ქვაპურა

ქვაპურა () — მცენარეთა გვარი ქოლგოსანთა ოჯახისა. ერთ- ან მრავალწლოვანი ბალახებია, იშვიათად ნახევრად ბუჩქები ან ბუჩქები (ზოგჯერ მარადმწვანეც). ფოთლები მთლიანია. ყვავილები უმეტესად ყვითელი, იშვიათად მომწვანო ან მოწითალო-ყვითელი, შეკრებილი არიან რთულ ქოლგებად. ცნობილია 150-ზე მეტი სახეობა, რომლებიც ძირითადად ევრაზიასა და ჩრდილოეთ აფრიკაში არიან გავრცელებული, გვხვდებიან ჩრდილოეთ ამერიკაშიც. საქართველოში 20-მდე სახეობაა, მათ შორის: მრგვალფოთოლა ქვაპურა (B. rotundifolium), ვიტმანის ქვაპურა (B. wittmannii), ოქროსფერი ქვაპურა (B. aureum), რომელიც სამკურნალოა, რიშავის ქვაპურა (B. rischavii), რომელიც საქართველოს წითელ ნუსხაში იყო შეტანილი და სხვ. იზრდებიან ველებზე, ბუჩქნარებს შორის, ტყის პირებზე, მშრალ, ქვიან ფერდობებზე, სუბალპურ და ალპურ მდელოებზე, კირქვიან კლდეებზე, ზოგჯერ რუდალურ, დამლაშებულ ადგილებზე, ნათესებში, აგრეთვე ბიცობიან ნიადაგებზე.

მრგვალფოთოლა ქვაპურა და ზოგიერთი სხვა სახეობა საქონლის საკვებად გამოიყენება, ზოგიერთი ალკალოიდებისა და საპონინების შემცველობის გამო სამკურნალოა. ბუჩქოვანი ქვაპურა (B. fruticosum), რომელიც ხმელთაშუაზღვისპირეთში გვხვდება, მარადმწვანე მცენარეა და დეკორატიულ მებაღეობაში იყენებენ.

 სქოლიო 

*