თეოფილაქტე (ანტიოქიის პატრიარქი)

თეოფილაქტე ქანბარის ძე (დ. ჰარანი — გ. 751) — ანტიოქიის პატრიარქი 744–751 წლებში.

 ცხოვრება და მოღვაწეობა
ჟამთააღმწერელი თეოფანე აღმსარებელის გადმოცემითéd. de Bonn გვ. 416, ხალიფმა ჰიშამმა მის გარდაცვალებამდე (743 წლის 6 თებერვალი) რამდენიმე ხნით ადრე, მელქიტი ქრისტიანების მოთხოვნით დაამტკიცა ანტიოქიის პატრიარქი. აღნიშნული საყდარი ვაკანტური იყო ორმოცი წლის მანძილზე მუსულმანი მხარის მიერ დაწესებული აკრძალვის გამო. მან ქრისტიან მრევლს არჩევის საშუალება არ მისცა, ხოლო პატრიარქის ტახტზე წარადგინა ეთენასი (სტეფანოსი) კანდიდატურა, რომელიც იყო სირიელი „ნაკლებად განათლებული, მაგრამ პატიოსანი ბერი“« [...] ἔχων τινὰ προσφιλῆ μονάζοντα Σύρον, ὀνόματι Στέφανον, ἀγροικότερον μέν, εὐλαβῆ δέ [...] ».. აღნიშნული არჩევნები კარგი საშუალება იყო ქრისტიანებს ანტიოქიის მელქიტი პატრიარქის ასარჩევად თავი აერიდებინათ მუსულმანების აკრძალვაზე« [...] κἀκεῖθεν ἕως νῦν διέδραμε τὸ ἀκώλυτον »..

სტეფანოსი იჯდა ორი წელი. მიქაელ სირიელი, რომელიც აღწერს მარვან II იბნ მუჰამადის ქრონიკას, იუწყება რომ სტეფანოსის აღსაყდრების შემდეგ 744 წლის 12 დეკემბერს ანტიოქიის მელქიტ პატრიაქრად აირჩა თეოფილაქტე ქანბარას ძეMichel le Syrien. Chronique / Chabot J.-B.. — Paris, 1910. — Т. IV, გვ. 467.. აღნიშნული საბაბი ხალიფასთვის გახდა მოეწოდა მუსულმანთა არმიისათვის გასწორებოდნენ „მირონიტებს“. მათ შორის იყვნენ მონაზვნები ხამის ახლოს მდებარე წმ. მირონის მონასტრიდან, რომლებიც აღიარებდნენ ქალკედონის კრებას (თუმცაღა წარმოადგენდნენ ღია ოპოზიციურ მხარეს იაკობისტთა ეკლესიისა), მათ არ მიიღეს მაქსიმე აღმსარებელის მიერ ქრისტეს ორი ბუნება, რომელიც დადასტურებული იყო კონსტანტინოპოლის მსოფლიო საეკლესიო კრებაზე 680 წელს. ამის გარდა ისინი წარმოთქვამდნენ სამწმინდაოს გალობას დამატებით "რომელი ჩვენთვის ჯვარს ეცვა". აღნიშნული 680 წლის კრების სწავლება გავრცელდა სირიაში 727 წლიდან, რამაც გამოიწვია ქალკედონიტებს შორის განხეთქილებაMichel le Syrien. Chronique / Chabot J.-B.. — Paris, 1910. — Т. IV, გვ. 457-58. ეს იყო სირიაში მელქიტებისა და მირონიტების ეკლესიათა განხეთქილების დასაწყისი.

ეფრემ მცირე იხსენიებს ანტიოქიის პატრიარქს თეოფილაქტეს, ანტიოქიაში უკანასკნელად ნაკურთხი საქართველოს კათალიკოზის — იოანეს კურთხევის გამო და წერს: 

თეოფილაქტე ანტიოქიის პატრიარქის საყდარზე იჯდა 7 წელი. 751 წელს ტახტზე ავიდა თეოდორე.

იხილეთ აგრეთვე
 ანტიოქიის პატრიარქების სია

სქოლიო

კატეგორია:ანტიოქიის პატრიარქები
კატეგორია:გარდაცვლილი 751