ანტისომხური განწყობა აზერბაიჯანში

ანტი-სომხური განწყობა ან არმენოფობია აზერბაიჯანში — ძირითადად გამოწვეულია მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის გამო.Fyodor Lukyanov, editor-in-chief of the journal Russia in Global Affairs   რასიზმისა და შეუწყნარებლობის წინააღმდეგ ევროკომისიის (ECRI) თანახმად, „სომხები აზერბაიჯანში ყველაზე დაუცველ ჯგუფს წარმოადგენენ,  რასობრივი დისკრიმინაციის მხრივ.“   2012 წლის გამოკითხვის თანახმად, აზერბაიჯანელთა 91% სომხეთს აღიქვამს როგორც „აზერბაიჯანის უდიდეს მტერს“. სიტყვა  „სომეხი“ (აზერბაიჯანულად „erməni“) ფართოდ გამოიყენება, როგორც შეურაცხმყოფელი სიტყვა. უარყოფითი სტერეოტიპები სომეხებზე, აზერბაიჯანში, ძირითადად მასმედიის საშუალებებით ვრცელდება. ამ სტერეოტიპებს კი გარკვეულწილად იზიარებს საზოგადოებაც.

XX საუკუნის განმავლობაში, სომხები და კავკასიის ისლამური მოსახლეობა - აზერბაიჯანელებს უწოდებდნენ „კავკასიელ თათრებს“. აზრთა სხვადასხვაობა, ამ ორ განსხვავებულ ჯგუფს შორის აძლიერებდა მათ შორის უარყოფით დამოკიდებულებას 1918-დან 1920 წლამდე სომეხთა ორგანიზებული მკვლელობები მიმდინარეობდა აზერბაიჯანში, განსაკუთრებით ქალაქ ბაქოსა და შუშაში,(ასევე სომხეთის კულტურულ ცენტრებში, რუსეთის იმპერიის მმართველობის დროს.

ამასთან, აზერბაიჯანში თანამედროვე არმენოფობიის ფესვები მოდის საბჭოთა კავშირის ბოლო წლებიდან, როდესაც სომხები საბჭოთა ხელისუფლებას თხოვდნენ, რომ ძირითადად, სომხებით დასახლებული მთიანი ყარაბაღის ავტონომიური რეგიონი აზერბაიჯანის სსრ-დან სომხეთის სსრ-ს დაქვემდებარებაში გადასულიყო. ამ სომხური მოთხოვნების საპასუხოდ, ანტი-სომხური მიტინგები ტარდებოდა აზერბაიჯანის სხვადასხვა ქალაქებში, სადაც ნაციონალისტური ჯგუფები ეწეოდნენ ანტი-სომხურ პროპაგანდას, სავარაუდოდ, 350 000-მა სომეხმა 1988 და 1990 წლებში დატოვა აზერბაიჯანის რესპუბლიკა, მათ მიმართ განხორციელებული ძალადობების გამო.მთიანი ყარაბაღის კომპლიქტის პერიოდში ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება მიღწეული იქნა 1994 წელს და იგი ისევ ძალაში რჩება.

სომხურმა მხარემ ასევე დაადანაშაულა აზერბაიჯანის მთავრობა ქვეყნის შიგნით და მის ფარგლებს გარეთ, არმენოფობიური პოლიტიკის გატარების გამო, რაც მოიცავს სომხეთისა და სომხების მიმართ სიძულვილის პროპაგანდასა და სომხური კულტურული მემკვიდრეობის განადგურებას.

რუსული ჟურნალის გლობალური საკითხების მთავარი რედაქტორის, ფიოდორ ლუკიანოვის თქმით, „არმენოფობია თანამედროვე აზერბაიჯანული სახელმწიფოებრიობის ინსტიტუციური ნაწილია  ყარაბაღი კი მის ცენტრშია“.  Fyodor Lukyanov, editor-in-chief of the journal Russia in Global Affairs  2011 წელს „ECRI“ - ის დასკვნაში ნათქვამი იყო, რომ „მუდმივი ნეგატიური ოფიციალური და მედია დისკუსია“ რომლებიც მიმართულია სომხეთისკენ ხელს უწყობს უარყოფითი აზრის დანერგვას სომხური წარმოშობის ხალხის მიმართ, რომლებიც დღსაც დაუცველები რჩებიან დისკრიმინაციის მხრიდან.
ლიტერატურა

სქოლიო

კატეგორია:რასიზმი
კატეგორია:სომხები