მელექ აჰმედ-ფაშა

მელექ აჰმედ-ფაშა (; დ. 1604, საქართველო – გ. 1662, სტამბოლი) – ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, წარმოშობით ქართველი,  დიდი ვეზირი 1650–1651 წლებში.

ადრეული წლები
აჰმედ-ფაშა წარმოშობით იყო აფხაზეთიდან. იგი დაიბადა 1604 წელს. მისი მამა იყო ფლოტის ადმირალი, სახელად ფერვანე. სულთან მურად IV-ის დროს, იგი დაინიშნა დიარბაქირის გამგებლად. სულთან იბრაჰიმის დროს, აჰმედ-ფაშა დანიშნული იყო არზრუმის, მოსულის, ალეპოსა და დამასკოს ბეილერბეიდ.

1644 წელს აჰმედი დაქორწინდა სულთან მურადის ქალიშვილზე, ქაია სულთანზე. ამ ქორწინების შემდეგ იგი გახდა ოსმანების დინასტიის სიძე "დამატი"

1650 წელს აჰმედ-ფაშა, სულთან მეჰმედის მმართველობის დროს, დაინიშნა ბაღდადის ბეილერბეიდ. იმავე წლის 5 აგვისტოს, მეჰმედის რეგენტმა, ვალიდე ქიოსემ სულთანმა მურად-ფაშას ნაცვლად დანიშნა დიდ ვეზირად.

დიდი ვეზირი
აჰმედ-ფაშა ცდილობდა რეფორმების გატარებას ოსმალეთის იმპერიაში. მან სცადა ბიუჯეტის დაბალანსება, მოახერხა ჯელალიეს აჯანყებების ჩახშობა.

1651 წლის 22 აგვისტოს აჯანყებული იანიჩრები მოითხოვდნენ აჰმედ-ფაშას დიდი ვეზირის პოსტიდან გადადგომას. ერთ–ერთი ვერსიით, მათ დაუგვიანდათ გასამრჯელოს მიღება. სულთანიც იძულებული გახდა, აჰმედი პოსტიდან მოეხსნა და მის ნაცვლად დიდ ვეზირად დანიშნა ისევ ქართველი, აბაზა სიავუშ-ფაშა I გახდა.

შემდგომი წლები
1654 წელს, აჰმედ-ფაშა ოსმალეთის დიდი ვეზირის, იბშირ მუსტაფა–ფაშას მოადგილე გახდა, მაგრამ მალე თანამდებობიდან გადააყენეს და მუსტაფა-ფაშას ბრძანებით, მალქარაში გადაასახლეს.

1659 წელს აჰმედ-ფაშას მეუღლე ქაია სულთანი მშობიარობის დროს გარდაიცვალა. გადმოცემის თანახმად, აჰმეთი კუბოში ჩაწვა და შეუჩერებლად ტიროდა. სამი წლის შემდეგ, 1662 წელს, აჰმედმა ცოლად შეირთო სულთან აჰმედის ქალიშვილი, ფატმა სულთანი.

მელექ აჰმედ-ფაშა გარდაიცვალა 1662 წელს, ფატმა სულთანთან ქორწინებიდან რამდენიმე თვეში.

ლიტერატურა
 Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), sicill-i osmani, İstanbul:Tarih Vakfi Yurt Yayınları İSBN 975-333-0383 C.IV s.509.

კატეგორია:დაბადებული 1604
კატეგორია:გარდაცვლილი 1662
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები