Cogito ergo sum

Cogito, ergo sum ( — „ვაზროვნებ, მაშასადამე  ვარსებობ“) — რენე დეკარტის ფილოსოფიური მტკიცება, ახალი დროის დასავლური რაციონალიზმის ფუნდამენტური ელემენტი.

ეს მტკიცება დეკარტმა წამოაყენა როგორც პირველადი უტყუარობა, ჭეშმარიტება, რომელშიც შეუძლებელია ეჭვის შეტანა — და რომელზე დაყრდნობითაც, შესაბამისად, შეგვიძლია სარწმუნო ცოდნის შენობის ხელახლა აშენება.

არგუმენტი არ უნდა გავიგოთ როგორც დასკვნაამის შესახებ იხ., მაგალითად: ჰაიდეგერი მ. ევროპული ნიჰილიზმი. თავი „დეკარტის cogito sum“. — თუმცა აგრეთვე არსებობს საპირისპირო განმარტება, ინტერპრეტაცია, რომელიც ეფუძნება „ფილოსოფიის საწყისების“ § 10 ფრაგმენტს (იხ., მაგალითად: Routledge Encyclopedia of Philosophy: Descartes — The Cogito Argument  ) („ის, ვინც აზროვნებს, არსებობს; მე ვაზროვნებ, მაშასადამე, მე ვარსებობ“); პირიქით, მისი არსი მის სიცხადეშია, ჩემი არსებობის, როგორც მოაზროვნე სუბიექტის, თვითუტყუარობაში (res cogitans — „მოაზროვნე საგნები“): აზროვნების ყოველგვარი აქტი (უფრო ფართოდაც — ცნობიერების ყოველგვარი წარმოდგენა, განცდა, ვინაიდან cogito არ შემოიფარგლება მხოლოდ აზროვნებით), მასზე რეფლექსური დაკვირვების შემთხვევაში, აღმომაჩენს მე, მოაზროვნეს, რომელიც ვახორციელებ ამ აქტს. არგუმენტი მიუთითებს აზროვნების (ცნობიერების) აქტის დროს სუბიექტის თვითაღმოჩენაზე: მე ვაზროვნებ და საკუთარ აზროვნებაზე დაკვირვებისას აღმოვაჩენ საკუთარ თავს, მოაზროვნეს, რომელიც დგას ამ აქტებისა და მისი შემცველობების უკან.

 რესურსები ინტერნეტში 
 Routledge Encyclopedia of Philosophy: Descartes — The Cogito Argument  

 ლიტერატურა 
 ჰაიდეგერი მ.  ევროპული ნიჰილიზმი. თავები „დეკარტის Cogito როგორც cogito me cogitar“ და „დეკარტის cogito sum“.
 ჰუსერლი ე. იდეები სუფთა ფენომენოლოგიისა და ფენომენოლოგიური ფილოსოფიისკენ. ტ. 1. — მ.: ДИК, 1999. § 46.

სქოლიო

კატეგორია:ეპისტემოლოგია
კატეგორია:ლათინური ტერმინები და ფრაზები