შარლ ნიკოლი

შარლ-ჟიულ-ანრი ნიკოლი (; დ. 21 სექტემბერი, 1866, რუანი, — გ. 28 თებერვალი, 1936, ტუნისი) — ფრანგი ბაქტერიოლოგი. 1909 წელს აღმოაჩინა, რომ ტიფის გადამტანი ადამიანის ტილი იყო, რისთვისაც 1928 წელს მიანიჭეს ნობელის პრემია ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში.

ბიოგრაფია
დაამთავრა პარიზის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი (1893), შემდეგ მშობლიურ რუანში მუშაობდა და ბაქტერიოლოგიურ ლაბორატორიას ხელმძღვანელობდა. 1902 წელს დაინიშნა ტუნისის პასტერის ინსტიტუტის დირექტორად და ამ თანამდებობაზე 31 წელი დაჰყო. მისი ხელმძღვანელობით ინსტიტუტი იქცა წამყვან სამეცნიერო ცენტრად, სადაც აქტიურად მუშავდებოდა ინფექციური დაავადებების შრატებითა და ვაქცინებით მკურნალობის მეთოდები. ტუნისში მოღვაწეობის დროს ნიკოლმა შენიშნა, რომ ტიფის გავრცელება საავადმყოფოების გარეთ ძალიან სწრაფად ხდებოდა, კლინიკის პირობებში კი მნიშვნელოვნად მცირდებოდა, რაც მან პაციენტების სათანადო ჰიგიენასა და საავადმყოფოში ყოველდღიური ტანისამოსის ჩამორთმევას დაუკავშირა. შემდგომი ძიებისა და მაიმუნებში ექსპერიმენტების გზით ნიკოლმა საბოლოოდ, 1909 წელს დაადგინა, რომ დაავადების გადამტანი (ვექტორი) ადამიანის ტილი (Pediculus humanus humanus) იყო. შემდგომ პერიოდში მან ერთმანეთისგან გამიჯნა კლასიკური ტილით გადაცემადი ტიფი და ვირთაგვის ტიფი, რომელიც ადამიანს მღრღნელების ტკიპით გადაეცემა. უშედეგოდ ცდილობდა ტიფის საწინააღმდეგო ვაქცინის შექმნას. ნიკოლის სხვა მნიშვნელოვანი შრომები ეხება საქონლის ჭირს, ბრუცელოზს, წითელას, დიფტერიასა და ტუბერკულოზს. ასევე გამოქვეყნებული აქვს ფილოსოფიური შინაარსის და მხატვრული თხზულებები.

რესურსები ინტერნეტში

 Charles Nicolle – Biographical. NobelPrize.org. Nobel Media AB 2020. ციტირების თარიღი: 4 ივლისი, 2020.

სქოლიო

კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ფრანგი მედიკოსები
კატეგორია:ფრანგი ნობელის პრემიის ლაურეატები