ინდოეთ-პაკისტანის სასაზღვრო კონფლიქტი (2019)

ინდოეთ-პაკისტანის კონფლიქტი — სასაზღვრო დაპირისპირება და შეტაკებები ინდოეთისა და პაკისტანის შეიარაღებულ ძალებს შორის, ქაშმირის სადავო რეგიონში. 

დაძაბულობა გამოიწვია 14 თებერვლის ტერაქტმა, როდესაც ტერორისტული დაჯგუფების თვითმკვლელმა წევრმა ააფეთქა მანქანა, რომელიც პოლიიციის თანამშრომლების კოლონასთან ერთად გადაადგილდებოდა. შემთხვევას 46 სამხედრო პოლიციელი ემსხვერპლა. პასუხისმგებლობა პაკისტანში დაფუძნებულმა ტერორისტულმა დაჯგუფებამ აიღო, თუმცა პაკისტანის მთავრობამ დაგმო ეს თავდასხმა და ყველანაირი მონაწილეობა უარყო.

თვითმკვლელი ტერორისტის თამდასხმაზე საპასუხოდ, ინდოეთის საჰაერო ძალებმა 26 თებერვალს დაარღვია კონტროლის ხაზი (პირველად ინდოეთ-პაკისტანის 1971 წლის ომის შემდეგ) და განახორციელა, თავისი თქმით „წინასწარგანზრახული“ საჰაერო დარტყმები ტერორისტთა საწვრთნელ ბაზებზე, რასაც რამდენიმე რადიკალი ემსხვერპლა. ადგილობრივი მოსახლეობა და პაკისტანელი სამხედროები აცხადებდნენ, რომ ინდოეთის მტკიცება, რომ არავინ დაღუპულა და არც ინფრასტრუქტურა დაზიანებულა, სიმართლეს არ შეესაბამებოდა.

სიტუაცია კიდევ უფრო დაიძაბა, 26 და 27 თებერვალს ინდოეთმა და პაკისტანმა ერთმანეთის საწინააღმდეგოდ გახსნეს ცეცხლი კონტროლის ხაზის გასწვრივ. 10 ინდოელი სამხედრო დაიჭრა და 4 პაკისტანელი მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა ამ დროს. ბოლო დღეს პაკისტანმა საჰაერო დარტყმები განახორციელა ინდოეთის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე, რასაც არ მოჰყვა მსხვერპლი და არც ინფრასტრუქტურის დაზიანება.

იმავე 27 თებერვალს, პაკისტანმა განაცხადა, რომ ტყვეობაში იმყოფებოდა ჩამოგდებული ინდური თვითმფრინავების ორი პილოტი. ინდოეთი ამტკიცებდა, რომ მხოლოდ ერთი MiG-2 იყო ჩამოგდებული და მოითხოვდა იმ ერთი პილოტის გათავისუფლებას. ინდოეთმა ასევე განაცხადა, რომ ჩამოაგდო პაკისტანის F-16, თუმცა ეს შემთხვევა პაკისტანმა უარყო. მოგვიანებით პაკისტანმა განმარტო, რომ ტყვეობაში მხოლოდ ერთი ინდოელი მფრინავი იყო. იგი 1 მარტს გათავისუფლდა.

 წინაპირობა 
ინდოეთი და პაკისტანი დიდი ხნის განმავლობაში არიან წინააღმდეგობაში და ერთმანეთთან რამდენიმე ომი, კონფლიქტი და სამხედრო დაპირისპირება გადახდათ. განგრძობადი დაძაბულობის საფუძველი კომპლექსურია, თუმცა ძირითადად სადავო ქაშმირის რეგიონს უკავშირდება. მას შემდეგ, რაც 1947 წელს ინდოეთს პაკისტანი გამოეყო, დაიწყო დავა ჯამუს და ქაშმირის სამთავროსათვის, რომელიც მუსლიმებით იყო დასახლებული თუმცა ინდოელი მაჰარაჯა მართავდა და ამის წყალობით ამ ქვეყნის შემადგენლობაში მოექცა. დავა სრულმასშტაბიან ინდოეთ-პაკისტანის 1947–1948 წლების ომში გადაიზარდა. ნაწილობრივ, სადავო საკითხში იყო ის ფაქტი, რომ 1947 წლის გაყოფისას არ განისაზღვრა ამ რეგიონის სტატუსი. პრობლემა გადაუწყვეტელი აღმოჩნდა, მან მოიტანა 1965 წლის მეორე და 1971 წლის ომები. 1990-იანი წლების შემდეგ, დამუშავების შედეგად ორივე სახელმწიფო ფლობს ბირთვულ იარაღს, რომელიც შესაძლოა გამოიყენეს განსაზღვრული სიმკაცრით 1999 წლის კარგილის ომში.

 საერთაშორისო რეაქცია 
რამდენიმე ქვეყანამ, როგორიცაა ავსტრალია, კანადა, ჩინეთი, ინდონეზია, მალაიზია, შრი-ლანკა, არაბთა გაერთიანებული საამიროები, და შეერთებული შტატები, გამოხატა შეშფოთება და მხარეებს თავშეკავებისაკენ მოუწოდა. ირანმა და თურქეთმა ორივე დაპირისპირებულ მხარეს შუამავლობა შესთავაზეს.

 სქოლიო 

კატეგორია:ინდოეთ-პაკისტანის კონფლიქტი