იაქუბი (სულთანი)

სულთან აბულ მუზაფარ იაქუბი (; დ. 1464, დიარბაქირი — გ. 24 დეკემბერი, 1490) — აყ-ყოიუნლუს სახელმწიფოს მესამე სულთანი 1478–1490 წლებში.

ბიოგრაფია

იაქუბი დაიბადა 1464 წელს, ქალაქ დიარბაქირში. იგი იყო უზუნ-ჰასანისა და ტრაპიზონის იმპერიის, იოანე IV კომნენოსის ქალიშვილის, დესპინა ხათუნის ვაჟი.

1478 წელს, უზუნ-ჰასანის გარდაცვალების შემდეგ, ტახტი დაიკავა მისმა ნახევარძმამ, სულთან ჰალილ აყ-ყოიუნლუმ. ჰალილის მმართველობა დიდხანს არ გაგრძელებულა. იმავე წლის ჰალილის ტახტზე ასვლიდან მეორე დღეს, სულთანი მისმა ნახევარძმებმა მოკლეს და ტახტი სწორედ მისმა ერთ-ერთმა ძმამ, იაქუბმა დაიკავა.

მმართველობა

იაქუბის მმართველობაზე ინფორმაცია ძალიან მწირია.

1486 წელს, იაქუბმა ილაშქრა საქართველოში. მან დაარბია სამცხე-საათაბაგოსა და ქართლის სამეფოს მხარეები და თან გაძარცვა აწყურის ტაძარი.

1488 წელს, იაქუბი დაეხმარა შირვანშაჰ ფარუჰიასარს, შეიჰ ჰეიდართან ბრძოლაში, იმიტომ, რომ, ფარუჰიასარი იყო მისი სიმამრი. შეიჰ ჰეიდარი ამ ბრძოლაში დაიღუპა.

გარდაცვალება

1490 წლის 24 დეკემბერს, იაქუბი მოულოდნელად, 26 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ერთ-ერთი ვერსიით, იგი მოწამლა საკუთარმა მეუღლემ, ფარუჰიასარის ასულმა, გევჰერ სულთანმა.

ოჯახი

როგორც ზემოთ ავღნიშნეთ, იაქუბი დაქორწინდა შირვანშაჰ ფარუჰიასარის ქალიშვილზე, გევჰერ სულთან ბეგუმზე, რომლისგანაც ეყოლა ორი ვაჟი, რომლებიც შემდეგში აყ–ყოიუნლუს მმართველები გახდნენ.

 სულთან ბაისუნქური (1481–1492).
 სულთან მურად აყ-ყოიუნლუ (1490–1518).

ლიტერატურა
 İsgəndər bəy Münşi Türkman. Dünyanı bəzəyən Abbasın tarixi (Tarixe-aləmaraye-Abbasi). Bakı, "Şərq-Qərb Nəşriyyat evi, 2010, 1144 səh.

კატეგორია:აყ-ყოიუნლუს მმართველები
კატეგორია:დაბადებული 1464
კატეგორია:გარდაცვლილი   24 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1490
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია