მაირტლ ბაჩელდერი

მაირტლ ბაჩელდერი (დ. 13 მარტი, 1908 — გ. 22 მაისი, 1997) — ამერიკელი ქიმიკოსი და ქალთა სამხედრო კორპუსის ოფიცერი, რომელიც გასაიდუმლოებულად მუშაობდა მანჰეტენის პროექტზე ატომური ბომბის შექმნისას.

ადრეული ცხოვრება და კარიერა
მაირტლ ბაჩელდერი დაიბადა 13 მარტს, 1908 წელს ორეინჯში, მასაჩუსეტსში. 1930 წელს მიდლებურგის კოლეჯში ბაკალავრის ხარისხი მოიპოვა და სამხრეთ ჰადლიში საშუალო სკოლის მეცნიერების მასწავლებელი გახდა. განათლების ოსტატის ხარისხი ბაჩელდერმა ბოსტონის უნივერსიტეტში მოიპოვა.

მეორე მსოფლიო ომი
მეორე მსოფლიო ომის განმავლობაში ბაჩელდერი ირიცხებოდა ქალთა სამხედრო კორპუსში, რომლის შტაბიც ქალაქ სპრინგფილდში იყო. აშშ-ს რამდენიმე შტატში გატარებული გარკვეული დროის შემდეგ მან მიიღო მანჰეტენის პროექტში ჩართვის ბრძანება. ის საიდუმლოდ უნდა გაძღოლოდა 15-20 ქალისგან შემდგარ ნაწილს დეს მოინსიდან ფორტ სილამდე, ამ უკანასკნელიდან კი სანტა ფეში. ის და მისი გუნდი ლოს ალამოსში 1943 წლის 21 ოქტომბერს.

„მანჰეტენი“ იყო სპეციალური სამხედრო დივიზიის, რომელმაც ატომური ბომბი შექმნა, კოდური სახელი. ცდების ჩატარებისას ბაჩელდერი ურანის იზოტოპების სპექტროსკოპიული ანალიზებზე დაკვირვება ევალებოდა.

სამეცნიერო კვლევები და გვიანდელი კარიერა
არმიის დატოვების შემდეგ, ბაჩელდერი გახდა ჩიკაგოს უნივერსიტეტის ქიმიის მკვლევარი. ის შეუერთდა უნივერსიტეტის მეტალების შესწავლის ინსტიტუტს და ატარებდა კვლევებს მეტალოქიმიაში.

არაერთ მიღწევათა შორისაა იშვიათი ელემენტების ტელურისა და ინდიუმის გაწმენდის მეთოდი. მან განსაზღვრა ეგეოსის ზღვაში მერითაიმის არქეოლოგიური გათხრებისას აღმოჩენილი სპილენძის ზარბაზნის შემადგენლობა ჩაძირულ გემზე. ბაჩელდერმა წვლილი შეიტანა კოსმოსურ ქიმიაშიც, როდესაც ნასას თხოვნით გამოიკვლია პროგრამა აპოლოს დროს შეგროვებული მთვარის ქვები.

1973 წელს მიატოვა ფრენკის ინსტიტუტი და ამერიკის გადამდგარ ადამიანთა ასოციაციაში გააგრძელა საქმიანობა. გარდაიცვალა 22 მაისს, 1997 წელს.

ლიტერატურა



სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:დაბადებული 13 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 მაისი
კატეგორია:ქიმიკოსი ქალები
კატეგორია:ამერიკელი ქიმიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი ქიმიკოსები