დადივანქი

დადივანქი (), ან ხუთავანქი () — სომხური მონასტერი აზერბაიჯანში, მდებარეობს ქალბაჯარის რაიონში, მდინარე ტერტერის მარცხენა ნაპირზე. სამონასტრო კომპლექსი მიეკუთვნება IX-XIII საუკუნეებს. ისტორიულად ეს იყო დიდი კოვანკის რაიონის სასულიერო კომპლექსი. მას ასევე უწოდებენ ხუთავანქს, რადგან იგი აგებულია გორაკზე. 

ისტორია და არქიტექტურა
აღნიშნული მონასტერი დააარსა წმინდა დადიმ, თადეოს მოციქულის მოწაფემ, რომელმაც გაავრცელა ქრისტიანობა აღმოსავლეთ სომხეთში, ახ. წ. I საუკუნეში. ეს მონასტერი, ისტორიულ საბუთებში პირველად IX საუკუნეში მოიხსენიება. 2007 წლის ივნისში, მთავარი ეკლესიის წმინდა საკურთხევლის ქვეშ აღმოაჩინეს წმინდა დადის საფლავი. ზემო ხაჩენის მთავრები ასევე დაკრძალულნი არიან დედივანკში, ეკლესიის გალავნის ქვეშ. ნაპოვნია კიდევ ერთი სამარხი, რომელიც არ არის დამახასიათებელი სომხური ქრისტიანული ტრადიციებისა. მონასტერი 1145 წელს დაანგრიეს სელჯუკებმა, თუმცა იგი 1170 წელს აღადგინეს.

1960-იან წლებში აზერბაიჯანის ხელისუფლებამ სამონასტრო კომპლექსის ტერიტორიაზე დააარსა სოფელი, რომლის მოსახლეობამ დააზიანა სამონასტრო კომპლექსის შენობები და ფრესკები.

მონასტერი ეკუთვნის სომეხთა სამოციქულო ეკლესიის არცახის ეპარქიას. მთავარი ტაძრის კედლებზე რამდენიმე სომხური ეპიგრაფიკული წარწერაა. ტაძრის მხატვრობა დათარიღებულია XIII საუკუნით. პაოლო კუნეოს თქმით, დადივანქი არის ერთ-ერთი ორი მონასტერიდან განძასართან ერთად, სადაც გვხვდება ბიუსტები (შესაძლოა მონასტრის შემომწირველების)Paolo Cuneo, Architettura Armena, Roma, 1988, pp. 450, 761, cited by. ALPAGHIAN: Raccolta di scritti in onore di Adriano Alpago Novello, Italy, 2005 . 

1994 წელს ყარაბაღის ომის დასრულების შემდეგ, მონასტერი ხელახლა გაიხსნა და 2004 წელს, სომეხ-ამერიკელი ბიზნესმენის, ედელე ჰოვნანიანის დაფინანსებით, დაიწყო განახლების პროცესი, რომელიც 2005 წელს დასრულდა.

2017 წლის აგვისტოში პირველად, იტალიელმა სპეციალისტებმა, ჩაუტარეს სარეაბილიტაციო სამუშაოები სამონასტრო კომპლექსს. ამჟამად კვლავ მიმდინარეობს მათ მიერ მონასტრის გაწმენდისა და აღდგენის სამუშაოები. მათ უკვე აღადგინეს ოთხი სამლოცველო და ფრესკები. დაგეგმილია ორნამენტების აღდგენა სამლოცველოების კარებთან ახლოს. აღდგენითი სამუშაოების დასრულება იგეგმება 2020 წლისათვის.

რესურსები ინტერნეტში
 Dadivank Monastery
 Dadivank Gallery 
 Recent Historical-Architectural Research on Dadivank 
 Gandzasar.com: Pilgrimage and Tourism, Nagorno Karabakh Republic
 Dadivank Monastery at wikimapia.org
 Program about Dadi Monastery by Vem Radio 

სქოლიო

კატეგორია:სომხური ეკლესიები აზერბაიჯანში