საცეცების გალაქტიკები

საცეცების გალაქტიკები, აგრეთვე ცნობილი როგორც NGC 4038/NGC 4039 — ურთიერთქმედი გალაქტიკების წყვილი ყორნის თანავარსკვლავედის მიმართულებით. ამჟამად, ორივე მათგანში უკიდურესად აქტიურად მიმდინარეობს ვარსკვლავების წარმოქმნის პროცესი, რასაც განაპირობებს გაზისა და მტვრის ღრუბლების შეჯახება, მათი მაგნიტური ველების გადახლართვა. 1785 წელს ორივე მათგანი აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა ჯონ ჰერშელმა.

ზოგადი ინფორმაცია
საცეცების გალაქტიკები ამჟამად გალაქტიკური შეჯახების პროცესში იმყოფებიან. ხუთ სხვა გალაქტიკასთან ერთად NGC 4038-ის ჯგუფში მდებარე ეს ორი გალაქტიკა საცეცების გალაქტიკების სახელითაა ცნობილი, რადგან შეჯახების შედეგად გალაქტიკებიდან ამოვარდნილი გაზისა და მტვრის ორი გრძელი კუდი მწერების საცეცებს წააგავს. შეჯახების დასრულების შემდეგ, მათ ნაცვლად წარმოიქმნება ერთი გიგანტური გალაქტიკა. როგორც წესი, სიცოცხლის მანძილზე, გალაქტიკათა უმეტესი ნაწილი ერთხელ მაინც ეჯახება სხვა გალაქტიკას. ასეთი მომავალი აქვს ჩვენს გალაქტიკა ირმის ნახტომს, რომელიც 4 მილიარდი წლის შემდეგ მეზობელ ანდრომედას შეეჯახება.

NGC 4038-ში აღმოჩენილია ხუთი სუპერნოვა:  SN 1921A, SN 1974E, SN 2004GT, SN 2007sr და SN 2013dk.

როგორც ბოლო კვლევები აჩვენებს, ეს ურთიერთქმედი გალაქტიკები ჩვენგან იმაზე უფრო ახლოსაა, ვიდრე ადრე მიიჩნეოდა: 45 მილიონი სინათლის წელი 65-ის ნაცვლად.

გარდა ამისა, შემჩნეულია, რომ საცეცებს გალაქტიკები შეიცავს სფეროსებრი გროვების შედარებით ახალგაზრდა კოლექციას, რომლებიც სავარაუდოდ, გალაქტიკების შეჯახების პროცესში წარმოიშვა.

სიცოცხლის ციკლი
დაახლოებით 1,2 მილიარდი წლის წინ, საცეცები ცალ-ცალკე გალაქტიკები იყვნენ. NGC 4038 დახურული სპირალური გალაქტიკა იყო, NGC 4039  კი სპირალური გალაქტიკა. 900 მილიონი წლის წინ, გალაქტიკებმა ერთმანეთთან მიახლოება დაიწყეს და NGC 2207 და IC 2163-ის მსგავსად გამოიყურებოდნენ. 600 მილიონი წლის წინ, მათ ერთმანეთში გაიარეს, რა დროსაც ამჟამინდელი თაგვების გალაქტიკის იერსახე ჰქონდათ. 300 მილიონი წლის წინ, ორივე გალაქტიკიდან ვარსკვლავებმა დაიწყეს გამოთავისუფლება.

400 მილიონი წლის შემდეგ, საცეცების გალაქტიკების შერწყმა დასრულდება და წარმოიქმნება ერთი გიგანტური გალაქტიკა. როგორც კომპიუტერული სიმულაციებით დგინდება, იგი ელიფსური გალაქტიკა უნდა იყოს.

რენტგენული გამოსხივების წყარო
არეალი მოიცავს დიდი რაოდენობით ნეონსა და მაგნიუმს. ჩანდრას ტელესკოპით დაკვირვებისას, საცეცების გალაქტიკებში სილიციუმიც აღმოჩნდა. ეს ელემენტები აუცილებელია პლანეტათა ფორმირებისათვის, რომლებზეც შესაძლოა სიცოცხლის ფორმებიც იყოს. იქ არსებული ღრუბლები იმაზე 16-ჯერ მეტ მაგნიუმს და 24-ჯერ მეტ სილიციუმს შეიცავს, ვიდრე მზე.

გალერეა

რესურსები ინტერნეტში

 The Antennae Galaxies (10/22/1997)
  The Antennae (05/07/2010)
 The Antennae (04/29/2011)
 The Antennae (02/12/2015)
The Register: Galactic prang fingered in star formation mystery
ESA/Hubble News Release 
ESA/Hubble images of Antennae Galaxies 
Animations of galactic collision producing antennae structures 
Antennae Galaxies at Constellation Guide

სქოლიო

კატეგორია:ურთიერთქმედი გალაქტიკები