წყალბადის ფთორიდი

წყალბადის ფთორიდი, ფთორწყალბადი (ქიმიური ფორმულა: HF) — ფთორის ნაერთი წყალბადთან. მისი tდნ — 83.37°C, tდუღ — 19.43°C, სიმკვრივე — 980 კგ/მ³ (12°C); 19.43°C-ზე უფრო მაღალი ტემპერატურისას მკვეთრიი სუნის უფერული აირია, ამ ტემპერატურაზე უფრო დაბლა კი ადვილად მოძრავი უფერული სითხეა. წყალს ადვილად ერევა და მიიღება ფთორწყალბადმჟავა, ურთიერთქმედებს ლითონებთან, ჟანგეულებთან, ორგანულ ნაერთებთან. ფთორწყალბადს ღებულობენ კონცენტრირებული გოგირდმჟავისა H2SO4 და ფლუორიტის CaF2 ურთიერთქმედებით. იყენებენ ურანის წარმოებაში, სინთეზური კრიოლითის მისაღებად, ფთორორგანული ნაერთების სინთეზისას და სხვა. ჰაერში ფთორწყალბადის ზღვრული დასაშვები კონცენტრაციაა 0.0005 მგ/ლ.. 

გამოიყენება მრავალი მნიშვნელოვანი ნაერთის დასამზადებლად, მათ შორის ფარმაცევტული საშუალებების და პოლიმერების (მაგალითად ტეფლონი). HF ფართოდ გამოიყენება ნავთობქიმიურ ინდუსტრიაში, როგორც ძლიერი მჟავების კომპონენტი. წყალბადის ფტორიდის დუღილის ტემპერატურა ახლოსაა ოთახის ტემპერატურასთან და გაცილებით მაღალია ვიდრე სხვა წყალბადის ჰალოიდების დუღილის ტემპერატურები.

წყალბადის ფტორიდი არის ძალზე საშიში აირი, რომელიც ტენიან გარემოსთან კონტაქტის დროს წარმოქმნის კოროზიულ ფთორწყალბადმჟავას. მისმა აირმა ასევე შეიძლება გამოიწვიოს, სიბრმავე რქოვანას სწრაფი განადგურებით.

წარმოება
წყალბადის ფთორიდი მიიღება მინერალ ფლუორიდზე (მლღობი შპატი) გოგირდმჟავის მოქმედებით:
CaF2  +  H2SO4  →  2 HF  +  CaSO4

 სქოლიო 

კატეგორია:მჟავები
კატეგორია:წყალბადი
კატეგორია:ფთორიდები