ალექსანდრე განგებლოვი

ალექსანდრე განგებლოვი, განგებლიძე (დ. 13 იანვარი, 1801, სოფელი ბოგდაროვკა, ვერხნედნეპროვსკის მაზრა, ეკატერინოსლავის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 26 დეკემბერი, 1891, იქვე) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, დეკაბრისტი,  ქართველი გენერლის, ს. განგებლოვის შვილი. 

ბიოგრაფია
სწავლობდა ოდესაში რიშელიეს ლიცეუმში. 1813 წელს ჩარიცხეს პაჟთა კორპუსში. 1821 წელს დაიწყო სამხედრო სამსახური ლაიბგვარდიის იზმაილის პოლკში პრაპორჩიკის ჩინით. 1825 წელს გახდა „სამხრეთის საზოგადოების“ პეტერბურგის უჯრედის წევრი, მონაწილეობდა „ჩრდილოეთის საზოგადოების“ მუშაობაში. დეკაბრისტების აჯანყების ჩაქრობის ჩემდეგ დააპატიმრეს და ჯერ კრონშტადტის, შემდეგ კი პეტრე-პავლეს ციხეში ჩასვეს. მეფის განკარგულებით სასამართლოსათვის არ გადაუციათ. 

1826 წლის 13 ოქტომბერს პატიმრობიდან გაათავისუფლეს და გადაიყვანეს ვლადიკავკაზის გარნიზონში. შემდეგ მსახურობდა ყაბარდოს ქვეით პოლკში, მე-8 პიონერულ ბატალიონში. მონაწილეობდა 1826-1828 წლების რუსეთ-სპარსეთის და 1828-1829 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომებში. თავი გამოიჩინა ერევნის იერიშის დროს (1827) და ქალაქის აღების შემდეგ დაინიშნა პლაც-მაიორად. მოხალისედ იბრძოდა ახალციხესთან (1828). 

ომის დასრულების შემდეგ მსახურობდა თბილისში. 1832 წელს სამსახურიდან გადადგა და ბოგოდაროვკაში საკუთარ მამულში დასახლდა. 1850 წლამდე შეზღუდული იყო წოდებრივ უფლებებში. 1860 წლის დასაწყისში მუშაობდა მომრიგებელ-შუამავლად. 1888 წელს რუსულ ენაზე გამოაქვეყნა „დეკაბრისტის მოგონებები“.

ლიტერატურა

ქართველები უცხოეთში, წ. 1, გვ.55 თბილისი, 2012
მეგრელიძე, შ. ჩვენი სახელოვანი სამხედრო წინაპრები, გვ. 43  თბილისი, 1979
ბარამია, ლ. „დეკაბრისტები საქართველოში“, თბილისი, 1955
ბარამია, ლ. „დეკაბრისტი ა. განგებლოვი“, თბილისი, 1951

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 13 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1801
კატეგორია:გარდაცვლილი 1891
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 დეკემბერი
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:დეკაბრისტები