იპრიტი

იპრიტი — ორგანული ნაერთი, ქიმიური ფორმულით C4H8Cl2S. არის ძლიერ მომწამლავი ნივთიერება. აზიანებს კანსა და ფილტვებს.See:
Mustard gas (Sulphur Mustard) (IARC Summary & Evaluation, Supplement7, 1987). Inchem.org (1998-02-09). Retrieved on 2011-05-29. აქვს ძლერი სუნი, რომელიც მდოგვის სუნს ჰგავს. იპრიტის გაზი, როგორც ქიმიური იარაღი გერმანელებმა გამოიყენეს იპრის ბრძოლაში

სინთეზი
იპრიტი მიიღება გოგირდის დიქლორიდისა და ეთილენის რეაქციით:
SCl2 + 2 C2H4 → (ClCH2CH2)2S

სინთეზის სხვა პროცესში გოგირდის დიქლორიდის ნაცვლად, გამოიყენება დიგორგიდის დიქლორიდი: 

8 S2Cl2 + 16 C2H4 → 8 (ClCH2CH2)2S + S8

მეიერის მეთოდით მიიღება თიოდიგლიკოლისგან, რომელსაც აწარმოებენ კალიუმის სულფიდისა და ქლოროეთანოლის რეაქციით, საბოლოოდ კი ქლორირებას ატარებენ ფოსფორის ტრიქლორიდის თანაობისას:

3 (HOCH2CH2)2S + 2 PCl3 → 3 (ClCH2CH2)2S + 2 P(OH)3

მეიერ-კლარკის მეთოდში მაქლორირებელ აგენტად ფოსფორის ტრიქლორიდის ნაცვლად გამოიყენება კონცენტრირებული ქლორწყალბადმჟავა:
(HOCH2CH2)2S + 2 HCl → (ClCH2CH2)2S + 2 H2O

რესურსები ინტერნეტში
იპრიტი - უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
იპრიტი - უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი

სქოლიო

კატეგორია:ორგანოქლორიდები
კატეგორია:თიოეთერები
კატეგორია:ქიმიური იარაღები