დიაზოტის ტრიოქსიდი

დიაზოტის ტრიოქსიდი — ქიმიური ნივთიერება ფორმულით N2O3. ეს მუქი ლურჯი მყარი ნივთიერებაGreenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1997). Chemistry of the Elements (2nd ed.). Butterworth-Heinemann. p. 444. ISBN 978-0-08-037941-8.აზოტის ერთ-ერთ მარტივ ოქსიდს წარმოადგენს. მის მისაღებად საკმარისია ერთმანეთს შევურიოთ თანასწორი რაოდენობის აზოტოვანი ოქსიდი და აზოტის დიოქსიდი, ნარევის 21 °C-ზე (−6 °F) ქვემოთ გაციებით:Greenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1984). Chemistry of the Elements. Oxford: Pergamon Press. pp. 521–22. ISBN 978-0-08-022057-4.

NO + NO2 ⇌ N2O3

დიაზოტის ტრიოქსიდის სუფთა სახით გამოყოფა მხოლოდ დაბალი ტემპერატურის დროსაა შესაძლებელი. მაგ: მყარი ან თხევადი სახით. მაღალი ტემპერატურისას რეაქციის წონასწორობა შემადგენელი აირებისკენ გადაიხრება, სადაც Kდის = 193 kPa (25 °C).Holleman, Arnold Frederik; Wiberg, Egon (2001), Wiberg, Nils (ed.), Inorganic Chemistry, translated by Eagleson, Mary; Brewer, William, San Diego/Berlin: Academic Press/De Gruyter, ISBN 0-12-352651-5

სტრუქტურა და შეიდამოლეკულური ბმები

ჩვეულებრივ, N-N ბმის სიგრძე თითქმის იგივეა, რაც ჰიდრაზინში (145 პმ). დიაზოტის ტრიოქსიდში კი N-N ბმა უჩვეულოდ გრძელია და 186 პიკომეტრს შეადგენს. გრძელი N-N ბმა ასევე გააჩნია აზოტის ზოგიერთ სხვა ოქსიდსაც, მათ შორის დიაზოტის ტეტროქსიდს (175 პმ). N2O3-ის მოლეკულა ბრტყელია და გააჩნია Cs სიმეტრია. ზომები, რომლებიც მოცემულია ქვემოთ, ამოღებულია აირადი დაბალტემპერატურული N2O3: მიკროტალღური სპექტროგრამიდან
400px|დიაზოტის ტრიოქსიდის მოლეკულის განლაგების კუთხეები და ბმის სიგრძეები.

ის ასევე წარმოადგენს არასტაბილური აზოტოვანი მჟავის, (HNO2)-ის ანჰიდრიდს და წყალთან შეერთებისას წარმოქმნის მას. ოქსიდის ალტერნატიული სტრუქტურა შეიძლება ასევე წარმოვიდგინოთ როგორც ნამდვილი ანჰიდრიდის, ანუ O=N–O–N=O, მაგრამ პრაქტიკაში მისი ეს იზომერი აღმოჩენილი არაა. თუ აზოტოვანი მჟავა მისი მიღებისთანავე არ გამოიყენება, ის მალევე იშლება აზოტოვან ოქსიდად და აზოტმჟავად. ნიტრიტები ზოგჯერ ასევე მიიღება N2O3-ის ტუტეების წყალხსნარებში დამატებით:
N2O3 + 2 NaOH →  2 NaNO2  +  H2O

რესურსები ინტერნეტში
National Pollutant Inventory - Oxides of nitrogen fact sheet
Webelements: Compound data - dinitrogen trioxide
Oxides of nitrogen - synthesis and uses 
Ivtantermo - dinitrogen trioxide table of values

სქოლიო

კატეგორია:აზოტის არაორგანული ნაერთები
კატეგორია:მჟავა ოქსიდები
კატეგორია:მჟავის ანჰიდრიდები
კატეგორია:ერთნახევაროქსიდები
კატეგორია:აზოტ-ჟანგბადნაერთები