ლიბანური გირვანქა

ლიბანური გირვანქა (  ; ფრანგული : livre libanaise ; ნიშანი: ل.ل. ‎ , ISO 4217 : LBP ) — ოფიციალური ვალუტა ლიბანში. იგი იყოფოდა 100 პიასტად (ან კირშად), მაგრამ ლიბანის სამოქალაქო ომის დროს (1975-1990) მაღალი ინფლაციის შედეგად მათ აღარ იყენებენ. ლიბანური გირვანქა ასევე ცნობილია როგორც ლიბანური ლირა.
Category:Articles containing Arabic-language text
მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამდე ქვედანაყოფის არაბული ორთოგრაფია იყო غرش ( გირშ ). ლიბანის ყველა მონეტა და ბანკნოტი ორენოვანია, მათზე წარწერებია არაბულ და ფრანგულ ენებზე.

1997 წლის დეკემბრიდან გაცვლითი კურსი დადგენილია 1 507,5 ლიბანური ფუნტი ერთი აშშ დოლარისთვის."Economic & Financial Data "Economic & Financial  Banque du Liban. Archived from the original on 2013-03-12. Retrieved 2013-02-10. ამასთან , ლიბანში 2020 წლის ეკონომიკური კრიზისის შემდეგ, ამ კურსით გაცვლა თითქმის შეუძლებელია და ბევრად მაღალი თანხაა საჭირო."Lebanese banks raise USD withdrawal rate to 3,850 pounds/dollar". Reuters. 29 June 2020. Retrieved 1 July 2020.

 ისტორია 
პირველ მსოფლიო ომამდე ლიბანში ოსმალეთის ლირას იყენებდნენ. 1918 წელს, ოსმალეთის იმპერიის დაცემის შემდეგ, ვალუტა გახდა ეგვიპტური გირვანქა . სირიასა და ლიბანზე კონტროლის მოპოვების შემდეგ, ფრანგებმა შეცვალეს ეგვიპტის ფუნტი სირიისა და ლიბანისთვის ახალი ვალუტით, სირიული გირვანქით, რომელიც უკავშირდებოდა ფრანგულ ფრანკს 1 გირვანქა = 20 ფრანკი. ლიბანმა გამოუშვა საკუთარი მონეტები 1924 წლიდან და ბანკნოტები 1925 წლიდან. 1939 წელს ლიბანის ვალუტა ოფიციალურად გამოეყო სირიისგან, თუმცა ის მაინც იყო დაკავშირებული ფრანგულ ფრანკთან და მასზე იყო დამოკიდებული. 1941 წელს, ნაცისტური გერმანიის მიერ საფრანგეთის დამარცხების შემდეგ, ლიბანელები ფრანგული ვალუტის ნაცვლად დაუკავშირდნენ ბრიტანულ გირვანქა სტერლინგს, რის შედეგადაც 8.83 ლიბანური გირვანქა = 1 ბრიტანულ გირვანქა სტერლინგს.  საფრანგეთის ფრანკთან კავშირი აღდგა ომის შემდეგ, მაგრამ 1949 წელს ისევ გაწყდა კავშირი.

ლიბანის სამოქალაქო ომამდე 1 აშშ დოლარი ღირდა 3 ლიბანური ფუნტი. ლიბანის სამოქალაქო ომის დროს ღირებულება სწრაფად შემცირდა 1992 წლამდე, როდესაც ერთი აშშ დოლარი 2500 ლიბანულ გირვანქაზე მეტს ღირდა. ამის შემდეგ ღირებულება კვლავ გაიზარდა და 1997 წლის დეკემბრიდან 1507.5 ლიბანური ფუნტი უდრიდა ერთ აშშ დოლარს. 

2020 წლის 1 ივლისის მონაცემებით ერთი ამერიკული დოლარი დაახლოებით 9000 ლიბანურ გირვანქას უდრიდა ბეირუთის შავ ბაზარზე.

 მონეტები 
ლიბანის პირველი მონეტები გაიცა 1924 წელს 2 და 5 გირუშიანი ნომინალით, რომლის ფრანგული დასახელებები იყო ,,piastres syriennes" (სირიის პიასტრები).  მოგვიანებით გამოიცა ნახევარი, 1, 2, , 5, 10, 25 და 50 გირშის ღირებულების მონეტები.

ომის შემდეგ, არაბული ორთოგრაფია შეიცვალა გირშ (غرش) და ქირშ. 1952-დან  1986 წლებში გამოიცა 1, 2-ნახევარი, 5, 10, 25 და 50 ქირშის ღირებულების და ასევე   1 ლირის ღირებულების მონეტები.

ამჟამად იყენებენ შემდეგ მონეტებს:"Coins in Circulation" . Banque du Liban. Retrieved 26 September 2020.
ლიბანის ფუნტის მონეტები სურათი მნიშვნელობა ტექნიკური პარამეტრები ფერი Თარიღი ავერსი რევერსი დიამეტრი სისქე მასა ლითონი მიმოქცევიდან ამოღებული მონეტები   5 გირუში 18 მმ 2,2 გ სპილენძი-ნიკელის-ალუმინის ოქროსფერი ყვითელი 1968 წ 1969 წ 1972 წ 1975 წ  10 გირუში 21 მმ 3,2 გ სპილენძი-ნიკელის-ალუმინის ოქროსფერი ყვითელი 1968 წ 1969 წ 1970 წ 1972 წ 1975 წ 211პქ|25 Lebanese Piasters 25 გირუში 23,5 მმ 4 გ სპილენძი-ნიკელის-ალუმინის ოქროსფერი ყვითელი 1968 წ 1969 წ 1970 წ 1972 წ 1975 წ 1980 წ 211პქ| Fifty Lebanese Piasters 50 გირუში 24 მმ 6 გ ნიკელი თეთრი ნიკელის 1968 წ 1969 წ 1970 წ 1971 წ 1975 წ 1978 წ 1980 წ  1 ლირა  27,5 მმ 8 გ ნიკელი თეთრი ნიკელის 1975 წ 1977 წ 1980 წ 1981 წ  27 მმ 7,22 გ ნიკელის მოოქროვილი ფოლადი თეთრი ნიკელის 1986 წ მიმოქცევაში მონეტები   25 ლირა  20,5 მმ 1,3 მმ 2,8 გ ნიკელის მოოქროვილი ფოლადი თეთრი ნიკელის 2002 წ 211პქ|50 Livres Libanaise 50 ლირა  19 მმ 1,15 მმ 2,25 გ Უჟანგავი ფოლადი თეთრი ნიკელის 1996 წ  21,5 მმ 1,67 მმ 3 გ ნიკელის მოოქროვილი ფოლადი 2006 წ100x100პქ100x100პქ 100 ლირა  22,5 მმ 1,80 მმ 4 გ თუთია და სპილენძი წითელი სპილენძი 1995 წ 1996 წ 2000 წელი  100 ლირა  22,5 მმ 1,83 მმ 4 გ ფოლადი და ნიკელი თეთრი 2003 წ  100 ლირა  22,5 მმ 1,80 მმ 1,60 მმ 4 გ ფოლადი და სპილენძი წითელი სპილენძი 2006 წ 2009 წ 100x100პქ100x100პქ 250 ლირა  23,5 მმ 1,82 მმ 5 გრ სპილენძი და ალუმინის ყვითელი ოქრო 1995 წ 1996 წ 2000 წელი 2003 წ  1,65 მმ სკანდინავიური ოქრო სკანდინავიური ოქრო 2006 წ 2009 წ 2012 წ 99x99პქ99x99პქ 500 ლირა  24,5 მმ 2.05 მმ 6 გ ნიკელის მოოქროვილი ფოლადი თეთრი 1995 წ 1996 წ 2000 წელი 2003 წ 2006 წ 2009 წ 2012 წ 

 ბანკნოტები 
ლიბანის პირველი ბანკნოტები გამოიცა Banque du Syrie et Grand-Liban (სირიის ბანკი და დიდი ლიბანი) მიერ 1925 წელს. ნომინალები 25 გირშადან 100 ფუნტამდე იცვლებოდა. 1939 წელს ბანკის სახელი შეიცვალა და გახდა სირიისა და ლიბანის ბანკი. იმ წელს გამოჩნდა ლიბანური გირვანქის პირველი 250 ნომინალიანი ბანკნოტი. 1942 – დან 1950 წლამდე მთავრობამ გამოსცა ,,მცირე ტიაჟის" ქაღალდის ფული 5, 10, 25 და 50 გირშის ან კირშის ნომინალებში (დასახელება სწორედ ამ წლებშ შეიცვალა). 1945 წლის შემდეგ, სირიის ბანკმა და ლიბანმა განაგრძეს ლიბანისთვის ქაღალდის ფულის გამოცემა, მაგრამ ბანკნოტები კონკრეტულად ,,ლიბანის ფუნტებში" იყო წარმოდგენილი, რათა განესხვავებინათ ისინი სირიული ფულისაგან. გამოიცა 1, 5, 10, 25, 50 და 100 გირვანქის ღირებულების ბანკნოტები.

Banque du Liban (ლიბანის ბანკი) დაარსდა ფულისა და კრედიტის კოდექსით 1964 წლის 1 აპრილს.  1963 წლის 1 აგვისტოს ,,ცნობარი კანონის: ბანკ დუ ლიბანის 23 ფული და კრედიტი" No13.513 ბრძანებულებით, ლიბანის ბანკს მიენიჭა ერთადერთი უფლება 1, 5, 10, 25, 50, 100 და 250 ლიბანური გირვანქის წარმოებაში, რომლის წინა მხარეზეც არაბულად იქნებოდა წარწერები ხოლო უკანა მხარეზე ფრანგულად. 1980 – იან და 90 – იან წლებში გამოუშვეს უმაღლესი ნომინალები, რადგან ინფლაციამ მკვეთრად შეამცირა ვალუტის ღირებულება.

მიმდინარე მოხმარების ბანკნოტებია :
მოცირკულირე ბანკნოტები  სურათი მნიშვნელობა ზომები მთავარი ფერი Გაცემის თარიღი 1 000 ل.ل.  156 67 მმ ჩალისფერი 1988 წ</br> 1990 წ</br> 1991 წ</br> 1992 წ  115 × 60 მმ 2004 წ</br> 2008 წ 2011 წ</br> 2012 წ 5 000 ل.ل.  156 67 მმ ვარდისფერი 1994 წ</br> 1995 წ 140 × 70 მმ 1999 წ</br> 2001 წ 120 × 62 მმ 2004 წ</br> 2008 წ 2012 წ 10 000 ل.ل.  145 × 73 მმ ყვითელი 1998 წ 127 × 66 მმ 2004 წ</br> 2008 წ 2012 წ 20 000 ل.ل.  150 × 80 მმ წითელი 1994 წ</br> 1995 წ</br> 2001 წ 130 × 72 მმ 2004 წ 2012 წ 50 000 ل.ل.  150 × 80 მმ ლურჯი 1994 წ</br> 1995 წ</br> 1999 წ</br> 2001 წ 140 × 77 მმ 2004 წ 2011 წ</br> 2012 წ 100 000 ل.ل.  161 × 90 მმ მწვანე 1994 წ</br> 1995 წ</br> 1999 წ</br> 2001 წ 147 82 მმ 2004 წ 2011 წ</br> 2012 წ
ყველა ახლანდელ კუპიურაზე არაბული მხარეა გამოსახული არაბული დამწერლობის ციფრები დიდი ზომის. მეორე მხარე ფრანგულ ენაზეა, სერიული ნომერი არაბული და ლათინური დამწერლობით და ამ უკანასკნელის ქვემოთ მოცემული შტრიხ-კოდებით.

 დევალვაცია 
2019 წლის სექტემბრიდან გაცვლითი კურსი არამყარია ლიბანის საბანკო სექტორის დაშლის გამო. 6 თვის განმავლობაში, ლიბანის ფუნტის 6 განსხვავებული კურსი განისაზღვრა აშშ დოლარის მიმართ, ოფიციალურად და არაოფიციალურად. 2020 წლის 1 ოქტომბერს ისინი შეფასდა შემდეგნაირად:

ოფიციალური მთავრობის კურსი = 1 507,5

ოფიციალური სინდიკატის კურსი = 3 850-3 900

"Lollar" (ბანკის თანხის გატანა LBP– ით) = 3 900

პარალელური საბაზრო კურსი = 3 800

შავი ბაზრის მაჩვენებელი = 8250-8 400.Daily (official and unofficial) exchange rate development between mid October 2019 and August 20 2020" (PDF)". WFP. 20 August 2020. Retrieved 1 October 2020."Lebanese Lira Exchange Rates & Values against the US Dollar" . LebaneseLira.org. 1 October 2020. Retrieved 1 October 2020.

 რესურსები ინტერნეტში 

 ბანკე დუ ლიბანი
 ლიბანის ისტორიული და ამჟამინდელი ბანკნოტები
სქოლიო
~
კატეგორია:ლიბანი
კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები