მიინა ჰიარმა

მიინა ჰიარმა (; 1935 წლამდე მიინა ჰერმანი; დ. 9 თებერვალი, 1864 — გ.  16 ნოემბერი, 1941) — ესტონელი კომპოზიტორი, ორგანისტი, საგუნდო დირიჟორი.

ცხოვრება და მოღვაწეობა

მიინა ჰიარმა დაიბადა მუსიკოსისა და პედაგოგის ოჯახში. დადიოდა ტარტუს სკოლაში. 15 წლის ასაკიდან დაიწყო ფორტეპიანოსა და კომპოზიციის გაკვეთილებზე სიარული ესტონელ კომპოზიტორთან და მწერალთან კარლა ავგუსტ ჰიარმასთან (ნათესავი არ იყო).

1883 წლიდან 1890 წლამდე მიინა ჰიარმა სწავლობდა სანქტ-პეტერბურგის კონსერვატორიაში ორღანსა (ლუი გომილიუსთან ერთად) და კომპოზიციას. სწავლის დასრულების შემდეგ ის დარჩა სანქტ-პეტერგურგში. იქ მიინა მუშაობდა მუსიკის მასწავლებლად და ორღანისტად. ის ატარებდა კონცერტებს საზღვარგარეთ.

1894 წელს ჰიარმა დაბრუნდა ტარტუში. იქ მუშაობდა ორღანისტად და დააარსა პრესტიჟული შერეული გუნდი (1920 წელს „Miina Hermanni Lauluseltsi segakoor“).

1903 წლიდან 1915 წლამდე ცხოვრობდა კრონშტადტში, სადაც ძირითადად მუშაობდა მუსიკის მასწავლებლად. პირველი მსოფლიო ომის დროს ის ისევ დაბრუნდა ტარტუში. 1917 წელს გახდა ქალთა გიმნაზიაში მუსიკის მასწავლებელი, სადაც მუშაობდა 1929 წლამდე. ამავე დროს, ის იყო ჟურნალ „Eesti Muusika Kuukirja“-ის მთავარი რედაქტორი და „ტარტუს მუსიკალური ხელოვნების ასოციაციის“ თავმჯდომარე ()Leida Kalling-Kant, Miina Härmaga enne ja nüüd, Tulimuld nr 1, 1964, lk 29Eesti nõukogude entsüklopeedia, 3. köide, lk 510/511, Tallinn: Valgus, 1988. 1919 წელს სხვა მუსიკოსებთან ერთად დააარსა უმაღლესი სამუსიკო სკოლა ტარტუში. 1939 წელს იგი აირჩიეს ტარტუს უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორად და გახდა ტალინის კონსერვატორიის საპატიო პროფესორიEesti elulood..

მიინა ჰიარმა სიკვდილამდე ცხოვრობდა ტარტუში. დაკრძალულია რაადის სასაფლაოზე. 1965 წელს ესტონელმა მოქანდაკემ ალექსანდერ ელერმა დადგა გრანიტისგან გაკეთებული საფლავის ქვა მიინას საფლავზე. 1964 წლიდან ქალთა გიმნაზია, სადაც 1917 წლიდან ასწავლიდა მიინა ჰიარმა, ატარებს მის სახელს . 
1984 წელს მისი ძეგლი დადგეს გიმნაზიის პირადპირ. 2014 წელს გამოუშვეს მიინა ჰიარმას სამახსოვრო მონეტა, ესტონეთის ევრო, რაც მიძღვნილი იყო მიინა ჰიარმას 150 წლის იუბილესადმი.

მუსიკალური ნაწარმოებები

მიინა ჰიარმა ცნობილია არა მხოლოდ ორღანისტად და ესტონეთის მუსიკლაური ცხოვრების აქტიურ მონაწილედ, არამედ, როგორც კომპოზიტორად და ესტონეთის საფესტივალო სიმღერებისა გუნდის (ხოროს) ხელმძღვანელად. მან დაწერა დაახლოებით 200 საგუნდო ნაწარმოები, სხვადასხვა ლირიკული ტონებით. გარდა ამისა, მან დაწერა საგუნდო სიმღერების სამი წიგნი, ათი კავატინა, კანტატა „კალევი და ლინდა“ (1895), რამდენიმე ცნობილი არანჟირება ტრადიციული სიმღერებისა და ზინგშპილი „Murueide tütar“ (1902)Artur Vahter, Miina Härma, lk 149 – 153, Tallinn: Eesti Raamat, 1971.

რესურსები ინტერნეტში

 ბიოგრაფია (ესტონურად)

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 9 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1864
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1941
კატეგორია:ესტონელი კომპოზიტორები
კატეგორია:ესტონელი დირიჟორები