მალდიველები

მალდიველები ( ދިވެހިން, დჰივეჰინ) — მალდივის კუნძულების ისტორიული რეგიონის მკვიდრი ერი და ინდო-არიული ეთნიკური ჯგუფი, რომლებიც ცხოვრობენ მალდივის რესპუბლიკასა და კუნძულ მინიკოის ლახშადვიპის საკავშირო ტერიტორიაში, ინდოეთი. ყველა მალდივიელი იზიარებს ერთსა და იმავე კულტურას და ლაპარაკობს მალდივურ ენაზე, რომელიც არის ინდო-არიული ენების სამხრეთული ჯგუფის წარმომადგენელი. ეთნოგრაფიული და ენობრივი მიზეზებისთვის, აგრეთვე გეოპოლიტიკური მიზეზების გამო, ანთროპოლოგები მალდივიელ ხალხს ყოფენ 3 ქვეჯგუფად.

 ქვეჯგუფები 
 მალდიველების ძირითადი ჯგუფი 
მალდიველების ძირითადი ჯგუფი, რომელთა რაოდენობა 250 000-ზე მეტია. ეს არის ჯგუფი, რომელიც ცხოვრობს იჰავანდიპოლჰუდან (ჰაა ალიფი) დამთავრებული ჰადნუნმათიამდე (ლაამუ) მალდივის რესპუბლიკაში. ისინი მალდიველების მთლიანი მოსახლეობის 70 %-ს შეადგენს. ამ ჯგუფიდან მოდის მალდივის ენის სტანდარტული დიალექტი, რომელზედაც ლაპარაკობენ მალდივის დედაქალაქ მალეში.

 მალდივის სამხრეთ ჯგუფი 
მალდივის სამხრეთ ჯგუფი, რომელიც ცხოვრობს ეკვატორული ზონის სამ სამხრეთულ ატოლში (ჰუვადჰუ, ფუვაჰმულა და ადდუს ატოლები) მალდივის რესპუბლიკაში. ამ ჯგუფში დაახლოებით 60 000 ადამიანი შედის და მალდივის მოსახლეობის მთლიანი რაოდენობის დაახლოებით 20 %-ს შეადგენს. ამ რეგიონში ნაპოვნია ყველაზე ადრეული დასახლებები. მკვლევარების აზრით მალდივიელთა ეს ჯგუფი ყველაზე ახლო კავშირშია ნამდვილ მალდიველ ხალხთან ენობრივი და ეთნიკური კუთვნილების თვალსაზრისით. ამ რეგიონის 3 ატოლიდან თითოეული ლაპარაკობს მალდივის ენის თავისებურ გამორჩეულ ფორმებზე, რომლებიც ბევრად განსხვავდება დანარჩენებისაგან.

 მინიკოის (მალიკუნის) ხალხი - მაჰლსი 
მინიკოის (მალიკუნის) ხალხი - მაჰლსი, რომელთა რაოდენობა 10 000-ს შეადგენს. კუნძული მინიკოი მალდიველებით დასახლებული ატოლის ჯაჭვის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს და მალდიველი ხალხის ყველაზე ჩრდილოეთით გავრცელებული ჯგუფია. ისინი მალდიველების მთლიანი რაოდენობის მხოლოდ 3 %-ს შეადგენენ. მინიკოის ხალხი მალდივის ძირითადი ჯგუფის იდენტურია ეთნიკური და ენობრივი თვალსაზრისით და უფრო ფართო მასშტაბით კლასიფიკაციისას პირველ ჯგუფთან ერთიანდება. ამ ჯგუფს აქვს საკუთარი დიალექტი, რომელიც ინარჩუნებს ძველი მალდივის ზოგიერთ მახასიათებელს და აჩვენებს მალაიალამურ გავლენებსაც. მიუხედავად ამისა დიალექტი პირველი ჯგუფის წარმომადგენლებისთვის გასაგებია.

 კულტურა 
 ენა და ლიტერატურა 
მალდივის მოსახლეობას ძლიერი კავშირი აქვს მალდივის ენის მიმართ. იგი ისტორიულად იყო და ძირითადად ჯერ კიდევ არსებითია მალდივის იდენტურობისთვის. სამხრეთ ინდოეთის სხვა ენებისგან განსხვავებით ეს არის ინდოევროპული ენა, (სამხრეთ-ინდოეთის სხვა ენები დრავიდული ენებია). ამასთან ენაზე ჩანს მეზობელი დრავიდული ენების გარკვეული გავლენა, რაც დრავიდული ლექსიკონიდან სიტყვების გამოყენებას მოიცავს.

 რელიგია 
მალდიველების უდიდესი ნაწილი მუსლიმები არიან, რომლებიც ისლამის სუნიტურ შტოს მისდევენ. მალდივის მოსახლეობის 97 %-ზე მეტი მუსლიმია. ისლამი არის ქვეყნის სახელმწიფო რელიგია, ისევე როგორც საზოგადოების ხერხემალი, სადაც ქვეყანაში ყოველდღიური ცხოვრება რეგულირდება ისლამის პრინციპების შესაბამისად და მთავრობის რეგულაციებიც ემყარება ისლამური კანონის (შარიათის) რეგულაციებს. ქვეყნის კანონი კრძალავს ნებისმიერი სხვა რელიგიის გამოყენებას ქვეყნის მოქალაქეების მიერ.

 ფესტივალები 
სადღესასწაულო დღე 2008 2009 2010 ისლამური ახალი წელი 10 იანვარი --- --- აშურა 19 იანვარი 7 იანვარი --- მავლიდ ან-ნაბი 20 მარტი 9 მარტი 26 თებერვალი ლაილატ ალ მირაჯი 31 ივლისი 20 ივლისი ? ლაილატ ალ-ბარაათი 18 აგვისტო 7 აგვისტო ? რამადანი Aufgrund verschiedener Berechnungsgrundlagen, kann dieses Datum um einen oder zwei Tage variieren 1 სექტემბერი  22 აგვისტო 11 აგვისტო ლაილატ ალ კადრი 28 სექტემბერი 17 სექტემბერი ? ეიდ-ფიტრის დღესასწაული  1 ოქტომბერი 21 სექტემბერი 10 სექტემბერი ეიდ-ალ-ადჰა 8 დეკემბერი 27 ნოემბერი 17 ნოემბერი ისლამური ახალი წელი 29 დეკემბერი 18 დეკემბერი 7 დეკემბერი აშურა --- 27 დეკემბერი 17 დეკემბერი
მინი|294x294პქ|მალდივური კერძი მალიკუ ბონდა

 ტანისამოსი 
ტრადიციულად მალდიველ მამაკაცები მუნდუს პერანგს ატარებენ, რაც მალაიალურ სამოსს ძალიან ჰგავს. მალდიველ ქალებს აცვიათ წითელი ზედა, რომელსაც ლიბაასი ეწოდება და გრძელი შავი ქვედაბოლო.

 სამზარეულო 
ბრინჯი მთავარი ინგრედიენტია მალდიველების კერძებში. ბრინჯი ჩვეულებრივ მზადდება გარუდიასთან (თევზის წვნიანი) ერთად.

 თემები 
 მალდივური სახელები 
თაობების წინ მალდივიელი ხალხის უმეტესობა არ იყო ცნობილი მათი დაბადების სახელით. ამის ნაცვლად მათ ალტერნატიული სახელი ჰქონდათ, როგორიცაა დოჰუტუ, ლაჰუტუ, ტუტედი, კუდამანკიუ ან დონ გომა. ამ პრაქტიკის საფუძველი ის იყო, რომ თუ ბოროტმა სულებმა არ იცოდნენ ადამიანის ნამდვილი სახელი, ისინი ადამიანების შელოცვას ვერ გაუძლებდნენ. ამასთან მალდივის უძველესი დასახელების სისტემა გუჯარათისა და მარათჰის მსგავსია. ახლაც ზოგიერთი ადამიანი ამ სისტემას მისდევს. მაგალითად ისტორიკოსის მოჰამედ იბრაჰიმ ლუთფის სახელი არის ,,მოჰამედი;" ,,იბრაჰიმი" მამის სახელია, ხოლო ,,ლუთფი" - გვარი.

მალდიველების ხშირი გვარებია: ბეე, ბეეფანი, ბოო, დიდი, ფანი, ფულჰუ, ქადერი, ქალამინჯა, ქალინგა, ქალო, ქავაჰი, ქავია, ქოი, ქოია, მანიკი, მანიკა, მანიკე, მანიკფანი, ნაჰა, რაჰა, რანა, ტარკანი, თახანი, თაკური, თაკურფანი, ვეერი.

 რესურსები ინტერნეტში 
 მალდივის ეთნოგრაფია, ავტორი ხავიერ რომერო-ფრიასი
 სახელმძღვანელო მაჰლ ენაზე, Minicoy
 კლარენს მელონი, მისი ხედვა, მისი ნამუშევრები და უძველესი კულტურული გავლენა მალდივებზე

სქოლიო

კატეგორია:შრი-ლანკის ხალხები
კატეგორია:ინდოეთის ხალხები
კატეგორია:ინდოარიული ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები