საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამხედრო ავიაცია

საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამხედრო ავიაცია — საქართველოს პირველი რესპუბლიკის შეიარაღებულ ძალებს კავკასიის ფრონტის საავიაციო ტექნიკიდან მემკვიდრეობით რამდენიმე ათეული ფრანგული, ბრიტანული და რუსული წარმოების საფრენი აპარატი დარჩა. 

თვითმფრინავები ძირითადად მოძველებული „ფარმან-7“ „ფარმან-16“, „მორანპა-რასოლის“, „ვუაზენის“, „ლებედ-12“, ერთძრავიანი და ორძრავიანი „კოდრონის“ და „ნიუპო-რ-21“-ის ტიპის იყო. მათი ნაწილი ან პირველ მსოფლიო ომამდე აიგო, ან კიდევ მსოფლიო ომის პირველ წლებში. აღნიშნულ თვითმფრინავებზე დამონტაჟებული იყო მოძველებული „გნომ“-ის, „რონ“-ის და „სალსონის“ ტიპის ძრავები, რომელთა საფრენოსნო რესურსი არათუ ამოწურული იყო, არამედ პრაქტიკაში მათი გამოყენება რამდენჯერმე აღემატებოდა ძრავების საათობრივად განსაზღვრულ შესაძლებლობას. ზოგ შემთხვევაში მფრინავთა გამოუცდელობის, ან სხვა მიზეზების გამო 1918 წელს ავარია განიცადა 18-მა აპარატმა, საიდანაც 4 მთლიანად გამოვიდა მწყობრიდან; 1919 წელს მოხდა 32 ავარია და 6 აეროპლანი ვეღარ აღადგინეს, 1920 წლის იანვრიდან სექტემბრამდე კი 29 საავიაციო შემთხვევის შემდეგ 7 საფრენი აპარატის აღდგენა ვერ მოხერხდა. 

საავიაციო შემთხვევებს ემსხვერპლნენ მფრინავები: საავიაციო ასეულის მეთაურის მოვალეობის დროებითი შემსრულებელი მაიორი ნიკოლოზ მაყაშვილი, ლეიტენანტი პროკლე კილტავა, პოდპორუჩიკი გრიგოლ მალაშხია. 1920 წლის დასაწყისში, მას შემდეგ, რაც ბოლშევიკებმა დაიკავეს ჩრდილოეთ კავკასია, მოხალისეთა არმიის მეექვსე ავიარაზმის თეთრგვარდიელმა მფრინავებმა მარტის თვეში თავს თბილისში გადმოფრენით უშველეს. „სოფ-ვიჩ-ქემალის” F.1 მოდელის 4 აეროპლანი ქართული არმიის საავიაციო პარკს შეუერთდა 1920 წლის ივლისში საქართველომ იტალიაში, „ანსალდოს“ ქარხანაში შეიძინა 10 ერთეული SVA-10 ტიპის თანამედროვე აეროპლანი. 

საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საავიაციო შენაერთს 1918-1921 წლებში მეთაურობდა პოლკოვნიკი მიხეილ მაჭავარიანი. საქართველოს შეიარაღებული ძალები აეროპლანებს მის მიერ წარმოებულ თითქმის ყველა კონფლიქტში იყენებდა. ქართული აეროპლანები ზვერავდნენ და ბომბავდნენ მოწინააღმდეგის პოზიციებს, თუმცა ავიაციის სრულფასოვნად გამოყენება მაინც ვერ ხერხდებოდა საწვავ-საპოხი მასალების ნაკლებობის და საფრენი აპარატების დიდი ნაწილის სიძველის გამო.

ლიტერატურა

კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია