ბუიანთუ-ყაენი

აიურბარვადა ბუიანთუ-ყაენი იგივე  იმპერატორი ჟენცონგი (დ. 9 აპრილი, 1285 — გ. 1 მარტი, 1320, ხანბალიქი) — იუანის დინასტიის მე-4 იმპერატორი 1311-1320 წლებში, მონღოლთა ნომინალური  ყაენი,  დარმაბალას ვაჟი, ქულუგ-ყაენის უმცროსი ძმა, თემურ-ყაენის ძმისშვილი და  ყუბილაის შვილთაშვილი.

დიდი ყაენისა და იმპერატორის ტიტული მიიღო 1311 წელს, ქულუგ-ყაენის გარდაცვალების შემდეგ. სიკვდილამდე ბუიანთუ ძმამ თავის შემცვლელად დაასახელა იმ პირობით, თუ მომავალში ქულუგის ერთ-ერთი ვაჟი გახდებოდა ბუიანთუს მემკვიდრე. ახალმა ყაენმა პირობა არ შეასრულა და 1316 წელს მემკვიდრედ მისი ვაჟი, შიბიდალა (მომავალში გეგენ-ყაენი) გამოაცხადა. 

ბუიანთუ-ყაენი იყო განათლებული და წინდახედული მმართველი. ადმინისტრაციულ სისტემაში შეიტანა ცვლილებები და ის მთლიანად კონფუცის მოძღვრების მიხედვით გადააწყო.  მის დროს ჩინეთში იყო კულტურისა და ვაჭრობის პროგრესი, გაიხსნა უამრავი თეატრი, სასწავლო  დაწესებულება, რომლებიც აღიარებდნენ კონფუციანელობას.  ჩინეთიდან დაიწყო მარილის წარმოება დასავლეთში, რამაც დიდი შემოსავალი მოუტანა იუანთა ხაზინას. 

გარდაიცვალა 1320 წლის 1 მარტს, 35 წლის ასაკში. მის შემდეგ ტახტი დაიკავა მისმა ერდათერთდმა ვაჟმა, შიბიდალამ, რომელიც რამდენიმე წელიწადში სიცოცხლეს გამოასალმეს ქულუგ-ყაენის ვაჟების მომხრეებმა. 

იხილეთ აგრეთვე
 იუანის დინასტია
 მონღოლთა იმპერია
 მონღოლთა იმპერიის მმართველთა სია

ლიტერატურა
 The Cambridge History of China: "Alien regimes and border states, 907–1368", p.505
 Herbert Franke, Denis Twitchett, John King Fairbank The Cambridge History of China: Alien regimes and border states, 907–1368, p.523
 P.Jackson The Mongols and the West, p.271
 Thomas T. Allsen Culture and Conquest in Mongol Eurasia, p.38
 H. H. Howorth History of the Mongols, part 1, p.401
 Herbert Franke, Denis Twitchett, John King Fairbank The Cambridge History of China: "Alien regimes and border states, 907–1368", p.526

წყარო


კატეგორია:დაბადებული 9 აპრილი
კატეგორია: დაბადებული 1281
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მარტი
კატეგორია: გარდაცვლილი 1320
კატეგორია: იუანის იმპერატორები
კატეგორია: მონღოლი ყაენები