მაკრიალის ეკლესია

მაკრიალის ეკლესია — X საუკუნის მართლმადიდებლური ეკლესია ქემალფაშაში (ისტორიულ მაკრიალში), ართვინის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს საქართველოს საზღვართან ახლოს. 1367 წლის ივნისში მაკრიალის ეკლესიაში გაიმართა სამეფო ქორწილი საქართველოს მეფე ბაგრატ V-სა და ანა კომნენოსს შორისA. Bryer, D. Winfield, The Byzantine Monuments and Topography of the Pontos,  p.339 ISBN 9780884021223.

ძეგლის აღწერა
კომპლექსინ შედგება დარბაზული ტიპის ეკლესიისაგან და მასზე დასავლეთიდან მიყრდნობილი 3-სართულიან ოთხკუთხა კოშკისგან (სიმაღლე – 12 მ). სართულები კამარებითაა გადახურული. ნაგებია ძირითადად რიყის ქვით. კუთხეებში გამოყენებულია აგური, აგრეთვე კერამიკული ფრაგმენტები – ამფორები, დოქები, წყალგაყვანილობის მილები და სხვა, რომლებიც უფრო ადრეული (სავარაუდოდ, გვიანრომაული) პერიოდისაა. კოშკის ქვედა დონეზე შეინიშნება ქვიშაქვის კვადრები, ასევე მეორადი გამოყენების შედეგად მოხვედრილი. სავარაუდოდ, კოშკი თავდაცვითი ნაგებობის გარდა ერთგვარი ორიენტირიც („შუქურა“) უნდა ყოფილიყო.

აღმოსავლეთიდან კოშკს ეკლესია ებმის. ეკლესიაში გასასვლელი კოშკის პირველი სართულიდანაა. ადრე სართული გვერდებიდან გახსნილი იყო თაღოვანი ღიობებით, რომელიც შემდგომში ამოუქოლავთ. ეკლესიის შესასვლელი არქიტრავით არის გადახურული. ეკლესია შვერილაფსიდიანია. ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითა და ქვიშაქვით, დუღაბის გამოყენებით, ნაწილობრივ აგურიცაა ჩართული. ერთსაფეხურიან პილასტრები ანაწევრებს, რომლებსაც საბჯენი თაღები ეყრდნობა. კამარა შეისრულია, აფსიდი – ნახევარწრიულია. 3 სხვადასხვა ზომის სარკმლით. კამარაცა და კონქიც დეფორმირებულია გვიან ჩატარებული სარესტავრაციო სამუშაოებით. ცენტრალური კარი ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეშია. ნაწილობრივ ჩაქცეულია კამარაც. შემორჩენილია შელესილობის, ალაგ-ალაგ – მხატვრობის კვალი.

ეკლესიასა და კოშკის პირველ სართულს ჩრდილოეთ მხრიდან დიდი ზომის მინაშენი ეკვრის, რომლის ფუნქცია გაურკვეველია. კომპლექსი 3 მხრიდან შემოსაზღვრულია რიყის ქვითა და დუღაბით ნაგები. სწორხაზოვანი კედლებით (დაზიანებულია ჩრდილოეთი მონაკვეთი). რიყის ქვითა და დუღაბით ნაგები.

ადგილობრივები ადასტურებენ უწინ მაკრიალში სხვა ტაძრის არსებობასაც, თუმცა მისი მდებარეობა უცნობია. მაკრიალის ფარგლებში და მის მახლობლად რამდენიმე თაღოვანი ხიდი თუ მისი ნაშთია შემორჩენილი. ძველად ზღვისპირისა და ჭოროხის აუზის პროვინციების დამაკავშირებელი უმოკლესი გზები მაკრიალიდან და ხოფადან (ხუფათი) ხეობების აყოლებით გადიოდა.

ლიტერატურა
საქართველოს სულიერი საგანძური, წ. I, თბ., 2005, გვ., 285-287

რესურსები ინტერნეტში
 მაკრიალი * Makriali
 ქართული ეკლესია-მონასტრები თურქეთში
 ბ. კუდავა, ენციკლოპედია „საქართველო“

სქოლიო

კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები თურქეთში
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები