ნონთაბურის პროვინცია

ნონთაბური (  ) — ტაილანდის ცენტრალურ ნაწილში მდებარე ერთ-ერთი პროვინცია ( ჩანვატი ). პროვინცია დაარსდა აქტის ფარგლებში, რომელიც ეხებოდა სამუთპრაკანის, ნონთაბურის, სამუთსაქონის და ნაქონნაიოკის პროვინციებს. გადაწყვეტილება ძალაში შევიდა 1946 წლის 9 მაისს. 

მეზობელი პროვინციებია (ჩრდილოეთიდან საათის ისრის მიმართულებით): ფრანაქონ სი აიუტთაია, პათუმ თჰანი, ბანგკოკი და ნაქონპათომი . ნონთაბური ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული პროვინციაა ბანკოკის შემდეგ. პროვინციის ღირსშესანიშნაობებიდან აღსანიშნავია ბანგ კვანგის ცენტრალური ციხე.

 გეოგრაფია 
ნონთაბური ბანკოკიდან ჩრდილო – დასავლეთით, მდინარე ჩაო – ფრაიაზე მდებარეობს. პროვინცია არის უფრო დიდი ბანგკოკის მეტროპოლიტური არეალის ნაწილი. უმეტეს ნაწილში იგი ისეთივე ურბანიზებულია, როგორც დედაქალაქი  და ამ განვითარებიდან გამომდინარე ბანგკოკსა და პროვინციას შორის რეალური საზღვრის დადგენა შეუძლებელია. 

 ისტორია 
ნონთაბური ქალაქად მე -16 საუკუნის შუა პერიოდში გამოცხადაა. მანამდე ამ ტერიტორიაზე სოფელი მდებარეობდა, სახელად თალათ ხვანი. მეფე პრასატ ტონგის მეფობის დროს გაიჭრა არხი, მდინარე ჩაო ფრაიადან წყლის გამოდინების მიზნით. მდინარემ მიმართულება შეიცვალა და დღესდღეობით ხელოვნურად გაჭრილი კალაპოტი აქვს. 1665 წელს მეფე ნარაიმ ციხე ააშენა, მდინარესთან სტრატეგიულობის მიზნით. მალევე ციხის მიმდებარე ტერიტორიაზე ქალაქი გაშენდა. 

1943-1946 წლებში პროვინცია ბანგკოკის ნაწილს წარმოადგენდა.

 სიმბოლოები 
პროვინციის ბეჭედზე გამოსახულია თიხის ჭურჭელი, რომელიც ნონთაბურისთვის ტრადიციულ პროდუქტს წარმოადგენს.  პროვინციული ყვავილი და ხე არის ყვითელი ალის ხე ( Peltophorum pterocarpum ).

პროვინციის სლოგანი ითარგმნება როგორც ,,დიდი სამეფო სასახლე, ცნობილი სუან სომდეტი, კო კრეტის ჭურჭელი, ცნობილი უძველესი ტაძრები, გემრიელი დურიანები და მშვენიერი სამთავრობო ოფისი". სამეფოს დაქვემდებარებაში არის ფრა ტამანაკ ნონთაბური, რომელიც მუეანგ ნონთაბურის რაიონში მდებარეობს. ის  პრინც მაჰა ვაჯირალონგკორნის ყოფილი რეზიდენციაა. პრინცესა დედა სრინაგარინდრას ბაღი (სუან სომდეტი) არის წყლის ბაღი, სადაც პრინცესა სრინაგარინდას ქანდაკება მდებარეობს. ეს ადგილი პაკ კრეტის რაიონშია. პროვინციის ადმინისტრაციის შენობამ ერთხელ მიიღო ჯილდო, როგორც ყველაზე ლამაზი შენობა შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაქვემდებარებაში.

 ადმინისტრაციული დაყოფა 
მინი|173x173px| ნონთაბურის პროვინციის რუკა|მარცხნივ

 პროვინციის მთავრობა 
პროვინცია დაყოფილია ექვს ოლქად ( ამფოები ).  ოლქები შემდგომი იყოფა 52 ქვე- ოლქად ( ტამბონები ) და 433 სოფლად ( მუბანები ).
მუეანგ ნონთაბური
ბანგ კრუაი
ბანგ იაი
ბანგ ბუა თონგ
საი ნოი
პაკ კრეტ

 Ადგილობრივი მმართველობა 
2020 წლის 8 სექტემბრისთვის არსებობს: ერთი ნონთაბურის პროვინციული ადმინისტრაციული ორგანიზაცია - PAO ( ongkan borihan suan changwat ) და ოცდაორი მუნიციპალური ( thesaban ) რაიონი პროვინციაში. დედაქალაქ ნონთაბურს და პაკ კრეტს აქვთ ქალაქის ( thesaban nakhon ) სტატუსი. შემდეგ ათს აქვს ქალაქის ( thesaban mueang ) სტატუსი და ათი ქვეგანყოფილების მუნიციპალიტეტი ( thesaban tambon ). 
ქალაქის მუნიციპალიტეტები ხალხი 1 ნონთაბური  254 375  2 პაკ კრეტი  190,272
მცირე ზომის ქალაქის მუნიციპალიტეტები ხალხი 1 მაი ბანგ ბუა თონგი  54 554  6 ბანგ კრუაი  44,138 2 ბანგ ბუა თონგი  51 420  7 ბანგ ხუ რატი  40,070 3 ბანგ რაკი პატანა  46 766  8 ბანგ სი მუეანგი  32 880 4 ფიმონ ვირთხა  46 803  9 საი მა  23,316 5 ბანგ მაე ნანგი  45 974 10 ბანგ კრანგი  23,010
ქვეგანყოფილებები ხალხი 1 პლაი ბანგი  45 573  6 ბანგ იაი  11 620 2 საო თონგ ჰინი  39,315  7 ბანგ სი თონგი  11,203 3 სალა კლანგი  18 582  8 ბანგ ფლაპი  10 417 4 ბან ბანგ მუანგი  17,526  9 ბანგ მუანგი   5 843 5 ბანგ ლენი  16 050 10 საი ნოი   2,547

 სოფლის მეურნეობა 
ნონთაბურის პროვინცია ცნობილია ქვეყანაში საუკეთესო დურიანების გაზრდით . დურიანი ამ პროვინციაში ცნობილი ხილია, რომელიც 400 წლის განმავლობაში მოჰყავთ.  ნაყოფი ცნობილია როგორც ,,დურიანი ნონი", რაც დურიანს ნონთაბურის პროვინციიდან.   สำนักบรรณสารสนเทส มสธ. ทุเรียนนนท์ ฝ่ายอุทยานการศึกษา สำนักการศึกษาต่อเนื่อง มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช (Accessed on 9 September 2015) იგი ასევე ცნობილია, როგორც ყველაზე ძვირადღირებული დურიანი მსოფლიოში.  ნონთაბურში დურიანის ექვსი სახებაა, რომლებიც არის: კოპი, ლუანგი, კან იაო, კამპანი, ტონგ იოი და სხვა.  დურიანის ბაღების უმეტესობა არის მდინარეების მახლობლად, როგორიცაა ჩაო ფრაია. ეს იმიტომ ხდება, რომ მდინარის გვერდით ნიადაგი კარგია მცენარეების მოსაყვანად, განსაკუთრებით კი დურიოს ხეებისთვის.  წყალდიდობებისა და გარემოს დაბინძურების გამო ბაღების რაოდენობა თანდათანობით შემცირდა.   მცენარის ფასი მის სახეობასა და ხარისხზეა დამოკიდებული. კან იაო ყველაზე ძვირი სახეობაა, რომლის ერთი ნაყოფის ფასიც დაახლოებით 10 000 ბატიდან 20 000 ბატამდე (დაახლოებით 600 აშშ დოლარი) მერყებობს. ფასიდან გამომდინარე კან იაო ადგილობრივ ბაზრებზე არ იყიდება. მაღალ ფასს ძირითადად დურიოს ამ სახეობის იშვიათობა წარმოადგენს.. 2011 წლის  წყალდიდობამ ნონთაბურის თითქმის ყველა დურიოს ხე გაწმინდა, დაზიანებულების სანაცვლოდ კი მხოლოდ მცირე რაოდენობის ნერგი დარგეს.   საცხოვრებელი ტერიტორიების ზრდის გამო სასოფლო- სამეურნეო დანიშნულების მიწების რიცხვმა იკლო. 

 ჯანდაცვა 
ნონთაბურის მთავარი საავადმყოფო, რომელსაც საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სამინისტრო ხელმძღვანელობს არის ფრა ნანგ კლაოს საავადმყოფო. პროვინციაში ასევე მდებარეობს სრითანიას საავადმყოფო — უდიდესი ფსიქიატრიული საავადმყოფო მთელს ტაილანდში.

 2017 წლის ადამიანის განვითარების ინდექსი 
ჯანმრთელობა Განათლება დასაქმება შემოსავალი95x95პქ100x100პქ100x100პქ100x100პქ10 3 34 3 საცხოვრებელი ოჯახი ტრანსპორტი Მონაწილეობა100x100პქცენტრი|85x85პქ100x100პქ96x96პქ61 30 1 73
2003 წლიდან, გაეროს განვითარების პროგრამამ (UNDP) ტაილანდში პროგრესი განიცადა. აქ ადამიანის გავითარება ქვე-ეროვნულ დონეზე ხდება, რომელიც მოიცავს ადამიანის განვითარების რვავე ძირითად სფეროს. ეკონომიკური და სოციალური განვითარების ეროვნულმა საბჭომ ცალკეულ პროვინციების განვითარებაზე (NESDB) პასუხისმგებლობა 2017 წლიდან აიღო.
რანგი კლასიფიკაცია  1 - 15 ,,მაღალი" 16 - 30 ,,გარკვეულწილად მაღალი" 31 - 45  ,,საშუალო" 45 - 60 ,,გარკვეულწილად დაბალი" 61 - 77  ,,დაბალი"

 სქოლიო 

კატეგორია:ტაილანდის პროვინციები