მაზიადიდები

მაზიადიდები, მაზიადიტები, იაზიდიდები () — არაბი მმართველების დინასტია შირვანში, დამაარსებელი – იაზიდ იბნ მაზიად ალ-შაიბანი. მისმა მემკვიდრეებმა ისარგებლეს სახალიფოს დასუსტებით, შირვანი სამემკვიდრეო სამფლობელოდ გადააქციეს და 861 წელს თავი შირვანშაჰებად გამოაცხადეს. IX საუკენეში მაზიადიდები არანსაც (კავკასიური ალბანეთი) დაეუფლნენ. ისინი განსაკუთრებით გაძლიერდნენ X საუკუნეში, როცა თავიანთი ძალაუფლება განავრცეს შაქის, ნაწილობრივ სამხრეთ-აღმოსავლეთ დაღესტნისა და თაბასარანის მფლობელებზე.

ისტორია
სახლობდნენ თანამედროვე ერაყის ტერიტორიაზე. თავადპირველად ისინი ბანუ ასადის ტომის ნაწილს წარმოადგენდნენ. 998 წელს ალი იბნ მაზიადმა ქუფაში, ბუიდებისგან, სამხედრო სამსახურის სანაცვლოდ, სამეფო ტიტულე მიიღო და თანამედროვე ერაყის ტერიტორიაზე დამოუკიდებელი სახელმწიფო დააარსა, რომელსაც მაზიადი ეწოდა. 1012 წელს მაზიადიდებმა ქალაქი ჰილა დააარსეს, რომელიც მოგვიანებით მათ ახალ რეზიდენციად იქცა.Moojan_Momen, An Introduction to Shi'i Islam, Yale_University Press 1985 მაზიადიდებმა თანდათან მიმდებარე ევფრატის სანაპიროს მიდამოებიც დაიმორჩილეს.  

1121 წელს, დავითის ისტორიკოსის ცნობით მაზიადიდთა ერთ-ერთი მმართველი „არაბეთისა მეფე“ ნურ ად-დავლა დუბაის II დიდგორის ბრძოლაში იღებდა მონაწილეობას, სადაც ის სასტიკად დამარცხდა. „ეს იყო, – წერს მათე ურჰაელი, – კაცი გულადი და მებრძოლი. მან დაატყვევა ქალაქი ბაღდადი და სამი ბრძოლა გადაიხადა სპარსთა სულთანთან – ტუფასთან... მან კარვით დაიბანაკა ეთიოპიასა და ინდოეთს შორის და მაშინ მოვიდა და დაესიძა სპარსთა ამირა ღაზის“. მართლაც, დიდგორის ბრძოლის ერთი წლით ადრე, დუბეისს ცოლად შეურთავს ილღაზის ასული გოჰარ ხათუნი; ალბათ, ამგვარი დამოყვრებაც იყო ერთი მიზეზი იმისა, რომ დუბეისი ილღაზის მოწოდებას მაშინვე გამოეხმაურა და აქტიური მონაწილეობაც მიიღო მისი სარდლობით მოწყობილ ბრძოლაში.  

მაზიადიდების ტომი 1162 წელს მთლიანად ამოხოცა აბასიანთა ხალიფა ალ-მუსთანჯიდმა, ხოლო მისი ტერიტორია ზენგიდთა სახელმწიფომ დაისაკუთრა.   

 დამასკოს ბურიდთა დინასტიის ამირები 
მმართველიმმართველობის პერიოდისანად ალ-დაწვლა ალი I1012-1060ნურ ად-დავლა დუბაის I1017-1082ბაჰა ალ-დავლა აბუ-კამილ მანსური1082-1086საიფ ალ-დავლა სადაყა I1086-1108ნურ ად-დავლა დუბაის II1108-1135სადაყა II1135-1138მუჰამედი1138-1145ალი II1145-1150

 ლიტერატურა  



რესურსები ინტერნეტში
ენციკლოპედია „საქართველო“

 სქოლიო 

კატეგორია:არაბული ტომები
კატეგორია:შიიტური დინასტიები