ადიღეს ავტონომიური ოლქი

ადიღეს ავტონომიური ოლქი, ადიღეს აო () — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სსრკ-ში, რსფსრ-ის კრასნოდარის მხარეში, 1922-1991 წლებში.

ადიღეს ავტონომიური ოლქი შეიქმნა 1922 წლის 27 ივლისს. ფართობი 7,6 ათ. კმ². ავტონომიურ ოქში იყო 6 ადმინისტრაციული რიონი, 1 ქალაქი და 4 დაბა. ადმინისტრაციული ცენტი — ქ. მაიკოპი.

ისტორია
ადიღეს ავტონომიური ოლქი შეიქმნა 1922 წლის 27 ივლისს, როგორც ჩერქეზეთის (ადიღე) ავტონომიური ოლქი. 
24 აგვისტოს შეუცვალეს სახელწოდება და დაარქვეს ადიღეს (ჩერქეზეთი) ავტონომიური ოლქი.
1928 წლის 3 აგვისტოდან ისევ შეუცვალეს სახელი და დაარქვეს ადიღეს ავტონომიური ოლქი.
1929 წლის 7 თებერვალს ოლქის გაფართოების ფონზე იქმნება 3 რაიონი: კრასნოგვარდეისკი, პსეკუპსკი და შოვგენოვსკის რაიონები.
1934 წლის 10 იანვარს ოლქი შევიდა აზოვ-შავიზღვის მხარეში.
1934 წლის 28 დეკემბერს ოლქში შეიქმნა 5 რაიონი: კოშეხაბლსკის, კრასნოგვარდეისკის, ნიკოლაევსკოეს, პონეჟუკაისკის, ტახტამუკაისკის და შოვგენოვსკის რაიონები.
1936 წლის 10 აპრილს ოლქს შეუერთეს ქალაქი მაიკოპი, გიაგინსკის რაიონი და ხანსკის სოფსაბჭო. აღნიშნულის შედეგად ოქის ადმინისტრაციულმა ცენტრმა გადაინაცვლა ქალაქ მაიკოპში.
1937 წლის 13 სექტემბრიდან ადიღეს აო კრასნოდარის მხარეშია.
1940 წლის 21 თებერვლიდან ოლქს შეუერთეს კუჟურსკის სასოფლო თემი, ხოლო მის საზღვრებში შეიქმნა მაიკოპის რაიონი, რის შედეგადაც ოლქში გახდა 7 რაიონი: გიაგინსკის, კოშეხაბლსკის, კრასნოგვარდეისკის, მაიკოპის, ტახტამუკაისკის, ტეუეჟსკისა და შოვგენოვსკის რაიონები.
1962 წლის 28 აპრილს მაიკოპის რაიონს შეუერთეს გაუქმებული ტულსკის რაიონი, რის შედეგადაც ადიგეს აო-ს ტერიტორიამ იიღო საბოლოო სახე.
1990 წლის 5 ოქტომბერს ადიგეს საოლქო სახალხო დეპუტატთა საბჭომ რიგგარეშე სესიაზე მიიღო გადაწყვეტილება აემაღლებინა სტატუსი ოქისათვის და გამხდარიყო ადიღეს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა.
1990 წლის 15 დეკემბერს ადიღეს გამოსვლა კრასნოდარის მხარიდან დამტკიცდა რსფსრ-ს სახალხო დეპუტათა მეორე მოწვევაზე, რომელმაც შეცვალა რსფსრ-ს კონსტიტუცია. აღნიშნული კანონი უფლებას აძლევდა ავტონომიურ ოლქებს გამოსულიყვნენ იმ მხარეებიდან რომლებშიც ისინი შედიოდნენЗакон РСФСР от 15 декабря 1990 г. "Об изменениях и дополнениях Конституции (Основного Закона) РСФСР".
1991 წლის 3 ივლისს რსფსრ-ს უმაღლესმა საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება ადიღეს აო გარდაქმნილიყო ადიღეს სსრ-ადО преобразовании Адыгейской автономной области в Советскую Социалистическую Республику Адыгея в составе РСФСРЗакон РСФСР от 3 июля 1991 г. «Об изменениях и дополнениях Конституции (Основного Закона) РСФСР в связи с преобразованием автономных областей в Советские Социалистические Республики».
1992 წლის 23 მარტს ადიღეს უმაღლესმა საბჭომ მიიღო კანონი გარდაქმნილიყო ადიღეს სსრ — ადიღეს რესპუბლიკად.
1992 წლის 21 აპრილს რუსეთის ფედერაციის სახალხო დეპუტატთა საბჭომ მიიღო ადიღეს რესპუბლიკად გარდაქმნის გადაწყვეტილებაЗакон Российской Федерации от 21 апреля 1992 года № 2708-I «Об изменениях и дополнениях Конституции (Основного Закона) Российской Советской Федеративной Социалистической Республики». აღნიშნული გადაწყვეტილება ძალაში შევიდა 1992 წლის 16 მაისს მისი გაზეთ «Российской газете»-ში გამოქვეყნებისთანავეяОХЯНЙ ГЮЙНМНБ пятяп/пт. 1990-1993.

ლიტერატურა

სქოლიო