ეროვნული ლიგა

Crystalbet ეროვნული ლიგა — საქართველოს უმაღლესი საფეხბურთო ჩემპიონატი. 1990-2016 წლებში ერქვა უმაღლესი ლიგა. 2019 წლიდან ლიგა მისი პარტნიორის, Crystalbet-ის სახელს ატარებს. ტარდება საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის ორგანიზებით. 1927-1989 წლებში საქართველოს უმაღლესი ლიგა ტარდებოდა  როგორც საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის რეგიონული შეჯიბრი. ლიგაში 10 გუნდი იღებს მონაწილეობას. უმაღლესი ლიგის ყველაზე ტიტულოვანი კლუბია „დინამო თბილისი“.

 ისტორია 
საქართველო დამოუკიდებლად ჩემპიონატს 1990 წლიდან ატარებს. საქართველოს ჩემპიონატის პირველი მატჩი ბორის პაიჭაძის სახელობის ეროვნულ სტადიონზე გაიმართა. ერთმანეთს თბილისის "დინამო" და ფოთის „კოლხეთი“ დაუპირისპირდნენ. თამაში ვიტალი დარასელია უმცროსის ბურთის გაგორებით დაიწყო. მაშინდელ შეხვედრას დიდი რაოდენობით მაყურებელი დაესწრო.

საქართველოს ეროვნულ ჩემპიონატში თავდაპირველად 18 გუნდი მონაწილეობდა, შემდეგ სეზონში გუნდების რაოდენობა 20 გახდა, 1992-93 წლებში ისევ 17. 1993-94 წლის სეზონში 19 გუნდამდე გაიზარდა, თუმცა მალევე შემცირდა და 2000 წლამდე 16 გუნდი მონაწილეობდა. შემდეგი 4 წლის მანძილზე უმაღლეს ლიგაში 12 გუნდი მონაწილეობდა, 2004-05 წლების სეზონში – 10, მაგრამ 2005 წელს ფეხბურთის  ფედერაციის სათავეში მოსული ნოდარ ახალკაცის მიერ 16 გუნდამდე გაიზარდა, რაც რეგიონების აქტიურობით იყო მოტივირებული. გარდა  ამისა, ამავე პერიოდში უმაღლეს ლიგას შეუერთდნენ სოხუმის „დინამო“ და ცხინვალის „სპარტაკი“, თუმცა, ამასთანავე, უმაღლეს ლიგას უსახსრობის გამო ბევრი გუნდი ტოვებდა. 2006-08 წლების სეზონში 14 გუნდი ასპარეზობდა, 2008-09 წლებში – 11, 2009-11 წლებში – 10. 2011 წლიდან უმაღლესი ლიგა 12-გუნდიანი ჩემპიონატია. 2014 წელს ჩემპიონატი 16 გუნდიანი გახდა. 2016 წელს ჩატარდა გარდამავალი ჩემპიონატი, რომელშიც 14 გუნდმა მიიღო მონაწილეობა. საბოლოოდ 4 კლუბი დაქვეითდა და 2017 წლის სეზონისთვის შეიქმნა 10 გუნდიანი ჩემპიონატი, რომელსაც ეროვნული ლიგა ეწოდა.

 ფორმატი 
საქართველოს ჩემპიონატის უმაღლეს ლიგაში 10 გუნდი თამაშობს, პირველობა ოთხ წრედ იმართება. ჩემპიონატი იწყება აგვისტოში და მთავრდება მაისში, ზამთარში ორთვიანი შესვენებაა.

გუნდების რაოდენობა
 1990: 17 გუნდი
 1991–1992: 20 გუნდი
 1992–1993: 17 გუნდი
 1993–1994: 19 გუნდი
 1994–2000: 16 გუნდი
 2000–2004: 12 გუნდი
 2004–2005: 10 გუნდი
 2005–2006: 16 გუნდი
 2006–2008: 14 გუნდი
 2008–2009: 11 გუნდი
 2009–2011: 10 გუნდი
 2011–2014: 12 გუნდი
 2014–2016: 16 გუნდი
 2016 (აგვისტო-დეკემბერი): 14 გუნდი
 2017-დან დღემდე: 10 გუნდი.

 ევროთასებზე კვალიფიკაცია 
უმაღლესი ლიგის გამარჯვებული გუნდი ჩემპიონთა ლიგის საკვალიფიკაციო ეტაპზე თამაშობს და მეორე ეტაპიდან იწყებს, მეორე და მესამე ადგილზე გასული გუნდები კი – უეფა-ს კონფერენს ლიგაზე.

 უმაღლესი ლიგის კლუბები ევროპაში 
ქართულ გუნდებს ყოველთვის უჭირდათ ევროტურნირებზე მაღალ დონეზე თამაში.ისინი ვერ სცილდებიან ჩემპიონთა ლიგის და უეფას თასის მეორე საკვალიფიკაციო ეტაპს. 1998 წელს მნიშვნელოვანი წარმატება იყო საქართველოს ჩემპიონის დინამო თბილისის მიერ მესამე საკვალიფიკაციო ეტაპზე მოხვედრა, მაგრამ ორრაუნდიან ორთაბრძოლაში სტუმრად გატანილი ერთი გოლის წყალობით ჯგუფურ ეტაპზე ბილბაოს ატლეტიკი გავიდა.

დამოუკიდებელი ქართული ფეხბურთის ისტორიაში 2004 წელს დიდ წარმატებას მიაღწია თბილისის დინამომ. უეფას თასის საკვალიფიკაციო ეტაპზე ერთმანეთის მიყოლებით დაამარცხა ბორისოვოს ბატე, პრაღის სლავია და კრაკოვის ვისლა და უეფას თასის ჯგუფურ ეტაპზე გავიდა, სადაც მისი მეტოქეები იყვნენ ნიუკასლ იუნაიტედი, ფრანგული სოშო, ლისაბონის სპორტინგი და ბერძნული პანიონიოსი. დინამომ ყველა თამაში წააგო და ჯგუფში ბოლო ადგილზე გავიდა.

 სახელთა ცვლილებები 
1990-იანი წლების დასაწყისში საქართველოში დაწყებული ეროვნული მოძრაობის გამო ქართულ კლუბებს გადაერქვათ ძველი, საბჭოური და ეწოდათ ქართული, ეროვნული სახელები: თბილისის  დინამოს – იბერია თბილისი, ქუთაისის  ტორპედოს – ქუთაისი, ბათუმის დინამოს – ბათუმი, სოხუმის დინამოს – ცხუმი სოხუმი, რუსთავის  მეტალურგს – გორდა რუსთავი, ზესტაფონის მეტალურგს – მარგვეთი ზესტაფონი, თბილისის  ლოკომოტივს – მერანი (1993-95 - მერანი ბაჩო), სამტრედიის ლოკომოტივს – სანავარდო სამტრედია, ზუგდიდის დინამოს – ოდიში ზუგდიდი, თუმცა 1992 წელს კლუბების უმეტესობას ისევ ძველი სახელები დაუბრუნდათ.

საფეხბურთო კლუბი ვიტ ჯორჯია 1968-92 წლებში თბილისის მორკინალის სახელით გამოდიოდა, 1991 წელს შეიქმნა კლუბი მერანი-91, რომელიც 2003 წელს ოლიმპი თბილისის სახელით  გამოდიოდა, ამავე წელსვე დაერქვა სკ თბილისი, ხოლო 2006 წელს გაერთიანდა საფეხბურთო კლუბ რუსთავთან და ეწოდა ოლიმპი რუსთავი.

 შედეგები 
 წელი პირველი ადგილი მეორე ადგილი მესამე ადგილი 1990 იბერია თბილისი  გურია ლანჩხუთი (საფეხბურთო კლუბი) გორდა რუსთავი 1991 იბერია თბილისი  გურია ლანჩხუთი (საფეხბურთო კლუბი) ქუთაისი 1991-92 იბერია თბილისი  ცხუმი სოხუმი გორდა რუსთავი 1992-93 დინამო თბილისი  შევარდენი თბილისი ალაზანი გურჯაანი 1993-94  დინამო თბილისი  კოლხეთი-1913 ფოთი ტორპედო ქუთაისი 1994-95 დინამო თბილისი  სამტრედია კოლხეთი-1913 ფოთი 1995-96 დინამო თბილისი  მარგვეთი ზესტაფონი კოლხეთი-1913 ფოთი 1996-97 დინამო თბილისი  კოლხეთი-1913 ფოთი დინამო ბათუმი 1997-98 დინამო თბილისი  დინამო ბათუმი კოლხეთი-1913 ფოთი 1998-99 დინამო თბილისი  ტორპედო ქუთაისი ლოკომოტივი თბილისი 1999-00 ტორპედო ქუთაისი  ვიტ ჯორჯია დინამო თბილისი 2000-01 ტორპედო ქუთაისი  ლოკომოტივი თბილისი დინამო თბილისი 2001-02 ტორპედო ქუთაისი  ლოკომოტივი თბილისი დინამო თბილისი 2002-03 დინამო თბილისი  ტორპედო ქუთაისი ვიტ ჯორჯია 2003-04 ვიტ ჯორჯია  დინამო თბილისი თბილისი 2004-05 დინამო თბილისი  ტორპედო ქუთაისი ვიტ ჯორჯია 2005-06 სიონი ბოლნისი  ვიტ ჯორჯია დინამო თბილისი 2006-07 ოლიმპი რუსთავი  დინამო თბილისი ამერი 2007-08 დინამო თბილისი  ვიტ ჯორჯია ზესტაფონი 2008-09 ვიტ ჯორჯია  დინამო თბილისი ოლიმპი რუსთავი 2009-10 ოლიმპი  რუსთავი  დინამო თბილისი ზესტაფონი 2010-11 ზესტაფონი  დინამო თბილისი ოლიმპი რუსთავი 2011-12 ზესტაფონი  მეტალურგი რუსთავი ტორპედო ქუთაისი 2012-13 დინამო თბილისი  დილა გორი ტორპედო ქუთაისი 2013-14 დინამო თბილისი  ზესტაფონი სიონი ბოლნისი 2014-15 დილა გორი  დინამო ბათუმი დინამო თბილისი 2015-16 დინამო თბილისი  სამტრედია დილა გორი  2016 სამტრედია ჩიხურა საჩხერე დინამო ბათუმი 2017 ტორპედო ქუთაისი  დინამო თბილისი სამტრედია 2018 საბურთალო  დინამო თბილისი ტორპედო ქუთაისი 2019 დინამო თბილისი  დინამო ბათუმი საბურთალო 2020 დინამო თბილისი  დინამო ბათუმი დილა გორი 2021 დინამო ბათუმი დინამო თბილისი დილა გორი 2022 დინამო თბილისი  დინამო ბათუმი დილა გორი 2023 დინამო ბათუმი  დინამო თბილისი ტორპედო ქუთაისი 2024 იბერია 1999  ტორპედო ქუთაისი დილა გორი2025იბერია 1999 დილა გორიტორპედო ქუთაისი

 სტატისტიკა 
 მოგებათა რაოდენობა 
 კლუბი გამარჯვებული მეორე ადგილოსანი მესამე ადგილოსანი გამარჯვების წლები დინამო თბილისი 19 8 5 1990, 1991, 1991-92, 1992-93, 1993-94, 1994-95, 1995-96, 1996-97, 1997-98, 1998-99, 2002-03, 2004-05, 2007-08, 2012-13, 2013-14, 2015-16, 2019, 2020, 2022 ტორპედო ქუთაისი 4 3 7 1999-00, 2000-01, 2001-02, 2017იბერია 1999 3 0 12018, 2024, 2025დინამო ბათუმი 2 5 22021, 2023 ვიტ ჯორჯია თბილისი 2 3 2 2003-04, 2008-09 რუსთავი 2 1 3 2006-07, 2009-10 ზესტაფონი 2 1 2 2010-11, 2011-12 დილა 1 2 3 2014-15სამტრედია 1 2 12016 სიონი 1 1 1 2005-06

 ყველა დროის ცხრილი (1990 – 2008-09) 
ადგილიგუნდითმფწგტგშსხქ1დინამო თბილისი6154469475162346211611432
|-
!2
|ტორპედო ქუთაისი
|553
|292
|100
|161
|1011
|648
|363
|9763დინამო ბათუმი580252124204874637273880
|-
!4
|კოლხეთი 1913 ფოთი
|527
|250
|95
|182
|828
|641
|187
|8455ვიტ ჯორჯია3651899383541305236660
|-
!6
|მეტალურგი რუსთავი
|435
|181
|76
|178
|680
|612
|68
|6197ოლიმპი თბილისი*39518192122536402134635
|-
!8
|ლოკომოტივი თბილისი
|364
|169
|86
|99
|484
|341
|143
|5939დილა გორი55416690298618928588
|-
!10
|სიონი ბოლნისი
|428
|166
|79
|182
|507
|571
|
|57711შევარდენი 1906 თბილისი3731347016951057161472
|-
!12
|სამტრედია
|335
|127
|58
|150
|474
|539
|65
|43913ბაია ზუგდიდი *35913748174533614459
|-
!14
|გურია ლანჩხუთი
|338
|124
|45
|169
|491
|657
|
|41715სამგურალი წყალტუბო33311353167396584392
|-
!16
|მარგვეთი ზესტაფონი
|247
|98
|43
|106
|397
|443
|
|33717ზესტაფონი148843034236124112282
|-
!18
|ივერია ხაშური
|190
|51
|33
|106
|185
|295
|110
|18619კახეთი თელავი2146128125266471211
|-
!20
|ცხუმი სოხუმი
|159
|59
|22
|72
|265
|269
|4
|19921ალაზანი გურჯაანი125552050197224185
|-
!22
|ამერი
|82
|47
|13
|22
|133
|67
|66
|15423ბორჯომი112382054132184134
|-
!24
|კოლხეთი ხობი
|119
|33
|25
|61
|154
|208
|
|12425მზიური გალი91331642125162115
|-
!26
|ამირანი ოჩამჩირე
|91
|27
|21
|43
|111
|148
|
|10227მერცხალი ოზურგეთი12324227712224894
|-
!28
|მრეტები თბილისი
|106
|26
|15
|65
|114
|210
|
|9329საპოვნელა თერჯოლა662511309812286
|-
!30
|სპარტაკი ცხინვალი
|112
|21
|18
|83
|88
|270
|
|8131მესხეთი ახალციხე56181424527268
|-
!32
|სულორი ვანი
|57
|19
|10
|28
|82
|123
|
|6733ჭიათურა661811378114565
|-
!34
|მარგვეთი ზესტაფონი
|64
|15
|11
|38
|50
|123
|
|5635არსენალი თბილისი58141439559456
|-
!36
|სპარტაკი თბილისი
|62
|12
|11
|39
|44
|115
|
|4737მერანი თბილისი5212931359545
|-
!38
|შუქურა ქობულეთი
|30
|13
|3
|14
|44
|57
|
|4239მცხეთა3312516416341
|-
!40
|დურუჯი ყვარელი
|60
|9
|4
|47
|51
|192
|
|3141გაგრა307716234828
|-
!42
|მილანი წნორი
|32
|6
|8
|18
|18
|54
|
|2643დინამო თბილისი-2286616335724
|-
!44
|ჩიხურა საჩხერე
|27
|6
|6
|15
|15
|47
|
|2445ეგრისი სენაკი3052234290'''17
თ = ჩატარებული თამაშები; მ = მოგება; ფ = ფრე; წ = წაგება; გტ = გატანილი გოლები; გშ = გაშვებული გოლები; სხ = სხვაობა; ქ = ქულები

 ოლიმპი თბილისი − 2006 წლამდე სკ თბილისი, ხოლო 2006 წლიდან ოლიმპი რუსთავი.
 ბაია ზუგდიდი 2006 − წლამდე ოდიში ზუგდიდი.

 ბომბარდირები 
სეზონიფეხბურთელიგუნდიგოლები1990 გია გურული მამუკა ფანცულაიადინამო თბილისიგორდა რუსთავი231991 ოთარ კორღალიძეგურია ლანჩხუთი141991-92 ოთარ კორღალიძეგურია ლანჩხუთი401992-93 მერაბ მეგრელაძესამგურალი წყალტუბო411993-94 მერაბ მეგრელაძემარგვეთი ზესტაფონი311994-95 გიორგი დარასელიაკოლხეთი ფოთი261995-96 ზვიად ენდელაძემარგვეთი ზესტაფონი401996-97 გიორგი დემეტრაძე დავით უჯმაჯურიძედინამო თბილისიდინამო ბათუმი261997-98 ლევან ხომერიკიდინამო თბილისი231998-99 მიხეილ აშვეთიადინამო თბილისი261999-00 ზურაბ იონანიძეტორპედო ქუთაისი242000-01 ზაზა ზირაქიშვილიდინამო თბილისი212001-02 სულიკო დავითაშვილილოკომოტივი თბილისიმერანი თბილისი182002-03 ზურაბ იონანიძეტორპედო ქუთაისი262003-04 სულიკო დავითაშვილიტორპედო ქუთაისი202004-05 ლევან მელქაძედინამო თბილისი272005-06 ჯაბა დვალიდინამო თბილისი212006-07 სანდრო იაშვილიდინამო თბილისი272007-08 მიხეილ ხუციშვილიდინამო თბილისი162008-09 ნიკოლოზ გელაშვილიზესტაფონი202009-10 ანდერსონ აკინოოლიმპი რუსთავი262010-11 ნიკოლოზ გელაშვილიზესტაფონი182011-12 ჯაბა დვალიზესტაფონი202012-13 ჩისკო მუნიოსიდინამო თბილისი242013-14 ჩისკო მუნიოსიდინამო თბილისი192014-15 ირაკლი მოდებაძედილა გორი162015-16 გიორგი ქვილითაიადინამო თბილისი242016 ბუდუ ზივზივაძესამტრედია152017 ირაკლი სიხარულიძელოკომოტივი თბილისი252018 გიორგი გაბედავა ბუდუ ზივზივაძესაჩხერის ჩიხურადინამო თბილისი222019 ლევან კუტალიადინამო თბილისი202020 ნიკოლა კოვტალიუკიდილა გორი102021 ზორან მარუშიჩიდინამო თბილისი162022 ფლამარიონიდინამო ბათუმი192023 ფლამარიონი ზორან მარუშიჩი ზურაბ მუსელიანიდინამო ბათუმიდინამო თბილისიგაგრა172024 ბიორნ იონსენიტორპედო ქუთაისი232025 ბიორნ იონსენიტორპედო ქუთაისი21

 სეზონის საუკეთესო ფეხბურთელები 
სეზონიფეხბურთელიგუნდი1997-98 დავით მუჯირიდინამო თბილისი1998-99 რატი ალექსიძედინამო თბილისი1999-00 ზურაბ იონანიძეტორპედო ქუთაისი2000-01 ზაზა ზირაქიშვილიდინამო თბილისი2001-02 მალხაზ ასათიანიტორპედო ქუთაისი2002-03 ზურაბ იონანიძეტორპედო ქუთაისი2003-04 დავით კვირკველიადინამო თბილისი2004-05 ლევან მელქაძედინამო თბილისი2005-06 ოთარ მარცვალაძევიტ ჯორჯია2006-07 სანდრო იაშვილიდინამო თბილისი2007-08 გიორგი მერებაშვილიდინამო თბილისი2008-09 გიორგი მერებაშვილიდინამო თბილისი2009-10 ანდერსონ აკინოოლიმპი რუსთავი 2016 ბუდუ ზივზივაძესამტრედია2017 ირაკლი სიხარულიძელოკომოტივი2018 გიორგი გაბედავასაჩხერის ჩიხურა

 რესურსები ინტერნეტში 
 საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია
 Goli.ge
 ჩემპიონატის ოფიციალური საიტი
 ეროვნული ლიგა - ცოცხალი ანგარიშები

 სქოლიო 



კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:საქართველოს ფეხბურთი
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატები