კატარული რიალი

კატარული რიალი (ნიშანი: QR და ر.ق; კოდი: QAR) — კატარის სახელმწიფოს ვალუტა. იგი იყოფა 100 დირჰამად (არაბულად:  درهم‎). ის ხშირად იწერება შემოკლებებით QR (ინგლისურად) და ر.ق (არაბულად).

 ისტორია 
1966 წლამდე კატარი ოფიციალურ ვალუტად იყენებდა ინდურ რუპიას. როდესაც ინდოეთმა რუპია გააფასურა 1966 წელს, ყატარმა, სხვა სახელმწიფოებთან ერთად, რომლებიც იყენებენ ყურის რუპიას, საკუთარი ვალუტის შემოღება გადაწყვიტეს."Monetary System in Qatar Historical Background".

საკუთარი ვალუტის შემოღებამდე, კატარში იყენებდნენ საუდის არაბეთის რიალს. მოგვიანებით მიიღეს გადაწყვეტილება კატარისა და დუბაის რიალის შემოღების შესახებ, რის ფარგლებშიც ხელშეკრულებას 1966 წლის 21 მარტს მოაწერეს ხელი. საუდური რიალის ღირებულება იყო 1.065 ყურის რუპია, ხოლო კატარისა და დუბაის რიალი გაუფასურებამდე იყო ყურის რუპიის ტოლი.

დუბაის არაბეთის გაერთიანებულ საემიროებში შესვლის შემდეგ, კატარმა ვალუტის დუბაისგან გამოყოფის მცდელობა დაიწყო, რომელიც დასრულდა 1973 წლის 19 მაისს. ძველი ბანკნოტები კიდევ მიმოქცევაში იყო 90 დღის განმავლობაში, ამ ვადის ამოწურვის შემდეგ კი მთლიანად გაქრა.

 მონეტები 
1966 წელს კატარისა და დუბაის სახელით შემოიღეს მონეტები 1, 5, 10, 25 და 50 დირჰამის ღირებულებით. 1973 წელს შემოვიდა მონეტების ახალი სერია იმავე ზომებით და კომპოზიციებით, როგორც წინა მონეტები, მაგრამ ამ შემთხვევაში მათზე მხოლოდ კატარის სახელი იყო დატანილი. 

ჰამადის მონეტები (კატარი) სურათი მნიშვნელობა დიამეტრი მასა კომპოზიცია ნაპირები ავერსი უკუ წლის ავერსი რევერსი პირველი მოჭრა გამოყენება შეწყდა 1 დირჰამი 15 მმ 1,4 გ სპილენძის მოპირკეთებული ფოლადი გლუვი თარიღები თავზე. კატარის ემბლემა, რომელიც შედგება ორი გადაჯვარედინებული მოხრილი ხმლისგან და მათ შორის მცურავი გემისაგან (dhow), რომელიც ტალღებზე მიცურავს კუნძულის გვერდით, ორი პალმის ხეების გასწვრივ. მნიშვნელობა 2000 წელი  5 დირჰამი 22 მმ 2,83 გ სპილენძის მოპირკეთებული ფოლადი გლუვი თარიღები თავზე. კატარის ემბლემა, რომელიც შედგება ორი გადაჯვარედინებული მოხრილი ხმლისგან და მათ შორის მცურავი გემისაგან (dhow), რომელიც ტალღებზე მიცურავს კუნძულის გვერდით, ორი პალმის ხეების გასწვრივ. მნიშვნელობა 2000 წელი  10 დირჰამი 27 მმ 7,52 გ სპილენძის მოპირკეთებული ფოლადი გლუვი თარიღები თავზე. კატარის ემბლემა, რომელიც შედგება ორი გადაჯვარედინებული მოხრილი ხმლისგან და მათ შორის მცურავი გემისაგან (dhow), რომელიც ტალღებზე მიცურავს კუნძულის გვერდით, ორი პალმის ხეების გასწვრივ. მნიშვნელობა 2000 წელი  25 დირჰამი 20 მმ 3,2 გ ნიკელით მოპირკეთებული ფოლადი რიდიანი თარიღები თავზე. კატარის ემბლემა, რომელიც შედგება ორი გადაჯვარედინებული მოხრილი ხმლისგან და მათ შორის მცურავი გემისაგან (dhow), რომელიც ტალღებზე მიცურავს კუნძულის გვერდით, ორი პალმის ხეების გასწვრივ. მნიშვნელობა 2000 წელი  50 დირჰამი 25 მმ 5,8 გ ნიკელით მოპირკეთებული ფოლადი რიდიანი თარიღები თავზე. კატარის ემბლემა, რომელიც შედგება ორი გადაჯვარედინებული მოხრილი ხმლისგან და მათ შორის მცურავი გემისაგან (dhow), რომელიც ტალღებზე მიცურავს კუნძულის გვერდით, ორი პალმის ხეების გასწვრივ. მნიშვნელობა 2000 წელი
ტამიმის მონეტები (კატარი) სურათი მნიშვნელობა დიამეტრი მასა კომპოზიცია პირას ავერსი უკუ წლის ავერსი რევერსი პირველი მოჭრა გაყვანა 1 დირჰამი 15 მმ 1,4 გ სპილენძის მოპირკეთებული ფოლადი გლუვი თარიღები თავზე. კატარის ემბლემა, რომელიც შედგება ორი გადაჯვარედინებული მოხრილი ხმლისგან და მათ შორის მცურავი გემისაგან (dhow), რომელიც ტალღებზე მიცურავს კუნძულის გვერდით, ორი პალმის ხეების გასწვრივ. მნიშვნელობა 2016 წელი  5 დირჰამი 22 მმ 2,83 გ სპილენძის მოპირკეთებული ფოლადი გლუვი თარიღები თავზე. კატარის ემბლემა, რომელიც შედგება ორი გადაჯვარედინებული მოხრილი ხმლისგან და მათ შორის მცურავი გემისაგან (dhow), რომელიც ტალღებზე მიცურავს კუნძულის გვერდით, ორი პალმის ხეების გასწვრივ. მნიშვნელობა 2016 წელი  10 დირჰამი 27 მმ 7,52 გ სპილენძის მოპირკეთებული ფოლადი გლუვი თარიღები თავზე. კატარის ემბლემა, რომელიც შედგება ორი გადაჯვარედინებული მოხრილი ხმლისგან და მათ შორის მცურავი გემისაგან (dhow), რომელიც ტალღებზე მიცურავს კუნძულის გვერდით, ორი პალმის ხეების გასწვრივ. მნიშვნელობა 2016 წელი  25 დირჰამი 20 მმ 3,2 გ ნიკელით მოპირკეთებული ფოლადი რიდიანი თარიღები თავზე. კატარის ემბლემა, რომელიც შედგება ორი გადაჯვარედინებული მოხრილი ხმლისგან და მათ შორის მცურავი გემისაგან (dhow), რომელიც ტალღებზე მიცურავს კუნძულის გვერდით, ორი პალმის ხეების გასწვრივ. მნიშვნელობა 2016 წელი  50 დირჰამი 25 მმ 5,8 გ ნიკელით მოპირკეთებული ფოლადი რიდიანი თარიღები თავზე. კატარის ემბლემა, რომელიც შედგება ორი გადაჯვარედინებული მოხრილი ხმლისგან და მათ შორის მცურავი გემი (dhow), რომელიც ტალღებზე მიცურავს კუნძულის გვერდით, ორი პალმის ხეებით. მნიშვნელობა 2016 წელი

 ბანკნოტები 
1966 წლის 18 სექტემბერს კატარისა და დუბაის სავალუტო საბჭომ შემოიღო 1, 5, 10, 25, 50 და 100 რიალის ღირებულების ბანკნოტები. ეს ჩანაცვლდა 1973 წლის 19 მაისს კატარის სავალუტო სააგენტოს ბანკნოტებით 1, 5, 10, 100 და 500 რიალის ნომინალებით; 50 რიალის ღირებულების ნოტა დაიბეჭდა 1976 წელს. კატარის ცენტრალური ბანკი შეიქმნა მე-15 ბრძანებულებით 1973 წლის 5 აგვისტოს. კატარის სავალუტო სააგენტოს მიერ გამოშვებული ყველა მონეტა და ბანკნოტი გამოიყენებოდა წლების განმავლობაში. 
მიმდინარე სერიები მნიშვნელობა მთავარი ფერი აღწერა ავერსი უკუ 1 რიალი ნაცრისფერი კატარის გერბი მშობლიური ფრინველები 5 რიალი მწვანე კატარის ეროვნული მუზეუმი, აქლემი, ორიქსები 10 რიალი ნარინჯისფერი დაუ, ქვიშის დიუნები 50 რიალი ვარდისფერი მარგალიტის ხელთაა და კატარის ცენტრალური ბანკის შენობის ხედი 100 რიალი მწვანე და ოქრო ძველი მეჩეთი და ალ-შაკაბის ინსტიტუტი 500 რიალი ლურჯი შავარდენი, კატარის ამირა, რომელლის ფონზეც მთავრობის შენობაა გამოსახული.

 ფიქსირებული გაცვლითი კურსი 
კატარის რიალი უკავშირდება აშშ დოლარს ფიქსირებული გაცვლითი კურსით 1 აშშ დოლარი = 3,64 კატარული რიალი. ეს მაჩვენებელი ყატარის კანონში შეიტანეს 2001 წლის No34 სამეფო ბრძანებულებით, რომელსაც 2001 წლის 9 ივლისს ხელს აწერდა კატარის ემირი ჰამად ბინ ხალიფა ალ თანი .

(1) მუხლში ნათქვამია, რომ კატარის რიალის გაცვლითი კურსი უნდა შეიცვალოს აშშ დოლართან მიმართებაში  და უნდა ადგენდეს საზღვრებს 3.6415 QR და 3.6385 QR-ს შორის. მე -2 მუხლის თანახმად, კატარის ცენტრალურ ბანკს ეძლევა უფლებამოსილება განსაზღვროს აშშ დოლარის მოცულობისა და გაყიდვის დრო და ამგვარი გაყიდვებისა და გადახდების მასთან დაკავშირებული პირობები. (3) მუხლი აუქმებს 1975 წლის სამეფო დადგენილებას, რომლის თანახმად რიალი ოფიციალურად იყო დაკავშირებული საერთაშორისო სავალუტო ფონდის სპეციალურ უფლებებზე (SDR). Qatar Central Bank: Instructions to Banks, Volume 1  

 2017 წლის კატარის დიპლომატიური კრიზისის შედეგი 
2017 წლის კატარის დიპლომატიური კრიზისის საპასუხოდ, კატარის ბლოკირების მქონე ქვეყნების ბანკებს მოუწიათ შეეწყვიტათ ვაჭრობა კატარის ბანკებთან. ამან გამოიწვია ლიკვიდურობის შემცირება და დაშორება ფიქსირებული გაცვლითი კურსიდან. ამ პერიოდში 3.81 რიალს შეესაბამებოდა 1 აშშ დოლარი.  ეს სიტუაცია გაგრძელდა 2017 წლის დეკემბრამდე.  

ამან ასევე გამოიწვია კატარის ბანკნოტების ყატარის საზღვარგარეთ ვაჭრობის შეჩერება გარკვეული ქვეყნების გარკვეულ ბანკებთან, როგორიცაა დიდი ბრიტანეთი. 

თვით კატარის სახელმწოფოს ტერიტორიის ფარგლებში, კატარის ცენტრალურმა ბანკმა განაგრძო ფიქსირებული კურსით აშშ დოლარის ყიდვა-გაყიდვა.

 სქოლიო 

კატეგორია:კატარი
კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები