გეორგ ებერსი

გეორგ მორის ებერსი (დ.1 მარტი, 1837, ბერლინი — გ. 7 აგვისტო, 1898, ბავარია) — გერმანელი მეცნიერ-ეგვიპტოლოგი და მწერალი, პაპიროლოგი. მან გახსნა 1873-1874 წწ. ქალაქ ლუქსორში ძველბერძნული სამედიცინო ძვ.წ.-მდე მე-XVI საუკუნის შუა პერიოდის პაპირუსი. ამჟამად  ის ინახება ლაიფცინგის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკაში. ებერსის პაპირუსი არის ძველი ეგვიპტის სამედიცინო უნიკალური წყარო.

სამეცნიერო მოღვაწეობა
მინი|მარცხნივ|250პქ|ებერსის პაპირუსი
ეგერსი სწავლობდა გეტინგენის იურიდიულ ფაკულტეტზე, შემდეგ ბერლინის უნივერსიტეტში სპეციალიზებულ აღმოსავლური ენებზე  არქეოლოგიაზე. 1865 წელს, როდესაც იგი გახდა ეგვიპტოლოგიის სპეციალისტი. მან მიიღო იენსკის უნივერსიტეტის დოცენტის წოდება, ხოლო 1870 წელს მიიღო ეგვიპტოლოგიის პროფესორის წოდება ლაიფციგის უნივერსიტეტში.
ებერსმა მოაწყო ორი სამეცნიერო ექსპედიცია ეგვიპტეში. პირველის შედეგი იყო გამოკვლევა "ძველი ეგვიპტე და მოისეევების წიგნი (1867-1868 ), მეორეს შედეგი გახსნა და გამოკვლევა სამედიცინო "ებერსის პაპირუსი". ებერსის პაპირუსი იყო პირველი აღმოჩენილი ძველბერძნული დოკუმენტი, რომელიც შეიცავდა იმ დროის სამედიცინო ცნობას. პაპირუსი წარმოადგენს ხვეულს, 20 მეტრის სიგრძის და ტექსტის 108 სვეტს. იგი დათარიღებულია ამენემჰეტ I-ის მმართველობის დროს (ძვ.წ. 1536 წ.)
ებერსის ფუნდამენტური სამეცნიერო ნაშრომი გახდა, ძველი ეგვიპტის ისტორია, სადაც იგი ცდილობს დაამტკიცოს, რომ ეგვიპტოლოგიის სამეცნიერო მონაცემები ამტკიცებენ ბიბლიის არსებობას. ჯანმრთელობასთან დაკავშირებით 1889 წელს ებერსმა დატოვა სამეცნიერო ნაშრომი.
იგი დასახელდა თავის საზაფხულო სახლში ტუტცინგში, შტანბერგის ტბის ნაპირას, სადაც დაიღუპა. ტუტლინგენში ებერსთან მოდიოდნენ მისი მეგობრები - ლიტერატურის და ხელოვნების მოღვაწეები. ასევე მხატვარი ლოურენს ალმა-ტადემა.

ლიტერატურული მოღვაწეობა
ებერსს ეკუთვნის ძველი ეგვიპტის ისტორიის პოპულარიზაცია. მისი ყოფა, კულტურა და ხელოვნება, ისტორიული რომანების შექმნის გზით. იგი აღმოჩნდა ნიჭიერი ლიტერატორი. მისი პირველი რომანის "ფარაონის ქალიშვილმა" (1864) გამოიწვია გაოცება და უნდობლობა სამეცნიერო წრეებში. მას მოჰყვა "უარდა" (1877),იყო აღტაცებით მიღებული როგორც ფართო პუბლიკის ასევე მეცნიერების მიერ, რომლებმაც აღიარეს სრული შესაბამისობა საყოფაცხოვრებო და ისტორიული დეტალების. მისი მხატვრული ნაწარმოებების გამორჩეული თავისებურებაა აღმატებული და მეცნიერებაზე დაფუძნებული რეკონსტრუქცია ეპოქის აღწერის. ყოველი დეტალი, ყოველი ფაქტი იყო ყოველმხრივ გაანალიზებული. ყოველი რომანის ჩანაფიქრს წინ უძღვოდა სამეცნიერო კვლევითი ნაშრომი. 
ებერსმა დაწერა 12 რომანი ძველი ეგვიპტის ისტორიის სხვადასხვა პერიოდიდან. ეს ციკლი შეიცავს რამსეს II-ის მეფობიდან - ძვ.წ. XIV საუკუნიდან - ეგვიპტეში არაბების გამეფებამდე, ქრისტესშობიდან VII საუკუნის შუა პერიოდში. მა ეკუთვნის რამდენიმე რომანი XVI საუკუნის ევროპულ ისტორიაზე.

რესურსები ინტერნეტში

 Briefwechsel zwischen Georg Ebers und Eduard Meyer 
Seite der Universitätsbibliothek Leipzig zum Papyrus Ebers
Georg Ebers  In: Projekt Historischer Roman. Datenbank. Universität Innsbruck.
Parodie auf Georg Ebers (aus Fritz Mauthner: Nach berühmten Mustern)

სქოლიო

კატეგორია:გერმანელი ეგვიპტოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1837
კატეგორია:გარდაცვლილი 1898
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბერლინში დაბადებულები