ბამიანი

ბამიანიელერდაშვილი ა., ბამიანი // უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : [3 ტომად], 1-ლი გამოც., თბ.: ფანტაზია, 2006. ( Bāmiyān) — ქალაქი ავღანეთის ცენტრალურ ნაწილში, ბამიანის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 125 ათ. მცხოვრები (2005). მდებარეობს ბაბის ქედის ძირში, ზღვის დონიდან 3000 მეტრზე მაღლა, მდინარე ბამიანზე (ყურდუზის აუზი), ქაბულიდან 130 კილომეტრით ჩრდილო-დასავლეთით. ცნობილია ახ. წ. I საუკუნიდან, ძველჩინურ წერილობით მოწმობებში გვხვდება V საუკუნიდან. VII საუკუნეში არაბთა მიერ დაპყრობამდე ბუდიზმის მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ბამიანის სიახლოვეს შემორჩენილია I–VIII საუკუნის კლდეში ნაკვეთი ბუდისტური სამონასტრო კომპლექსი. 2000-ზე მეტი გროტი (ტაძრები, კელიები, შეკრების დარბაზები და სხვა გამოქვაბულები) ერთმანეთთან დაკავშირებულია კიბეებითა და გადასასვლელებით; მორთულია ბუდას ქანდაკებებით, მოხატულობებითა და ქვაში ამოჭრილი ორნამენტებით. განსაკუთრებით ცნობილია ბუდას ორი გიგანტური ქანდაკება (35 და 53 მეტრი, II–III სს. და V ს.), რომლებიც ქვის ნიშებშია გამოკვეთილი (2001 წლის მარტში თითქმის მთლიანად გაანადგურეს თალიბებმა). ბამიანის სიძველეები წარმოადგენს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლებს. ქალაქში არის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი.

 ლიტერატურა 
 Hackin J. Nouvelles recherches archéologiques а̀ Ba̅miya̅n. P., 1933;
 Ba̅miya̅n: art and archaeological researches on the Buddhist cave temples in Afghanistan, 1970–1978 / Ed. by T. Higuchi: In 4 vol. Kyoto, 1983;


 სქოლიო 

კატეგორია:ავღანეთის ქალაქები