გარახა

გარახა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის ჩხოროწყუს ადმინისტრაციულ ერთეულში (სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე).ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტი — ამონაწერი მუნიციპალიტეტების რეესტრიდან.

მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ოჩხომურის (ხობისწყლის შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 200 მ-ზე, ჩხოროწყუდან 2 კმ-ში. 

 ისტორია 
გარახას ძველი სახელწოდებაა ნაჯაგუ. 1988 წელს სოფელი გარახა გაუქმდა დაბა ჩხოროწყუსთან ტერიტორიული შეზრდის გამო.საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, 1988, №11. — გვ. 8. ცალე სოფლად არ შესულა 2002 წლის ეროვნულ აღწერაშიც. მოგვიანებით სოფლის სტატუსი აღუდგა. 2014 წლის აღწერით გარახაში ცხოვრობს 575 ადამიანი. 

სოფელში შემორჩენილია გვიანდელი შუა საუკუნეების გარახის (ნაჯაგუს) ციხე, რომელიც გადმოცემით თავად შელიებს ეკუთვნოდა. ციხე შედგებოდა სამი კოშკისგან, რომელთაგან ერთი ამჟამად სრულად დანგრეულია. ნაჯაგუს ციხის დასავლეთით, დაახლ. 1 კმ-ზე, ხომაკირდეს გორაზე არის ციხის ნანგრევები (ორი თავდაცვითი კოშკი და გალავანი), რომელიც სამშენებლო ტექნიკით IV-VI საუკუნეების ეგრისის საფორტიფიკაციო ნაგებობების მშენებლობის ტრადიციების ანალოგიურია. მეზობელ გორაზე აღმოჩნდა გვიანდელი შუა საუკუნეების ეკლესიის ნანგრევები.მურღულია ნ., ეგრისის სამეფოს გამაგრების სისტემა IV-VI საუკუნეებში (არქეოლოგიური მასალებისა და ისტორიული წყაროების მიხედვით), სადოქტორო ნაშრომი, საქართველოს საპატრიარქოს წმიდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის
ქართული უნივერსიტეტი, თბ., 2012. — გვ. 187–190. სოფლის მიდამოებშია გარახის მღვიმე, რომელიც შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“.საქართველოს წითელი წიგნი, თბ., 1982. — გვ. 184.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 575 ადამიანი, ეროვნებით ქართველი.

 აღწერის წელი  მოსახლეობა  მამაკაცი  ქალი 2014  575  280  295

 ლიტერატურა 

 ელიავა გ., ფარულავა გ., შენგელია გ., ჩხოროწყუს რაიონის ტოპონიმიკის კატალოგი, თბ., 1983.
რესურსები ინტერნეტში
 გარახას (ნაჯაგუს) ციხე — ჩხოროწყუს ციფრული პლატფორმა.
სქოლიო

კატეგორია:ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფლები