მასალის რაიონი

მასალის რაიონი () — ადმინისტრაციული ერთეული აზერბაიჯანის სამხრეთით. ადმინისტრაციული ცენტრი არის ქალაქი მასალი.

 მოკლე ცნებები 
ძველ დროს რაიონის ტერიტორია იყო მანნას სახელმწიფოს, ანტროპატენას შემადგენლობაში.

XVIII საუკუნის შუა რიცხვებიდან თალიშის სახანოს შემადგენლობაში შედიოდა.

XIX საუკუნის შუა რიცხვებში მასალი რაიონის ტერიტორია შედია ლენქორანის მაზრის შემადგენლობაში.

მასალის რაიონი დაარსდა 1930 წელს.

 გეოგრაფია 
მასალის რაიონს ესაზღვრება ლენქორანის, ლერიქის, იარდიმლის, ჯალილაბადის, ნაფჩალის რაიონები. აღმოსავლეთით, რეგიონი ირეცხება კასპიის ზღვით, დასავლეთით ესაზღვრება თალიშის მთები და ბუროვარის ქედი. ტერიტორიის სიმაღლე აღწევს 917 მ-ს, არის მინერალური და გეოთერმული წყაროები. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა 2.5 ° C, ივლისში 25.6 ° C. ნალექების წლიური რაოდენობაა 600-800 მმ. ყველაზე დიდი მდინარე არის ვილაში. რეგიონის მთიან ნაწილში გვხვდება ჰირკანის ტიპის ფართო ფოთლოვანი ტყეები - წაბლი, მუხა, რცხილა, წიფელი, მარანი, ჰირკანის ყვავი, კავკასიური ხურმა, მედლარი და ა.შ. მთლიანი რეგიონის ტყის ფართობია 16.9 ათასი ჰექტარი.

კლიმატი ზომიერი სუბტროპიკულია. ზაფხულში რეგიონში საშუალო ტემპერატურაა +29 გრადუსი, ხოლო ზამთარში 7 გრადუსი ნულამდე. რაიონის ტერიტორია დაფარულია მკვრივი ტყეებით, რომელშიც იშვიათი მცენარეები იზრდება, მათ შორისაა რკინის ხე (სპარსული). 

 სატრანსპორტო გზები 
რაიონის გავლით გზების საერთო სიგრძეა 330.2 კმ. აქედან 11 კმ II კატეგორიას მიეკუთვნება, III კატეგორიისაა 102.4 კმ, IV კატეგორიამდე 66.8 კმ და V კატეგორიას 150 კმ.

რაიონის გავლით რკინიგზის სიგრძე 36.2 კილომეტრია.

 მოსახლეობა 
მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 158 ადამიანი ერთ კვ. კმ-ზე.
201020132014201520162017მოსახლეობის რაოდენობაhttps://www.stat.gov.az/source/regions/az/006_5.xls202,5 ათას211,9 ათას215,2 ათას218,5 ათას221,5 ათას223,8 ათასმოსახლეობის ზრდა3044 ათას3133 ათას3026 ათას3117 ათას2729 ათას2232 ათასშობადობა4176 ათას4223 ათას4177 ათას4224 ათას3883 ათას3446 ათასსიკვდილიანობა1132 ათას1090 ათას1151 ათას1107 ათას1154 ათას1214 ათას

 ადგილობრიი ისტორიის მუზეუმი 
მასალის ადგილობრივი ისტორიის მუზეუმი შეიცავს 7 ათასზე მეტ ექსპონატს, რომლებიც ასახავს რეგიონის ისტორიას ენეოლითის ხანიდან (ძვ. წ. 4 ათასი) XX საუკუნემდე. მუზეუმში ნაჩვენებია ტანსაცმლის, გრაფიკის, ქანდაკებების, კვეთის, ხელოვნებისა და ხელნაკეთობების, ნუმიზმატიკის, ეთნოგრაფიის, ფოტოების და დოკუმენტების ნიმუშები. მასალის რაიონში არის 168 უძველესი ძეგლი, ციხე, სასახლე, ტაძარი, აბანოები, წყაროები, რომელთაგან 51 არის ისტორიული და არქიტექტურული ძეგლები, 70 არის არქეოლოგიური, ხოლო დანარჩენი XX საუკუნის ძეგლებიИСТОРИКО-КРАЕВЕДЧЕСКИЙ МУЗЕЙ/МАСАЛЛЫ.

 მინერალური წყაროები 

 ისტისუ 
ისტისუ მდებარეობს არკივანის სოფელთან. თერმალური წყაროს სახელწოდება აზერბაიჯანულ ენაზე ნიშნავს „ცხელ წყალს“ (ისტი - ცხელი; სუ - წყალი). ამ წყაროს წყალი მოდის 90-250 მ სიღრმედან ცხელი ფორმით (დაახლოებით 69 გრადუსი ცელსიუსით) და გამოიყენება მრავალი დაავადების სამკურნალოდ. წყაროს გარშემო აშენდა რამდენიმე პანსიონი, კოტეჯი, კარვების ბანაკიИСТИСУ.

 გალერეა 

 სქოლიო 

კატეგორია:აზერბაიჯანის რაიონები