უნტერზეე (ანტარქტიდა)

უნტერზეე () — მტკნარწყლიანი ტბა ანტარქტიდაში, დედოფალ მოდის მიწაზე. მდებარეობს გრუბერის მთებში, ზღვის დონიდან 563 მ სიმაღლეზე. გაწოლილია შირმახერის ოაზისიდან სამხრეთ-დასავლეთით 90 კმ-ში. ზედაპირის ფართობი 11,4 კმ². ტბის სიგრძე დაახლოებით 6,5 კმ აღწევს, ხოლო სიგანე 2,5 კმ-ია. მაქსიმალური სიღრმე 169 მ. ტბა მუდმივად არის დაფარული ყინულით და ნაწილობრივ შემოსაზღვრულია მყინვარით. 

უნტერზეე უჩვეულო ტბაა, pH-ის მაჩვენებელია 9,8–12,1, გახსნილი ჟანგბადი 150 პროცენტითაა გადაჯერებული, ძალიან დაბალია პირველადი პროდუქცია წყლის სიზრქეში. მიუხედავად ტბის დიდ ნაწილში არსებული ჟანგბადის მაღალი გადაჯერებისა, სამხრეთ კიდეზე არის პატარა უჟანგბადო სუბ-აუზი, რომლის ნატანი დედამიწაზე ცნობილ სხვა ტბებთან შედარებით შესაძლოა შეიცავდეს მეთანის ყველაზე მაღალ კონცენტრაციას. პირველადი პროდუქციის დიდი ნაწილი მოქცეულია მიკრობულ თანასაზოგადოებაში, რომელიც ტბის ფსკერზე სტრომატოლითების სახითაა წარმოდგენილი. წყლის ტემპერატურა მერყეობს 0,5°C–5°C შორის, ხოლო ყინულის საფრის სისქე 2–6 მ აღწევს. 

ყინულოვანი საფარი შესაძლოა შენარჩუნებულიყო 100,000 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში და კლიმატის ცვლილების შემსწავლელი ზოგი მეცნიერი შიშობს მოსალოდნელ დეკადაში გლობალური დათბობის შედეგად გარემოს მნიშვნელოვან ცვლილებას. წარსულში, ტბის წყლის ქიმიას ადარებდნენ მათეთრებელს./ თუმცა, მათეთრებლის ქიმიური აქტივობა განპირობებულია Cl−-ითა და pH-ის დამატებით, რომელიც უნტერზეეში გაზომილზე უფრო მაღალი შემცველობისაა, ხოლო ტბა უნტერზეე არ შეიცავს ქლორისა თუ ქლორიტის მაღალ კონცენტრაციას.

სქოლიო

კატეგორია:ანტარქტიდის ტბები