სრვეღის მონასტერი

სრვეღის მონასტერი () — შუა საუკუნეების მონასტერი თანამედროვე სომხეთის ტერიტორიაზე, ტავუშის პროვინციაში, სოფელ აიგეჰოვიტიდან სამხრეთით 3 კმ-ში, ტყით შემოფარგლულ მდელოზე. წარმოადგენდა საქართველოს ისტორიული კუთხის, კაენის სასულიერო ცენტრს.  აგების ზუსტი თარიღი უცნობია. ძეგლის საერთო მდგომარეობა დღესდღეობით სავალალოა.

 ისტორია 
აგებულია XIII საუკუნეში. არის მოსაზრება, რომ კირანცთან ერთად იგი ქართული „ოქროს ხანის“ კულტურის ძეგლია.მიწასთან გასწორებული აზერბაიჯანული სოფლები და ქართული ტაძრები რომელთაც სომხურად ასაღებენАрмянское варварство: разрушенные азербайджанские села и поруганные грузинские храмы рядом

მდინარე აღსტევის მარჯვენა ნაპირზე, მოპირდაპირე მხარეს, დგას XVIII საუკუნის  საგუშაგო კოშკი.

 არქიტექტურა 
არქიტექტურული ნიშნებით  XII-XIII საუკუნეებს განეკუთვნება. იგი კირანცის სამონასტრო კომპლექსის მსგავსად ნაშენებია ტერაკოტის აგურით, რაც იშვიათობაა სომხეთში. მთავარი ტაძრის კედლების ქვედა მხარე დაახლოებით 1 მეტრის სიმაღლეზე გაპრიალებული ვარდისფერი ანდეზიტისაა, დეტალების და სტრუქტურების ნაწილი კი კარგად თლილი ქვიშაქვის.

მონასტრის შემადგენელი ნაწილებია: 
 წმინდა ნიშნის სახელობის ტაძარი 
 ღვთისმშობლის  სახელობის ტაძარი 
 ბერების საცხოვრებელი სენაკები 
 ზეთის სახდელი 
 დამატებითი  დამხმმარე ნაგებობები 
კომპლექსის ტერიტორიაზეა საცხოვრებელი და სამეურნეო ნაგებობების, კედლებისა და სასაფლაოების ნაშთები. მას გარს ერტყა კედელი. კედლის გარე ტერიტორიაზე შემონახულია თიხის მილები. მახლობელი მთებიდან წყალი მონასტერს მათი საშუალებით მიეწოდებოდა.

წმინდა ნიშნის ეკლესია დარბაზული ტიპის გუმბათიანი ტაძარია. მისი ქვედა ნაწილიც და გუმბათის ყელიც აგურისაგანაა ნაგები. 1152 წლის წარწერა ერთ-ერთ კედელზე, მოიხსენიებს ხუროთმოძღვარ სარგისსა და მშენებელ იოანეს. შენობა შიგნიდან ოვალურია. რამდენიმეჯერ ჩაუტარდა განახლება. სანათლავის თავზე შემონახულია 1252 წლის სამუშაოების წარწერაც, რომლის მიხედვითაც ის ააგეს არტავაზმა და სარგისმა, ოსტატ იოანეს ხელით.

ღვთისმშობლის ტაძარი ადგილობრივებმა, მღვდელ ჰოვანესის მეთაურობით, მთავარი ეკლესიისაგან ჩრდილოეთით, 1889 წელს ააგეს. ინფორმაცია ამის შესახებ ქვაზეა ამოტვიფრული. ერთნავიანი სალოცავისგან ნაშთებია შემორჩენილი.

ზეთის სახდელი დამხმარე ნაგებობა კომპლექსის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობდა. შემორჩენილია ნანგრევები.

 გალერეა 

 იხილეთ აგრეთვე 
კირანცის მონასტერი

 რესურსები ინტერნეტში 
მიწასთან გასწორებული აზერბაიჯანული სოფლები და ქართული ტაძრები რომელთაც სომხურად ასაღებენ
Армянское варварство: разрушенные азербайджанские села и поруганные грузинские храмы рядом
Sverghi Monastery - Armeniapedia.com
Photo of Sverghi Monastery - Panoramio
Սրվեղի վանք - ვიდეო
ՍՐՎԵՂԻ ՎԱՆՔ 

 ლიტერატურა 
 ე. ბ. ელლარიანი — აღსტევის ხეობის ისტორია და კულტურის ძეგლები, ერევანი, «Հայաստան», 1980 - 69-71, 69-71 გგ. - 154 გვ.

 სქოლიო 

კატეგორია:სომხეთის მონასტრები
კატეგორია:XIII საუკუნის ეკლესიები