ჰილა-აფშანი

ჰილა-აფშანი () — აზერბაიჯანული ხალიჩები, რომლებიც შედიან ბაქოს ჯგუფში კუბა-შირვანის სახეობა.Лятиф Керимов. Азербайджанский ковёр. I. Тип Куба-Ширван. В) Бакинская группа. «Хила-Афшан».. — Б.: «Гянджлик», 1983. — Т. III. დასახელებით ეს ხალიჩა დაკავშირებულია სოფელ ხილასთან (სოფლის ძველი სახელწოდება ამირჯანი), О. Гордеева. Восточные ковры в собрании государственного Исторического музея. // Искусство восточных ковров : материалы Международного симпозиума по искусству восточных ковров, 5-11 сентября 1983 г.. — Б.: «Элм», 1988. — С. 113. რომელიც განლაგებულია ბაქოდან სამხრეთით 15 კილომეტრის დაშორებით აფშერონის ნახევარკუნძულზე.

მას აწარმოებენ სოფელ ხილასთან მახლობლად ხალიჩების საქსოვ პუნქტებში ბიულ-ბიულეში და სურახანებში. უცხოელი ავტორების ნამუშევრებში ამ ხალიჩას „შირვანს“ უწოდებენ, ხოლო ზოგიერთი მათგანი შეცდომით სთვლის მას „დერბენტს“. ხალხში ამ ხალიჩას „სადჯაიაგის“ — სამფეხას უწოდებენ.

 მხატვრული თავისებუურებანი 

სიტყვა „აფშანი“ ნიშნავს — „დაყრას“, „გაფანტვას“, „ჭრელს“, ხოლო ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში ეწოდება დამოუკიდებელ ორნამენტალურ კომპოზიციას ხელოვნებაში. კედლების მოპირკეთებაში, ასევე ხალიჩების ქსოვის დროს „აფშანის“ კომპოზიციას შეადგენენ რთული აღნაგობის სპირალისებური ტოტები.

„აფშანის“ კომპოზიცია გამოიყენება არა მხოლოდ კუბა -შირვანის სახის ხალიჩებში, არამედ ტავრიზის სკოლაშიც. იგი ფართოდ არის გავრცელებული ხალიჩის ქსოვის ისეთ ცენტრებში, როგორებიც არის არდებილი, სარაბი, ყარაჯადაღი, და განსაკუთრებით დამახასიათებელია ქალაქ თავრიზისთვის. იმის და მიუხედავად, რომ „აფშანი“-ს ხალიჩები იქსოვება აზერბაიჯანის ჩრდილო-დასავლეთში, სადაც ისინი შეადგენენ შირვანის ჯგუფს, მათი რთული კომპოზიცია დამახასიათებელია „ბაქო-ჰილა“-ს ხალიჩების ჯგუფისათვის და ცნობილია „ხილა -აფშანი“-ს სახელწოდებით.

სქოლიო

კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა