მანფრედ ეიგენი

მანფრედ ეიგენი (; დ. 9 მაისი, 1927 — გ. 6 თებერვალი, 2019) — გერმანელი ბიოფიზიკური ქიმიკოსი. 1967 წელს სწრაფი ქიმიური რეაქციების გაზომვაზე მუშაობით მოიპოვა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. 

ეიგენის კვლევამ მნიშვნელოვანი პრობლემები გადაჭრა ფიზიკურ ქიმიაში და ხელი შეუწყო ცოცხალ ორგანიზმებში ქიმიური პროცესების გაგებას. 

ბიოგრაფია
გერმანელი მეცნიერი მანფრედ ეიგენი დაიბადა 1927 წლის 9 მაისს, ბოხუმში, გერმანიაში. იყო ჰედვიგ და ერნსტ ეიგენის ვაჟი. ბავშვობაში გატაცებული იყო მუსიკით, სწავლობდა ფორტეპიანოზე დაკვრას. 

1951 წელს გოტინგემის უნივერსიტეტისგან მიენიჭა დოქტორის ხარისხი. 1953 წლის დასაწყისში მუშაობდა მაქს პლანკის ინსტიტუტში, 1964 წელს გახდა ინსტიტუტის დირექტორი. ბრაუნშვაიგის ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორი. 1982 წლიდან 1993 წლამდე გერმანიის ეროვნული დამსახურების ფონდის პრეზიდენტი. ასევე იყო ატომური მეცნიერების ბიულეტენის სპონსორთა საბჭოს წევრი. 1967 წელს, რონალდ ნორიშთან და ჯორჯ პორტერთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიაში. 

ეიგენმა დააარსა ორი ბიოტექნოლოგიური კომპანია, ევოტექი და დირევო. 

1981 წელს გახდა მსოფლიოს კულტურული საბჭოს თანადამფუძნებელი. მიუხედავად ათეისტობისა, იყო პაპის სახელობის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი. გარდაიცვალა 2019 წლის 6 თებერვალს, 91 წლის ასაკში. 

ეიგენი პირველად ქორწინებაში იყო ელფრიდ მულერთან, რომელთანაც ორი შვილი ეყოლა. მოგვიანებით იგი დაქორწინდა ავსტრიელ ბიოქიმიკოსზე, რუთილდ ვინკლერ-ოსვატიჩზე, რომელთანაც ხანგრძლივი სამეცნიერო პარტნიორობა აკავშირებდა.

ბიბლიოგრაფია
 Manfred Eigen, "From Strange Simplicity to Complex Familiarity: A Treatise on Matter, Information, Life and Thought." 2013 Oxford University Press.
 Eigen (1971) Selforganization of matter and the evolution of biological macromolecules. Naturwissenschaften, Vol. 58, Nr. 10, pp. 465–523.
Manfred Eigen, Ruthild Winkler: The Laws of the Game: How The Principles of Nature Govern Chance, 1983, Princeton University Press, 
Manfred Eigen, "Molekulare Selbstorganisation und Evolution." (Self organization of matter and the evolution of biological macro molecules.) Naturwissenschaften 58 (10). 1971 pp. 465–523.  In English.  Influential theoretical paper on origin-of-life biochemistry.
 Manfred Eigen tells his life story at Web of Stories (video)

Interview with Manfred Eigen by Harry Kroto, NL Freeview video provided by the Vega Science Trust.
"Falls ein Gott die Naturgesetze erschuf, so erschuf er auch das Leben durch Evolution" (in German) Interview with Manfred Eigen from 2004, Archive

რესურსები ინტერნეტში
 "The institute congratulates Manfred Eigen on his 90th birthday!"  at mpibpc.mpg.de

  including the Nobel Lecture, December 11, 1967 Immeasurably Fast Reactions

სქოლიო

კატეგორია:გერმანელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით