დადეში (ნასოფლარი)

დადეში — ნასოფლარი საქართველოში, ასპინძის მუნიციპალიტეტში.

ისტორია
ვახუშტის თანახმად „კვალად მტკვარს მოერთვის, კოხტას ხევის შესართავს ზეით, დადეშის-ხევი, გამომდინარე ერუშეთის მთისა. დადეშს არს მონასტერი... აწ ცალიერი.“ დიმიტრი ბაქრაძის მიხედვით „დადეშის ეკლესია მდებარეობს აწინდელ ახალციხის მაზრაში, მტკვრის შენაკადის დადეშისწყლის მარჯვენა ნაპირზე“Бакрадзе Д. Кавказ в древних памятниках христианства, ст. 43. 1852 წლის ერთ საბუთში ნათქვამია: საქმე ყირხქესალოვის მიერ უკანონოდ დაუფლების შესახებ სოფელ დადეშის მეორე ნაწილისა...სცია, ფ. 73, ს. 136 ადგილობრივი, ნიკოლოზ დიასამიძის ცნობით „ყოფილ დადეშ სოფელს ორი ძველი ნასოფლარი აქვს, ერთი მის ზემოთ და მეორე მის ქვემოთ, მტკვრიდან ერთი კილომეტრის მანძილზე; ზემო დადეშს ძველ დადეშს (თურქულად — ვერანა დადეში) ეძახიან, ქვემოს კი უწოდებენ ნიკოლოზის გვერდს...“

სოფელი აღნიშნულია მეფის რუსეთის ერთვერსიანსა და საბჭოთა ტოპოგრაფიულ რუკებზე: იგი ერკოტა და ქუცნა სოფლებს შუა მდებარეობდა. დადეშის მდებარეობა უფრო ზუსტდება ერთი საარქივო საბუთის მონაცემით: 


როგორც ზემოთ არის აღნიშნული იყო ზემო და ქვემო დადეში. აქ აღწერილი ქვემო დადეშია, ხოლო ზემო დადეშხე, რომელსაც ახლა ძველ დადეშს ანუ ვერანა დადეშს ეძახიან, ამ საბუთში შემდეგია ნათქვამი: 

1949 წლის 2 აგვისტოს საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს დადგენილებით დაცარიელებული სოფელი გაუქმდა.

ნასოფლარის ტერიტორიაზე შემორჩენილია არქიტექტურული ძეგლები: დადეშისა და ზემო დადეშის ეკლესია.

ლიტერატურა
ჯიქია ს., „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი“, საქ. სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, გვ. 247-248, თბ., 1958.

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები