გამარ ალმასზადე

გამარ ჰაჯიაღა-ყიზი ალმასზადე ( დ. 10 მარტი, 1915 — გ. 7 აპრილი, 2006) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა ბალერინა, ბალეტმაისტერი და პედაგოგი. სსრკ სახალხო არტისტი (1959). აზერბაიჯანის პირველი ბალერინა.

ბიოგრაფია
გამარ ალმასზადე დაიბადა 1915 წლის 10 მარტს ბაქოში ბებიაქალის ოჯახში. პირველად შევიდა ბალეტზე 6 წლის ასაკში, კერძო სტუდიაში (მოგვიანებით კი ოპერის თეატრთან არსებულ სკოლაში, დღეს ბაქოს ქორეოგრაფიული სასწავლებელი).

სწავლის დასრულების შემდეგ 1930 წლიდან ბალერინა — მირზა ახუნდოვის სახელობის აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრში. 1932 წელს ითამაშა მეორე სახის როლი რეინგოლდ გლიერის „შაჰსენემის“ ოპერაში.

1933-1936 წლებში სწავლობდა ლენინგრადის ქორეოგრაფიულ ტექნიკუმში (დღეს აგრიპინა ვაგანოვას სახელობის რუსული ბალეტის აკადემია), მარია რომანოვა (ულანოვას) (ბალერინა გალინა ულანოვას დედის) კლასში. 

1936 წლიდან მ. ახუნდოვის სახელობის აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტია.  

1937 წელს სათავეში ჩაუდგა აზერბაიჯანის ფილარმონიასთან არსებულ სიმღერისა და ცეკვის აზერბაიჯანის სახელმწიფო ანსამბლს, ხელმძღვანელობდა ანსამბლის საცეკვაო ჯგუფს, დგამდა სახალხო ცეკვებს. მონაწილეობდა ექსპედიციებში აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე კომპოზიტორ უზეირ ჰაჯიბეკოვის ხელმძღვანელობით ხალხური ცეკვების შეგროვების მიზნით, რათა შემდგომ დაედგათ დიდ სცენაზე.Женщины Азербайджана: Гамер Алмасзаде - 1NEWS.AZ.

1953 წლიდან — მ. ახუნდოვის სახელობის აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის თეატრის მთავარი ბალეტმეისტერი, 1972 წლიდან კი — საბალეტო დასის სამხატვრო ხელმძღვანელი. იმყოფებოდა გასტროლებზე საფრანგეთში, ინდოეთში და ნეპალში..

1936 წლიდან ასწავლიდა ბაქოს ქორეოგრაფიულ სასწავლებელში, შემდგომ  გახდა მისი დირექტორი (1990-იანი წლების ბოლომდე). მის მოსწავლეებს შორის არიან: ლეილა ვექილოვა, რაფიგა ახუნდოვა, ჩიმნაზ ბაბაევა, თამილა შირალიევა და სხვები.

1970 წელს მოწვეულ იქნა ერაყის კულტურის სამინისტროს მიერ ბაღდადში, სადაც მისი ხელმძღვანელობით დაარსდა ერაყის სახალხო ცეკვების ანსამბლი.Center Stage: My Life as Azerbaijan's First Ballerina by Gamar Almaszadeh. Azerbaijan International. #10.3. Autumn 2002

არის აზერბაიჯანის ბალეტთან დაკავშირებული რამდენიმე სტატიის ავტორი.Театральная Энциклопедия. драма опера балет оперетта цирк эстрада драматург режиссёр

1945 წლიდან საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი.

1931 წელს იქორწინა აფრასიიაბ ბადალბეილიზე, მაგრამ მათი ოჯახი დაიშალა ბალეტ „ქალწულის კოშკზე“ ერთობლივი მუშაობის პროცესში (1940).Первая балерина Азербайджана. Нонна де Гюбек. Baku Pages. 1 июля 2005

გარდაიცვალა 2006 წლის 7 აპრილს. დაკრძალულია ბაქოში, საპატიო დაკრძალვის ხეივანში.

დამონტაჟდა მემორიალური დაფა სახლზე, რომელშიც გამარ ალმასზადე 1937-2006 წლებში ცხოვრობდა. 

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1915
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ბალერინები
კატეგორია:XX საუკუნის ბალერინები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ხალხთა მეგობრობის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები