პაკისტანური რუპია

პაკისტანის რუპია (    ნიშანი :₨; კოდი :PKR ) — პაკისტანის ოფიციალური ვალუტა 1948 წლიდან.

მონეტები და ბანკნოტები გაიცემა და კონტროლდება ცენტრალური ბანკის, კერძოდ პაკისტანის სახელმწიფო ბანკის მიერ . დანაწევრებამდე მონეტებს და ბანკნოტებს აკონტროლებდა ბრიტანეთის ინდოეთის ცენტრალური ბანკი, კერძოდ ინდოეთის სარეზერვო ბანკი .

მას შემდეგ, რაც შეერთებულმა შტატებმა დოლარი შეაჩერა 1971 წელს, ქაღალდის ვალუტის ნებისმიერ ძვირფას ლითონად გადაკეთება, პაკისტანის რუპია, ფაქტობრივად, უზარმაზარი ფულია . ბრეტონ ვუდსის სისტემის დანგრევამდე, ვალუტა ფიქსირებული გაცვლითი კურსით შეადგენდა აშშ – ს დოლარს საერთაშორისო ვაჭრობისთვის და მას უმაგრებდა აშშ – ს ოქრო. ვალუტა მოთხოვნილებით გადაიქცა ოქროსთვის.

პაკისტანურ ინგლისურ ენაში, რუპიის დიდი ღირებულებები სხვადასხვა სახელწოდებებით გამოიხატება მაგ: ლახი (100,000); კრორა (10 მილიონი); არაბული (1 მილიარდი); ხარაბი (1000 მილიარდი).

 ისტორია 
მარჯვნივ|მინი|240x240პქ| რუპიის მონეტა, ვერცხლისგან, რომელიც გამოიყენება ბაჰავალპურის შტატში 1947 წლამდე.
მარჯვნივ|მინი|240x240პქ| რუპიის მონეტა, ოქროსგან დამზადებული, რომელიც 1947 წლამდე გამოიყენებოდა ბაჰავალპურის შტატში .
სიტყვა რუპიია მომდინარეობს სანსკრიტული სიტყვიდან რუპია, რაც ნიშნავს ,,დადნობილ ვერცხლს, ვერცხლის მონეტას",  ზედსართავი სახელი ნიშნავს ,,მოხერხებულს", უფრო სპეციფიკური მნიშვნელობით ,,ჭედური, შთამბეჭდავი". რუპაია გამოიყენებოდა შერ შაჰ სურის შემოღებული მონეტის აღნიშვნისთვის მისი მმართველობის პერიოდში ( ახ . წ . 1540 - 1545).

პაკისტანის რუპია მიმოქცევაში შევიდა პაკისტანში 1947 წელს ბრიტანული რაჯის დაშლის შემდეგ. თავდაპირველად, პაკისტანი იყენებდა ბრიტანეთის ინდოეთის მონეტებს და ბანკნოტებს, რომლებზეც უბრალოდ ,,პაკისტანი" იყო დაბეჭდილი. ახალი მონეტები და ბანკნოტები გამოიცა 1948 წელს. ინდური რუპიის მსგავსად, იგი თავდაპირველად დაყოფილი იყო 16 ანად, თითოეული 4 ფაისად ან 12 ფაიდ . 1961 წლის 1 იანვარს ვალუტა ათობიტ სისტემაზე გადავიდა, ხოლო რუპია დაყიყო 100 ფაისად, იმავე წელს მას სახელი გადაერქვა და პაისე (მრ. პაისა) დაერქვა. პაისას მონეტები 1994 წლიდან აღარ გამოიცემა. 

 მონეტები 
მინი| ხუთი პაიზას მონეტა პირველად გამოიყენეს 1965 წელს.
მინი| 1 პაიზას მონეტა პირველად გამოყენებულია 1972 წელს
მინი| 1972 წელს მოჭრილი 5 პაიზას ღირებულების მონეტა.
1948 წელს, მიჭრა მონეტები რომლებიც იყო 1 პაისის, 1/2, 1 და 2 ანნას, 1/4, 1/2 და 1 რუპიის ღირებულების. 1961 წელს მოჭრა მონეტები, რომელთა ღირებულება იყო 1, 5 და 10 პაისა. 1963 წელს შემოიტანეს 10 და 25 პაისას ღირებულების მონეტები, შემდეგ წელს კი 2 პაისას ღირებულების. 1979 წელს ხელახლა შემოვიდა 1 რუპიის მონეტა, რასაც მოჰყვა 2 რუპიის მონეტის მოჭრა 1998 წელს და 5 რუპიის მონეტის 2002 წელს. 2 პაისას მონეტა ბოლოს მოჭრეს 1976 წელს, ხოლო 1 პაისას ღირებულების მონეტამ წარმოება შეწყვიტა 1979 წელს. 5, 10, 25 და 50 პაისას წარმოება კი - 1996 წელს შეწყდა. 2 რუპიის მონეტის ორი ვარიანტი არსებობს. 2007 წელს ერთი და ორი რუპიის ღირებულების მონეტების მასალა შეიცვალა და ალუმინი გახდა. 

2013 წელს პაისას სახელწოდების მონეტები მიმოქცევიდან ამოიღეს და მინიმალური სავაჭრო მონეტა 1 რუპია გახდა. 

2019 წელს პაკისტანის მთავრობამ შრი გრუ ნანაქ დევ ჯი-ს 550-ე დაბადების დღეს და პაკისტანის ქართარპურის ახალი გურდვარას გახსნის პატივსაცემად შემოიღო 50 რუპიის ღირებულების მონეტა."Pakistan issues coin to mark Guru Nanak's 550th birth anniversary" . hindustantimes. 15 June 2019. Retrieved 23 June 2020.
მიმოქცევაში მყოფი მონეტები ავერსი უკუ მნიშვნელობა გამოყენების წლები კომპოზიცია ავერსის ილუსტრაცია რევერსის ილუსტრაცია ₨ 1 1998 - დღემდე ბრინჯაო (1998-2006)ალუმინი (2007 – დღემდე) ყუად-ე აზამი;

მუჰამედ ალი ჯინა ჰაზრეტ ლალ შაჰაბაზ კალანდარის მავზოლეუმი, სეჰვან შარიეფი   ₨ 2 1998 - დღემდე სპილენძი (1998-1999) ნიკელის სპილენძი (1999-2006)ალუმინის (2007-) ნახევარმთვარე და ვარსკვლავი ბადშაჰი მასჯიდი, ლაჰორი   ₨ 5 2002 წლიდან დღემდე კუპრონიკელი (2002-2011)სპილენძი - თუთია - ნიკელი (2015 – დღემდე) ნახევარმთვარე და ვარსკვლავი ციფრი 5"  ₨ 10 2016 - 2018 წწ ნიკელ-სპილენძი ნახევარმთვარე და ვარსკვლავი ფაისალის მეჩეთი, ისლამაბადი ₨ 50  2019 წ სპილენძი - თუთია - ნიკელი ნახევარმთვარე და ვარსკვლავი შრი გრუ ნანაკ დევი ჯი გურდვარა, ქართარპური For table standards, see the მონეტების სპეციფიკაციის ცხრილი .

 ბანკნოტები 
1948 წლის 1 აპრილს ინდოეთის სარეზერვო ბანკმა და ინდოეთის მთავრობამ გამოაქვეყნეს დროებითი შენიშვნები პაკისტანის მთავრობის სახელით, მხოლოდ პაკისტანის შიგნით გამოსაყენებლად, ინდოეთში მისი მსყიდველუნარიანობის არსებობის გარეშე. ის დაბეჭდეს India Security Press- ის მიერ ნასიკში, რომელიც შედგებოდა ინდური ბანკნოტების ფირფიტებისაგან, რომელზეც ამოტვიფრულია (არა გადაბეჭდილი) ინგლისურ ენაზე პაკისტანის მთავრობა ინგლისურად და პაკისტანის რესპუბლიკა - ურდუზე. წყლის ნიშანი მხოლოდ წინა მხარეს აქვს; ამ ბანკნოტებზე ხელს აწერდა ინდოეთის ბანკისა და ფინანსური ინსტიტუტების მაღალჩინოსნები. 

რეგულარული მთავრობის საკითხები 1948 წელს დაიწყო 1, 5, 10 და 100 რუპიის ნომინალებით. მთავრობა აგრძელებდა 1 რუპიის გამოშვებას 1980-იან წლებამდე, მაგრამ კიდევ ერთი ბანკნოტის გაცემის პასუხისმგებლობა აიღო პაკისტანის სახელმწიფო ბანკმა 1953 წელს, როდესაც გამოსცა 2, 5, 10 და 100 რუპიის ბანკნოტები.  50 რუპია დაემატა 1957 წელს, ხოლო 2 რუპია შეიქმნა 1985 წელს. 1986 წელს შემოიღეს 500 რუპია, შემდეგ წელს კი - 1000. 1998 და 2002 წლებში 2 და 5 რუპია შეიცვალა მონეტებით. 2005 წელს დაემატა 20 რუპია, 2006 წელს კი 5000 რუპია. 1971 წლამდე პაკისტანის ბანკნოტები ორენოვანი იყო, რომელზეც დატანილი იყო ურდუ ტექსტის ბენგალური თარგმანი (სადაც ვალუტას რუპის ნაცვლად უწოდებდნენ ტაკას ), რადგან ბენგალური ენა იყო აღმოსავლეთ პაკისტანის (ამჟამად ბანგლადეში ) სახელმწიფო ენა. 

ბანკნოტები განსხვავდება ზომისა და ფერის მიხედვით, უფრო დიდი ნომინალები უფრო გრძელია ვიდრე პატარა. ყველა შეიცავს მრავალ ფერს. ამასთან, თითოეულ კუპიურას აქვს ერთი ფერი, რომელიც ჭარბობს. ყველა ბანკნოტს აქვს წყლის ნიშანი უსაფრთხოების მიზნით. უფრო დიდი ნომინალის ნოტებზე, წყლის ნიშანი არის ჯინას სურათი, ხოლო პატარა ნოტებზე - ნახევარმთვარე და ვარსკვლავი. თითოეულ ბანკნოტში ასევე არის სხვადასხვა სახის უსაფრთხოების ძაფები.
ბანკნოტები 2005 წლის სერიამდე  სურათი მნიშვნელობა ზომები მთავარი ფერი აღწერა - საპირისპირო სტატუსი ავერსი უკუ ₨ 1 95 × 66 მმ ყავისფერი მუჰამედ იქბალის საფლავი ლაჰორში აღარ არის მიმოქცევაში₨ 2 109 × 66 მმ მეწამული Badshahi Masjid ლაჰორში₨ 5 127 × 73 მმ შინდისფერი Khojak გვირაბი in Balochistan100x100პქ₨ 10 141 × 73 მმ მწვანე მოჰენჯო-დარო ლარყანის რაიონში აღარ არის მიმოქცევაში ₨ 50  154 × 73 მმ მეწამული და წითელი Alamgiri Gate of the Lahore Fort in Lahore ₨ 100 165 × 73 მმ წითელი და ნარინჯისფერი ისლამიას კოლეჯი ფეშავარში₨ 500 175 × 73 მმ მწვანე, რუხი, წითელი და ნარინჯისფერი პაკისტანის სახელმწიფო ბანკი ისლამაბადში აღარ არის მიმოქცევაში ₨ 1000 175 × 73 მმ ლურჯი ჯაჰანგირის საფლავი ლაჰორში
სახელმწიფო ბანკმა დაიწყო ბანკნოტების ახალი სერიის წარმოება, რომელიც ეტაპობრივად ჩაანაცვლებს ძველი დიზაინის ახალი, უფრო უსაფრთხო კუპიურებით.
2005 წლის სერია  სურათი მნიშვნელობა ზომები მთავარი ფერი აღწერა პერიოდი ავერსი უკუ ავერსი უკუ5 ფუნტი სტერლინგი 115 × 65 მმ მომწვანო ნაცრისფერი მუჰამედ ალი ჯინა გვადარის პორტი, დიდი პროექტი ბალოჩიტანში (პაკისტანი) 2008 წლის 8 ივლისი - 2012 წლის 31 დეკემბერი10 ფუნტი სტერლინგი 115 × 65 მმ მწვანე ვარდისფერი ბაბ ულ ხიბერი, ხეიბრის უღელტეხილის შესასვლელი 2006 წლის 27 მაისი - დღემდე20 ფუნტი სტერლინგი 123 × 65 მმ ყავისფერი / ნარინჯისფერი მწვანე მოჰენჯო-დარო ლარყანის რაიონში 2008 წლის 22 მარტი - დღემდე50 ფუნტი სტერლინგი 131 × 65 მმ მეწამული K2, მსოფლიოს მეორე უმაღლესი მთა, პაკისტანის ჩრდილოეთით 2008 წლის 8 ივლისი - დღემდე 100 ფუნტი სტერლინგი 139 × 65 მმ წითელი ქუეიდ-აზამის რეზიდენცია ზიარატში 2006 წლის 11 ნოემბერი - დღემდე 500 ფუნტი სტერლინგი 147 × 65 მმ მდიდარი ღრმა მწვანე Badshahi Masjid ლაჰორში 1000 ფუნტი სტერლინგი 155 × 65 მმ Მუქი ლურჯი ისლამიას კოლეჯი ფეშავარში 2007 წლის 26 თებერვალი - დღემდე 5000 ფუნტი სტერლინგი 163 × 65 მმ მდოგვი ფეისალ მასჯიდი ისლამაბადში 2006 წლის 27 მაისი - დღემდე

 რესურსები ინტერნეტში 

  AA EXCHANGE არის SBP– ის ავტორიზებული ორგანიზაცია რუპიის გაცვლის ნომინალებით
 SBP ვებსაიტი სიახლეების შესახებ
 ბიზნესის ჩამწერი: პაკისტანის პირველი ფინანსური გაზეთი
 2006 წლის 27 მაისიდან სახელმწიფო ბანკი გამოაქვეყნებს 5000 რუპიას და ახალ10 რუპიის / - ბანკნოტებს: გუბერნატორი
 პაკისტანის ჰაჯ ნოტები http://www.aaexchange.com.pk/
 AED PKR- მდე : უფასო AED to PKR ვალუტის გადამყვანი | უფასო Dheeram To პაკისტანური ვალუტის გადამყვანი 

 სქოლიო 

კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები

კატეგორია:პაკისტანი