შუახმელეთის კალენდარი

ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში წელთაღრიცხვისთვის გამოიყენება რამდენიმე კალენდარი. შუახმელეთი მდებარეობს დედამიწაზე გამოგონილ წინარეისტორიაში, ამიტომ წლის ხანგრძლივობა ნამდვილი წლისას ემთხვევა. რომან „ბეჭდების მბრძანებლის“ დანართ D-ში წარმოდგენილია კალენდრების განმარტება.

მაზრის კალენდარი

ინფორმაცია მაზრული კალენდრის შესახებ ვრცლად იქნა მოწოდებული თავად ტოლკინის მიერ. ის საკმაოდ განსხვავდებოდა ადამიანების, ჯუჯებისა და ელფების კალენდრისაგან.

მაზრის კალენდრის პირველი წელი დაიწყო მაშინ, როდესაც ორმა ჰობიტმა სერიდან, მარჩომ და ბლანკომ დააარსეს მაზრა, მესამე ეპოქის 1601 წელს. ასე რომ, შესაძლებელია მესამე ეპოქის წლების გადაყვანა ჰობიტების წლებში, 1600 წლის გამოკლებით. მესამე ეპოქის უკანასკნელი წელი იყო 1421  (მაზრის კალენდრით).

მაზრული წელი ნამდვილი წლის ტოლია – 365 დღე, 5 საათი, 48 წუთი, 46 წამი. ის ისევე, როგორც ნამდვილ სამყაროში, დაყოფილია 12 თვედ, მაგრამ ყველა თვე 30 დღისგან შედგება. ამას დაემატა მხოლოდ 5 დამატებითი დღე, რათა 365 დღე მიეღოთ. საგულისხმოა, რომ თვეები დაყოფილიყო იყო მთვარის ციკლებად.

სახელწოდებები

თვეები

თვეების სახელწოდებებისთვის ტოლკინმა გამოიყენა ძველი ინგლისურიდან ნასესხები შეცვლილი სიტყვები. პროფესორის ვარაუდით, ეს იქნებოდა ის სიტყვები, რომლებიც გამოყენებული იქნებოდა, თუ თანამედროვე ინგლისურში შეინარჩუნებდნენ თვეების ძველს სახელებს და არ გამოიყენებდნენ ლათინურებს.

ქვემოთ მოცემული ცხრილი ასახავს, თუ რომელ ნამდვილ თვეს შეესაბამება ჰობიტების ესა თუ ის თვე. 

თვის ნუმერაციათვენამდვილი ანალოგი(გრეგორიანული კალენდარი) მეორე იულე22 დეკემბერი1იულესშემდგომი23 დეკემბერი - 21 იანვარი2სოლმათი22 იანვარი - 20 თებერვალი3რეთე21 თებერვალი - 22 მარტი4ასტრონი23 მარტი - 21 აპრილი5თრიმიჯი22 აპრილი - 21 მაისი6ლითესწინა22 მაისი - 20 ივნისი პირველი ლითე21 ივნისი შუა წლის დღე22 ივნისი ზედმეტი ლითენაკიანი დღე მეორე ლითე23 ივნისი7ლითესშემდგომი24 ივნისი - 23 ივლისი8ვედმათი24 ივლისი - 22 აგვისტო9ჰალიმათი23 აგვისტო - 21 სექტემბერი10ვინტერფილდი22 სექტემბერი - 21 ოქტომბერი11ბლოტმათი22 ოქტომბერი - 20 ნოემბერი12იულესწინა21 ნოემბერი - 20 დეკემბერი პირველი იულე21 დეკემბერი

იულეთი აღინიშნებოდა დღე, რომელიც იყო ძველი წლის დასრულების და ახალი წლის დაწყების სიმბოლო. შესაბამისად, მეორე იულე იყო წლის პირველი დღე. ნაკიან წლებში (ყოველ მეოთხე წელიწადს) კალენდარს ემატებოდა ერთი დღე, ზედმეტი ლითე. ასეთი დღეები ოფიციალურად არც ერთ თვეს არ ეკუთვნოდა. როგორც წესი, ამ დღეს ან დასვენება იყო, ან რამე სახის წვეულება.

შუა წლის დღე, როგორც ვარაუდობენ, ნაბუნიობის ანალოგია. ტოლკინის თქმით, ამ მოვლენას ადგილი აქვს ნამდვილი რეალობის წლის შუა დღემდე 10 დღით ადრე. მაგრამ ნაბუნიობის დღემ გადაიწია, ამიტომ დღესდღეობით ის სხვა თარიღს ემთხვევა და განსხვავება მაზრული შუა წლის დღისა და ნამდვილი შუა წლის შორის 11 და არა 10 დღეა.

რესურსები ინტერნეტში
სხვადასხვა კალენდრის ანალიზი  
მაზრის თვეების განმარტება – ეტიმოლოგიური მნიშვნელობა

კალენდარი
Category:გამოგონილი კალენდრები