ბაქოს ღვთისმშობლის ეკლესია

ბაქოს ღვთისმშობლის ეკლესია () — სომხური სამოციქულო ეკლესია იჩერი-შეჰერის კვარტალში აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. იგი მდებარეობდა ქალწულის კოშკიდან არც ისე შორს, ხაგიგატ რზაევას ქუჩის გადასახვევთან ნეფთიანიკოვის გამზირამდე. იგი 90–იან წლებში დაანგრიეს. დღეისათვისა ტერიტორიაზე დაცულია ეკლესიის სამრეკლოს ქვედა ნაწილი.

ისტორია
უნდა აღინიშნოს, რომ სურბ ასტვაცაცინის სომხური ეკლესიის შესახებ, რომელიც ღვთისმშობლის სახელობის იყო დღეისათვის თითქმის არანაირი ინფორმაცია არ შემორჩენილა ან თუ არის შემორჩენილი ეს ინფორმაცია საკმაოდ მწირია. ზოგიერთი ცნობით, იგი აშენდა 1797-1799 წლებში ბაქოს ძველ ნაწილში, იჩერი-შეჰერის კვარტალში, სომხეთის ქარვასლის მახლობლად, ქალწულის კოშკის მარცხენა მხარეს. 

გარდა ამისა, არსებობს მოსაზრება, რომ ბაქოს ციხის ტერიტორიაზე კიდევ ერთი და იგივე სახელწოდების ეკლესია დანგრეულია ჯერ კიდევ გასული საუკუნის 30-იან წლებში, ხოლო სომხური ეკლესია, რომელიც ქალწულის კოშკის ძირში იყო, უფრო ძველი იყო და შესაძლოა ეს იყოს ის ეკლესია, რომელსაც ჰამადალა კაზვინი ახსენებს. XIX საუკუნის ბოლოს სომეხმა მღვდელმა მარკარ ბარხუდარიანტმა, რომელიც ბაქოში ვიზიტით იმყოფებოდა, აღნიშნა, რომ ბაქოს სომხებს ორი ქვის ეკლესია აქვთ: დიდი წმინდა გრიგოლ განმანათლებლის სახელობისა და პატარა სურბ ასტვაცაცინის (წმიდა ღვთისმშობლის სახელობის). ეს უკანასკნელი მისთვის დამახასიათებელი იყო როგორც ძალიან ძველი, რასაც მოწმობს არქიტექტურული სტრუქტურის შიდა და გარე ფორმები М. Бархударянц, Աղվա¬ նից երկիր և դրացիք, Թ.. 1893 стр. 153.

ვინაიდან იჩერი-შეჰერის რეგიონში არც ისე ბევრი სომეხი ცხოვრობდა ბაქოს დანარჩენ ნაწილთან შედარებით, ეკლესიას დიდი სამრევლო არ ჰქონია. ამავე მიზეზით, მის შესახებ მცირე ინფორმაციაა დაცული. ტერიტორია, რომელზეც ეკლესია აშენდა, თაყვანისმცემლობის ადგილი იყო, ამიტომ თითოეული აღმსარებლობის წარმომადგენელი ცდილობდა აქ საკუთარი სიწმინდეების არსებობას. გარდა ამისა, ბაქოს მკვიდრთა შორის არსებობდა ლეგენდა, რომლის თანახმადაც ტაძარი აღმართეს ცეცხლთაყვანისმცემელთა უძველესი წარმართული ტაძრის ადგილზე.

გამოჩენილი ბრიტანელი ჟურნალისტი, ექსპერტი კავკასიის საკითხებში, თანამედროვე ამიერკავკასიის შესახებ გამოკვლევის ავტორი თომას დე ვაალი აღნიშნავს, რომ ერთ-ერთი ცნობილი დიპლომატის თქმით, რომელიც ბაქოში 1992 წელს მუშაობდა, 1992 წელს ყარაბაღის კონფლიქტის გაღვივების შემდგომ, ეკლესია დაანგრიეს Thomas de Waal: Black Garden – Armenia and Azerbaijan Through Peace and War. New York University Press, 2003. , p. 103..

რესურსები ინტერნეტში
 სომხური ეკლესიები აზერბაიჯანში 

სქოლიო

კატეგორია:სომხური ეკლესიები აზერბაიჯანში
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია: ბაქოს ეკლესიები
კატეგორია:აზერბაიჯანის შენობა-ნაგებობები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები