გიუზელჯე ალი-ფაშა

გიუზელჯე ალი-ფაშა (; დ. ქიოსი, საბერძნეთი — გ. 9 მარტი, 1621, ოსმალეთის იმპერია) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1619-1621 წლებში, ასევე კაპუდან-ფაშა 1617-1619 წლებში.

ბიოგრაფია
დაიბადა საბერძნეთის კუნძულ ქიოსზე. მამამისი, ისთანქოილუ აჰმედ-ფაშა იყო ტუნისის სანჯაყის მმართველი. მამამისის გარდაცვალების შემდეგ სულთან მეჰმედ III-მ დანიშნა ტუნისის სანჯაყ-ბეიდ. 1599–1602 წლებში დაინიშნა ანატოლიური ოლქის, დიმეტოკის ბეგლარბეგად, 1602 წლიდან მართავდა იემენის ვილაიეთს. 1610–1615 წლებში განაგებდა მორეასა და კვიპროსს.

1616 წელს აჰმედ I-მა დააწინაურა და ერთ-ერთ ვეზირად დანიშნა. სწორედ ამ დროს უწოდეს მას გიუზელჯე (სიმპათიური) მისი კარგი გარეგნობის გამო. 1617 წელს დაიკავა კაპუდან-ფაშას თანამდებობა. ფლოტის ადმირალობის პერიოდში ხმელთაშუა ზღვაში რამდენიმეჯერ დაამარცხა ქრისტიანი მეკობრეები და 200-მდე ტყვე წაიყვანა დედაქალაქში, რის გამოც სულთანმა ის ოქროთი დააჯილდოვა.

1619 წელს, ოსმან II-მ გადააყენა დიდი ვეზირი ქარა მეჰმედ-ფაშა და მის ნაცვლად სწორედ გიუზელჯე ალი-ფაშა დანიშნა იმპერიის მეორე პირად. დიდი ვეზირის თანამდებობის დაკავების შემდეგ, გიუზელჯე ალი-ფაშა შეეცადა გარკვეული ეკონომიკური რეფორმების გატარებას, მაგრამ დიდი წინააღმდეგობა მიიღო სულთნისა და ფაშებისაგან. მან ვერ შეძლო დაკნინებული ოსმალეთისთვის რაიმე ღირებულის გაკეთება.

გარდაცვალება
1621 წლის 9 მარტს, ქიოსემ სულთანმა ფარული დივანი (საბჭო) შეკრიბა, რომელსაც ესწრებოდნენ გიუზელჯე ალი-ფაშა, ვეზირები და თვით შეიჰ-ულ-ისლამიც. ფაშების შეკრების ამბავი მივიდა სულთან ოსმან II-ის ყურამდე. განრისხებული სულთანი მალევე მივიდა საბჭოს სხდომაზე და მემატიანეთა მტკიცებით, საკუთარით ხელით მოკვეთა თავი გიუზელჯე ალი-ფაშას.

ალი-ფაშას ცხედარი 40 წლის მანძილზე ვერ იპოვეს. 1661 წელს მისი საფლავი აღმოაჩინეს დედაქალაქში, იაჰია ეფენდის სახელობის სასაფლაოზე.

იხილეთ აგრეთვე
 ოსმალეთის დიდი ვეზირების სია

ლიტერატურა
 Danişmend, İsmail Hâmi (1971) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi, say.
 Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih
 Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.373-374
 Buz, Ayhan, (2009) Osmanlı Sadrazamları, İstanbul: Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5

კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ოსმალეთის დიდი ვეზირები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1621