თემისტოკლე

თემისტოკლე (; დ. ძვ. წ. 524  —  გ. ძვ. წ. 459) — ათენელი სახელმწიფო მოღვაწე, პოლიტიკოსი და მხედართმთავარი, ძვ. წ. 494-493 წლებში იყო ათენის პოლისის არქონტი.  სახელი  გაითქვა ბერძენ-სპარსელთა ომების მიმდინარეობისას. მისი ინიციატივით  შედგენილმა საბრძოლო გეგმამ და  ფლოტის რეორგანიზაციამ გარდამტეხი წვლილი შეიტანა ბერძნების გამარჯვებაში. 

სამხედრო რეფორმა
თემისტოკლეს სამხედრო რეფორმამ ათენელი საზოგადოებისთვის უფრო ღირებული გახადა ღარიბი მოქალაქეები, რომლებიიც ადრე ვერ ახერხებდნენ ჰოპლიტის აღჭურვილობის შეძენას და ამიერიდან ფლოტში მენიჩბეებადაც კი შეეძლოთ ემუშავათ. ამ რეფორმამ ასევე განამტკიცა ათენის დემოკრატია და კლისთენეს მიერ შემოღებული ისონომიის, ანუ კანონის წინაშე თანასწორობის პრინციპის, ცხოვრებაში გატარება შეუქცევადი გახადა. ძვ. წ. 480 წელს სალამინის ბრძოლაში
თემისტოკლეს სწორი სტრატეგიის შედეგად გამარჯვების შემდეგ ბერძნებმა გააგრძელეს სპარსელების წინააღმდეგ წარმატებული ბრძოლა. ამ ხნის მანძილზე თემისტოკლე ათენის პოლისის ფაქტობრივი მმართველი გახდა, რის გამოც დემოკრატიის წინსვლა შეფერხდა. ამის გამო ის 469 წელს, ოსტრაკიზმის შედეგად, ტირანიის დამყარების ბრალდებით, ათენში ყოფნა სამუდამოდ აუკრძალეს და გადაასახლეს არგოსში.

აქემენიდებთან მუშაობა
თემისტოკლემ გაძევების შემდეგ სამსახური დაიწყო აქემენიანთა კარზე. მისი სარდლობით სპარსელები თავს დაესხნენ ეგეოსის ზღვის კუნძულებს, მაგრამ გარკვეული წარმატებების მიუეხედავად დამარცხდნენ ბერძნებთან ომში. თავად თემისტოკლე, ძვ. წ. 459 წელს, 65 წლის ასაკში გარდაიცვალა მაგნესიაში. თემისტოკლეს სურვილით, მისი ცხედარი მის მშობლიურ მხარეში, ატიკაში წაიღეს და დაწვეს.

ისტორიული რეპუტაცია 
თემისტოკლეს გარდაცვალების მომენტში, ათენელები მას მიიჩნევდნენ ერის სირცხვილად და მოღალატედ. მისი რეპუტაცია 450-იან წლებში არქონტმა პერიკლემ აღადგინა. შემდგომში ჰეროდოტესა და თუკიდიდეს ნამუშევრებში თემისტოკლე ბერძნული ერთიანობის კულტად მოიხსენიება. თანდათანობით ათენელებიც მიხვდნენ დიდი სტრატეგოსისა და პოლიტიკოსის მნიშვნელობას. მისი სახელი არა მარტო ანტიკურ, არამედ შუა საუკუნეების ევროპაშიც შემორჩა და დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის იდეალად იქცა.

ანტიკური წყაროები
 Cornelius Nepos, Themistocles
 Diodorus Siculus, Biblioteca Historica.
 Herodotus, The Histories.
 Libanius, Declamationes.
 Plutarch, Themistocles.
 Plutarch, Moralia.
 Thucydides, History of the Peloponnesian War.

თანამედროვე წყაროები

.

კატეგორია: ძველი ბერძენი პოლიტიკოსები
კატეგორია: ძველი ბერძენი მხედართმთავრები
კატეგორია: დაბადებული ძვ. წ. 524
კატეგორია: გარდაცვლილი ძვ. წ. 459