იოსიფ პანჩიჩი

იოსიფ პანჩიჩი (, ; დ. 17 აპრილი, 1814 — გ. 25 თებერვალი, 1888) — სერბი ბოტანიკოსი, ექიმი, ბელგრადის უნივერსიტეტის ლექტორი და სერბეთის მეცნიერებათა და ხელოვნების აკადემიის პირველი პრეზიდენტი. 

იგი აქტიურად აკვირდებოდა სერბეთის ფლორას. მას მიაწერენ მრავალი სახეობის მცენარის კლასიფიცირებას, რომელიც უცნობი იყო მაშინდელი ბოტანიკური საზოგადოებისთვის, რომელთა შორისაა სერბული ნაძვი. იგი მიჩნეულია, როგორც სერბული ბოტანიკის მამა.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები და განათლება
იოსიფ პანჩიჩი დაიბადა 1814 წლის 17 აპრილს, უგრინში, ავსტრიის იმპერია, (დღევანდელი ხორვატია). გოსპიჩის დაწყებითი სკოლის დამთავრების შემდეგ, მან განათლების მიღება რიეკას ლიცეუმში განაგრძო. 1830 წლისთვის, იგი ზაგრებში, Regia Academica Scientiarum-ში სწავლობდა. 1841 წელს, პანჩიჩიმ ბუდაპეშტის უნივერსიტეტი დაამთავრა, სადაც სამედიცინო ფაკულტეტზე სწავლობდა. სხვა კურსებთან დამატებით, იგი იმ დროისთვის საყოველთაოდ ცნობილ ბოტანიკის პროფესორ — იოსიფ სედლერის მიერ ჩატარებულ კურსებსაც ესწრებოდა. მოგვიანებით მან დაწერა: 

საქმიანობა
იოსიფ პანჩიჩი ვენაში ენათმეცნიერ ვუკ კარაჯიჩის გაეცნო, რომელმაც სერბეთის ხელისუფლებას სარეკომენდაციო წერილი გაუგზავნა, იმ მიზნით, რომ პანჩიჩი სერბეთის სამთავროში დამკვიდრებულიყო და შეესწავლა მისი ბუნება. 1853 წელს, იგი ბელგრადში გადავიდა, სადაც, უნივერსიტეტის ლექტორად დაინიშნა. 1853 წელს, მან ლიცეუმში მინერალოგია და გეოლოგია წარადგინა. 

პანჩიჩი ინტენსიურად აკვირდებოდა სერბეთის ფლორას. მან შეისწავლა და აღწერა მაშინდელი ბოტანიკური საზოგადოებისთვის უცნობი მრავალი მცენარე. მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი აღმოჩენა სერბული ნაძვი იყო, რომელიც 1875 წელს, ტარას მთაზე აღმოაჩინა. 

1851-1886 წლებში, იგი 16-ჯერ სტუმრობდა კოპაონიკის ქედს.  1887 წლის 5 აპრილს, იოსიფ პანჩიჩი სერბეთის მეცნიერებათა და ხელოვნების აკადემიის პირველი პრეზიდენტი გახდა. მისი ინიციატივით გაიხსნა ჯევრემოვაცის ბოტანიკური ბაღი ბელგრადში. 

1951 წელს, აკადემიის, ბელგრადის უნივერსიტეტისა და მოლაშქრეთა კავშირის ინიციატივით, კოპაონიკის ქედზე იოსიფ პანჩიჩის მავზოლეუმი აღიმართა, წარწერით:

იოსიფ პანჩიჩი შესულია 100 ყველაზე გამოჩენილ სერბთა სიაში. გამოსახულია 1994 წლის 10 დინარიან ბანკნოტზე.

მნიშვნელოვანი ნამუშევრები
Die Flora der Serpentinberge in Mittel-Serbien (1859)
Pisces Serbiae (1860)
Zur Moosflora des nordöstlichen Banates (1861)
Arena mobilis in Serbia eiusque flora (1863)
Flora agri Belgradensis methodo analytica digesta – "Flora u okolini Beogradskoj po analitičnom metodu" (1865)
Šumsko drveće i šiblje u Srbiji (1871)
Flora Principatus Serbiae – "Flora knez̆evine Srbije ili vaskularne biljke, koje y Srbije divlie rastu" (1874)
Eine neue conifere in den östlichen Alpen (1876)
Flora u okolini Beogradskoj po analitičnoj sistemi (1878)
Elementa ad floram principatus, Bulgariae (1883)
Nova graca za flora knez︠h︡evine Bugarske (1886)

რესურსები ინტერნეტში

Feljton: Josif Pančić, Večernje Novosti, 27 February 20082 March 2008 

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 17 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1814
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1888
კატეგორია:სერბი ბოტანიკოსები