ელეონორ აკვიტანიელი

ელეონორ აკვიტანიელი ( დ. 1122 — გ. 1 აპრილი 1204), აგრეთვე ცნობილი როგორც ალიენორ აკვიტანიელი — აკვიტანიის ჰერცოგინია 1137-1204 წლებში, საფრანგეთის დედოფალი 1137-1152 წლებში და ინგლისის დედოფალი 1154-1189 წლებში. პუატიეს დინასტიის, გვერდითი შტოს რამნულფილდების წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე ლუი VII-ის და ინგლისის მეფე ჰენრი II-ის მეუღლე. ინგლისის სამი მეფის — ჰენრი ახალგაზრდას, რიჩარდ I ლომგულის და ჯონ I უმიწაწყლოს დედა. მონაწილეობდა მეორე ჯვაროსნულ ლაშქრობაში.

 ბიოგრაფია 
ელეონორი დაიბადა 1122 წელს აკვიტანიის ჰერცოგ უილიამ X-ის ოჯახში. 1136 წელს ელეონორის უფროსი ძმა მოულოდნელად გარდაიცვალა, რის გამოც მემკვიდრედ ელეორონი დასახელდა. 1137 წელს უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაიცვალა ელეონორის მამა, ამის გათვალისწინებით 15 წლის ელეონორი აკვიტანიის ჰერცოგინია ხდება. ამ მოვლენიდან 3 თვეში აკვიტანიის ხელში ჩაგდების მიზნით ელეონორი ცოლად შეირთო საფრანგეთის მეფე ლუი VII-მ, ამით ის საფრანგეთის დედოფალიც გახდა. როგორც ისტორიკოსები იუწყებიან, ლუის მეუღლე თავდავიწყებით უყვარდა და ყველაფერს აკეთებდა მის გასახარებლად. თუმცა მთელს საფრანგეთში ელეონორი საშინლად ეზიზღებოდათ მისი ქედმაღლობისა და თავქარიანობის გამო. ელეონორმა 15 წლიანი ქორწინებიდან მხოლოდ ორი გოგონა გააჩინა, რაც გახდა ლუისა და ელეონორს შორის უთანხმოების გაჩენის მთავარი მიზეზი გახდა, ვინაიდან მეფეს ვაჟი მემკვიდრე ესაჭიროებოდა.

1147 წელს ლუი VII-მ საღვთო რომის იმპერატორთან ერთად მეორე ჯვაროსნული ლაშქრობა დაიწყო მუსლიმთა წინააღმდეგ, სადაც დედოფალი ელეონორიც წაიყვანა. შემდგომში ელეონორმა დიდი როლი შეასრულა ეგვიპტის სულთანთან მოლაპარაკებებში, ასევე ის კარნახობდა ლუის როგორ უნდა ემოქმედა. ეს ბრძოლა მუსულმანთა გამარჯვებით დასრულდა და ლუი, ელეონორთან ერთად კვლავ საფრანგეთში დაბრუნდა. ამ დროისათვის ცოლ-ქმარს შორის უკვე საკმაოდ გამძაფრებული იყო ურთიერთობა. 1150 წელს ელეონორმა რომის პაპ ევგენი III-ს ლუისთან გაყრა მოსთხოვა, რაზეც პაპმა უარი განაცხადა. 1152 წელს თავად ლუიმ მოითხოვა მასთან განქორწინება, რაზეც პაპი დათანხმდა. 1152 წლის 11 მარტს ელეონორი და ლუი განქორწინდნენ.

1154 წელს ელეონორი ცოლად გაჰყვა ინგლისის მეფე ჰენრი II-ს. აქედან მოყოლებული ელეონორი ინგლისის დედოფალად იწოდება. ელეონორმა ჰენრის რვა შვილი გაუჩინა, აქედან 5 ვაჟი, რომელთაგანაც 3 ინგლისის მეფე გახდა. 1170 წელს ტახტზე ელეონორის ვაჟი ჰენრი ახალგაზრდა ადის, თუმცა ჰენრი II კვლავ ცოცხალია. 1173 წელს  ჰენრი, მამას აუჯანყდა. ჰენრი II-მ ეს აჯანყება ჩაახშო, ტახტზე კვლავ თვითონ ავიდა და  ამ ამბის მოთავე ელეონორი დააპატიმრა, თუმცა დედოფლის ტიტული არ ჩამოურთმევია. 1189 წლის 6 ივლისს ჰენრი II გარდაიცვალა, ტახტზე ელეონორის ვაჟი რიჩარდ I ადის რომელმაც იგი გაათავისუფლა. ამავე წელს რიჩარდი მესამე ჯვაროსნულ ლაშქრობაში მიემგზავრება, ქვეყანას კი რეგენტის სტატუსით ელეონორი მართავს. უკან დაბრუნებისას რიჩარდი ტყვედ ჩაუვარდა ავსტრიის ერცჰერცოგ ლეოპოლდ V-ს, რომელმაც იგი ჰენრიხ VI-ს გადასცა. 1194 წელს ელეონორმა ძლივს გამოისყიდა რიჩარდი, მთელი ამ ხნის მანძილზე იგი ინგლისს თავად მართავდა. 1199 წელს საფრანგეთთან ბრძოლისას რიჩარდი დაიღუპა, ტახტზე ელეონორის მესამე ვაჟი - ჯონ I ადის. ელეონორმა მალევე ყველა თავისი შვილი, გარდა ჯონისა და ელეონორისა (მის ქალიშვილსაც ელეონორი ერქვა) ქვეყნიდან გააძევა. ვინაიდან ელეონორი და ჯონი მისი ფავორიტი შვილები იყვნენ. სიცოცხლის უკანასკნელი წლები ელეონორმა ჯონთან გაატარა, სამეფო სასახლესა და ფუფუნებაში. იგი გარდაიცვალა 1204 წლის 1 აპრილს 82 წლის.

 შვილები 
 ლუი VII-თან ჰყავდა 2 ქალიშვილი:
სახელიდაიბადაგარდაიცვალატიტულიმეუღლეშვილებიმარია 114511 მარტი 1198შამპანის ჰერცოგინიაანრი Iმარიაალისი11501198ბლუის გრაფინიათეობალდ Vარ ჰყავდა
 ჰენრი II-თან ჰყავდა 8 შვილი:
სახელიდაიბადაგაირდაიცვალატიტულიმეუღლეშვილებიუილიამ IX17 აგვისტო 1153აპრილი 1156პუატიეს ჰერცოგიარ ჰყავდაარ ჰყავდაჰენრი ახალგაზრდა28 თებერვალი 115511 ივნისი 1183ინგლისის მეფემარგარიტა ფრანგიარ ჰყავდამატილდა115613 ივლისი 1189საქსონიისა და ბავარიის ჰერცოგინიაჰენრიხ ლომიოტო IVრიჩარდ I ლომგული8 სექტემბერი 11576 აპრილი 1199ინგლისის მეფებერენგარია ნავარელიარ ჰყავდაჯეფრი II23 სექტემბერი 115819 აგვისტო 1186ბრეტანის ჰერცოგიკონსტანსია ბრეტონელიელეონორი, ართურ Iელეონორი 13 ოქტომბერი 116231 ოქტომბერი 1214კასტილიის დედოფალიალფონსო VIIIენრიკე I, ბერენგარია,
ურაკა, ბლანკა და

ელეონორიჟანაოქტომბერი 11654 სექტემბერი 1199სიცილიის დედოფალი1) უილიამ II; 2)რაიმონდ VIარ ჰყავდაჯონ I უმიწაწყლო27 დეკემბერი 116619 ოქტომბერი 1216ინგლისის მეფეისაბელა ანჟულიმელიჰენრი III, რიჩარდი, 
ჟანა და ისაბელა

 იხილეთ აგრეთვე 
 ლუი VII
 ჰენრი II
 ჰენრი ახალგაზრდა
 რიჩარდ I
 საფრანგეთის დედოფლების სია
 ინგლისის დედოფლების სია

რესურსები ინტერნეტში
 The Eleanor Vase  preserved at the Louvre
 RoyaList Online interactive family tree (en)

კატეგორია:დაბადებული 1122
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1204
კატეგორია:საფრანგეთის დედოფლები
კატეგორია:ინგლისის დედოფლები
კატეგორია:ხელახლა დაქორწინებული სამეფო კონსორტები
კატეგორია:დედა დედოფლები
კატეგორია:XIII საუკუნის ფრანგი ქალები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს