ბორიდები

ბორიდები — ბორის ნაერთები ლითონებთან. ბორიდებს ახასიეთებს როგორც ლითონური, ისე არალითონური (ნახევრად გამტარი) ნივთიერებების თვისებები. ლითონური თვისებებია: მაღალი თბო- და ელექტროგამტარობა, ლიტონური ბზინვა, ტემპერატურის გადიდების შედეგად ელექტროწინაღობის კოეფიციენტის ზრდა. ბორიდების უმრავლესობა მჟავამედეგია (მაგალითად, TaB2-ზე არ მოქმედებს მდუღარე თეზაფიც კი), ნაკლებად პლასტიკური და მეტად სალია (მიკროსისალე 20-30 გნ/მ2). TiB2-ის სიმტკიცის ზღვარი გაგლეჯისას (როცა მისი ფორიანობა 2-3%-ს უდრის) 380 მეგნ/მ2-ია. NbB2-ის დრეკადობის მოდულია 650 გნ/მ2, TaB2-ის — 700 გნ/მ2, Mo2B5-ის — 685 გნ/მ2, ხოლო W2B5-ისა — 790 გნ/მ2.
+ბორიდები ფორმულა  CAS ნომერი  სიმკვრივე (გ/სმ3)დნობის ტემპერატურა (°C)TiB212045-63-5 4.38 3225ZrB2 12045-64-6 6.17 3050HfB2 12007-23-7 11.2 3650VB2 12007-37-3 5.10 2450 NbB 12045-19-1 7.5 2270 NbB212007-29-3 6.97 3050TaB 12007-07-7 14.2 2040TaB2 12007-35-1 11.2 3100CrB2 12007-16-8 5.20 2170Mo2B5 12007-97-5 7.48 2370W2B512007-98-6 14.8 2370Fe2B12006-85-8 7.3 1389 FeB 12006-84-7 7 1658 CoB 12006-77-8 7.25 1460 Co2B 12045-01-1 8.1 1280NiB 12007-00-0 7.13 1034 Ni2B 12007-01-1 7.90 1125 LaB6 12008-21-8 6.152715 UB4 12007-84-0 9.32 2530 UB212007-36-2 12.72430

მიღება
ბორიდების მისაღებად ლითონთა ჟანგეულებს აღადგენენ ბორის კარბიდისა და მურის ნარევით (MeO + B4C+ C -> MeB +CO) ან ლითონთა ჟანგეულებისა და ბორის ანჰიდრიდის ნარევს აღადგენენ მურით (MeO+B2O3+C->MeB+CO). არსებობს აგრეთვე ბორიდების მიღების მაგნიტოთერმული და სხვა მეთოდები. 
გამოყენება
ბორიდების ფხვნილის დაწნეხითა და შეცხობით ან ცხლად დაწნეხით ამზადებენ მკვრივ ნაკეთობებს. ბორიდებს იყენებენ რადიოელექტრონიკაში, ბირთვულ ტექნიკაში (სარეგულაციო მასალად და ბირთვული გამოსხივებისაგან დასაცავად), მეტალურგიაში, მანქანათმშენებლობაში.

ლიტერატურა

კატეგორია:ბორიდები