აზერბაიჯანელები რუსეთში

აზერბაიჯანელები რუსეთში ან რუსი აზერბაიჯანელები (, ) — წარმოადგენენ რუსეთის ფედერაციაში მცხოვრებ აზერბაიჯანელებს, რომლებიც ამავე ქვეყნის  მოქალაქეები ან მუდმივი მაცხოვრებლები არიან. 2010 წლის მოსახლეობის მთლიანი აღწერის თანახმად, რუსეთში ცხოვრობდა 603 070 აზერბაიჯანელი, თუმცა მათი რიცხვი შეიძლება გაცილებით მეტი იყოს. 2002 წლისთვის რუსეთის მთლიანი აზერბაიჯანული მოსახლეობის სავარაუდო რაოდენობა  3 000 000-ს შეადგენდა.Azerbaijan Acts to Limit the Discrimination Against Azeris in Russia  by Nailia Sohbetqizi. Eurasianet.org. 11 November 2002. Retrieved 15 September 2006 მათგან ერთ მილიონ ნახევარზე მეტი ცხოვრობს მოსკოვში, თუმცა მომდევნო ათწლეულში, გამოითქვა მოსაზრება, რომ ბევრი აზერბაიჯანელი დაბრუნდა სამშობლოში.Mammadov, Ramiz. Ethnic Azeris Returning Home, Says Expert . Aze.az. 29 November 2012. Retrieved 17 January 2015.  1991 წლის შემდეგ ეთნიკური აზერბაიჯანელი მიგრანტების უმეტესი ნაწილი რუსეთში ჩავიდა აზერბაიჯანის სოფლებიდან, საქართველოდან და სომხეთიდან.

დაღესტანში მხოვრები აზერბაიჯანელები
2010 წლის მონაცემებით დაღესტნის რესპუბლიკაში ცხოვრობდა 130 919 აზერბაიჯანელი, რაც დაღესტნის მოსახლეობის 4.5% -ს შეადგენდა და მათ რეგიონის მეექვსე უდიდესი ეთნიკურ ჯგუფად აქცევდა. მათი უმრავლესობა ქალაქ დერბენტის მკვიდრია, რომლებიც ძირითადად ცხოვრობენ ისტორიულ კვარტალ მაჰალში და შეადგენენ ქალაქის მოსახლეობის დაახლოებით მესამედს. აზერბაიჯანელი მოსახლეობა დერბენტსკის ოლქის მოსახლეობის 58%  და ტაბასარანსკის ოლქის 18% -ია   

დაღესტანში მცხოვრები აზერბაიჯანელებისთვის კულტურულ ღირებულებებს შორის მნიშვნელოვანია გაზეთები და ჟურნალები, რომლებიც იბეჭდება აზერბაიჯანულ ენაზე, 72 საჯარო სკოლაში აზერბაიჯანული ენა ისწავლება როგორც მეორე ენა, ხოლო აზერბაიჯანული ხალხური თეატრი დერბენტში, დაარსდა 1904 წელს. History of the Azerbaijani State Drama Theatre in Derbent . ისტორიულად დაღესტანელი აზერბაიჯანელები დაკავებული იყვნენ ხალიჩების ქსოვით, სამკაულებისა და სპილენძის ჭურჭლის დამზადებით.The Peoples of Dagestan. Lakia.net. Retrieved 15 September 2006 (in Russian) სოფლებში მცხოვრები აზერბაიჯანელები კი ძირითადად მიწათმოქმედებას მისდევდნენ.Magomedkhan Magomedkhanov. Building of the Tower of Babel: Ethnolinguistic Processes in Dagestan. Russian Academy of Sciences, Dagestan Science Centre. 2000 წელს, საპრეზიდენტო განკარგულების თანახმად, აზერბაიჯანელებმა დაღესტნის 13 სხვა ეთნიკურ ჯგუფთან ერთად მიიღეს დაღესტანელის სტატუსი.Decree 191 of the Dagestan State Council "On the Native Communities of Dagestan" . 2011 წლის მონაცემებით დაღესტნის სახელმწიფო საბჭოში ოთხი აზერბაიჯანელი წევრი იყო.Barthold, W., C.E. Bosworth "Shirwan Shah, Sharwan Shah. "Encyclopaedia of Islam. Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Brill, 2nd edition.

2014 წლიდან მოყოლებული, დერბენტში მცხოვრებმა აზერბაიჯანელმა მოსახლეობამ გამოთქვა პრეტენზია, მთავრობის გულგრილობის, ინფრასტრუქტურის ცუდი მდგომარეობისა და ვანდალიზმის ხშირი შემთხვევების გამო Unrest in Derbent: Azeris on Verge of Protesting. Haqqin.az. 7 January 2015. Retrieved 17 January 2015.Adamova, Rahimat. Another Azeri Sanctuary Vandalised in Derbent. Haqqin.az. 12 January 2015. Retrieved 17 January 2015.Nizami Monument Vandalised Thus. Haqqin.az. 9 January 2015. Retrieved 17 January 2015. ამ ყველაფერმა გამოიწვია საპროტესტო გამოსვლები და გარემოს განახლების მოთხოვნა  მუნიციპალურ დონეზე.Adamova, Rahimat. Azeris Took to Derbent Streets. Haqqin.az. 10 January 2015. Retrieved 17 January 2015.Another Azeri Deposed in Derbent. Haqqin.az. 16 January 2015. Retrieved 17 January 2015. ამერიკელმა პოლიტიკურმა ანალიტიკოსმა პოლ გობლემ ამ მოვლენებს „მდუღარე წერტილი“ უწოდა დერბენტში არსებულ ეთნიკურ ურთიერთობებში და არ გამორიცხა, რომ ისინი ამით ეთნიკურ კონფლიქტამდე მივლიან, რომელიც საფრთხეს შეუქმნის რუსეთ-აზერბაიჯანის საზღვრის გადაკვეთას.Goble, Paul. City on Russian-Azerbaijani Border Ready to Explode. Eurasia Daily Monitor Volume: 12 Issue: 7. 13 January 2015. Retrieved 17 January 2015.

რესურსები ინტერნეტში
 Azeris in Russia 
 Московское региональное отделение ВАК

სქოლიო

კატეგორია:აზერბაიჯანელები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები