შავნისკარტა ტუკანი

შავნისკარტა ტუკანი, ტუკანი-არიელი () — ფრინველი ტუკანისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია სამხრეთ ამერიკის ტყეებში; ტრინიდადიდან და კოლუმბიიდან ბრაზილიის ატლანტურ სანაპირომდე. მისი სხეულის სიგრძე დაახლ. 45 სმ-ს აღწევს, ნისკარტი 17 სმ-მდეა, მასა 300—430 გრამს შეადგენს. განსაკუთრებით ცვალებადი სახეობაა; ყველა გეოგრაფიული ფორმის საერთო მახასიათებელია შავი ნისკარტი, რომლის ფუძე ღია ფერისაა. კუდზედა მიდამოს შეფერილობა იცვლება თეთრიდან ყვითლამდე და წითლამდე, მკერდისა — შავიდან წითალმდე. ნომინალური ფორმას აქვს თეთრ-ყვითელი გულისპირი, მუქი თვალების გარშემო ცისფერი რგოლები, ნისკარტის ცისფერი ფუძე; იგი ბინადრობს ამაზონეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, სამხრეთით — ამაზონის ქვემო წელამდე. უფრო ქვევით, მდინარის მეორე მხარეს, მას ცვლის მეორე ფორმა, რომელსაც ტუკანი-არიელი ეწოდება (ზოგჯერ თვლიან ცალკე სახეობად — R. ariel). მისი ნისკარტის ფუძე ყვითელი ან ნარინჯისფერია, გულისპირი ნარინჯისფერი, მკერდის ქვედა ნაწილი, კუდზედა მიდამო და კანი თვალის გარშემო წითელი, ფერადი გარსი ცისფერი. ძალიან მყვირალა ფრინველია, ხმა მაღალი, ძლიერი, წკავწკავისებრი ან ყიყინისებრია. იკვებება დიდი ზომის ნაყოფებით, ხშირად — ბანანით; ამის გარდა ჭამს ფეხსახსრიანებს, მოლუსკებს, ბუდიდან იტაცებს კვერცხებსა და ბატყებს, იჭერს მეხეურ ხვლიკებსა და ბაყაყებს. ცხოველურ საკვებს აგროვებს ტოტებისა და ფოთლების ზედაპირიდან, ნაპრალებიდან, შეუძლია ფუტურო მერქნის ამოტეხა. ბუდობს ხის ფუღუროებში, დედალი დებს 2–4 კვერცხს. კარგად შინაურდება, ხშირად ჰყავთ ტყვეობაში (ცოცხლობს 50 წლამდე).

 ქვესახეობები 
გამოიყოფა სამი ქვესახეობა:.
 	— თავდაპირველად აღიწერა როგორც ცალკე სახეობა, გვხვდება ამაზონის ზემო წელზე, დასავლეთ ვენესუელიდან ჩრდილოეთ ბოლივიამდე;
  — გვხვდება ვენესუელაში, გვიანაში, ჩრდილოეთ ბრაზილიაში, ტრინიდადზე;
  — თავდაპირველად აღიწერა როგორც ცალკე სახეობა, გვხვდება ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ბრაზილიაში ამაზონის სამხრეთით.

 სქოლიო 

კატეგორია:ტუკანი