ჰასეკი სულთანი

ჰასეკი სულთანი () — ოსმალეთის სულთნის მეუღლის ან ხარჭის იმპერიული ტიტული. დროის ადრეული პერიოდისთვის გამოიყენება ეს წოდება, ჰასეკი სულთანი. მისი მნიშვნელობაა „მთავარი მეუღლე“ ან „ერთი საყვარელი“ სულთანი. შემდგომ პერიოდში, მნიშვნელოვნად იწყება წოდების სახეცვლილება და იქცევა უფრო ზოგად ცნებად, როგორიცაა „იმპერიული მეუღლე“.Peirce (1993) p.107 ჰიურემ სულთანი, იყო სულეიმან დიდებულის მთავარი მეუღლე, რომელიც იყო ამ სათაურის პირველი მფლობელი.Peirce (1993) p.91

ჰასეკი სულთანი გამოიყენებოდა მხოლოდ მე-16, მე-17 საუკუნეში. ამის შემდეგ, ქადინ ეფენდი გახდა უმაღლესი ხარისხის იმპერიეული წოდება სულთნის ცოლებისთვის.

 ვადა 
სიტყვა haseki (خسكي-خاصکي-خاسكي) მომდინარეობს არაბულიდან და ნიშნავს „ატრიბუტი რაღაც ექსკლუზიურად“.Davis (1986)

სულთანი (سلطان) ეს სიტყვა არაბული წარმოშობისაა, რაც ნიშნავს, „ორგანოს“ ან „სამფლობელოს“. მე-16 საუკუნის დასაწყისიდან, ამ სათაურს ატარებენ. 

 ცნობილი ჰასეკი სულთნები 
ჰასეკი ჰიურემ სულთანი (1502/04 - 1558) — ჰიურემი, პირველი ჰასეკი სულთანი, სულეიმან I-ის მეუღლე. იგი იყო პირველი ჰასეკი, პირველი მონა, რომელმაც 1-ზე მეტი შვილი გაუჩინა სულთანს, რადგან ეს მაშინ არ შეიძლებოდა. იგი იყო პირველი მონა, რომელიც სულთანმა ცოლად შეირთო და წესი დაარღვია. ჰიურემს 5 შვილი ეყოლა: შეჰზადე მეჰმედი, მიჰრიმაჰ სულთანი, სელიმ II , შეჰზადე ბაიაზიდი, შეჰზადე ჯიჰანგირი. მისი შვილი — სელიმი ტახტის მფლობელი გახდა მაგრამ ჰიურემი ამას ვერ მოესწრო და ვერ მიიღო ვალიდეს ტიტული.

ჰასეკი აფიფე ნურბანუ ვალიდე სულთანი (1524 - 1583) — ნურბანუ, სელიმ II-ს მეუღლე. მისმა მეუღლემაც მამას მიბაძა და ნურბანუ ცოლად შეირთო, მანაც 1-ზე მეტი შვილი გააჩინა. მას და სელიმს ეყოლათ 4 შვილი: ესმაჰან სულთანი, გევერჰან სულთანი, შაჰ სულთანი, მურად III. მურადის მმართველობისას იყო ვალიდე სულთანი. 

ჰასეკი მაჰფეიქერ ქიოსემ ვალიდე სულთანი (1590 - 1651) — ქიოსემი, აჰმედ I-ის მეუღლე. მანაც წინამორბედი სულთნების მსგავსად შეირთო ცოლად ქიოსემი და ეყოლათ 9 შვილი: შეჰზადე მეჰმედი, აიშე სულთანი, ფატმა სულთანი, გევერჰან სულთანი, ჰანზადე სულთანი, მურად IV, შეჰზადე ქასიმი, შეჰზადე სულეიმანი, იბრაჰიმ I. მურადის, იბრაჰიმის და ასევე მისი შვილიშვილის — მეჰმედ IV-ს მმართველობის დროს იყო ვალიდე სულთანი.

 ჰასეკი სულთნების სია 

ფოტოსახელიდაბადების სახელიწარმოშობატიტულის დაკარგვაგარდაცვალებამეუღლემინი|227x227პქჰიურემ სულთანი
خُرَّم سلطان  ალექსანდრა ლაროსა ან 
ანასტასია რუტენიელი მღვდლის შვილი  15 აპრილი 1558 მინი|243x243პქსულეიმან I დიდებულიმინი|260x260პქნურბანუ სულთანი
نور بانو سلطان  სესილია ვენიერ - ბაფო ვენეციელი 15 დეკემბერი 1574
მეუღლის გარდაცვალება  7 დეკემბერი 1583 მინი|267x267პქ

სელიმ IIსაფიე სულთანი
صفیه سلطان  სოფია ბაფო  ვენეციელი ან ალბანელი 15 იანვარი 1595მეუღლის გარდაცვალება 10 ნოემბერი 1618მინი|269x269პქ

მურად III მაჰფეიქერ ქიოსემ სულთანი
قسّم سلطان  ანასტასია (ნასია)  ბერძენი, კუნძული ტინოსის მღვდლის შვილი  22 ნოემბერი 1617
მეუღლის გარდაცვალება  2 სექტემბერი 1651 მინი|309x309პქ

აჰმედ Iაიშე სულთანი
عایشه سلطان  უცნობია  
 10 მაისი 1622 1640მინი|288x288პქ

ოსმან IIაიშე სულთანი
عایشه سلطان  უცნობია    8 თებერვალი1640
მეუღლის გარდაცვალება 1680 მინი|275x275პქ

მურად IVმინი|190x190პქ თურჰან ჰატიჯე სულთანი  ნადეჟდა რომანოვა  რუტენიელი  12 აგვისტო1648
მეუღლის გარდაცვალება  5 ივლისი1683 მინი|286x286პქ

იბრაჰიმ I ჰატიჯე მუაზეზ სულთანი  ევა  ებრაელი  12 აგვისტო1648
მეუღლის გარდაცვალება  1687  სალიჰა დილაშუბ სულთანი  კატარინა  სერბი  12 აგვისტო1648
მეუღლის გარდაცვალება  4 დეკემბერი1689  ჰუმაშაჰ სულთანი
ھما شاہ سلطان  ჩერქეზი    12 აგვისტო1648 
მეუღლის გარდაცვალება  აიშე სულთანი  აიშე  ყირიმელი თათარი  12 აგვისტო1648
მეუღლის გარდაცვალება მინი|250x250პქ ემეთულაჰ რაბია გიულნუშ სულთანი  ევგენია ვორია  ბერძენი  8 ნოემბერი1687
მეუღლის ტახტიდან ჩამოგდება 6 ნოემბერი1715 მინი|234x234პქ

მეჰმედ IV რაბია სულთანი     6 თებერვალი 1695
მეუღლის ტახტიდან ჩამოგდება14 იანვარი 1712მინი|299x299პქაჰმედ II

 სქოლიო 

კატეგორია:დედოფლები
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნების მეუღლეები