სომხეთის წყლის რესურსები

სომხეთი წყლის რესურსებით მდიდარი ქვეყანაა. აქ დაახლოებით 9480 მდინარეა, საიდანაც 379-ის სიგრძე 10 კილომეტრს აჭარბებს და 100-ზე მეტი ტბა, რომელთა ნაწილიც ზაფხულობით შრება; სომხეთს მთელი მისი არსებობის მანძილზე „მდინარეებისა და ტბების მიწას“ ეძახდნენ. სომხეთის ზედაპირული წყლების რაოდენობა 4,7 %-ს შეადგენს.

სომხეთის ზედაპირული წყლების მარაგი 7.7 მილიარდი მ³-ით ფასდება, მათ შორის 940 მილიონი მ³ დამატებითი ტრანსსასაზღვრო წყლებია.http://www.oecd.org/dataoecd/36/55/40637430.pdf

 მდინარეები 
მინიატიურა|მდინარე აზატი|300პქ

სომხეთის ტერიტორიაზე დაახლოებით 9480 მცირე და დიდი მდინარე არსებობს, რომელთა საერთო სიგრძე 23000 კილომეტრია, ხოლო 379 მათგანის სიგრძე 10 კილომეტრს აჭარბებს. სომხეთში მიწისქვეშა წყლებით მოსაზრდოვე მდინარეებს განეკუთვნებიან: მეწამორი, შაქი, ლიჩქი, ზედაპირული — დებედა, აღსთაფა, ახუმი, მეღრი, ვოღჯი.

სომხეთის მდინარეები სამხრეთ კავკასიის ორი უდიდესი მდინარის არაქსისა და მტკვრის შენაკადებია. სომხეთის უდიდესი მდინარეა — არაქსი, რომელიც სომხეთ-ირანისა და სომხეთ-თურქეთის საზღვარზე გაედინება. მისი მთავარი შენაკადებია — ახურიანი, ქასაღი, რაზდანი, აზატი, არფა, ვოროტანი და ვოღჯი. ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მდებარე შედარებით დიდი მდინარეებია — დებედა და აღსთაფა, შედარებით მცირე — ძორაგეტი და ფამბაკი.

ამ ცხრილში მოცემულია სომხეთის ტერიტორიაზე გამდინარე 50 კილომეტრზე უფრო გრძელი მდინარეების სია:
 მდინარე სიგრძე სომხეთის ტერიტორიაზე (კმ) ახურიანი 186 ვოროტანი 119 არაქსი 158 რაზდანი 141 არფა 126 აღსთაფა 99 დებედა 152 ქასაღი 89 ვოღჯი 88 ფამბაკი 86 ძორაგეტი 71 გეტიკი 58 ვედი 58 აზატი 56 არგიჭი 51География Армении — Реки

 ტბები 
მინიატიურა|300პქ|სევანის ტბა

სომხეთის ტერიტორიაზე 100-ზე მეტი მცირე ტბაა, რომელთა ნაწილიც მშრალ სეზონზე შრება. სიდიდითა და სასოფლო-სამეურნეო მნიშვნელობის მხრივ ყველაზე მნიშვნელოვანი ტბებია სევანი და არფი. დანარჩენ ტბებს მხოლოდ ადგილობრივი მნიშვნელობა აქვთ. ფართობის მიხედვით სომხეთის უდიდესი ტბაა სევანი, მას მოჰყვენიან არფილიჭი, სევლიჭი და აკნალიჭი. სომხეთის ტბების წყლის რესურსების საერთო მარაგი 39,3 მილიარდი მ³-ით ფასდება.

ამ ცხრილში მოცემულია სომხეთის უდიდესი ტბების სია:

 ტბა პროვინცია ფართობი (კმ²) სევანი გეღარქუნიქი 1 243 არფი შირაკი 22 სევლიჭი სიუნიქი 2 აკნალიჭი კოტაიქი 0,53 ქარი არაგაწოტნი 0,12 აიგრლიჭი არმავირი - ლესინგლიჭი ტავუში - პარზი ტავუში 0,03

 წყალსაცავები 
მინიატიურა|300პქ|აზატის წყალსაცავი

სომხეთში 74 წყალსაცავია, რომელთა საერთო მოცულობა 988 მილიონი მ³-ია. კიდევ 13 მშენებლობის პროცესშია. სომხეთის ტერიტორიაზე ყველაზე დიდი წყალსაცავია — ახურიანის, მისი მოცულობა 525 მილიონ მ³-ს შეადგენს. აღნიშნული წყალსაცავები გამოიყენება სარწყავად, ენერგეტიკაში, თევზჭერისა და რეკრეაციისთვის.http://www.unece.org/env/europe/monitoring/Armenia/ru/Part%20V%20_1.pdf

 მიწისქვეშა წყლები 
სომხეთის მიწისქვეშა წყლების მარაგი 4.017 მილიარდი მ³-ით ფასდება და არათანაბრად არის განაწილებული. დაახლოებით 70% არარატის ვაკისკენ მიედინება, რომელთა წყლის რესურსები 40-დან 300 მეტრ სიღრმეზე მდებარეობენ. სომხეთში მიწისქვეშა წყლები წყლის ბალანსის კუთხით მნიშვნელოვან როლს თამაშობს. სომხეთის სასმელი წყლის დაახლოებით 96 %, მიწისქვეშა წყაროების შედეგად წარმოიქმნება. ეს წყალი ძალიან სუფთა და მაღალი ხარისხით ხასიათდება. წლის განმავლობაში წარმოიქმნება დაახლოებით 3 მილიარდი მ³ მიწისქვეშა წყალი, საიდანაც დაახლოებით 1,6 მილიარდი მ³ წყაროების სახით წარმოიქმნება, 1,4 მილიარდი მ³ ტბებისა და მდინარეების სახით გამოიყენება.Программа по опустыниванию в Армении 2002

 წყაროები 
სომხეთის ტერიტორიაზე სულ დაახლოებით 8000-მდე წყაროა.Armenian Soviet Socialist Republic definition of Armenian Soviet Socialist Republic in the Free Online Encyclopedia

 ჩანჩქერები 
მინიატიურა|300პქ|ქასაღის ჩანჩქერი

ქვემოთ მოცემულია სომხეთის ჩანჩქერებისა და მათი სიმაღლეების სია.

 ჩანჩქერი  სომხური სახელი  მდინარე  სიმაღლე (მ)    პროვინცია ქასაღის  Քասախի ջրվեժ  ქასაღი  70  არაგაწოტნი ჯერმუკის  Ջերմուկի ջրվեժ  ჯერმუკი  68  ვაიოცძორი ტრჩკანი  Թռչկան ջրվեժ  ჩიჩხანი  25,5 ლორე შაქის  Շաքիի ջրվեժ  შაქი  18  სიუნიქი წავის  Ծավի ջրվեժ  წავი  15  სიუნიქი შიკაჰოღის  Շիկահողի ջրվեժ  შიკაჰოღი  10  სიუნიქი ხოსროვის  Խոսրովի ջրվեժ  გოხტი  8 კოტაიქი  ლალვარის  Լալվարի ջրվեժ  ლალვარი  8  ლორე გეღაროტის  Գեղարոտի ջրվեժ  გეღაროტი  6  არაგაწოტნი ვოროტანის  Որոտանի ջրվեժ  ვოროტანი  6  სიუნიქი ჰერჰერის  Գերգերի ջրվեժ  ჰერჰერი  6  ვაიოცძორი ამასიის  Ամասիաի ջրվեժ  ამასია  6  შირაკი მანთაშის  Մանթաշի ջրվեժ  მანთაში  5  შირაკი ამბერდის  Ամբերդի ջրվեժ  ამბერდი  4  არაგაწოტნი აღსტევის  Աղստևի ջրվեժ  აღსტევი  3  ტავუში გეტიკვანქი  Գետիկվանք ջրվեժ  —  —  ვაიოცძორი ქარავაზი  Քարավազ ջրվեժ  —  —  ვაიოცძორი ქაპუნჯუხი  —  —  —  სიუნიქი შინუაირი  —  —  —  სიუნიქი აღვანი  —  —  —  სიუნიქი ვარდანიძორი  —  —  —  სიუნიქი აჯიბაჯი  —  —  —  სიუნიქი ფარავაძორი  —  —  —  სიუნიქი

 ჭაობები 
მდინარე არაქსის ხეობაში ბევრი დაჭაობებული ტერიტორიაა. სომხურ მხარეს აღსანიშნავია ხორ-ვირაპის ჭაობი, რომელიც მდინარე არაქსის ისტორიულ კალაპოტში მდებარეობს, ასევე მეწამორის ჭაობიანი სისტემა, რომელშიც შედის აიგრლიჭის ტბა, მდინარე სევჯური და მისი მიმდებარე ჭაობიანი ადგილები.Европейская экономическая комиссия. Оценка состояния трансграничных рек, озер и подземных вод впадающих в Каспийское море

სომხეთის ტერიტორიაზე ჭაობები აგრეთვე გვხვდება ლორეს ქვაბულში, მასრიკის ვაკეზე, სევანის ნახევარკუნძულიდან სამხრეთ-დასავლეთით 1,5 კილომეტრში,Wikimapia — Let’s describe the whole world! სომხური სამოციქულო ეკლესიის მონასტერ — ხორ-ვირაპის სიახლოვეს.

 იხილეთ აგრეთვე 
 სომხეთის მდინარეები
 სომხეთის ტბები
 სომხეთის წყალსაცავები
 სომხეთის თევზები
 სომხეთის ენერგეტიკა
 სომხეთის ნიადაგები
 მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის წყლის რესურსები

სქოლიო

კატეგორია:სომხეთის გეოგრაფია