ჰაზი ასლანოვი

ჰაზი აჰად ოღლი ასლანოვი (; დ. 4 თებერვალი, 1910 — გ. 24 იანვარი, 1945) — საბჭოთა მხედართმთავარი, სატანკო არმიის გენერალ-მაიორი, ორგზის საბჭოთა კავშირის გმირი (1942, 1991).9 Мая 1945 года. — М.: Наука, 1970. И. X. Баграмян. На путях к великой ПобедеИванов С. П. Штаб армейский, штаб фронтовой. — М.: Воениздат, 1990. Глава девятая. В 1-й танковой под СталинградомФронтовые очерки о Великой Отечественной войне. В трех томах. Том 1. — М.: Воениздат, 1957. Василий Коротеев. Сталинградское кольцоAleksander A. Maslov, David M. Glantz. Fallen Soviet Generals: Soviet General Officers Killed in Battle, 1941—1945. Taylor & Francis, 1998. ISBN 0-7146-4346-7, 9780714643465

ბიოგრაფია

ჰაზი ასლანოვი 1910 წლის 22 იანვარს (4 თებერვალს), ლენქორანში დაიბადა. დაწყებითი განათლება ქალაქის საშუალო სკოლაში მიიღო. მამამისი  აჰადი, კარბალაში ვიზიტის დროს, 1923 წელს გარდაიცვალა და იქვე დაკრძალეს. უმამოდ დარჩენილმა ჰაზიმ, 13 წლის ასაკში, იმავე აგურის ქარხანაში დაიწყო მუშაობა, სადაც მამამისი მუშაობდა. მოგვიანებით ამიერკავკასიის სამხედრო სასწავლებელში გაგზავნეს. 1924–1930 წლებში ბაქოსა და ლენინგრადის სამხედრო სკოლებში სწავლობდა. 1929 წლიდან ლენინგრადის საკავალერიო სკოლაში განაგრძო სწავლა. ორწლიანი სასწავლო კურსის გავლის შემდეგ იგი კოტოვსკის III ბესარაბიის საკავალერიო განყოფილებაში ოცეულის მეთაურად დაინიშნა.

მეორე მსოფლიო ომი
მეორე მსოფლიო ომის დროს მსახურობდა უკრაინაში. 1941 წლის 23 ივნისის ღამეს, გერმანიის ჯავშანტექნიკასთან არათანაბარ ბრძოლაში ჰაზიმ თავი გამოავლინა როგორც უნარიანმა მეთაურმა. იგი და მისი თანამებრძოლები დონბასის ტერიტორიაზე ხუთი თვის განმავლობაში იგერიებდნენ მტრის შემოტევებს. 1941 წლის დეკემბერში მოსკოვის გარშემო მიმდინარე ბრძოლებშიმოსკოვის ბრძოლა 1941-42 გამოჩენილი გმირობისათვის მას წითელი ვარსკვლავის ორდენი მიენიჭა. ხარკოვისა და სტალინგრადის გარშემო მიმდინარე ბრძოლების დროს, 55-ე სატანკო პოლკმა ჰაზის მეთაურობით ძლიერი დარტყმა მიაყენა მტერს.  ასლანოვის ტანკები 40 კილომეტრზე მეტ მანძილზე მოქმედებდნენ და სტალინგრად-სალსკის რკინიგზის მონაკვეთი გაათავისუფლეს გერმანელებისგან. ასლანოვის მეომრებმა დიდი გამბედაობა გამოიჩინეს ვერხნე-კუმსკის რაიონის მახლობლად გამართულ ბრძოლებში. მათ გაანადგურეს მტრის ორი ათასამდე მებრძოლი, 30 ტანკი და 50 მანქანა. ამ ბრძოლაში გამოჩენილი მამაცობისათის 1942 წლის 22 დეკემბერს პოდპოლკოვნიკ ჰაზი ასლანოვს საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება მიენიჭა. 

ჰაზი ასლანოვი მუდმივად ცდილობდა სამხედრო ცოდნისა და უნარების გაუმჯობესებას. 1943 წლის 17 დეკემბრიდან 1944 წლის 6 აპრილამდე, იგი 3 თვის განმავლობაში გადიოდა ჯავშანტექნიკის აკადემიის სასწავლო კურსებს. შემდეგ იგი დაბრუნდა 35-ე გვარდიის სატანკო ბრიგადაში. 1944 წლის 13 მარტს მას სატანკო ჯარების გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა. 1944 წლის ივნისის ბოლოს ბელორუსიისა და ბალტიისპირეთის პირველი ფრონტები შეტევაზე გადავიდნენ. ოკუპირებული ბელორუსიის ქალაქების უდიდესი ნაწილისა და რკინიგზის განთავისუფლების შემდეგ, ასლანოვის ტანკებმა შეტევები ვილნიუსის მიმართულებით განაგრძეს. აღნიშნულ ბრძოლებში მოპოვებული გამარჯვებისათვის, 35-ე გვარდიის სატანკო ბრიგადა წითელი დროშის ორდენით, ხოლო თავად ასლანოვი სუვოროვის ორდენით დაჯილდოვდა.

1944 წლის 1 აგვისტოს, ასლანოვის ბრიგადამ, სხვა სამხედრო ნაწილებთან ერთად, ქალაქი იელავა მტრისგან გაათავისუფლა. ვოლგიდან ბალტიისპირეთამდე გამართულ ბრძოლებში მან თავი გამოავლინა, როგორც გამორჩეულად უნარიანმა მეთაურმა. ასლანოვის პოლკი აქტიურად მონაწილეობდა დონის როსტოვის, ტაგანროგის განთავისუფლებასა და კურსკის ბრძოლაში. ასლანოვის 35-ე გვარდიის სატანკო ბრიგადა განსაკუთრებით გამოირჩეოდა ბელორუსიისა და ბალტიისპირეთის რესპუბლიკების განთავისუფლებისათვის წარმოებულ ბრძოლებში.

 სამხედრო წოდებები 
 უფროსი ლეიტენანტი (1935)
 კაპიტანი (1939)
 მაიორი (1940)
 პოდპოლკოვნიკი (1942)
 პოლკოვნიკი (1943)
 სატანკო არმიის გენერალ-მაიორი (13.03.1944)

გალერეა

 ბიბლიოგრაფია 

 Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза начальствующему составу Красной Армии» от 22 декабря 1942 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1942. — 25 декабря (№ 46 (205)). — С. 1.
 Аббасзаде Г. Генерал. — Баку, 1986.
 Багиров М. Путь генерала: Историко-биографический очерк о генерале А. Асланове. — Баку: Язычи, 1988. — 181 с.
 Генералы Азербайджана. Каталог. Национальная Академия Наук Азербайджана. Музей истории Азербайджана. — Баку, 2005. — С.117-126.
 Жилин В. А. Герои-танкисты 1941–1942. — М.:Эксмо, Яуза, 2008. 
 Жилин В. А. Герои-танкисты 1943–1945. — М.:Эксмо, Яуза, 2008. — ISBN: 978-5-699-3053.
 Казарян А. В.. «Война, люди, судьбы». Книга II. — Ереван, 1977.
 Огульчанский И. Г. Ази Асланов. — М.: Воениздат, 1960. — 296 с.
 Сталинградская битва. Июль 1942 — февраль 1943: энциклопедия / под ред. М. М. Загорулько. — 5-е изд., испр. и доп. — Волгоград: Издатель, 2012. — С. 49. — 800 с.
 Герои Советского Союза. Краткий биографический словарь. Т.1. М., 1987
 Золотые Звёзды Азербайджана. Баку, 1975

რესურსები ინტერნეტში

 ასლანოვი აზი აჰად ოღლი — უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი
 Həzi Əhəd oğlu Aslanov - 2 dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı
 Асланов Ази Ахад оглы საიტზე «Герои страны»
 На командном пункте танкового соединения (ფოტო)

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 4 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
კატეგორია:საბჭოთა გენერალ-მაიორები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სუვოროვის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სამამულო ომის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სტალინგრადის ბრძოლის მონაწილეები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მედლით მამაცობისათვის დაჯილდოებულები
კატეგორია:სტალინგრადის დაცვისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:კავკასიის დაცვისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:ჭრილობის ნიშნით დაჯილდოებულები
კატეგორია:წითელი არმიის პოლონეთში ლაშქრობის მონაწილეები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:მოსკოვისათვის ბრძოლის მონაწილეები