სასაშის მთავარანგელოზის ტაძარი

სასაშის მთავარანგელოზის ტაძარი — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ სასაშში.

სასაშის მთავარანგელოზის ეკლესია ხისგანაა აგებული და გუმბათითაა გადახურული. ეკლესია შუა საუკუნეებშია აგებული და 4 სიძველეს ინახავს. ღვთისმშობლის თავი ხატი ვერცხლისგანაა გამოჭედილი. ხატის ზომებია 46 სმ. X 33,5 სმ. ხატზე მაღალ ტახტზე მჯდომარე ღვთისმშობელია გამოსახული ძითურთ. წარწერა ასომთავრულადაა შესრულებული დ~დჲ ღ~სა. არშიები ერთმანეთში გადაბმული ნახევარწრეებითაა შემკობილი. ხატი XVI-XVII საუკუნეებში უნდა იყოს შექმნილი. 

ეკლესიაში ინახება წმინდა გიორგის ხატიც, რომელიც ვერცხლისგანაა გამოჭედილი. ხატის ზომებია 20,5 X 13,5 სმ. ხატზე წმინდა გიორგი სრულადაა გამოსახული, შუბითადა ფარით. ქსელის მსგავსი აშიები 9 დიდი ვერცხლის ფოლაქითაა შემკობილი. ხატი არც თუ ისე მაღალი ხარისხითაა შემკული.

ეკლესიაში შემონახული მესამე სიძველეც ხატია, რომელიც სხვადასხვა ნაჭრისგან შედგება. ამ ხატის ზომებია 14,5 X 15 სმ. პატარა ჯვარცმის ხატი ვერცხლისგანაა დამზადებული, თუმცა არც თუ ისე მაღალი ოსტატობით. სპილენძის პატარა ხატი წმინდა გიორგისაა, რომელიც მაღალი ოსტატობითაა დამზადებული. ეზო სიმრგვლეებითაა მორთული და შიგ ჯვრებია დატანებული. აშიები ფოლაქების მსგავსი ორნამენტითაა მორთული. 

ეკლესიაში შენახული ხის ჯვარი  ვერცხლითაა შეჭედილი, თუმცა მღალი ოსტატობით არაა დამზადებული. 

სასაშის მთავარანგელოზის ეკლესიაში ინახებოდა ფარი, რომელიც განსაკუთრებული ფორმის გამო ყოველთვის იპყრობდა მნახველის ყურადღებას. აღნიშნული ფარი 1925 წელს აკადემიკოსმა გიორგი ჩიტაიამ სვანეთიდან საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში ჩაიტანა. ეკლესიაში შენახულ ფარში ისარი იყო ჩასობილი, რაც ძველი სვანური ტრადიციის კვალია, როდესაც დღესასწაულებზე ეკლესიიდან გამოჰქონდათ შეწირული ფარები და მიზანში ესროდნენ. ისარი იმ ეპოქაზე მიუთითებს, როდესაც მშვილდი ცეცხლსასროლ იარაღზე უფრო პოპულარული იყო.ნადირაძე ე., ქაფიანიძე მ. სვანური საბრძოლო იარაღის ისტორიიდან, სვანეთი 2008, გვ, 59. ფარის  ხის საფუძველზე მოყავისფრო ფერის ტყავია გადაკრული. მისი დიამეტრი 50 სმ-ია, სისქე კი - 1 სმ. ლითონის ცენტრალური დისკოს დიამეტრი 4,5 სმ-ია. ფარის ცენტრიდან სხივებად 19 წვრილი ზოლი გამოდის, რომლებიც კომპოზიციურად მზის სახეს ქმნიან. 

2006 წლის 7 ნოემბერს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, სასაშის მთავარანგელოზის ტაძარს ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია მიენიჭა.საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 665 კულტურის ზოგიერთი უძრავი ძეგლისათვის ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის მინიჭების შესახებ , საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე, თბილისი, 07.11.2006.

იხილეთ აგრეთვე
 ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია

ლიტერატურა
 თაყაიშვილი ე., არქეოლოგიური ექსპედიცია ლეჩხუმ-სვანეთში 1910 წელს, პარიზი 1937,. გვ., 105-106.
 დაბრუნება, ტ. II, თბ., 1991 გვ., 118

სქოლიო

კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები