სომხეთის საერთაშორისო ურთიერთობები

დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ სომხეთის საგარეო პოლიტიკა ორსახოვანია. ქვეყანა ცდილობს შეინარჩუნოს მეგობრული ურთიერთობა, როგორც ირანსა და რუსეთთან, ასევე აშშ-სთან და ევროპასთან. ამასთანავე სომხების გენოციდისა და მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის გამო შეწყვეტილი აქვს დიპლომატიური ურთიერთობები მეზობელ აზერბაიჯანთან და თურქეთთან. სომხეთი 40-ზე მეტი საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრია, მათ შორის: გაერო, ევროპის საბჭო, დსთ, ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაცია, ნატო-ს პარტნიორობა მშვიდობისათვის, ჩრდილო-ატლანტიკური თანამშრომლობის საბჭო, საერთაშორისო სავალუტო ფონდი, საერთაშორისო რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი, მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაცია, ფრანკოფონია, ევრაზიული ეკონომიკური საზოგადოება და მიუმხრობლობის მოძრაობა.

სომხების გენოციდის აღიარება
სომეხთა გენოციდი აღიარებულია რიგი ქვეყნების მიერ, როგორებიცაა: არგენტინა, ავსტრია, ბელგია, ბოლივია, ბრაზილია, კანადა, ჩილე, კვიპროსი, საფრანგეთი, გერმანია, საბერძნეთი, იტალია, ლიბანი, ლიეტუვა, ლუქსემბურგი, ნიდერლანდები, პოლონეთი, რუსეთი, სლოვაკეთი, შვედეთი, შვეიცარია, ურუგვაი, ვატიკანი, ვენესუელა, ახალი სამხრეთ უელსი ავსტრალიაში და უელსი დიდ ბრიტანეთში. 2007 წლის 30 იანვარს აშშ-ს კონგრესში მიიღეს რეზოლუცია 106, რომლის მიხედვითაც ყოველწლიურ მოხსენებაში პრეზიდენტ ჯორჯ ბუშს უნდა გამოეყენებინა ტერმინი გენოციდი 1915-1918 წლის მოვლენებთან მიმართებაში. 24 აპრილის გამოსვლაში ბუშმა ეს ტერმინი არ გამოიყენა. საარჩევნო კამპანიის დროს აშშ-ს შემდეგმა პრეზიდენტმაც გამოთქვა სურვილი ეღიარებინათ სომეხთა გენოციდი, თუმცა ეს ტერმინი არც ბარაკ ობამას გამოუყენებია არჩევის შემდეგ.

დავები
ბრძოლა ყარაბაღისთვის ჯერ კიდევ XX საუკუნის დასაწყისში დაიწყო, რომელიც მაშინ აზერბაიჯანის გამარჯვებით და მასზე კონტროლის დაწესებით დასრულდა. 1921 წელს რუსეთმა კავკასიის სამივე სახელმწიფო: სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკა, აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა, და საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა დაიპყრო. საბჭოთა კავშირის შექმნის შემდეგ, ყარაბაღი სომხეთის სსრ-ს გადაეცა, რასაც დიდი საპროტესტო მოძრაობა მოჰყვა აზერბაიჯანში. ხოლო ერევანში ისევ საბჭოთა ოკუპაციის წინააღმდეგ მიმართული აჯანყება მიმდინარეობდა. ამ ფაქტორების გათვალისწინებით, 1921 წელს მთიანი ყარაბაღი აზერბაიჯანს გადაეცა. 1923 წელს, იგი მთიანი ყარაბაღის ავტონომიური რეგიონად გადაიქცა და აზერბაიჯანის სსრ-ში შევიდა. ამ დროისთვის, ყარაბაღის მოსახლეობის 94 %-ს სომეხი ეროვნების მოსახლეობა შეადგენდა.

მიმდინარე კონფლიქტი 1988 წელს დაიწყო, როცა სომეხმა მოსახლეობა მთიან ყარაბაღში აუჯანყდა აზებაიჯანულ ხელისუფლებას და სომხეთისა და მთიანი-ყარაბაღის უზენაესმა საბჭომ მოითხოვა, ავტონომიური რესპუბლიკა გამოყოფოდა აზერბაიჯანს და შეერთებოდა სომხეთს. საბჭოთა ხელოსუფლების მიერ მიღებულმა ზომებმა მშვიდობის შესანარჩუნებლად შედეგი არ გამოიღო, მთიან ყარაბაღში ომი გაჩაღდა,Azerbaijan Country Page . NCSJ: Advocates on Behalf of Jews in Russia, Ukraine, the Baltic States & Eurasia. Accessed 23 May 2010. ორ მეზობელ ერს შორის კი ეთნიკური დაპირისპირებები დაიწყო. რეგიონი დღესაც სადავო ტერიტორიის სტატუსს ატარებს.

ქვეყნები, რომლებთანაც სომხეთს დიპლომატიური ურთიერთობა არ აქვს
 აზერბაიჯანი
 უნგრეთი (აზერბაიჯანისთვის რამის სახიბ ოღლის გადაცემის გამო, რომელიც სომეხი გენერლის მკვლელობისთვის იძებნებოდა)
 პაკისტანი (არ აღიარებს სომხეთის დამოუკიდებლობას)
 პალესტინა (სომხეთი არ აღიარებს მას დამოუკიდებელ ქვეყნად)
 თურქეთი
 იემენი
 დასავლეთი საჰარა

ქვეყნები, რომელთანაც სომხეთს დიპლომატიური ურთიერთობები აქვს
სომხეთს დიპლომატიური ურთიერთობები აქვს 151 სუვერენიტეტულ ქვეყანასთან (მათ შორის ვატიკანი და მალტა), ესენია: ალბანეთი, ავღანეთი, ანდორა, ავსტრალია, ავსტრია, ბაჰამის კუნძულები, ბელარუსი, ბელგია, ბენინი, ბჰუტანი, ბანგლადეში, ბრაზილია, ბულგარეთი, კანადა, ჩადი, ჩილე, ჩინეთი, კოტ-დ’ივუარი, ხორვატია, კუბა, კვიპროსი, ჩეხეთი, დანია, კონგოს რესპუბლიკა, ეგვიპტე, აღმოსავლეთ ტიმორი, ეკვატორული გვინეა, ესტონეთი, ეთიოპია, ფინეთი, საფრანგეთი, საქართველო, გერმანია, საბერძნეთი, გრენადა, ვატიკანი, ჰონდურასი, ისლანდია, ინდოეთი, ინდონეზია, ირანი, ერაყი, ირლანდია, ისრაელი, იტალია, იაპონია, ყაზახეთი, ქუვეითი, ჩრდილოეთ კორეა, სამხრეთ კორეა, ყირგიზეთი, ლატვია, ლიბანი, ლიხტენშტაინი, ლიეტუვა, ლუქსემბურგი, ლიბია, მაკედონია,Established Full Diplomatic Relations of the Republic of Macedonia მალტა, მავრიტანია, მექსიკა, მოლდოვა, მონაკო, მონტენეგრო, მიანმარი,Myanmar establishes diplomatic ties with Armenia ნორვეგია, ნიდერლანდები, ნიგერია, ომანი, პარაგვაი, პოლონეთი, პორტუგალია, კატარი, რუმინეთი, რუსეთი, სან-მარინო, სერბეთი, სეიშელის კუნძულები, სლოვაკეთი, სლოვენია, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა, ესპანეთი, სუდანი, ესვატინი, შვედეთი, შვეიცარია, სირია, ტაჯიკეთი, ტაილანდი, თურქმენეთი, ტუვალუ, უკრაინა, არაბთა გაერთიანებული საამიროები, დიდი ბრიტანეთი, ამერიკის შეერთებული შტატები, ურუგვაი და ვიეტნამი.

ევროპა
 ქვეყანა ოფიციალური ურთიერთობის დასაწყისისაელჩოები (სომხეთი — სხვა ქვეყანა)ალბანეთი18 თებერვალი, 1993 ათენი, საბერძნეთი
 ათენი, საბერძნეთიანდორა18 ნოემბერი, 2003 პარიზი, საფრანგეთი
 პარიზი, საფრანგეთიავსტრია 24 იანვარი, 1992 ვენა, ავსტრია
 ერევანი, სომხეთიბელარუსი 12 ივნისი, 1993 მინსკი, ბელარუსი
 ერევანი, სომხეთიბელგია 10 მარტი 1992 ბრიუსელი, ბელგია
 მოსკოვი, რუსეთიბოსნია და ჰერცეგოვინა 29 ივლისი, 1997 მოსკოვი, რუსეთი
 მოსკოვი, რუსეთიბულგარეთი 18 იანვარი, 1992 სოფია, ბულგარეთი
 ერევანი, სომხეთი
 ორივე ქვეყანა შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციის წევრია.
 30 000 სომეხი ემიგრანტი ცხოვრობს ბულგარეთშიგაერთიანებული სამეფო20 იანვარი, 1992 ლონდონი, ინგლისი (სომხეთის პირველი საელჩო ევროპაში)
 ერევანი, სომხეთი
 გაერთიანებულმა სამეფომ სომხეთის დამოუკიდებლობა 1991 წლის 30 დეკემბერს აღიარა.გერმანია1992 ბერლინი, გერმანია
 ერევანი, სომხეთიდანია14 იანვარი, 1992 კოპენჰაგენი, დანია
 კიევი, უკრაინაესტონეთი23 აგვისტო 1992 ვილნიუსი, ლიეტუვა
 ათენი, საბერძნეთიესპანეთი27 იანვარი, 1992 მადრიდი, ესპანეთი
 მოსკოვი, რუსეთივატიკანი23 მაისი, 1992ისლანდიაირლანდია13 ივნისი, 1996 ლონდონი, ინგლისი
 სოფია, ბულგარეთი
 ორივე ქვეყანა ევროპის საბჭოს წევრია.იტალია12 მაისი 1993 რომი, იტალია
 ერევანი, სომხეთი
 იტალიამ სომხების გენოციდი 2000 წელს აღიარა.
 4 000 სომეხი ემიგრანტი ცხოვრობს იტალიაში.ლატვია22 აგვისტო, 1992 ვილნიუსი, ლიეტუვა
 რიგა, ლატვია (საგარეო საქმეთა სამინისტრო)
 5 000 სომეხი ემიგრანტი ცხოვრობს ლატვიაში.ლიეტუვა21 ნოემბერი, 1991 ვილნიუსი, ლიეტუვა
 ერევანი, სომხეთი
 2 500 სომეხი ემიგრანტი ცხოვრობს ლიეტუვაში.ლიხტენშტაინი7 მაისი, 2008ლუქსემბურგი11 ივნისი 1992 ბრიუსელი, ბელგია
 ბრიუსელი, ბელგიამალტა27 მაისი, 1993 რომი, იტალია
 ვარშავა, პოლონეთიმოლდოვა1992 კიევი, უკრაინა
 მოსკოვი, რუსეთი
 8 000 სომეხი ემიგრანტი ცხოვრობს მოლდოვაში.მონაკო2008მონტენეგრონიდერლანდები30 იანვარი, 1992 ჰააგა, ნიდერლანდები
 ერევანი, სომხეთი
 8000 სომეხი ემიგრანტი ცხოვრობს ნიდერლანდებში.
 ნიდერლანდება აღიარეს სომეხთა გენოციდი.
 ორივე ქვეყანა არის ევროპის საბჭოს წევრი.ნორვეგია5 ივნისი, 1992 კოპენჰაგენი, დანია
 კოპენჰაგენი, დანიაპოლონეთი26 თებერვალი, 1992 ვარშავა, პოლონეთი
 ერევანი, სომხეთიპორტუგალია25 მაისი 1992 რომი, იტალია
 მოსკოვი, რუსეთირუმინეთი17 ნოემბერი, 1991 ბუქარესტი, რუმინეთი
 ერევანი, სომხეთირუსეთი3 აპრილი, 1992 მოსკოვი, რუსეთი
 ერევანი, სომხეთისაბერძნეთი20 იანვარი 1992 ათენი, საბერძნეთი
 ერევანი, სომხეთი
 საბერძნეთი ერთ-ერთი პირველი ქვეყანა იყო, რომელმაც აღიარა სომხეთის დამოუკიდებლობა და სომხების გენოციდი.
 რუსეთის შემდეგ საბერძნეთი სომხეთის ყველაზე დიდი სამხედრო პარტნიორია.სან-მარინო21 მარტი, 2006 რომი, იტალია
 რომი, იტალიასაფრანგეთი24 თებერვალი 1992 პარიზი, საფრანგეთი
 ერევანი, სომხეთი
 სომხეთსა და საფრანგეთს შორის კავშირი რამდენიმე საუკუნის წინ დამყარდა და ამ დღემდე მათ შორის ახლო ურთიერთობა ნარჩუნდება.სერბეთი14 იანვარი, 1993 ათენი, საბერძნეთი
 ათენი, საბერძნეთისლოვაკეთი14 იანვარი, 1993 პრაღა, ჩეხეთი
 ბრატისლავა, სლოვაკეთი (საგარეო საქმეთა სამინისტრო)
 ორივე ქვეყანა არის ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციისა და ევროპის საბჭოს წევრისლოვენია27 ივნისი, 1994უკრაინა25 დეკემბერი, 1992სომხეთსა და უკრაინას შორის ურთიერთობას საუკუნეობრივი ისტორია გააჩნია, თუმცა მას შემდეგ რაც სომხეთმა ყირიმის რეფერენდუმის შედეგები აღიარა, უკრაინამ სომხეთთან დიპლომატიური ურთიერთობები შეწყვიტა.უნგრეთი 26 თებერვალი, 1992—31 აგვისტო, 2012 ვენა, ავსტრია
 თბილისი, საქართველო
 15 000-მდე სომეხი ემიგრანტი ცხოვრობს უნგრეთში.ფინეთი25 მარტი 1992 სომხეთსა და ფინეთს არ ყავთ დანიშნული ელჩები. მათ შორის ურთიერთობას საგარეო საქმეების სამინისტროები უზრუნველყოფენ.
 1918 წლამდე ორივე ქვეყანა რუსეთის იმპერიის ნაწილი იყო. ფინეთმა სომხეთი 1991 წლის 30 დეკემბერს აღიარა. 
 1000 სომეხი ემიგრანტი ცხოვრობს ფინეთშიშვედეთი10 ივნისი, 1992 სტოკჰოლმი, შვედეთი
 ერევანი, სომხეთიშვეიცარია23 დეკემბერი 1991 ჟენევა, შვეიცარია
 ერევანი, სომხეთიჩეხეთი30 მარტი, 1992 პრაღა, ჩეხეთი
 ერევანი, სომხეთი
 12 000 სომეხი ემიგრანტი ცხოვრობს ჩეხეთში.ჩრდილოეთი მაკედონია27 აპრილი, 1993ხორვატია 8 ივლისი, 1994 რომი, იტალია
 ათენი, საბერძნეთი

აზია
 ქვეყანა ოფიციალური ურთიერთობის დასაწყისისაელჩოები (სომხეთი — სხვა ქვეყანა)აზერბაიჯანიიხ. აზერბაიჯან-სომხეთის ურთიერთობები, ყარაბაღის ომი, ხოჯალის ხოცვა-ჟლეტა
ამ ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობა უკიდურესად დაძაბულია. ბოლო საუკუნის განმავლობაში მათ შორის ორი ომი მოხდა 1918-1920 და 1991-1994 წლებში.არაბთა გაერთიანებული საამიროები აბუ-დაბი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები
 თეირანი, ირანი
 3500 სომეხი ემიგრანტი ცხოვრობს არაბთა გაერთიანებული საამიროებშიბჰუტანი 27 სექტემბერი 2012ვიეტნამი 14 ივლისი, 1992http://www.mofa.gov.vn/en/cn_vakv/euro/nr040819105821/ns070924160837  Ministry of Foreign Affairs of Vietnamთურქეთითურქეთი იყო ერთ-ერთი პირველი სახელმწიფო, რომელმაც სომხეთის დამოუკიდებლობა აღიარა, მიუხედავად ამისა, მას შემდეგ მათ შორის ურთიერთობა დაიძაბა და ამჟამად მათ შორის დიპლომატიური ურთიერთობა არ არსებობს.თურქმენეთი1992 აშხაბადი, თურქმენეთი
 ერევანი, სომხეთი
 ორივე ქვეყანა ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის წევრია
 32 000 სომეხი ემიგრანტი ცხოვრობს თურქმენეთშიინდოეთი31 აგვისტო, 1992 ნიუ დელი, ინდოეთი
 ერევანი, სომხეთი
 ინდოეთის მთავრობა აფინანსებს სკოლების მოწყობას სომხეთში.
 700-მდე ინდოელი სამედიცინოს სტუდენტი სომხეთში სწავლობს.
 სომხეთი ქაშმირს ინდოეთის ტერიტორიად აღიარებს და არა პაკისტანის.
 ორივე ქვეყანა გაეროს უშიშროების საბჭოს წევრია.ირანიკულტურული და რელიგიური განსხვავებულობის მიუხედავად ირანი და სომხეთი მჭიდრო კავშირს ინარჩუნებენ, რაც პირველ რიგში ეხება ირანიდან გაზის მოწოდებას. ირანიდან მიღებული გაზის საშუალებით სომხეთი ნაკლებადაა დამოკიდებული რუსეთზე, თავად კი საქართველოსთან ერთად სატრანსპორტო დანიშნულებას ასრულებენ ირანიდან ევროპისკენ. ისრაელიდამოუკიდებლობის მიღებიდანვე სომხეთის ერთ-ერთი მთავარი მხარდამჭერი ისრაელი გახდა. მიუხედავად ასეთი ახლო დიპლომატიური კავშირისა ისრაელს სომხეთში საელჩო არ აქვს, მათი საელჩოს წარმომადგენელი თბილისში მუშაობს და ხშირად სტუმრობს ერევანს.იაპონია7 სექტემბერი 1992 ტოკიო, იაპონია
 ერევანი, სომხეთიკვიპროსი18 მარტი, 1992 ათენი, საბერძნეთი
 მოსკოვი, რუსეთი
 კვიპროსი იყო მეორე ქვიყანა, რომელმაც აღიარა სომეხთა გენოციდი 1975 წლის 24 აპრილს.
 3 500 სომეხი ემიგრანტი ცხოვრობს კვიპროსშილიბანიურთიერთობა ლიბანსა და სომხეთს შორის ძალიან მეგობრულია. უამრავი წარმოშობით სომეხი ცხოვრობს ლიბანში. ლიბანის მეორე ომის დროს სომხეთმა ლიბანში ჰუმანიტარული დახმარება გაგზავნა.Armenia To Provide Relief To Lebanon, Armenialiberty.org.Armenia Sent Humanitarian Assistance To Lebanon, PanArmenian.Netმალაიზია ნიუ დელი, ინდოეთი
 ნიუ დელი, ინდოეთიპაკისტანიქვეყნებს შორის ურთიერთობა მწვავეა, რადგან პაკისტანი ყარაბაღის ომის დროს აზერბაიჯანის მთავარი მხარდამჭერი იყო. ამასთან ერთად პაკისტანი არ აღიარებს სომხეთის სუვერენიტეტს.საუდის არაბეთიამ ორ ქვეყანას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები არ არსებობს.საქართველო17 ივლისი, 1992 თბილისი, საქართველო
 ერევანი, სომხეთი
ორი უძველესი ქრისტიანული ერი, რომლებსაც აქვთ საკუთარი ანბანი, გარდა ამისა ამ ერებს უამრავი რამ აკავშირებს. ბოლო საუკუნის განმავლობაში მათ შორის გაღვივდა რამდენიმე კონფლიქტი სადავო ტერიტორიებზე, თუმცა XXI საუკუნეში მათ შორის მჭიდრო და მშვიდობიანი ურთიერთობა გრძელდება.სამხრეთი კორეა21 თებერვალი, 1992   სეული, სამხრეთ კორეა
 ერევანი, სომხეთისირია დამასკო, სირია
 ერევანი, სომხეთი
 150 000 სომეხი ემიგრანტი ცხოვრობს სირიაში.ფილიპინები20 მაისი 1992 ფილიპინები
 ერევანი, სომხეთიქუვეითი1994 ელ-ქუვეითი, ქუვეითი
 ერევანი, სომხეთი
 5 000 სომეხი ემიგრანტი ცხოვრობს ქუვეითში.ყაზახეთი27 აგვისტო, 1992 ალმათი, ყაზახეთი
 ერევანი., სომხეთიშრი ლანკა12 თებერვალი 1992 ნიუ დელი, ინდოეთი
 მოსკოვი, რუსეთიჩინეთი 6 აპრილი, 1992 პეკინი, ჩინეთი
 ერევანი, სომხეთი
 ჩინეთმა სომხეთი 1991 წლის 21 დეკემბერს აღიარა.
 დიპლომატიური ურთიერთობების დასაწყისშივე ორივე ქვეყანის მიზანს წარმოადგენდა გაეზიარებინათ და დაერეკლამებინათ საკუთარი მდიდარი ისტორიაჩრდილოეთ კორეა13 თებერვალი, 1992http://search.naver.com/search.naver?sm=tab_hty.top&where=nexearch&ie=utf8&query=%EB%B6%81%ED%95%9C+%EC%95%84%EB%A5%B4%EB%A9%94%EB%8B%88%EC%95%84+%EC%88%98%EA%B5%90 

აფრიკა, ამერიკა და ოკეანეთი
 ქვეყანა ოფიციალური ურთიერთობების დასაწყისისაელჩოები (სომხეთი — სხვა ქვეყნები)არგენტინა 17 იანვარი 1992 ბუენოს აირესი, არგენტინა
 ერევანი, სომხეთი
 არგენტინის პარლამენტმა აღიარა სომეხთა გენოციდი.ავსტრალია აშშ  
 ვაშინგტონი, აშშEmbassy of Armenia in Washington, DC
 ერევანი, სომხეთი
აშშ-მ სომხეთის დამოუკიდებლობა 1991 წლის 25 დეკემბერს აღიარა.ბრაზილია17 თებერვალი 1992 ბრაზილია (ქალაქი), ბრაზილია
 ერევანი, სომხეთი
 45 000 სომეხი ემიგრანტი ცხოვრობს ბრაზილიაშივენესუელა30 ოქტომბერი, 1993 კარაკასი, ვენესუელა
 მოსკოვი, რუსეთი
 ვენესუელის პარლამენტმა აღიარა სომეხთა გენოციდი.კანადა ოტავა, კანადა.Embassy of Armenia in Ottawa
 მოსკოვი, რუსეთიEmbassy of Canada in Moscow (in English, French and Russia)
 2004 წელს კანადის პარლამენტმა აღიარა სომეხთა გენოციდი.მადაგასკარი 25 ივნისი, 1993მავრიკი28 ივნისი, 2013მექსიკა14 იანვარი, 1992 მეხიკო, მექსიკა
 მოსკოვი, რუსეთიEmbassy of Mexico in Moscow, Russia (in Russian and Spanish)პერუ20 აპრილი, 1992 პერუმ სომხეთის დამოუკიდებლობა 1991 წლის 26 დეკემბერს აღიარა.სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა23 ივნისი, 1993 კაირო, ეგვიპტე
 კიევი, უკრაინასეიშელის კუნძულები19 აპრილი, 2006ურუგვაი 1992 
 ბუენოს აირესი, არგენტინა
 მოსკოვი, რუსეთი
 20 000 სომეხი ემიგრანტი ცხოვრობს ურუგვაიში
 ურუგვაი იყო პირველი ქვეყანა 1965 წლის 20 აპრილს, რომელმაც აღიარა სომეხთა გენოციდი.ჩილე1992 ბუენოს აირესი, არგენტინა
 მოსკოვი, რუსეთი
 1600 სომეხი ემიგრანტი ცხოვრობს ჩილეში.
 2007 წლის 14 სექტემბერს ჩილეს პარლამენტმა აღიარა სომეხთა გენოციდი.. Fuente Diario Armenia

რესურსები ინტერნეტში
 კანადა
 Armenian embassy in Ottawa
 Canadian Ministry of Foreign Affairs and International Trade about relations with Armenian 
 ჩილე

 Chilean Senate: recognition of the Armenian Genocide (in Spanish only) 
 ჩეხეთი
 Armenian embassy in London 
 British Foreign and Commonwealth Office about relations with Armenia *British embassy in Yerevan 
 ნატო
Iskandaryan, Alexander:"NATO and Armenia: A Long Game of Complementarism" in the Caucasus Analytical Digest No. 5
 საერთაშორისო
 Khachatrian, Haroutiun: "Foreign Investments in Armenia: Influence of the Crisis and Other Peculiarities" in the Caucasus Analytical Digest No. 28

სქოლიო

კატეგორია:სომხეთის საგარეო ურთიერთობები