შავი ზღვის გუბერნია

შავი ზღვის გუბერნია (;  — 11 მაისი, 1920) — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული 1896-1918 წლებში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოვოროსიისკი.

შავი ზღვის გუბერნია იყოფოდა სამ ოკრუგად: ნოვოროსიისკის ოკრუგი, ტუაფსეს ოკრუგი და სოჭის ოკრუგი. 

ისტორია
1896 წლის 23 მაისს (4 ივნისს) უმაღლესი ბრძანებულებით შავი ზღვის ოკრუგის ბაზაზე შეიქმნა შავი ზღვის გუბერნია.

დროებითი მთავრობის პერიოდი (23 თებერვალი, 1917-13 მარტი, 1918)
1917 წელს თებერვლის რევოლუციის შედეგად ნიკოლოზ II გადადგა, ხოლო ხელისუფლება დროებითმა მთავრობამ გადაიბარა. ადგილებზე პასუხისმგებელ პირებად დაინიშნენ რუსეთის იმპერიის IV მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს შესაბამისი რეგიონის დეპუტატები. შავი ზღვის გუბერნიიდან IV მოწვევის დეპუტატი იყო ნ. ნიკოლაევი, რომელსაც გუბერნიის კომისრობა 1917 წლის 26 მარტს ოფიციალურად გადაეცა.

შავი ზღვის გუბერნიის გასაბჭოება არ იყო ერთგვარი. ზოგიერთ ადგილას აქ ორმაგი ხელისუფლების „კლასიკური“ მოდელი დაფიქსირდა, ზოგიერთ ქალაქში კი, მაგალითად, გელენჯიკში, საბჭოთა ხელისუფლება ერთპიროვნულად დომინირებდა. 18 მაისს ნოვოროსიისკში ერთდროულად ორი ყრილობა გაიხსნა: სახალხო კომიტეტთა წარმომადგენლების ყრილობა და მუშათა, ჯარისკაცთა და გლეხთა დეპუტატთა ყრილობა. მუშაობის მსვლელობისას ყრილობები გაერთიანდნენ და აირჩიეს შავი ზღვის გუბერნიის აღმასრულებელი კომიტეტი. ბოლშევიკების გავლენით, ყრილობის დელეგატებმა მოითხოვეს ძალაუფლების აღმასრულებელი კომიტეტისა და მისი კომისარიატისთვის გადაცემა, ამავდროულად უნდობლობა გამოუცხადეს დროებითი მთავრობის კომისარს, კადეტ ნ. ნიკოლაევს. 11 ივლისს ნიკოლაევი გადადგა, ხოლო  დროებითი მთავრობის ახალმა კომისარმა, ნ. დოლგოპოლოვმა შეთანხმებას მიაღწია სოციალისტ-რევოლუციონერ-მენშევიკების საგუბერნიო აღმასრულებელი კომიტეტის კომისარიატთან.Революция и Гражданская война на Кубани. Трагедия кубанского казачества.

გასაბჭოების პერიოდი (13 მარტი-6 ივლისი, 1918)
1917 წლის 25 ნოემბრიდან დაიწყო გუბერნიის ოკრუგების ეტაპობრივი გასაბჭოება. 1918 წლის 13 მარტს საბჭოების საგანგებო ყრილობაზე გამოცხადდა შავი ზღვის საბჭოთა რესპუბლიკა. 1918 წლის 30 მაისს, ყუბანის საბჭოთა რესპუბლიკასთან ერთად გაერთიანდა ყუბან-შავი ზღვის საბჭოთა რესპუბლიკაში.

სოჭის კონფლიქტი (დეკემბერი, 1918-მაისი, 1919)
1918 წელს ნაწილობრივ იქნა დაკავებული ამიერკავკასიის ჯარების მიერ.

შავი ზღვის გუბერნიის ადმინისტრაცია (26 აგვისტო, 1918-11 მაისი, 1920)
1918 წლის 26 აგვისტოდან ქ. ნოვოროსიისკი გადავიდა დენიკინის მოხალისეთა არმიის დაქვემდებარებაში. დანიშნული იყო შავი ზღვის გუბერნიის ადმინისტრაცია, რომელიც ფუნქციონირებდა 1920 წლის მარტამდე.

გუბერნიის საბოლოო გასაბჭოება
1920 წლის 11 მაისს გუბერნია შევიდა რსფსრ-ის ყუბან-შავი ზღვის ოლქში შავი ზღვის ოკრუგის სახითОсновные административно-территориальные преобразования на Кубани (1793—1985 гг.) / Сост.: А. С. Азаренкова, И. Ю. Бондарь, Н.С. Вертышева. — Краснодар: Краснодарское кн. изд-во, 1986. — 394 с..

რესურსები ინტერნეტში
 ЧЕРНОМОРСКАЯ ГУБЕРНИЯ
 ЭСБЕ:Черноморская губерния
 Карта Кубанской области и близких к ней Черноморской губернии и части Сухумского округа, 1902 год 

სქოლიო