იოჰანეს ფიბიგერი

იოჰანეს ანდრეას გრიბ ფიბიგერი (; დ. 23 აპრილი, 1867, სილკებორგი, დანია, — გ. 30 იანვარი, 1928, კოპენჰაგენი) — დანიელი ექიმი და პათოლოგი. პირველმა შეძლო ლაბორატორიულ პირობებში ცხოველებში სიმსივნური პროცესის აღძვრა, რამაც ონკოლოგიურ მეცნიერებაზე ძირეული გავლენა მოახდინა. ამისთვის მას 1926 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში.

ბიოგრაფია
იოჰანეს ფიბიგერმა დაამთავრა კოპენჰაგენის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი (1883), შემდეგ მიკრობიოლოგიას ბერლინში სწავლობდა რობერტ კოხთან და ემილ ბერინგთან. 1891 წლიდან მუშაობდა კოპენჰაგენის უნივერსიტეტის ბაქტერიოლოგიურ განყოფილებაში, 1894-1897 წლებში — დანიის სამეფო არმიის სამედიცინო კორპუსში. სადოქტორო დისერტაცია 1895 წელს დაიცვა დიფტერიის ბაქტერიოლოგიის ასპექტებზე. 1900 წელს კოპენჰაგენის უნივერსიტეტის პათოლოგიური ანატომიის პროფესორი გახდა. ასევე იყო დანიის არმიის სამედიცინო სამსახურის ცენტრალური ლაბორატორიის დირექტორი და ექიმი-კონსულტანტი. 

1907 წელს ტუბერკულოზით ინფიცირებული ლაბორატორიული ვირთხების კვლევისას ზოგიერთი ცხოველის კუჭში სიმსივნური წარმონაქმნები აღმოაჩინა და ინტენსიური კვლევის შემდეგ დაასკვნა, რომ ამ სიმსივნეს წინ უსწრებდა კუჭის ანთებითი ცვლილებები, რომელსაც მრგვალი ჭიის ლარვა (Gongylonema neoplasticum) იწვევდა. ლარვა ვირთხის კუჭში ინფიცირებული ტარაკანის შეჭმის შემდეგ ხვდებოდა. 1913 წლისთვის ფიბიგერმა შეძლო აღნიშნული ლარვების ლაბორატორიული თაგვების ორგანიზმში შეტანით კუჭის სიმსივნის გამოწვევა. სიმსივნის განვითარებისა და შემდგომი მეტასტაზირების პროცესზე დაკვირვებით ფიბიგერმა მნიშვნელოვანი არგუმენტები შესძინა იმდროისთვის გაბატონებულ მოსაზრებას, რომ კიბოს მიზეზი ქსოვილების ანთებითი ცვლილებები იყო. ფიბიგერის შრომების ზეგავლენით იაპონელმა მეცნიერმა იამაგივა კაცუსაბურომ შეძლო ლაბორატორიულ ცხოველებში სიმსივნის მოდელირება მათი კანის ქვანახშირის ფისით დაფარვით. ეს მეთოდი შემდეგ თავად ფიბიგერმაც გამოიყენა. შემდგომმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ჭიის ლარვები არ იყო ცხოველებში ანთების უშუალო მიზეზი, თუმცა ფიბიგერის შრომებმა საფუძველი შეუქმნა ექსპერიმენტული ონკოლოგიის განვითარებას.

რესურსები ინტერნეტში

 Johannes Fibiger – Biographical. NobelPrize.org. Nobel Media AB 2020. ციტირების თარიღი: 3 ივლისი, 2020.

სქოლიო

კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:დანიელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:დანიელი მედიკოსები