიც მონაწილეობდა XQ ისტიტუტის თვის წიგნის კატეგორიაში. მან დაწერა სცენარი Nike-ს რეკლამისთვის, სადაც შავკანიანები იღებდნენ მონაწილეობას. მას ასევე ჰქონდა გარიგება ვიკინგების საბავშვო წიგნებთან, რომელთათვისაც ორი წინგი შექმნა.

2017 წელს გორმანი გახდა პირველი ახალგაზრდა პოეტი, რომელმაც გახსნა ლიტერატურული სეზონი კონგრესის ბიბლიოთეკისთვის და წაიკითხა თავისი ნაწარმოები MTV– ზე. მან დაწერა: In This Place: An American Lyric („ამ ადგილას:ამერიკული ტექსი“) 2017 წლის სექტემბრის კონგრესის ბიბლიოთეკაში გამოსვლისთვის. ღონისძიება ტრეისი სმიტის, როგორც შეერთებული შტატების პოეტის ტიტულის ლაურეატის პატივსაცემად გაიმართა. 2018 წელს მორგანის ბიბლიოთეკამ და მუზეუმმა შეიძინა მისი პოემა In This Place: An American Lyric, რომელიც ელიზაბეთ ბიშოპის შემოქმედების მახლობლად განათავსეს.

ჰარვარდში ყოფნისას, გორმანი გახდა პირველი ადამიანი, ვინც 2017 წლის აპრილში დასახელდა ახალგაზრდობის ეროვნული პოეტის სტატუსის მფლობელად ( National Youth Poet Laureate). ის ხუთი ფინალისტიდან აირჩიეს. 2017 წელს გორმანმა მოიპოვა 10 000 აშშ დოლარის ოდენობის გრანტი მედიაკომპანია OZY– სგან ყოველწლიური OZY Genius Awards– ით, რომლის მეშვეობითაც კოლეჯის 10 სტუდენტს ეძლევა შესაძლებლობა „განახორციელონ თავიანთი იდეები და ინოვაციები“.

პირადი ცხოვრება
გორმანი აფრო-ამერიკელი კათოლიკეა, წმინდა ბრიჯიტის სახელობის კათოლიკური ეკლესიის წევრი, რომელიც ლოს-ანჯელესში მდებარეობს. ბაიდენის ინაუგურაციიდან მეორე დღეს, იგი გამოჩნდა ჯეიმზ კორდენის ღამის შოუში (The Late Late Show with James Corden) სადაც განაცხადა, რომ კორდენი მისთვის „უსაყვარლესი ადამიანია ვისაც ოდესმე უარსებია”. 2014 წელს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ გორმანი „ისწრაფვის იმისკენ, რომ გახდეს ადამიანის უფლებათა დამცველი“.

ლიტერატურა
წიგნები

აუდიოწიგნები
 Change Sings: A Children's Anthem, 2021, Audible. (). 10 mins.
 The Hill We Climb and Other Poems, 2021, Audible. (). 1 hr.

რესურსები ინტერნეტში

„ერთობა სარგებლით“. ამანდა გორმანისა და მიშელ ობამას დისკუსია ხელოვნების, იდენტობისა და ოპტიმიზმის შესახებ . ინტერვიუ მიშელ ობამასთან, ტაიმი, 4 თებერვალი, 2021.

სქოლიო

კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 7 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1998
კატეგორია:ამერიკელი პოეტები
კატეგორია:აფრო-ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი ფემინისტი მწერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:კალიფორნიაში დაბადებულები