ბაღის სოკო

ბაღის სოკო () — ენტოლომას გვარის სოკო, ენტოლომასებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია ევროპაში, ჩრდილოეთ ამერიკასა და იაპონიაში.

ერთი წყარო მას კარგ საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, ხოლო მეორე წყარო — არასაჭმელ ან შხამიანად. იზრდება ნიადაგზე, პარკებში, ბაღებში, მდელოებზე, ასევე გზის პირებზე, ზაფხულ-შემოდგომით. 

სოკო პირველად აღწერა შვედმა ბუნებისმეტყველმა კარლ ლინემ 1753 წელს როგორც Agaricus clypeatus. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა 1871 წელს გერმანელმა მიკოლოგმა პაულ კუმერმა.

სამეცნიერო სინონიმები:






 '
 '


 აღწერა 
ქუდის დიამეტრი — 2-12 სმ, ნორჩობაში კონუსისებრი ან ამოზნექილი, შემდგომში ბრტყლად ამოზნექილი, ფართო ბორცვაკით ცენტრში. ჰიგროფანული, მუქი ყავისფერი, ნაცრისფერ-ყავისფერი ან წითელ-ყავისფერი შეფერილობის, ზოგჯერ ზეთისხილსფერი ან მოყვითალო ელფერით. 

რბილობი — თეთრი ფერის, უსიამოვნო ფქვილის სუნითა და გემოთი. ჰაერზე ფერს არ იცვლის.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები საკმაოდ ხშირი, ფეხთან შეზრდილი, ნორჩობაში თეთრი ან მონაცრისფრო, ასაკთან ერთად რუხ-ვარდისფერ ან მურა-ვარდისფერ შეფერილობას იღებს.

ფეხის სიგრძე — 4-9 სმ, სისქე — 0,5-2 სმ, თეთრი ფერის, ზოგჯერ მონაცრისფრო ან მოყავისფრო ელფერით. ბოჭკოიან-ზოლიანი ზედაპირით. საყელოს გარეშე.

სპორების ფხვნილი — ვარდისფერი.  სპორები — 8-12×7-10 მკმ, კუთხოვანი, ბაზიდიუმი ოთხსპორიანი, 25-55×10-20 მკმ, ცისტიდების გარეშე.

მსგავსი სახეობები

კვებითი ღირებულება
ერთი წყარო მას კარგ საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, ხოლო მეორე წყარო — არასაჭმელ 
 ან შხამიანად.

ზოგიერთი სახელმძღვანელო ახალბედა მესოკოვეებს ურჩევს თავი შეიკავონ მისი შეგროვებისაგან, რადგანაც იგი მეტად წააგავს ენტოლომასა და ინოციბეს გვარების ბევრ შხამიან წარმომადგენელს.

 გავრცელება და ეკოლოგია 
გავრცელებულია ევროპაში, ჩრდილოეთ ამერიკასა და იაპონიაში. იზრდება ნიადაგზე, პარკებში, ბაღებში, მდელოებზე, ასევე გზის პირებზე, იაშვიათად ტყეებში, როგორც წესი ჯგუფებად. ასევე ქმნის „ქაჯის წრეს“. მიკორიზას ქმნის ვარდისებრთა ოჯახის მცენარებთან, როგორებიცაა ბალი, კომში, ვაშლი, ქლიავი, კუნელი, კვრინჩხი და ა.შ.

სეზონი — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

გალერეა

 ლიტერატურა 


რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:ენტოლომა