ჩევაპი

ჩევაპი () ან ჩევაპჩიჩი () — დაკეპილი შემწვარი ხორცისგან და დამატებით სხვა ინგრედიენტებისგან მომზადებული კერძი. ბალკანური სამზარეულოს ნაწილია. მიიჩნევა ბოსნიელებისა და სერბების ეროვნულ კერძად. გავრცელებულია მეზობელ ქვეყნებშიც.

 ეტიმოლოგია 
სახელი ჩევაპი მოდის ოსმალური ქებაფიდან ( ), რომელსაც თავის მხრივ სპარსული და არაბული ფესვები აქვს. მას სლავური კნინობითი ფორმა დაემატა, ამ სახელით გავრცელდა ბალკანეთსა და მეზობელ მხარეებში (,  ćevapčići/ćevapi; : ; ; ; , ). სიტყვა ჩევაპი მრავლობითი ფორმაა, მაგრამ როგორც წესი იგი გამოიყენება, რადგან მცირე ზომის გამო ჩევაპი რამდენიმე ერთდროულად მზადდება და მიირთმევენ.

 ისტორია 
დაკეპილი ხორცისა და სხვა ინგრედიენტებისგან კერძის მომზადება დაფიქსირებულია ანტი-ოსმალო აჯანყებულებს – ჰაიდუკებს შორის, რომელსაც ჰაიდუკური ჩევაპი () ეწოდებოდა. სერბეთში ასევე გავრცელებულია ლესკოვაცური ჩევაპი – ის ტრადიციული სერბული პლესკავიცის სოსისისებური ფორმაა. ქალაქ ლესკოვაცში, სადაც გაჩნდა ეს კერძი, ყოველწლიური ჩევაპების ფესტივალი იმართება. ბელგრადში ჩევაპი მეცხრამეტე საუკუნის სამოციან წლებში გამოჩნდა, სადაც იგი დიდ ბაზარში, ტანასკო რაიჩის კაფანაში მზადდებოდა და მალევე გავრცელდა მთელ ქალაქში. ბელგრადიდან კი – აღმოსავლეთ სერბეთსა და მაკედონიაში. 1933 წელს ჩევაპი მარიბორში (სლოვენია) პირველად შეიტანა ლესკოვაცელმა წვრილმა მოვაჭრემ.

 სუფრაზე 
როგორც წესი, ერთი პორცია ჩევაპი 5დან 10 ცალამდეა, რომელიც ბრტყელ პურშია ჩალაგებული. მიირთმევენ ხახვთან, ნაღებთან, კაიმაღთან, აივართან (აჯიკის მსგავსი საწებელი), ხაჭოსთან და ა.შ. ერთად. ბოსნიელები როგორც წესი საქონლის ან ცხვრის ხორცისგან ამზადებენ ჩევაპის, როდესაც სერბები ღორის ხორცსაც იყენებენ.
ავსტრიაში, ჩეხეთსა და სლოვაკიაში ჩევაპი მდოგვით, ხახვითა და კარტოფილით ფასტ-ფუდის ერთ-ერთი გავრცელებული სახეობაა.

 ვარიაციები 
 ბოსნიური 
 ტრავნიკის ჩევაპი () — ცენტრალური ბოსნიის ტრადიციულად მესაქონლეობის მიმდევარი რეგიონიდან. მზადდება მხოლოდ საქონლის ხორცით.
 სარაევოს ჩევაპი () — გამოიყენება როგორც საქონლის, ასევე ცხვრის ხორცი ან შერეული ფარში.
 ბანია ლუკას ჩევაპი () — ერთად იწვება ოთხ-ოთხი ჩევაპი.
 ტუზლის ჩევაპი () – ერბოს სუპსა და სომუნთან ერთად.

 სერბული 
 ლესკოვაცის ჩევაპი () — ტრადიციული სერბული პლესკავიცის სოსისისებური ფორმაა.
 ნოვიპაზარის ჩევაპი () — პურში არ დებენ და მიირთმევენ ხახვთან ერთად.

 სქოლიო 

კატეგორია:ხორცის კერძები
კატეგორია:სლავური სამზარეულო
კატეგორია:ბოსნიური სამზარეულო
კატეგორია:სერბული სამზარეულო