აზერბაიჯანული ჰიპ-ჰოპი

აზერბაიჯანული ჰიპ-ჰოპი ან აზერბაიჯანული რეპი — ჰიპ-ჰოპი მუსიკალური ჟანრის ერთ-ერთი სახეობა. 1983 წელს ჩინგიზ მუსტაფაევი მსოფლიოში პირველად, აზერბაიჯანულ ენაზე სიმღერა სიმღერა რეპ ჟანრში. 1990-იანი წლების შუაში აზერბაიჯანულმა ჰიპ-ჰოპმა პოპულარობა მოიპოვა ქვეყანაში.

 ისტორია 
1983 წელს ჩინგიზ მუსტაფაევმა აზერბაიჯანულ ენაზე სიმღერა სიმღერა რეპ ჟანრში.Documenting the Horrors of Karabakh 1993 წელს ანარ ნაგიბბაზის „ღარიბი სიმღერა" სახელობის ალბომი აზერბაიჯანის საზოგადოებაში გაზარდა ინტერესი ჰიპ ჰოპის მიმართ. შემდეგ, 1990 წელს პატრიოტული მუსიკის კონკურსის გამარჯვებული, „ან ყარა ბაღი, ან სიკვდილი" სახელობის სიმღერით პოპულარობა მოიპოვა.

2000 წლებში სატელევიზიო გადაცემებისა და მასიური რეპერების გამოჩენის მიუხედავად, მხოლოდ რეპერები, როგორებიცაა ელშად ხოსე, ურანი და ჰუსეინ დარია წარმატებული იყვნენ. მიუხედავად ქვეყანაში არსებული ჟანრის პოპულარობისა, რეპუტაციას აზერბაიჯანში არ მიუღია კომერციული ფორმა. 
2000-იანი წლების ბოლოს ჯგუფმა „ჰოსტ"მა პოპულარობა მოიპოვა აზერბაიჯანული მუსიკის სცენაზე.

2010 წლებში, რეპერ მირი იუსიფის რეპი, რომელიც სოულ-პოპის ჟანრისგან შედგებოდა პირველი იყო აზერბაიჯანის მუსიკალურ ჩარტებში. 2011 წლის 11 დეკემბერს ჰეიდარ ალიევის სასახლეში, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტრო და "ლეილისა და მაჯუნუნის" ჰიპ-ჰოპის მუსიკის პრემიერა, ლოზუნგით "დაბრუნება ლეგენდად", კოორდინირებული იყო ირეელის საზოგადოებრივი კავშირის მიერ. სპექტაკლში ლეილის როლს ასრულებს ნათავან ჰაბიბი, მაჯნუნის როლს ელშად ხოსე, მაჯნუნის მამის როლს ალიმ გასიმოვი და ლეილის მამის როლს აგამირზა. 2016 წელსპირველად ურანამ წარმოადგინა 100 სიტყვიანი უწყვეტი ტრეკი აზერბაიჯანის რეპში.

 თემები 
 პატრიოტული სიმღერები 
როგორც სხვა მუსიკალურ ჟანრებში, პატრიოტულ სიმღერებს განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს აზერბაიჯანულ ჰიპ-ჰოპში. ამ მხრივ შეიძლება აღინიშნოს „დაირმანის" ჯგუფის „Ya Qarabağ, Ya Ölüm", ურანის "Kor zabit", ანარ ნაღილბაზის „Ey erməni", „ყარაყანის" „Xocalı", ჰუსეინ დარიას „Can Vətənim", ოკაბერის „Qara mambaა" და სხვა.

 სასიყვარულო სიმღერები 
აზერბაიჯანულ ჰიპ-ჰოპში სიყვარულის შესახებ სიმღერები ხშირად დუეტებად არის ცნობილი. წარმატებული დუეტებიდან ანარ ნაღილბაზის, ბრილიანტ დადაშოვთან ერთად შესრულებული დუეტი „Mən səni sevirəm", ელშად ხოსეს, ელნარ ხალილოვთან ერთად შესრულებული დუეტი „Uzaqlara" და სხვა სიმღერები.

 სოციალურ-ეკონომიკური სიმღერები 
აზერბაიჯანის ჰიპ-ჰოპში საზოგადოებაში მიმდინარე სოციალურ-ეკონომიკური მოვლენები ფართოდაა გავრცელებული. ამ მხრივ მრავალი რეპერის სიმღერები შეგვიძლია აღვნიშნოთ. მათ შორისაა: „ყარაყანის" სიმღერა „ერთი", „დეირმენის" ჯგუფის და ელშად ხოსეს „Cənab prezident", ურანის „Tam səmimi" და სხვა.

 მსოფლიოში 
2010 წელს Facebook და Youtube-ს მსგავს სოციალურ ქსელების ინტერნეტ საზოგადოების მზარდმა როლმა განაპირობა აზერბაიჯანული რეპ მუსიკის გავრცელება სხვა ქვეყნებში. ნახვები YouTube-ზე მხატვრების ან ხმის ჩამწერი კომპანიების (სტუდიების) ოფიციალური ვიდეოებიდან:

+ YouTube-ში ყველაზე ნახული ან მოსმენილი აზერბაიჯანული რეპ მუსიკალური ვიდეორგოლები  ადგილი მომღერალი სიმღერა წელი ნახვების რაოდენობა არხი გადასვლა 1 ყურდ „Rəqs edir hər kəs" 2013 12,606,981 Qurd Official  2 პასტერ და დოსტ „1st Class" 2017 4,361,363 Paster  3 ყურდ „Tək Tək" 2015 3,930,606 Qurd Official  4 ზამიქ გუსეიონოვი და ელშად ხოსე „Özü Bilər" 2018 3,450,221 Zamiq Hüseynov  5 ურან და ქსპეკტ, ზიგ ზაგ და პასტერ „İri Çaplı" 2016 3,236,682 Synaps Production  6 პრანგა და ხაზარ „Nargin" 2017 2,725,684 Pranga  7 ასლიხან „Onlar" 2019 2,538,235 Whitestars OldRap  8 ექსპერტ და ლუტერ  "Şaman" 2013 2,395,415 Synaps Production  9 ექსპერტ და პასტერ "North West" 2013 2,393,773 Synaps Production  10 ექსპერტ "Sarışan Hallar" 2014 2,202,496 Synaps Production  11 აიდ "Hekayəm" 2011 2,203,133 havaodsutorpaqTv  12 აიდ და მირი იუსიფი "Karusel" 2011 1,998,141 havaodsutorpaqTv	  13 ყარაყან "Baş Rolda Özüm" 2011 1,971,928 havaodsutorpaqTv  14 ოკაბერ "Qara Yazı" 2017 1,865,017 Okaber Karabin  15 ექსპერტ "Malcolm" 2017 1,752,375 Synaps Production  16 ოკაბერ "Qara Mamba" 2015 1,705,900 Okaber Karabin  17 ექსპერტ "Yaxşi" 2016 1,628,030  Synaps Production  18ოკაბერ "Molotow Cocktail" 2017 1,589,762 Okaber Karabin  19ყურდ "სიყვარული" 2016 1,598,355 Qurd Official  20 ასლიხან "ხულიგან" 2019 1,594,190 Whitestars OldRap  Sonuncu yenilənmə: 9 Sentyabr, 2019

 ევროპა 
 რუსეთი 
აზერბაიჯანის ჰიპ-ჰოპმა იმოქმედა რუსეთის ჰიპ-ჰოპზე. რუსეთის ჰიპ-ჰოპის სცენაზე , Pauk, HammAli & Navai, Jah Khalib და სხვა აზერბაიჯანული წარმოშობის შემსრულებლემმა წარმატებას მიაღწიეს.

 ინტერნეტ რესურსები 

კატეგორია:ჰიპ-ჰოპი
კატეგორია:მუსიკის ჟანრები