მადამ უოლკერი

სარა ბრიდლავი (; დ. 23 დეკემბერი, 1867 — გ. 25 მაისი 1919), ასევე ცნობილია, როგორც მადამ სი ჯეი უოლკერი () — აფრო-ამერიკელი მეწარმე, ფილანთროპი, სოციალური და პოლიტიკური აქტივისტი. აღიარებულია პირველ აფრო-ამერიკელ ქალად, რომელიც თავისი შრომის შედეგად გახდა მილიონერი. სარა იმ დროისთვის ყველაზე წარმატებულ ქალ მეწარმედ ითვლებოდა და ასევე იყო ყველა დროის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული აფრო-ამერიკელი ბიზნესმენი ქალი.

უოლკერს სიმდიდრე მისმა ბიზნესმა მოუტანა. მან დააარსა „მადამ სი ჯეი უოლკერის საწარმო“, რომელიც თავისა და თმის მოვლის საშუალებების განვითარებასა და მარკეტინგს ახორციელებდა. უოლკერი, ასევე ცნობილია მისი ქველმოქმედებით და აქტივიზმით. იგი ფინანსურად ეხმარებოდა მთელ რიგ ორგანიზაციებს და გახდა ხელოვნების მეცენატი. უოლკერის საკუთრებაში მყოფ ვილა ლევაროში, რომელიც ნიუ-იორკში მდებარეობდა, იმართებოდა აფრო-ამერიკელთა საზოგადოებრივი შეკრებები.

 ადრეული ცხოვრება 
სარა ბრიდლავი, 1867 წლის 23 დეკემბერს, ლუიზიანაში, ოუენ და მინერვა ბრიდლავების ოჯახში დაიბადა.Bundles, "Madam C J (Sarah Breedlove) Walker, 1867–1919" in Black Women in America, v. II, p. 1209. სარას 5 დედმამიშვილი ჰყავდა: ლუვენია, ალექსანდრე, ჯეისი, სოლომონი და ოუენ უმცროსი. სარას მშობლები და  უფროსი და-ძმა რობერტ ბარნის და მედისონ პარიშის პლანტაციაში მონები იყვნენ. თუმცა, სარა ოჯახში პირველი ბავშვი იყო, რომელიც თავისუფალი დაიბადა, მას შემდეგ, რაც ემანსიპაციის პროკლამაციას ხელი მოეწერა. 1872 წელს, დედამისი ქოლერასგან გარდაიცვალა, მამამისი ხელახლა დაოჯახდა, მაგრამ რამდენიმე წელში ისიც გარდაიცვალა. 7 წლის ასაკში დაობლებული სარა, მისისიპიში გადავიდა და 10 წლის იყო, როცა შინამოსამსახურედ დაიწყო მუშაობა. თავის პირველ ქორწინებამდე, სარა უფროს დასთან, ლუვენიასთან და ნახევარძმასთან ჯესისთან ერთად ცხოვრობდა.

 კარიერა 
1888 წელს, სარა თავის შვილთნ ერთად გადავიდა სენტ-ლუისში, მისურის შტატში. მუშაობა მრეცხავად დაიწყო და დღეში ერთ დოლარს ძლივს გამოიმუშავებდა, ქალიშვილის განათლების დასაფინანასებლად. 1880 წელს, სენტ-პოლის აფრიკულ მეთოდისტურ ეკლესიაში სიმღერა დაიწყო და გაეცნო კულტურული საზოგადოების ცხოვრებას. იმდროინდელ შავკანიან ქალებში წყალთან და ჰიგიენურ საშუალებებთან წვდომის არარსებობის გამო, გავრცელებული იყო თმის ცვენა, რომელიც სარასაც შეეხო და მას თმის ცვენა დაეწყო, მელოტდებოდა.

საბოლოოდ, მან თმის მოვლის საშუალებების შესახებ, თავისი პარიკმახერი ძმებისაგან გაიგო და გაყიდვების აგენტი გახდა აფრო-ამერიკელი ბიზნესმენის კომპანიისათვს, რომელიც სწორედ ამ სფეროში მოღვაწეობდა. სარამ, აქ მუშობისას ბევრი რამ გაიგო თმის მოვლაზე და შეძენილი ცოდნა საკუთარი ხაზის შექმნას მოახმარა.Bundles, "Madam C J (Sarah Breedlove) Walker, 1867–1919" in Black Women in America, v. II, pp. 1210–11.  

1906 წელს, ცოლად გაჰყვა ჩარლ უოლკერს და ცნობილი გახდა, როგორც მადამ სი ჯეი უოლკერი. მუშაობდა დამოუკიდებელ პარიკმახერად და კოსმეტიკური კრემების გამყიდველად. მისი ქმარი, რომელიც ასევე მისი ბიზნეს პარტნიორი გახლდათ, რეკლამირებას უწევდა ცოლის პროდუქტს. სარა კარდაკარ დადიოდა გასაყიდად და ასწავლიდა შავკანიან ქალებს თმის დავარცხნისა და მოწესრიგების კარგ მეთოდებს. 

1910 წელს, უოლკერმა ბიზნესი ინდიანაპოლისში გადაიტანა, სადაც დააარსა სათაო ოფისი „მადამ სი ჯეი უოლკერის საწაროსათვის“.Gugin and Saint Clair, p. 361. ცოტა ხნის შემდეგ, იყიდა სახლი და ქარხანა, ააშენა სალონი და სილამაზის სკოლა, რათა ამ სფეროში განათლება მიეცა დასაქმებულებისათვის. აღსანიშნავია, რომ პერსონალის უმეტესობას სწორედ ქალები წარმოადგენდნენ. 

1911–1919 წლებში, როდესაც კარიერის ზენიტში იმყოფებოდა, უოლკერს და მის კომპანიას დასაქმებული ჰყავდათ რამდენიმე ათასობით გაყიდვების აგენტი. 1917 წლისათვის კი, ეს რიცხვი 20 000-ს უტოლდებოდა. თეთრ მაისურიან და შავ კაბიან უნიფორმაში გამოწყობილი თანამშრომლები, სტუმრობდნენ ყველა სახლს მთელი შტატების მასშტაბით და ყიდიდნენ სარას შექმნილ, კონტეინერებში მოთავსებულ პროდუქციას. უოლკერის სახელი კიდევ უფრო ცნობილი გახდა 1920-იან წლებში, მისი გარდაცვალების შემდეგ, როდესაც პროდუქცია გავიდა აშშ-ის გარეთ: კუბის, იამაიკის, ჰაიტის, პანამისა და კოსტა-რიკის ბაზრებზე.  

გარდა იმისა, რომ ასწავლიდა გაყიდვებსა და თმის მოვლას, უოლკერმა აჩვენა შავკანიანებს, თუ როგორ უნდა ემართათ საკუთრი ბიზნესი და აძლევდა მათ იმის მოტივაციას, რომ გამხდარიყვნენ ფინანსურად დამოუკიდებლები.

 გარდაცვალება 
სარა უოლკერი, 1919 წლის 25 მარტს, 51 წლის ასაკში თირკმლის უკმარისობით და გართულებული ჰიპერტენზიით გარდაიცვალა. დაკრძალულია ვუდლონის სასაფლაოზე, ბრონქსში, ნიუ-იორკში. 

გარდაცვალებამდე, უოლკერი მიიჩნეოდა ყველაზე მდიდარ აფრო-ამერიკელ ქალად ამერიკაში. მისი ქონება შეფასებული იყო 600,000 დოლარად (რაც დღევანდელი კურსით 8 მილიონ დოლარს შეესატყვისება). New York Times-ის მიერ გამოქვეყნებულ უოლკერის ნეკროლოგში ვკითხულობთ: „სარამ სიკვდილამდე ორი წლით ადრე (1917 წელი) თქვა, რომ ის ჯერ არ იყო მილიონერი, თუმცა იმედოვნებდა, ოდესმე გახდებოდა“. უოლკერის გარდაცვალებისთვის, ამერიკელის საშუალო წლიური ხელფასი 750 $-ს შეადგენდა.https://bizfluent.com/info-7769323-history-american-income.html დედის გარდაცვალების შემდეგ, სარას ქალიშვილი ა’ლელია უოლკერი „მადამ სი ჯეი უოლკერის საწარმოს“ პრეზიდენტი გახდა.

 ლიტერატურა 

 რესურსები ინტერნეტში 

 (Walker's political activism and philanthropy)
 (Book discussion)

 (Part 1)
 (Indiana Bicentennial Minute, 2016)
 (Part 1 of 5) Villa Lewaro, Irvington-on-Hudson, New York
Michals, Debra.  "Madam C. J. Walker" . National Women's History Museum.  2015.

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1867
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1919
კატეგორია:ამერიკელი ქალი ქველმოქმედები
კატეგორია:ამერიკელი ბიზნესმენები