არგენტინის პრიმერა დივიზიონი

არგენტინის პრიმერა დივიზიონი () — არგენტინის ფეხბურთის ასოციაციის () მიერ ორგანიზებული ქვეყნის უმაღლესი საფეხბურთო ჩემპიონატი. 
არგენტინის პრიმერა დივიზიონში 30 გუნდი მონაწილეობს, რომელთაგან სეზონის ბოლოს 2 ყველაზე დაბალი ქულის მქონე გუნდი ქვეითდება არგენტინის მეორე დივიზიონში (). შესაბამისად, მეორე დივიზიონის პირველი 2 გუნდი პრიმერა დივიზიონში ინაცვლებს. ითვლება ერთ-ერთ უძლიერეს ჩემპიონატად მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატებს შორის. ფეხბურთის ისტორიისა და სტატისტიკის საერთაშორისო ფედერაციის მიერ 2016 წლის 7 იანვარს გამოქვეყნებული მონაცემების მიხედვით იკავებდა მეოთხე ადგილს — ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის, იტალიის სერია A-ს და ბუნდესლიგის შემდეგ. 2017–18 წლის სეზონიდან არგენტინის პრიმერა დივიზიონს გადაერქვა სახელი და ეწოდა არგენტინის საფეხბურთო სუპერლიგა ().Daniel Avellaneda (3 მაისი, 2017). La Superliga ya tiene fecha de largada. La reunión de Comité Ejecutivo de la AFA derivó en la discusión del nuevo formato para el próximo campeonato, la famosa Superliga, que ya tiene día de largada. Clarín. წაკითხვის თარიღი: 17 მაისი, 2019.

 ისტორია 
არგენტინა პირველი ქვეყანაა გაერთიანებული სამეფოს ფარგლებს გარეთ, სადაც 1891 წელს საფეხბურთო ლიგა იქმნება. იმავე წელს არგენტინის საფეხბურთო ლიგის ასოციაციის (AAF) ორგანიზებით (პრეზიდენტი ) იმართება პირველი ეროვნული ჩემპიონატი. არგენტინის ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატის (არგენტინის პრიმერა დივიზიონი) პირველი გამარჯვებული ხდება ოლივოსის წმ. ანდრია მოციქულის სახელობის შოტლანდიური სკოლის საფეხბურთო გუნდი — „სენტ ენდრიუსი“ ()  მომდევნო 1892 წელს ჩემპიონატი არ იმართება. 1893 წელს იქმნება ახალი ორგანიზაცია მსგავსი სახელწოდებით (არგენტინის ფეხბურთის ასოციაცია). მისი შექმნის ინიციატორია შოტლანდიელი პედაგოგი და სპორტსმენი — ალექსანდრ უოტსონ ჰატონი (),Argentine Association Football League   El 21 de Febrero de 1893 Watson Hutton fundó la "Argentine Association Football League". 10 ოქტომბერი, 2009. წაკითხვის თარიღი: 19 მარტი, 2017. რომელსაც არგენტინული ფეხბურთის ფუძემდებლად მიიჩნევენ.

არგენტინის პროფესიონალური საფეხბურთო  ჩემპიონატების ჩატარება 1931 წლიდან იწყება. ამდენად, არგენტინული საფეხბურთო კლუბების საჩემპიონო ტიტულების აღრიცხვისას მანამდე გამართული ტურნირების შედეგები მხედველობაში არ მიიღება. 1931–1966 წლებში გამარჯვებულის გამოვლენა ჩემპიონატის გათამაშების სტანდარტული ორწრიანი სისტემით ხდება. 1967–1985 წლებში ყოველი კალენდარული წლის განმავლობაში იმართება ორი საფეხბურთო ტურნირი — ნასიონალი () და მეტროპოლიტანო (). ორივე ტურნირის (როგორც მეტროპოლიტანოს, ასევე ნასიონალის) ჩემპიონის ტიტული თანაბარმნიშვნელოვანი სტატუსით სარგებლობს. ფაქტობრივად, მეტროპოლიტანოს და ნასიონალის ჩემპიონატები წარმოადგენს არგენტინის პრიმერა დივიზიონის ორ ნაწილს. პირველად ტარდება ნასიონალის გათამაშება (წლის პირველ ნახევარში), ხოლო შემდეგ — მეტროპოლიტანოს (წლის მეორე ნახევარში). მეტროპოლიტანოს გათამაშებისას იცვლება როგორც მონაწილე კლუბების რაოდენობა, ისე მისი ჩატარების ფორმატი. გამოიყენება როგორც ერთიანი გათამაშების სტანდარტული სისტემა, ასევე, ორ ჯგუფად გაყოფილი ტურნირის ფორმატი, შემდგომი ნახევარფინალური მატჩებით. მეტროპოლიტანოს პირველი (1967) გათამაშების გამარჯვებული ხდება ლა-პლატას „ესტუდიანტესი“.

1986 წლიდან 1991 წლამდე — არგენტინის პრიმერის გათამაშება ე. წ. „ფსევდო-ევროპული“ სისტემით ტარდება, როდესაც თითოეული სეზონის ბოლოს ერთი ჩემპიონი ვლინდება. თუმცა, ამ სისტემის დანერგვა საბოლოოდ ვერ ხერხდება. 1991 წლიდან 2012 წლამდე იმართება ორი დამოუკიდებელი ჩემპიონატი — აპერტურა () და კლაუსურა (). 2012 წლიდან ჩემპიონატის რეფორმირება იწყება. სეზონის პირველ ნახევარს აპერტურას ნაცვლად ეწოდება — ინისიალი (), ხოლო მეორე ნახევარს კლაუსურას ნაცვლად — ფინალი (). გათამაშების ფორმატი არ იცვლება. ამ ორი ტურნირის ორი გამარჯვებული გუნდი ერთმანეთს — „აბსოლუტური ჩემპიონის“ ტიტულის მოსაპოვებლად უპირისპირდება, რის შემდეგაც ქვეყნის „აბსოლუტური ჩემპიონი“ — არგენტინის თასის () მფლობელს ხვდება. მათ შორის გამარჯვებული არგენტინის სუპერთასს () ეუფლება. 2015 წლიდან ისევ იცვლება გათამაშების ფორმატი და ერთ სეზონში კვლავ ერთი გამარჯვებულის გამოვლენა ხდება. პრიმერის მონაწილე გუნდების რაოდენობა მეორე დივიზიონში მოასპარეზე კლუბების ხარჯზე — 30-მდე იზრდება.

 არგენტინის ჩემპიონები წლების მიხედვით 

სამოყვარულო ერა

 სეზონი ჩემპიონი 1891სენტ ენდრიუსი1892ჩემპიონატი არ გამართულა1893ლომასი1894ლომასი1895ლომასი1896ლომას აკადემი1897ლომასი1898ლომასი1899ბელგრანო1900ალუმნი1901ალუმნი1902ალუმნი1903ალუმნი1904ბელგრანო1905ალუმნი1906ალუმნი1907ალუმნი1908ბელგრანო1909ალუმნი1910ალუმნი1911ალუმნი1912AFAკილმესიFAF პორტენიო1913AFAრასინგ კლუბიFAF ესტუდიანტესი1914AFAრასინგ კლუბიFAF პორტენიო1915რასინგ კლუბი1916რასინგ კლუბი1917რასინგ კლუბი1918რასინგ კლუბი1919AFAბოკა ხუნიორსიAAmF რასინგ კლუბი1920AFAბოკა ხუნიორსიAAmF რივერ პლეიტი1921AFAურაკანიAAmF რასინგ კლუბი1922AFAურაკანიAAmF ინდეპენდიენტე1923AFAბოკა ხუნიორსიAAmF სან-ლორენსო1924AFAბოკა ხუნიორსიAAmF სან-ლორენსო1925AFAურაკანიAAmF რასინგ კლუბი1926AFAბოკა ხუნიორსიAAmF ინდეპენდიენტე1927სან-ლორენსო1928ურაკანი1929ხიმნასია ი ესგრიმა1930ბოკა ხუნიორსი

პროფესიონალური ერა

 სეზონი ჩემპიონი1931AFAესტუდიანტილ პორტენიოLAF ბოკა ხუნიორსი1932AFAსპორტივო ბარაკასიLAF რივერ პლეიტი1933AFAდოკ სუდიLAF სან-ლორენსო1934AFAესტუდიანტილ პორტენიოLAF ბოკა ხუნიორსი1935ბოკა ხუნიორსი1936(CH)სან-ლორენსო(CC) რივერ პლეიტი(CO) რივერ პლეიტი1937რივერ პლეიტი1938ინდეპენდიენტე1939ინდეპენდიენტე1940ბოკა ხუნიორსი1941რივერ პლეიტი1942რივერ პლეიტი1943ბოკა ხუნიორსი1944ბოკა ხუნიორსი1945რივერ პლეიტი1946სან-ლორენსო1947რივერ პლეიტი1948ინდეპენდიენტე1949რასინგ კლუბი1950რასინგ კლუბი1951რასინგ კლუბი1952რივერ პლეიტი1953რივერ პლეიტი1954ბოკა ხუნიორსი1955რივერ პლეიტი1956რივერ პლეიტი1957რივერ პლეიტი1958რასინგ კლუბი1959სან-ლორენსო1960ინდეპენდიენტე1961რასინგ კლუბი1962ბოკა ხუნიორსი1963ინდეპენდიენტე1964ბოკა ხუნიორსი1965ბოკა ხუნიორსი1966რასინგ კლუბი

მეტროპოლიტანო და ნასიონალი

 სეზონი ჩემპიონი1967მეტ.ესტუდიანტესინას. ინდეპენდიენტე1968მეტ.სან-ლორენსონას. ველეს სარსფილდი1969მეტ.ჩაკარიტა ხუნიორსინას. ბოკა ხუნიორსი1970მეტ.ინდეპენდიენტენას. ბოკა ხუნიორსი1971მეტ.ინდეპენდიენტენას. როსარიო სენტრალი1972მეტ.სან-ლორენსონას. სან-ლორენსო1973მეტ.ურაკანინას. როსარიო სენტრალი1974მეტ.ნიუელს ოლდ ბოისინას. სან-ლორენსო1975მეტ.რივერ პლეიტინას. რივერ პლეიტი1976მეტ.ბოკა ხუნიორსინას. ბოკა ხუნიორსი1977მეტ.რივერ პლეიტინას. ინდეპენდიენტე1978მეტ.კილმესინას. ინდეპენდიენტე1979მეტ.რივერ პლეიტინას. რივერ პლეიტი1980მეტ.რივერ პლეიტინას. როსარიო სენტრალი1981მეტ.ბოკა ხუნიორსინას. რივერ პლეიტი1982მეტ.ესტუდიანტესინას. ფერო კარილ ოესტე1983მეტ.ინდეპენდიენტენას. ესტუდიანტესი1984მეტ.არხენტინოს ჯუნიორსინას. ფერო კარილ ოესტე1985ნას.არხენტინოს ჯუნიორსი

 ლიტერატურა 
 Iwanczuk, Jorge (1992) Historia del Fútbol Amateur en la Argentina. Autores Editores. ISBN 950-434-384-8
 Estévez, Diego (2010) Campeones del fútbol argentino 1891-2010. Ediciones Continente. ISBN 978-950-754-301-2

 რესურსები ინტერნეტში 
 Superliga Argentina de Fútbol · Boletín Especial Nº 5372 · AFA.com.ar
 Sitio oficial de la Asociación del Fútbol Argentino · AFA.org.ar
 Final Tables Argentina since 1891 · RSSSF.com
 Final Tables Argentina 1931-1940 (Professional) 
 Final Tables Argentina 1961-1970 · RSSSF.com 
 Final Tables Argentina 1971-1980 · RSSSF.com 
 Final Tables Argentina 1981-1990 · RSSSF.com
 Argentina — List of Champions and Runners-Up 
 არგენტინის საფეხბურთო ჩემპიონატი  · fwh.mybb.ru
 არგენტინული ფეხბურთი  · Argentinesoccer.com

 სქოლიო 

კატეგორია:არგენტინის ფეხბურთი
კატეგორია:არგენტინის საფეხბურთო ლიგები
კატეგორია:არგენტინის საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატები
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის უმაღლესი საფეხბურთო ლიგები