დონის ნახიჩევანის გრიგორ განმანათლებლის ეკლესია

დონის ნახიჩევანის გრიგორ განმანათლებლის ეკლესია (; ) — უდიდესი სომხური ეკლესია დონის ნახიჩევანში (ამჟამად დონის როსტოვის პროლეტარის რაიონის შემადგენლობაშია)Кукушин B. C. Исчезнувшие навсегда // История архитектуры Нижнего Дона и Приазовья. — Ростов-на-Дону: ГинГО, 1995. — 275 с. — ISBN 5-88616-027-2.. ააშენეს 1783-1807 წლებში რუსული კლასიციზმის სტილში, სავარაუდოდ ივან სტაროვის პროექტის მიხედვით. ტაძარი აგებული იყო წმინდა გრიგოლ განმანათლებლის სახელზე. 1930-იან წლებში ტაძარი დახურეს, ხოლო 1960-იან წლებში დაანგრიეს. ეკლესიის ადგილზე კი ააშენეს კულტურის სახლი. 

 ისტორია 
პირველი ხის ეკლესია წმინდა გრიგოლ განმანათლებლის სახელზე ააგეს დონის ნახიჩევანის ბაზრის რაიონში. საკათედრო ტაძრის საძირკვლის პირველი ქვა ჩადეს 1783 წელს. იგი მდებარეობდა ქალაქ დონის ნახიჩევანის ცენტრალურ მოედანზე. როსტოველი მხარეთმცოდნეების მიხედვით, ტაძრის პროექტი შეიმუშავა დონის ნახიჩევანის გენერალური გეგმის ერთ-ერთმა ავტორმა ივან სტაროვმა, რომელსაც აშენებული ჰქონდა ტავრიდული სასახლე სანქტ-პეტერბურგში. მისი მშენებლობა გაგრძელდა 24 წელი და მხოლოდ 1807 წელს მოხდა მისი კურთხევა. 

სამნავიანი ტაძარი აგებული იყო რუსული კლასიციზმის სტილში, მისი არქიტექტურა ეხმიანებოდა დონის როსტოვის სურბ-ხაჩის ეკლესიის არქიტექტურულ სტილს. ტაძარი ჯვრის გეგმისა იყო. ეკლესიის მთავარი ნაგებობა სრულდებოდა მასიური გუმბათით. ეკლესიას სამი შესასვლელი ჰქონდა. მთავარი შესასვლელის მხრიდან მშენებული იყო სამსართულიანი სამრეკლო საათით. 

ტაძრის ინტერიერი მორთული იყო ხაჩქარებით, რომლებიც სომეხმა გადმოსახლებულებმა გამოიყოლეს ყირიმიდან. 

გრიგორ განმანათლებლის ეკლესია იყო მოედნის მთავარი არქიტექტურული ღირსშესანიშნაობა. ეკლესიიდან იწყებოდა ქალაქის ქუჩების ნუმერაცია. მოედანს, სადაც მდებარეობდა ეკლესია, ეწოდა „ეკლესიის მოედანი“. 1894 წელს ეკლესიის მოედანზე, ეკლესიის წინ ააგეს ეკატერინე II-ს ძეგლი.

1930-იან წლებში ეკლესია დაიხურა ღვთისმსახურებისათვის. გუმბათი და სამრეკლო დაშალეს და შენობაში განათავსეს ბავშვთა ტექნიკური სადგური. ეკლესია კვლავ გაიხსნა 1942 წელს გერმანული ოკუპაციის დროს და მოქმედებდა 1950-იანი წლების ბოლომდე. 1960-იან წლების შუა წლებში ეკლესია დაანგრიეს და მის ადგილზე კულტურის ცენტრი ააშენეს.

რელიქვია 

გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ეკლესიაში ინახებოდა VI საუკუნის სომხური ხაჩქარი სურბ-ხაჩი. ტაძრის დახურვის შემდეგ ხაჩქარი გადაიტანეს წმინდა კარაპეტის ეკლესიაში. 

სქოლიო

კატეგორია:დონის როსტოვის სომხური ეკლესიები
კატეგორია:დონის როსტოვის დაკარგული ეკლესიები