ედილბაევის ცხვარი

ედილბაევის ცხვარი, ედილბაევური ცხვარი ან ედილბაის ცხვარი — სახორცე-საქონე მიმართულების დუმიანი უხეშმატყლიანი ცხვრის ჯიში. გამოყვანილია ნახევარუდაბნოსა და სტეპის საძოვრების პირობებში ვოლგისა და ურალის შუამდინარეთში (დღ. ყაზახეთი)ეროხინი ა. ი., ედილბაევის ცხვარი  // დიდი რუსული ენციკლოპედია [35 ტომად], მთ. რედ. ოსიპოვი ი. ს., : გამომც. დიდი რუსული ენციკლოპედია, 2004–2017. XIX საუკუნის ბოლოს მესაქონლე ყაზახების მიერ ხალხური სელექციის გზით — ყაზახური დუმიანი ცხვრების შეჯვარებით ასტრახანულ უხეშმატყლიან ცხვრებთან. შემდეგ შეირჩა ის ცხოველები, რომლებიც უფრო შეეგუვნენ მომთაბარე მეცხვარეობის ბუნებრივ-კლიმატურ პირობებს. ერკემალიც და ნერბიც ქოლიკია. ერკემალი იწონის 100–120 კგ-ს, ზოგჯერ 160 კგ-მდე; ნერბი — 65–75 კგ-მდე, ზოგჯერ 115 კგ-მდე. აქვს დიდი ცხვირკუზიანი თავი, გრძელი კისერი, ფართო და ღრმა ტანი დიდი დუმით. ერკემალი ზრდის დიდი ენერგიითა და მალმწიფადობით გამოირჩევა. ნაკლავის გამოსავალია 50–55%; 6–7 თვის ბატკნის ხორცი ქონის გარეშე 20–25 კგ-ია. მატყლი უპირატესად წითური, მურა, შავია; გვხვდება თეთრ- ან რუხმატყლიანი ცხვრები. თივთიკის სიგრძეა დაახლ. 15 სმ, მატყლი შეიცავს 52–56% თივთიკს; ერკემლის ნაპარსი ორ კრეჭვაზე 3,5 კგ-ია, ნერბისა 2,3–2,6 კგ; იყენებენ ხალიჩების მოსაქსოვად. ნაყოფიერება 110–120 ბატკანია 100 ნერბზე. წლიური მონაწველი 160 ლ, რძის ცხიმიანობა 5,8%. ძირითადად აშენებენ ყაზახეთის ტერიტორიაზე, ქვემო ვოლგისპირეთსა და ყალმუხეთში.

 ლიტერატურა 
 Попов И. Н., Эдильбаевская овца, А.-А., 1951;
 Овцеводство, под ред. Г. Р. Литовченко и П. А. Есаулова. т. 2, М., 1972;
 ედილბაევის ცხვარი // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია [30 ტომად], მთ. რედ. პროხოროვი ა. მ., III გამოც., : გამომც. „საბჭოთა ენციკლოპედია“, 1969.

სქოლიო

კატეგორია:ცხვრის ჯიშები