დოფინი

დოფინი () — არისტოკრატიული წოდება საფრანგეთში, რომელიც მოქმედებდა 1350-1791 და 1824-1830 წლებში. სიტყვა დოფინი მომდინარეობს საფრანგეთის რეგიონ დოფინედან, რომელიც სამართავად ენიჭებოდათ დოფინებს. წოდება ენიჭებოდა სამეფო დინასტიის უფროს ვაჟს და ამით იგი ხდებოდა საფრანგეთის ტახტის მემკვიდრე.

 ისტორია 
მინი|საფრანგეთის დოფინების გერბი
1350 წელს საფრანგეთის მეფე ფილიპ VI ვალუამ იყიდა დოფინეს მხარე, იმ პირობით, რომ ყველა საფრანგეთის მემკვიდრეს უნდა ჰქონოდა დოფინის ტიტული. დოფინის მეუღლეს ეწოდებოდა დოფინე. 

საფრანგეთის პირველი დოფინი იყო პრინცი შარლ ვალუა, მოგვიანებით შარლ V. სხვა ქვეყნებში დოფინის ტიტულის ანალოგიურებია უელსის პრინცი (ინგლისში), ასტურიის პრინცი (იგივე ინფანტი, ესპანეთსა და პორტუგალიაში), როთერსეის ჰერცოგი (შოტლანდიაში) და ა.შ. 1461 წლიდან გაჩნდა არა მხოლოდ საფრანგეთის, არამედ ვიენისა და ოვერნის დოფინის ტიტული. საფრანგეთის დოფინის გერბზე გამოსახული იყო სამი ფრანგული ჯვარი და ლურჯი დელფინი, რაც დოფინეს მხარის სიმბოლოა. თუმცა ფრანსუა I ვაჟი, ფრანსუა დე ვალუას გერბზე, რომელიც დოფინთან ერთად ბრეტანის ჰერცოგიც იყო, ჩვეულებრივი დოფინის გერბთან ერთად გამოსახული იყო ბრეტანის საჰერცოგოს გერბიც. ასევე ფრანსუა II-ის გერბზე, გამოსახული იყო შოტლანდიის გერბიც, ვინაიდან იგი დაქორწინებული იყო შოტლანდიის დედოფალ მარია სტიუარტზე. 

თავდაპირველად მართალია დოფინეს რეგიონის მართვაზე პასუხისმგებელი პირი დოფინი იყო, მაგრამ ის საღვთო რომის იმპერიის შემადგენლობაში შედიოდა. იურიდიულად საღვთო რომის იმპერატორები საფრანგეთის უფლებას აღიარებდნენ დოფინზე, თუმცა ოფიციალურად კვლავ მათ შემადგენლობაში იყო. ამასთან დოფინები ძირითადად იყვნენ მცირეწლოვანები, რის გამოც ამ მხარეში XV-XVI საუკუნეებში საშინელი ანარქია სუფევდა. 

1791 წელს, მას შემდეგ რაც საფრანგეთში რევოლუცია დაიწყო და მონარქიული წყობა დაემხო, დოფინის წოდებაც გაუქმდა. თუმცა მას შემდეგ, რაც ლუი XVIII-მ ტახტი დაიბრუნა, ტიტული აღდგა და დოფინი მისი ძმა შარლ დე ბურბონი გახდა. მოგვიანებით შარლი მეფე გახდა, და დოფინი მისი ვაჟი ლუი-ანტონი გახდა.

ბურბონების დაცემის შემდეგ დოფინის ტიტული გააუქმა მეფე ლუი-ფილიპ I-მა და მის ნაცვლად შექმნა სამეფო პრინცის წოდება.

 საფრანგეთის დოფინების სია 
+პორტრეტისახელიმამადაიბადამმართ. დასაწყისიმმართ. დასასრულიგარდაიცვალასხვა წოდებებისამეფო სახელიframeless|109x109პქშარლ დე
ვალუაჟან II21 იანვარი 
133822 აგვისტო 13508 აპრილი 136416 სექტემბერი 1380ნორმანდიის 
ჰერცოგიშარლ V ვალუაframeless|111x111პქშარლ დე 
ვალუაშარლ V3 დეკემბერი 
136816 სექტემბერი 
138021 ოქტომბერი 1422შარლ VI ვალუაშარლ დე 
ვალუაშარლ VI26 სექტემბერი 138628 დეკემბერი 1386frameless|179x179პქშარლ დე 
ვალუა6 თებერვალი 139213 იანვარი 1401გაიენის 
ჰერცოგიframeless|166x166პქლუი დე 
ვალუა22 იანვარი 
139713 იანვარი 140118 დეკემბერი 1415გაიენის 
ჰერცოგიframeless|117x117პქჟან დე 
ვალუა31 აგვისტო 
139818 დეკემბერი 
14155 აპრილი 1517ტურის 
ჰერცოგიframeless|106x106პქშარლ დე
ვალუა22 თებერვალი 
14035 აპრილი 151721 ოქტომბერი 142222 ივლისი 1461პონტიოს 
ჰერცოგიშარლ VII ვალუაframeless|129x129პქლუი დე 
ვალუაშარლ VII3 ივლისი 142322 ივლისი 146130 აგვისტო 1483ლუი XI  ვალუაფრანსუა დე
ვალუალუი XI4 დეკემბერი 1466frameless|113x113პქშარლ დე 
ვალუა30 ივნისი 147030 აგვისტო 14837 აპრილი 1498შარლ VIII ვალუაframeless|111x111პქშარლ 
ორლანდო 

დე ვალუაშარლ VIII11 ოქტომბერი 149216 დეკემბერი 1495frameless|118x118პქშარლ დე 
ვალუა8 სექტემბერი 14962 ოქტომბერი 1496ფრანსუა დე
ვალუაივლისი 1497frameless|105x105პქფრანსუა დე
ვალუაფრანსუა I28 თებერვალი 151810 აგვისტო 1536ბრეტანის 
ჰერცოგიframeless|123x123პქანრი დე 
ვალუა31 მარტი 
151910 აგვისტო 153631 მარტი 154710 ივლისი 1559ბრეტანისა და
ორლეანის 

ჰერცოგიანრი II ვალუაframeless|123x123პქფრანსუა დე
ვალუაანრი II19 იანვარი 
154431 მარტი 154710 ივლისი 15595 დეკემბერი 1560შოტლანდიის 
მეფეფრანსუა II ვალუაframeless|108x108პქლუი დე 
ბურბონიანრი IV27 სექტემბერი 160114 მაისი 161014 მაისი 1643ნავარის მეფელუი XIII ბურბონიframeless|104x104პქლუი დე 
ბურბონილუი XIII5 სექტემბერი 163814 მაისი 16431 სექტემბერი 1715ლუი XIV ბურბონიframeless|117x117პქლუი დე 
ბურბონილუი XIV1 ნოემბერი 166114 აპრილი 1711frameless|124x124პქლუი დე 
ბურბონი16 აგვისტო 
168214 აპრილი 171118 თებერვალი 1712ბურგუნდიის
ჰერცოგიframeless|115x115პქლუი დე 
ბურბონი8 იანვარი 170718 თებერვალი 
17128 მარტი 1712ბრეტანის 
ჰერცოგიframeless|114x114პქლუი დე 
ბურბონი15 თებერვალი 
17108 მარტი 17121 სექტემბერი 171510 მაისი 1774ანჟუს ჰერცოგილუი XV ბურბონიframeless|106x106პქლუი დე 
ბურბონილუი XV4 სექტემბერი 172920 დეკემბერი 1765frameless|118x118პქლუი 
ავგუსტ დე 

ბურბონი23 სექტემბერი
175420 დეკემბერი 
176510 მაისი 177421 იანვარი 1791ბერის ჰერცოგილუი XVI ბურბონიframeless|151x151პქლუი 
ჟოზეფ დე 

ბურბონილუი XVI22 ოქტომბერი  17814 ივნისი 1789frameless|151x151პქლუი 
შარლ დე 

ბურბონი27 მარტი 17854 ივნისი 17891 ოქტომბერი 17918 ივნისი 1795ნორმანდიის 
ჰერცოგილუი XVII ბურბონიframeless|107x107პქლუი 
ანტუან დე

ბურბონიშარლ X6 აგვისტო 
177516 სექტემბერი 
18242 აგვისტო 18303 ივნისი 1844ანჟულემის 
ჰერცოგილუი XIX ბურბონი

 იხილეთ აგრეთვე 
მადამ დოფინი
 საფრანგეთის მონარქების სია
ასტურიის პრინცი
უელსის პრინცი

 რესურსები ინტერნეტში 
 https://www.britannica.com/topic/dauphin-French-political-history
 http://www.biography.com/people/louis-dauphin-of-france-21257403
კატეგორია:წოდებები
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია
კატეგორია:არისტოკრატიული წოდებები