მწვანე ხავსის სოკო

მწვანე ხავსის სოკო () — საჭმელი სოკო ხავსის სოკოს () გვარისა. ზოგიერთ კლასიფიკაციაში მას და ისევე როგორც ხავსის სოკოს მთლიან გვარს აერთიანებენ ბოლეტუსის () გვარში და შესაბამისად მოიხსენიებენ როგორც Boletus subtomentosus. ყველაზე გავრცელებული სახეობაა ხავსის სოკოს გვარიდან.

პირველად აღწერა შვედმა ბოტანიკოსმა კარლ ლინემ 1753 წელს როგორც Boletus subtomentosus.

სამეცნიერო სინონიმები:



  და სხვა.ტაქსონომია საიტზე www.mycobank.org

აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 3—10 სმ-მდე (1 ზოგჯერ 16 სმ-მდეც კი), ბალიშისებრ-ამოზნექილი, ხავერდოვანი, ქუდის ფერი — მონაცრისფრო ან ზეთისხილისფერ-წაბლისფერი.

რბილობი თეთრი, გადატეხვისას ჰაერზე ოდნავ ლურჯდება.

ჰიმენოფორი — შეზრდილი, მოყვითალო, ზეთისხილისფერ-ყვითელი, ხელის დაჭერისას ოდნავ ლურჯდება. ზრდასრულ სოკოებს გააჩნიათ მსხვილკუთხოვანი ფორები.

ფეხი — ცილინდრული, მთლიანი; ყვითელი, ზოგჯერ მოწითალო. სიგრძე — 4-10 სმ, სიგანე — 1- 2, ბოჭკოვანი, მუქი-წაბლისფერი ბადით.

სპორების ფხვნილი — მოწაბლისფრო, სპორების ზომა — 12×5 მკმ, თითისტარისებრი.

ეკოლოგია და გავრცელება
მინი|396x396пкс|მწვანი ხავსის სოკო, რიაზანის ოლქი
იზრდება მრავალფეროვან ტყეებში, ხშირად ველობებზე, გზის პირებზე, ერთეულებად ან ჯგუფებად. ზოგჯერ გვხვდება ჭიანჭველების ბუდეებზე. მიკორიზას ქმნის როგორც ფოთლოვან, ისე წიწვოვან ხეებთან. კოსმოპოლიტია, გავრცელებულია ევროპაში, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში, ავსტრალიაში, კუნძულ კალიმანტანზე. შედის სუბარქტიკულ და სუბალპურ ზონებში.

სეზონი — ზაფხულ-შემოდგომით.

გამოყენება
საჭმელი სოკოა, გამოიყენება ახალი, გამხმარი, დამწნილებული და დამარილებული.
გახმობისას შავდება.

მსგავსი სახეობები
 ჭრელი ხავსის სოკო — ქუდის კანქვეშ გააჩნია თხელი პიგმენტური შრე (ვარდისფერი ან წითელი).
 Xerocomus ferrugineus — უფრო მუქი შეფერილობის, ხშირად ითვლება მწვანე ხავსის სოკოს ნაირსახეობად.
 Boletus impolitus — გააჩნია უფრო მსხვილი, მასიური ფეხი, (დათვისსოკოს ფეხის მსგავსი), ღია მოყვითალო შეფერილობის.

გალერეა

ლიტერატურა
Грибы СССР. — М.: „Мысль“, 1980.
Лессо Т. Грибы, определитель / пер. с англ. Л. В. Гарибовой, С. Н. Лекомцевой. — М.: „Астрель“, „АСТ“, 2003. — С. 193. — ISBN 5-17-020333-0.
Справочник-определитель: Грибы / отв. за выпуск Ю. Г. Хацкевич. — Мн.: Харвест, 2002. — С. 110. — 480 с. — 7000 экз. — ISBN 985-13-0913-3.

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:ბოლეტუსისებრნი
კატეგორია:საჭმელი სოკოები