აზიური თამაშები

აზიური თამაშები ასევე ცნობილია ასიადა-ს სახელწოდებითChina's Great Leap: The Beijing Games and Olympian Human Rights Challenges. Seven Stories. 4 January 2011. p. 51. ISBN 9781583228432. asian games also known as asiad. —კონტინენტური მულტისპორტული შეჯიბრი, რომელიც ტარდება ოთხ წელიწადში ერთხელ მთელი აზიის სპორტსმენებისთვის. თამაშები ტარდება აზიის ოლიმპიური საბჭოს (OCA) ეგიდით"OCA History". OCA. Archived from the original on 22 May 2011. Retrieved 14 August 2010. და რეგულირდება საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მიერ. თითოეული ადგილისათვის განკუთვნილია მედლები: ოქრო — პირველი ადგილისთვის, ვერცხლი — მეორე, ბრინჯაო — მესამე." Asian Games Taps Three-Time Olympic Sportscaster For New Sports Radio Talk Show". Sports Biz Asia. 8 February 2010. Archived from the original on 27 November 2010. Retrieved 8 September 2010.

აზიურ თამაშებს ცხრა ქვეყანამ უმასპინძლა. მონაწილეობდა 46 ქვეყანა, მათ შორის ისრაელი, რომელიც თამაშებიდან მოხსნეს 1974 წელს მათი ბოლო მონაწილეობის შემდეგ.

შეჯიბრი იწყება მონაწილე ქვეყნის ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტების აღლუმით. დაჯილდოების ცერემონიალს თან ახლავს ეროვნული დროშა და ჰიმნი. გამოყენებულია ცხრილები, რომლებიც აჩვენებს თითოეული ქვეყნის მიერ მიღებული მედლების რაოდენობას.

 ისტორია 

 შორეული აღმოსავლეთის თამაშები 
აზიური თამაშები განვითარდა მცირე სპორტული მოვლენებიდან. შორეული აღმოსავლეთის ჩემპიონატის თამაშები შეიქმნა სამი ქვეყნის: იაპონიის იმპერიის, ფილიპინების და ჩინეთის რესპუბლიკის ერთიანობისა და თანამშრომლობის საჩვენებლად. პირველი ასეთი თამაშები ჩატარდა მანილაში 1913 წელს. მოგვიანებით აზიის სხვა ქვეყნებიც დაესწრნენ. თამაშები შეწყდა 1938 წელს, როდესაც იაპონია შეიჭრა ჩინეთში და დაიწყო ექსპანსია წყნარ ოკეანის რეგიონში."Far Eastern Championship Games". Olympic Council of Asia. Archived from the original on 26 February 2014. Retrieved 19 November 2014.

 აზიური თამაშების წარმოშობა 
მინი|1951 წლის პირველი აზიური თამაშების ინდოეთის მარკა
ალტ=აზია|მარცხნივ|მინი|აზია
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ აზიის რამდენიმე ქვეყანამ მოიპოვა დამოუკიდებლობა. ბევრმა ახალმა ქვეყანამ მოისურვა ახალი ტიპის კონკურსის ჩატარება, რაც ხელს შეუწყობდა ურთიერთგაგების გაძლიერებას. 1948 წლის აგვისტოში, ლონდონში მეთოთხმეტე ოლიმპიური თამაშების დროს, ინდოეთის ოლიმპიურმა კომიტეტმა აზიის სპორტული გუნდების ხელმძღვანელები მიიწვია აზიური თამაშების ჩატარების იდეის განსახილველად. ისინი შეთანხმდნენ „აზიის მძლეოსნობის ფედერაციის“ შექმნაზე. 1949 წლის თებერვალში იგი ოფიციალურად შეიქმნა და ეწოდა „აზიური თამაშების ფედერაცია“. გადაწყდა პირველი აზიური თამაშების ჩატარება ნიუ დელიში. თამაშები ჩატარდა 1951 წლის მარტში, მასში მონაწილეობა მიიღეს 11 ქვეყნის სპორტსმენებმა. თამაშების პროგრამაში შედიოდა მძლეოსნობა, ველოსიპორტი, კალათბურთი აზიური თამაშები // ყაზახეთი.ალმა-ათის ეროვნული ენციკლოპედია. 2004. — Т. I. — ISBN 9965-9389-9-7..

 ფედერაციის ტრანსფორმაცია 
1962 წელს ფედერაციაში შეიქმნა უთანხმოება ტაივანისა და ისრაელის დაშვების შესახებ. ინდონეზია, რომელიც თამაშებს მასპინძლობდა, ეწინააღმდეგებოდა ამ ქვეყნების ფედერაციაში მიღებას."Penalty Dealt to Indonesia". Spokane Daily Chronicles. 13 September 1962. Retrieved 14 August 2010. Warming. The age 1962.30 August 1962. Retrieved 14 August 2010. 1970 წელს სამხრეთ კორეამ ვერ შეძლო თამაშების ჩატარება ჩრდილოეთ კორეის მხრიდან არსებული საფრთხის გამო, თამაშები ჩატარდა ტაილანდის დედაქალაქ ბანგკოკში, სამხრეთ კორეის რესურსების გამოყენებით.1973 წელს დაიწყო უთანხმოება ამერიკის შეერთებული შტატებისა და ზოგიერთი ქვეყნის მიერ ტაივანისა და ისრაელში არაბთა ეროვნული ოპოზიციის აღიარებასთან დაკავშირებით. 1977 წელს პაკისტანმა ვერ შეძლო თამაშების ჩატარება პაკისტანში სამხედრო გადატრიალების გამო. თამაშები კვლავ გადაიტანეს ბანგკოკში.ამ ინციდენტების შემდეგ, აზიის ეროვნულმა ოლიმპიურმა კომიტეტებმა გადაწყვიტეს აზიური თამაშების ფედერაციის წესდების შეცვლა. შეიქმნა ახალი ასოციაცია, სახელწოდებით აზიის ოლიმპიური საბჭო. ეს საბჭო თამაშებს ადევნებს თვალყურს 1986 წლიდან. ტაივანი მიიღეს, მაგრამ IOC სტანდარტების შესაბამისად მას უწოდებენ „ჩინურ ტაიბეის“."第七届 1974年德黑兰亚运会". data.sports.163.com. Archived from the original on 3 July 2011. Retrieved 9 October 2010. ისრაელი გაირიცხა და მონაწილეობს ევროპულ თამაშებში.
მინი|2006 წლის აზიური თამაშები - დოჰა, კატარი

 გაფართოება 
ალტ=2018 წლის აზიის თამაშების მონაწილე ქვეყნები რუკაზე|მარცხნივ|მინი|2018 წლის აზიის თამაშების მონაწილე ქვეყნები რუკაზე
ზოგიერთი ქვეყნის წინააღმდეგობების მიუხედავად, OCA-მ მიიწვია ყოფილი საბჭოთა რესპუბლიკები 1994 წლის თამაშებზე: ყაზახეთი, ყირგიზეთი, უზბეკეთი, თურქმენეთი და ტაჯიკეთი.

2007 წელს ავსტრალიას OCA– ში შესვლაზე უარი ეთქვა, რადგან ის არის ოკეანიის ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის წევრი (და 2015 წლიდან მონაწილეობს წყნარი ოკეანის თამაშებში).

2010 წელს კრიკეტი პირველად შევიდა აზიურ თამაშებზე.

2018 წლის 20 თებერვალს, ჩრდილოეთ კორეის წარმომადგენელმა საერთაშორისო ოლიმპიურ კომიტეტში, იანგ იუნმა განაცხადა, რომ ჩრდილოეთ კორეას შეუძლია აზიის ზამთრის თამაშების ჩატარება 2021 წელს, კორეის რესპუბლიკასთან (სამხრეთ კორეა) ერთად. იანგ იუნმა ასევე აღნიშნა, რომ შეჯიბრი შეიძლება ჩატარდეს მასკრიონის სათხილამურო კურორტზე, რომელიც მდებარეობს ჩრდილოეთ კორეაში.

 ზაფხულის აზიური თამაშების სია 
წელინომერიადგილიჩატარების დროქვეყნებიწყარო1951Iნიუ-დელი, ინდოეთი4—11 მარტი111954IIმანილა, ფილიპინები1—9 მაისი181958IIIტოკიო, იაპონია 24 მაისი — 1 ივნისი161962IVჯაკარტა, ინდონეზია24 აგვისტო — 4 სექტემბერი121966Vბანგკოკი, ტაილანდი 9—20 დეკემბერი161970VIბანგკოკი, ტაილანდი (2)9—20 დეკემბერი161974VIIთეირანი, ირანი 1—16 სექტემბერი191978VIIIბანგკოკი, ტაილანდი  (3)9—20 დეკემბერი191982IXნიუ-დელი, ინდოეთი (2)19 ნოემბერი — 4 დეკემბერი231986Xსეული, კორეის რესპუბლიკა 20 სექტემბერი — 5 ოქტომბერი221990XIპეკინი, ჩინეთი 22 სექტემბერი — 7 ოქტომბერი361994XIIჰიროსიმა, იაპონია 2—16 ოქტომბერი421998XIIIბანგკოკი, ტაილანდი (4)6—20 დეკემბერი412002XIVპუსანი, კორეის რესპუბლიკა 29 სეაქტემბერი — 14 ოქტომბერი442006XVდოჰა, კატარი 1—15 დეკემბერი452010XVIკუანგჭოუ, ჩინეთი 12—27 ნოემბერი452014XVIIინჩეონი, კორეის რესპუბლიკა19 სექტემბერი — 4 ოქტომბერი452018XVIIIჯაკარტა (2) და პალენბანგი, ინდონეზია 18 აგვისტო — 2 სექტემბერი452022XIXხანგჭოუ, ჩინეთი 10—25 სექტემბერი2026XXნაგოია, იაპონია 19 სექტემბერი — 4 ოქტომბერი 2030 XXI დოჰა, კატარი 2034 XXII ელ-რიადი, საუდის არაბეთი

 მედლების საერთო ჩათვლა 
ადგილიქვეყანა ოქრო ვერცხლი ბრინჯაომთლიანობაში113429006532895295798091328503696606761206341591611754955140600260100061391782856027121159233513898132166396982125255452106311221539011639611427312609520335813568813227614446393200153755101193ჯამში43134295513613 744

 სახეობების ჩამონათვალი 
პროგრამა მოიცავს აზიის მინიმუმ 6 ქვეყანაში კულტივირებული სპორტის სახეობას, რომელთაგან 4 მონაწილეობს რეგულარულ თამაშებში: 

 ნიჩბოსნობა — 1982 წლიდან
 ბადმინტონი — 1962 წლიდან
 კალათბურთი — ყოველთვის
 ბეისბოლი — 1994 წლიდან
 ბილიარდი — 1998 წლიდან
 ბოდიბილდინგი — 2002-2006 წწ.
 კრივი — 1954 წლიდან
 ჭიდაობა — 1954 წლიდან
 ბოულინგი — 1978, 1986 წლიდან
 წყლის პოლო
 ველოსპორტი — 1951, 1958 წლიდან
 ფრენბურთი — 1958 წლიდან
 ხელბურთი — 1982 წლიდან
 ტანვარჯიში — 1974 წლიდან
 გოლფი — 1982 წლიდან
 ნიჩბოსნობა და კანოე — 1990 წლიდან
 ძიუდო — 1986 წლიდან
 კაბადი — 1990 წლიდან
 კარატე — 1994 წლიდან
 საცხენოსნო სპორტი — 1982-1986 წწ., 1994 წლიდან
 კრიკეტი — 2010 წლიდან
 მძლეოსნობა — ყოველთვის
 მაგიდის ჩოგბურთი — 1958-1966 წწ., 1974 წლიდან
 ნაოსნობა — 1970, 1978 წლიდან
 ცურვა — ყოველთვის
 რაგბი -7 — 1998 წლიდან
 სამბო — 2014 წლიდან
 სეპაქტაკრაუ — 1990 წლიდან
 სქვოში — 1998 წლიდან
 თანამედროვე ხუთჭიდი — 1994, 2002 წწ.
 სოფტბოლი — 1990 წლიდან
 სოფთ ჩოგბურთი — 1994 წლიდან
 სპორტული ცეკვები — 2010 წლიდან
 მშვილდოსნობა — 1978 წლიდან
 სროლა — 1954 წლიდან
 ჩოგბურთი — 1958-1966 წწ., 1974 წლიდან
 სამჭიდი — 2006 წლიდან
 ტაეკვონდო — 1986 წლიდან
 ძალოსნობა — 1951-1958 წწ., 1966 წლიდან
 უშუ — 1990 წლიდან
 ფარიკაობა — 1974-1978 წწ., 1986 წლიდან
 ფეხბურთი — ყოველთვის
 ჰოკეი მინდორზე — 1958 წლიდან
 ჭადრაკი — 2006 წლიდან— 1982 წლიდან             ·        

 სხვა აზიური თამაშები 
აზიური თამაშების გარდა, ზამთრის აზიური თამაშები (1986 წლიდან), აზიური დახურული თამაშები (2005 წლიდან ), სანაპიროს აზიური თამაშები (2008 წლიდან ლუწი წლები), აგრეთვე რეგიონალური (შუა აზიის, აღმოსავლეთ აზიის, სამხრეთ აზიის, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიისა და დასავლეთ აზიის).

 სქოლიო 

კატეგორია:სპორტი აზიაში