სადარაქის რაიონი

სადარაქის  რაიონი () — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს აზერბაიჯანის დასავლეთ ნაწილში ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში. სადარაქის ფართობია 163 74 კმ². მდებარეობს ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის ჩრდილო-დასავლეთით და მოიცავს სამ სოფელს. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჰეიდარაბადი. ცენტრალური ქალაქიდან ერევნამდე მანძილი 60 კმ-ია. სადარაქი არის აზერბაიჯანის ერთადერთი რაიონი, რომელიც ესაზღვრება თურქეთს.აზერბაიჯან-თურქეთის საზღვარი

ისტორია
აბრეშუმის გზის მონაკვეთი, რომელიც აკავშირებდა აზერბაიჯანის ჩრდილოეთ ნაწილს შუა აღმოსავლეთის ქვეყნებთან, სადარაქის რაიონში გადიოდა. 
1722 წელს პეტრე I დიდის კავკასიაზე ლაშქრობის დროს, მათ შორის აზერბაიჯანზე, ნახიჩევანის ტერიტორია ოსმალთა გავლენის ქვეშ მოექცა, ხოლო 1828 წლის შეთანხმების შემდეგ იგი   ერევნის  გუბერნიას გადაეცა. 1828 წლის ბრძანებულებით, ერევნისა და ნახიჩევანის ტერიტორიაზე შეიქმნა „სომხური პროვინცია“ და დაახლოებით 130 000 სომეხი გადმოასახლეს აქ ირანიდან და თურქეთიდან.

გეოგრაფია
სადარაქის რაიონს თურქეთი სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში ესაზღვრება (ერთადერთი მოსაზღვრე ზონაა თურქეთსა და აზერბაიჯანს შორის, საზღვრის სიგრძე შეადგენს  11 კმ-ს), სომხეთი ჩრდილო-დასავლეთით  24 კმ მანძილზე და სამხრეთ-აღმოსავლეთით შარურის რაიონი 27 კმ მანძილზე.

სადარაქის კლიმატი კონტინენტურია, ზაფხული ცხელია და ზამთრი ცივი. 1980 წელს სადარაკში აღმოაჩინეს  მინერალური წყლის წყაროები. რაიონის ტერიტორია მოიცავს დაბლობებს, რომლებიც გარშემორტყმულია მთათა მასივებით. მდინარე არაქსი მიედინება თურქეთსა და სადარაქის რაიონს შორის მათ საზღვარზე. 

დემოგრაფია
სტატისტიკის სახელმწიფო კომიტეტის მონაცემებით, 2018 წლის მდგომარეობით, რაიონის მოსახლეობა 15.9 ათასი ადამიანს შეადეგენდა, რაც 2000 წელთან შედარებით 3,7 ათასი ადამიანით მატებაა (30 პროცენტით). 2000 წელს მოსახლეობის რიცხვი  12.2 ათასი ადამიანს შეადგენდა. მთლიანი მოსახლეობიდან 8,1 ათასი კაცია, ხოლო 7,8 ათასი კი ქალი. 
{| class="wikitable"

არქეოლოგია
სადარაქის რაიონში მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური ძეგლებია. აქ არის ენეოლითის ხანის პერიოდის უძველესი დასახლება, რომელიც ხუთ ჰექტარზეა გადაჭიმული. ნამოსახლარი მდებარეობს დაბლობზე, სოფელ ყარააღაჯის აღმოსავლეთით. 

აქ მრავალი კერამიკული ჭურჭელი იქნა აღმოჩენილი, სხვადასხვა გაფორმებებით, მაგალითად წითლად შეღებილი ხაზებით. ადგილობრივი დასახლება ძვ.წ. V ათასწლეულით თარიღდება და იგი ახალ ინფორმაციას გვაწვდის ნახიჩევანში არსებული პალეოლითური პერიოდის შესახებ. Nakhchivan: Development of paleolithic and neolithic periods  foreignpolicynews.org - September 07, 2016აქ გვხვდება გამომწვარი თიხის ჭურჭელი, ისევე როგორც მტკვარ-არაქსის პერიოდის ყველა სხვა სახის ჭურჭელი.

რესურსები ინტერნეტში
 На сайте Azerbaijan 
 http://www.mcdmerkez.org/ts_general/azl/belediye/b-4.htm 
 Kəlbizadə E. Naxçıvanın tarixi-coğrafiyası (XII-XVIII əsrin I yarısı). Naxçıvan:Əcəmi, 2016, 200 s. 
 Kəlbizadə E. Qədim Sədərək tarixdə neçə dəfə rayon statusunda olub?. "Şərq qapısı" qəzeti, 07.12.2016 

სქოლიო

კატეგორია:აზერბაიჯანის რაიონები