ჯაჰანდარ-შაჰი

ჯაჰანდარ-შაჰი (დ. 9 მაისი, 1661, დეკანი — გ. 12 თებერვალი,  1713, დელი) — დიდ მოგოლთა იმპერიის მე-9 იმპერატორი 1712-1713 წლებში, ბაჰადურ-შაჰ I-ის უფროსი ძე, აურანგზების შვილიშვილი, თემურიდების დინასტიის წარმომადგენელი.

ბიოგრაფია
ჯაჰანდარ-შაჰი დაიბადა 1661 წელს, დეკანში. ის იყო ბაჰადურ-შაჰ I-ისა და ნიზამ ბაის ერთადერთი ვაჟი. 1671 წელს, 10 წლის ასაკში ბაბუამისმა, აურანგზებმა დანიშნა ბალხის მმართველად. ამ თანამდებობაზე ის 1709 წლამდე იყო. 1712 წელს, მამამისის გარდაცვალების დროს იმყოფებოდა ლაჰორში, სადაც აკურთხეს დიდ მოგოლთა იმპერატორად, რის შემდეგაც თავისი 3 ძმა სიკვდილით დასაჯა. მას მოუწია დაპირისპირება მე-4 ძმასთან, აზიმ-უს-შანთან. ჯაჰანდარმა აზიმიც ვერაგულად მოაკვლევინა და თავი ტახტის ერთადერთ მფლობელად გამოაცხადა. მისმა მმართველობამ მხოლოდ 11 თვემდე გასტანა. 

ჯაჰანდარის ხანმოკლე ზეობის დროს ინდოეთი ეკონომიკური კრიზისიდან გამოვიდა, ხელი შეეწყო ვაჭრობას, მოიჭრა მისი სახელობის ოქროსა და ვერცხლის მონეტები. ბრიტანელები იყენებდნენ საიმპერატორო კართან კარგ ურთიერთობას და თავიანთ გავლენას ზრდიდნენ დიდ მოგოლთა პროვინციებში. ჯაჰანდარმა ოსმალეთის სულთანს, აჰმედ III-ს გაუგზავნა ძვირფასი საჩუქრები და თავი მის ერთგულ თაყვანისმცემლად გამოაცხადა.  იმპერატორს უყვარდა სასახლეში ნებივრობა, აწყობდა უამრავ წვეულებასა და სამხედრო შეჯიბრებას. მისი მთავარი ცოლები სარგებლობდნენ დიდი გავლენით როგორც ჰარამხანაში, ასევე მთელს იმპერიაში. 

1713 წელს, მარათჰების მოულოდნელი აჯანყების წყალობით, აზიმ-უს-შაჰის ვაჟმა, ფარუხსიარმა თავის 20,000 მომხრესთან ერთად ჯაჰანდარის წინააღმდეგ გაილაშქრა. 11 იანვარს, აგრაში ჯაჰანდარ-შაჰი დამარცხდა თავისი ძმისშვილის არმიის წინააღმდეგ გამართულ ბრძოლაში. იმპერატორი გაიქცა დელიში, სადაც ის შეიპყრეს და ციხეში გამოკეტეს. ერთთვიანი შინაპატიმრობის შემდეგ ჯაჰანდარ-შაჰი ფარუხსიარის ბრძანებით ჯალათებმა მოახრჩვეს. დაკრძალეს ჰუმაიონის აკლდამაში. მოგვიანებით, 1754 წელს, მისი ვაჟი, ალამგირ II გახდა დიდ მოგოლთა იმპერატორი.

იხილეთ აგრეთვე
 დიდ მოგოლთა იმპერია
 დიდ მოგოლთა იმპერატორების სია

რესურსები ინტერნეტში
მოგოლთა დინასტია
ჯაჰანდარ-შაჰი britannica.com-ზე

სქოლიო

კატეგორია:დიდ მოგოლთა იმპერატორები
კატეგორია:დაბადებული 1661
კატეგორია:გარდაცვლილი 1713
კატეგორია:თემურიდები
კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 თებერვალი
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი მონარქები