შეიხ ჰეიდარი

შეიხ ჰეიდარი (სპარს. شیخ حیدر; დ. 1459 — გ. 9 ივლისი, 1488) — სეფევიეს ორდენის შეიხი 1460–1488 წლებში. შეიხის ტიტული მიიღო 1 წლის ასაკში, მამამისის, შეიხ ჯუნეიდის მკვლელობის შემდეგ. გაიზარდა არდებილში.

ჰეიდარმა 1476 წელს ცოლად შეირთო უზუნ-ჰასანის ქალიშვილი- მართა, რომელთანაც შეეძინა შეიხ ალი, იბრაჰიმ მირზა და ირანის მომავალი შაჰი, ისმაილ I.

გამუდმებით ებრძოდა შირვან-შაჰს, ფარუხიასარს. 1478 წელს ალყა შემოარტყა შემახას, თუმცა ვერ აიღო, 1479–1484 წლებში 5-ჯერ უშედეგოდ გაილაშქრა ბაქოზე. ავტორიტეტით სარგებლობდა შიიტ მუსლიმებში, განსაკუთრებული ურთიერთობა ჰქონდა თურქმენ ყიზილბაშებთან.  მისი ბრძანებით 1480–1482 წლებში შიიტები რამდენიმეჯერ შეესივნენ კახეთს.

1488 წელს ტყვედ ჩაუვარდა ფარუხიასარს, რომელმაც ჰეიდარს თავი საკუთარი ხელით მოკვეთა.

მის შემდეგ სეფევიეს ორდენის შეიხად აირჩიეს მისი უფროსი ვაჟი, შეიხ ალი. ჰეიდარის გარდაცვალებიდან 11 წლის შემდეგ, 1499 მისი უმცროსი შვილი, 12 წლის ისმაილი სასტიკად გაუსწორდა შირვანის შაჰს, ფარუხიასარს, დაიპყრო შირვანი. ხოლო 1501 წელს აყ-ყოინლუს ბატონობის დამხობის შემდეგ თავი ირანის შაჰინშაჰად გამოაცხადა და  დააფუძნა ერთ-ერთი უძლიერესი სპარსული სახელმწიფო – სეფიანთა იმპერია.

 იხილეთ აგრეთვე 
 სეფიანთა იმპერია
 ისმაილ I
 სეფევიეს ორდენის შეიხების სია

 ლიტერატურა 
 Islam without Allah?, By Colin Turner, pg.63
 Persia, By Brigadier- Sir Percy Sykes, pg.72
 Safavid Iran, By Andrew J. Newman, pg.129
 Don Juan of Persia - A Shi-Ah Catholic 1560-1604, By & Brothers Harper & Brothers, Harper Brothers Staff, &. Brothers Harper &. Brothers, pg.107
 A History of Persia, By Percy Molesworth Sykes, pg.241

კატეგორია:დაბადებული 1459
კატეგორია:გარდაცვლილი 1488
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ივლისი
კატეგორია:სეფიანთა დინასტია