ანა ჰენრიეტა კურპფალცელი

ანა ჰენრიეტა კურპფალცელი (), ან ბავარიელი (; დ. 13 მარტი, 1648 — გ. 23 თებერვალი, 1723) — ვიტელსბახების დინასტიის წარმომადგენელი. ინგლისის მეფე ჯეიმზ VI-ის ასულ ელიზაბეთ სტიუარტისა და მისი ქმრის, ბოჰემიის მეფე ფრიდრიხ V-ის ვაჟ ედუარდ კურპფალცელისა და მისი მეუღლის, ანა გონძაგას ქალიშვილი. კონდეს პრინცესა 1686-1709 წლებში როგორც ანრი ჟიულ დე ბურბონის მეუღლე და მისი ათი შვილის დედა. 

 ბიოგრაფია 
ანა ჰენრიეტა დაიბადა 1648 წლის 13 მარტს პარიზში. იგი იყო სიმერნის პფალცგრაფ ედუარდ კურპფალცელისა და მისი მეუღლის, ანა გონძაგას ქალიშვილი. მამამისი იყო ინგლისის, ირლანდიისა და შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ VI-ისა და ანა დანიელის ასულ ელიზაბეთ სტიუარტისა და მისი ქმრის, ბოჰემიის მეფე და პფალცის კურფიურსტ ფრიდრიხ V-ის ვაჟი, ხოლო დედამისი იყო პოლონეთისა და ლიტვის დედოფალ მარია ლუიზა გონძაგას ღვიძლი და. 

თხუთმეტი წლის ასაკში იგი დანიშნეს კონდეს პრინც ლუი II-ის ერთადერთ ვაჟზე, ენგიენის ჰერცოგ ანრი ჟიულზე. იგი კონდეს ტახტის მემკვიდრე და საფრანგეთის მეფის ბიძაშვილი იყო. მისი და ანა ჰენრიეტას ქორწინება 1663 წლის 11 დეკემბერს შედგა პარიზის პალას დე როიალში. საქორწინო ცერემონიალი მოგვიანებით კვლავ შედგა ვერსალის სასახლეში, სადაც მას ლუი XIV, დედოფალი მარია ტერეზა ესპანელი, დედა-დედოფალი ანა ავსტრიელი, ორლეანის ჰერცოგი ფილიპ I, მისი ცოლი ჰენრიეტა ინგლისელი და სხვა მრავალი მონარქი და არისტოკრატი დაესწრო. 

მრავალწლიანი და უბედური ქორწინებიდან, წყვილს ათი შვილი შეეძინა. ანრი ჟიულს კლინიკური ლიქანთროპია სჭირდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ მას სადისტური ბუნება და პერიოდულად გიჟური გამოხტომები ჰქონდა. ანა ჰენრიეტა აღწერილია როგორც სათნო, განათლებული, დახვეწილი, ქველმოქმედი და ღვთისმოსავი ქალი, რომელსაც სამეფო კარზე ბევრი მეგობარი ჰყავდა, რომლებიც უთანაგრძნობდნენ ქმრის გამო. მიუხედავად ასეთი ხასიათისა, ანრი ჟიული ანა ჰენრიეტას ხშირად სცემდა, თანაც ამას იგი არც მსახურების და არც დიდგვაროვნების თვალწინ ერიდებოდა. 

1671 წელს ანა ჰენრიეტას ბიძაშვილი, ელიზაბეთ შარლოტა კურპფალცელი ცოლად გაჰყვა ლუი XIV-ის დაქვრივებულ ძმას, ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ I-ს. ანა ჰენრიეტა და ელიზაბეთ შარლოტა ძალიან მალე დამეგობრდნენ და დიდ დროს ატარებდნენ ერთად. 1708 წელს, როდესაც მისი ბიძაშვილი, მანტუას ჰერცოგი კარლო IV გარდაიცვალა, ანამ მისგან მემკვიდრეობით არჩეს პრინცესობა მიიღო, მანტუას კი ავსტრიელები დაეპატრონნენ. მომდევნო 1709 წელს, 65 წლის ასაკში გარდაიცვალა ანრი ჟიული, რის შემდეგაც კონდეს პრინცი მათი ვაჟი ლუი III გახდა. 

ანა ჰენრიეტა კურპფალცელი გარდაიცვალა 1723 წლის 23 თებერვალს, 74 წლის ასაკში, პარიზში. 

 ტიტულატურა 
 13 მარტი 1648 - 11 დეკემბერი 1663: მისი უდიდებულესობა პრინცესა ანა კურპფალცელი;
 11 დეკემბერი 1663 - 11 ნოემბერი 1686: მისი უდიდებულესობა ენგიენის ჰერცოგინია;
 11 ნოემბერი 1686 - 1 აპრილი 1709: მისი უდიდებულესობა კონდეს პრინცესა;
 1 აპრილი 1709 -  23 თებერვალი 1723: მისი უდიდებულესობა ქვრივი კონდეს პრინცესა;

 წინაპრები 
ანა ჰენრიეტა კურპფალცელის წინაპრები

 შვილები 
+სახელისურათიდაიბადაგარდაიცვალაზოგადი ცნობებიმარი ტერეზიframeless|145x145პქ1 თებერვალი, 1666, 
პარიზი, საფრანგეთი22 თებერვალი, 1732, 
პარიზი, საფრანგეთი,

(66 წლის)ცოლად გაჰყვა თავის ბიძაშვილს, კონტის პრინცსა და პოლონეთის ტიტულარულ მეფე
ფრანსუა ლუის, რომელთანაც შვიდი შვილი შეეძინა.ანრიframeless|132x132პქ5 ნოემბერი, 1667,
პარიზი, საფრანგეთი5 ივლისი, 1670, 
პარიზი, საფრანგეთი,

(2 წლის)ბურბონის ჰერცოგი, გარდაიცვალა მცირეწლოვანი.ლუი IIIframeless|156x156პქ10 ნოემბერი, 1668, 
პარიზი, საფრანგეთი4 მარტი, 1710, 
ვერსალი, საფრანგეთი,

(41 წლის)კონდეს პრინცი, ენგიენისა და ბურბონის ჰერცოგი. ცოლად შეირთო ლუი XIV-ის 
ასული ლუიზ ფრანსუაზ დე ბურბონი, რომელთანაც შეეძინა ცხრა შვილი.ანა frameless|132x132პქ11 ნოემბერი, 1670,
პარიზი, საფრანგეთი27 მაისი, 1675, 
პარიზი, საფრანგეთი,

(4 წლის)მადმუაზელ დე ენგიენი, გარდაიცვალა მცირეწლოვანი. ანრიframeless|132x132პქ3 ივლისი, 1672, 
სენ-ჟერმენ-ან-ლაი, 

საფრანგეთი6 ივნისი, 1675, 
პარიზი, საფრანგეთი, 

(2 წლის)გარდაიცვალა მცირეწლოვანი.ლუი ანრიframeless|132x132პქ9 ნოემბერი, 1673,
პარიზი, საფრანგეთი21 თებერვალი, 1677,
პარიზი, საფრანგეთი,

(3 წლის)ლა მარშის გრაფი, გარდაიცვალა მცირეწლოვანი.ანა მარიframeless|155x155პქ11 აგვისტო, 1675, 
პარიზი, საფრანგეთი23 ოქტომბერი, 1700, 
აიზნიერი, საფრანგეთი,

(25 წლის)მადმუაზელ დ'ენგიენი. გარდაიცვალა გაუთხოვარი და უშვილო. ლუიზ 
ბენედიქტაframeless|157x157პქ8 ნოემბერი, 1676, 
პარიზი, საფრანგეთი23 იანვარი, 1753, 
პარიზი, საფრანგეთი, 

(76 წლის)ცოლად გაჰყვა ლუი XIV-ის ვაჟს, მაინის ჰერცოგ ლუი ავგუსტს, რომელთანაც შეეძინა 
ორი ვაჟი. მარი ანაframeless|176x176პქ24 თებერვალი, 1678,
პარიზი, საფრანგეთი11 აპრილი, 1718, 
პარიზი, საფრანგეთი,

(40 წლის)ცოლად გაჰყვა ანრი IV-ის შვილთაშვილს, ვენდომის ჰერცოგ ლუი ჟოზეფს, თუმცა
შვილები არ ჰყოლიაუსახელო
გოგონაframeless|132x132პქ17 ივლისი, 1679,
პარიზი, საფრანგეთი17 სექტემბერი, 1680, 
პარიზი, საფრანგეთი, 

(1 წლის)მადმუაზელ დე კლერმონი. გარდაიცვალა მცირეწლოვანი.

 ლიტერატურა 
 Scavini, « Le parapluie français », Le Figaro Magazine, semaine du 19 mai 2017, page 111.
 Christian von Stramburg, Anton Joseph Weidenbach: Denkwürdiger und nützlicher Rheinischer Antiquarius. Teil 2, Band 6. R. F. Hergt, Koblenz 1857, S. 209–210 (Digitalisat). 

კატეგორია:დაბადებული 13 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1648
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1723
კატეგორია:ვიტელსბახები
კატეგორია:კონდეს პრინცესები