ქომილო

ქომილო (; ყოფ. მურადქოი) — სოფელი თურქეთში, მდებარეობს რიზეს პროვინციაში. რიზედან 62 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ჩამლიჰემშინიდან 5 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 241 ადამიანი ცხოვრობს. 

სოფლის მოსახლეობა ძირითადად ლაზებისაგან შედგება. მათ 2015 წელს დაიწყეს ხელმოწერების შეგროვება რათა სოფელს დაბრუნებოდა ისტორიული სახელი. მოსახლეობის უმრავლესობამ აღნიშნული წერილი გადაგზავნა რიზეს პროვინციის გუბერნატორთან. სოფელს ოფიციალურად ეწოდა „ქომილო“Rize'de köye Lazca isim izni. იგი პირველი ლაზური სოფელია, რომელმაც ისტორიული სახელი დაიბრუნათურქეთში ძველ ქართულ სოფლებს ისტორიული სახელები დაუბრუნდება.

სოფლის ეკონომიკა ეფუძნება სოფლის მეურნეობასა და მეცხოველეობას.

ისტორია
ქომილო (ქომილო) არის ამ დასახლების ცნობილი უძველესი სახელწოდება. იგივე ფორმით შევიდა თურქულშიც. მართლაც, 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულსა და 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში იგი მოხსენიებულია როგორც ქომილო (كومیلو).Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 372, ISBN 9789157871117.„Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları'' (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 620.

სოფელ ქომილოს მდებარე ლაზეთის რეგიონი ანტიკურ პერიოდში კოლხეთის სამეფოს საზღვრებში შედიოდა. ოსმალებმა, ტრაპიზონის იმპერიის განადგურების შემდეგ 1461 წელს, 1547 წელს ეს რეგიონიც სრულად დაიპყრეს.„კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7  1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულის თანახმად, ქომილო ტრაპიზონის პროვინციის ლაზისტანის სანჯაყის ათინას რაიონს ეკუთვნოდა. მოსახლეობა შედგებოდა 20 ოჯახისგან, სულ 150 პირისგან. სოფელში დასაბეგრი პირუტყვის რაოდენობად აღრიცხულია 20 ცხვარი, 67 თხა, 45 ძროხა და 5 ხარი.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 373, ISBN 9789157871117.

კულტურის ისტორიკოსმა ნიკო მარმა 1910 წელს ლაზისტანის რეგიონში ჩატარებული კვლევითი ექსპედიციისას სოფლის სახელი დაწერა როგორც „ქომილო“.ნიკო მარი აღნიშნავს, რომ ათინას რაიონში იყო 69 სოფელი, რომელთაგან 64-ში ლაპარაკობდნენ ლაზურ ენაზე. ქომილოც იყო ერთ-ერთი სოფელი, სადაც ლაზურად ლაპარაკობდნენ.ნიკო მარის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის თანახმად, ადგილობრივი დიალექტით ხალხი სოფლის სახელს წარმოთქვამდა როგორც „ჩომილო“.Nikolay Marr, „Lazistan'a Yolculuk'' (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 73, ISBN 9786055753634. სოფელი ქომილო პირველი მსოფლიო ომის დროს რუსების ხელში ჩავარდა. ქართველი ენათმეცნიერი იოსებ ყიფშიძე რუსული მმართველობის პერიოდში, 1917 წელს ლაზისტანის რეგიონში მოგზაურობისას სოფლის სახელს წერდა ქართულად ქომილო (ქომილო) და რუსულად ქომილო (Комило), და აღნიშნავდა, რომ სოფელში 40 ოჯახში 281 ადამიანი ცხოვრობდა.

სოფელი ქომილო 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში რიზეს პროვინციის ათინას რაიონის არდეშენის თემის ერთ-ერთი სოფელი იყო. 1935 წლის საყოველთაო აღწერის დროს „გუვანტის" სახელით, რიზესა და არტვინის პროვინციების გაერთიანებით შექმნილ ჩორუჰის პროვინციაში იმავე ადმინისტრაციულ მდგომარეობას ინარჩუნებდა და მისი მოსახლეობა 332 ადამიანისგან შედგებოდა. ამ დროისთვის ათინის რაიონის სახელი შეიცვალა და გახდა პაზარი.„1935 Genel Nüfus Sayımı'', İstanbul, 1937, s. 252. ვინაიდან ქომილო არ იყო თურქული სახელწოდება, სოფლის სახელი 1959 წელს შეიცვალა მურატად.„Köylerimiz'', (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 708. 1965 წლის საყოველთაო აღწერის დროს სოფელი ჩაირდუზუს მოსახლეობა 463 ადამიანისგან შედგებოდა, რომელთაგან 115 ადამიანი წერა-კითხვის მცოდნე იყო. ამ დროს სოფელი ჩამლიჰემშინის რაიონის ცენტრალურ თემს ეკუთვნოდა.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 524. სოფელში მცხოვრები ადამიანების მიერ 2015 წელს შეტანილი განაცხადის შედეგად სახელწოდება ქომილო დაუბრუნდა სოფელს. სოფლის რწმუნებული აღნიშნავს, რომ ქომილო ლაზურად ნიშნავს „ქალღმერთს“.

სქოლიო

კატეგორია:ჩამლიჰემშინის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ლაზური დასახლებები თურქეთში