შეთანხმება ანტარქტიდის შესახებ

შეთანხმება ანტარქტიდის შესახებ — ხელშეკრულებაა, რომელიც ითვალისწინებს ანტარქტიდის დემილიტარიზაციას, მის მხოლოდ მშვიდობიანი მიზნებისათვის გამოყენებას და ბირთვული იარაღისაგან თავისუფალ ზონად გადაქცევას. ხელშეკრულება დაიდო 1959 წლის 1 დეკემბერს ვაშინგტონში და ძალაში შევიდა 1961 წლის 23 ივნისს 12 პირველმონაწილე სახელმწიფოს ხელმოწერის შემდეგ.

 მიზნები 
ხელშეკრულების მთავარი მიზანია — ანტარქტიკის მთელი კაცობრიობის ინტერესებისათვის გამოყენების უზრუნველყოფა. ასევე გათვალისწინებულია სამეცნიერო კვლევების თავისუფლება და საერთაშორისო თანამშრომლობის ხელშეწყობა. ანტარქტიდაში იკრძალება ნებისმიერი ბირთვული აფეთქებები და რადიაქტიური მასალების დამარხვა. 1982 წელს, როგორც ანტარქტიდის შესახებ შეთანხმების სისტემის ნაწილი და მისი IX სტატიის შესრულება, ძალაში შევიდა ანტარქტიკის ზღვის ცოცხალი რესურსების შენარჩუნების შესახებ კონვენცია (ანტკომი)კონვენციის ტექსტი ანტკომ კონვენცია (სრული ტექსტი). ამ კონვენციის მუხლების პრაქტიკაში გამოყენებას არეგულირებს ანტკომის კომისია, რომლის შტაბ-ბინა მდებარეობს ავსტრალიის ტასმანიის შტატის ქალაქ ჰობარტში.

 კლასიფიკაცია 
2010 წლის იანვრისთვის ხელშეკრულების მონაწილეთა რიცხვში შედის 46 სახელმწიფო, რომელთაგან 28 კონსულტატიური მხარეა. ხელშეკრულებასთან მიმართებაში ექსპერტები გამოყოფენ ქვეყნების სამ ჯგუფსGateway House, Who Will Control the Antarctic? — Fair observer, 2013 წლის 17 იანვარი. :
 რომლებსაც ჰქონდათ ტერიტორიული პრეტენზიები ხელშეკრულებაზე ხელმოწერამდე — ესენია: ავსტრალია, არგენტინა, დიდი ბრიტანეთი, ახალი ზელანდია, ნორვეგია, საფრანგეთი და ჩილე.
 რომლებმაც დაიტოვეს უფლება გამოეცხადებინათ ასეთი პრეტენზიები — ესენია: პერუ, საბჭოთა კავშირი/რუსეთი, აშშ და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა.
 რომლებსაც არ ჰქონიათ ოფიციალური ტერიტორიული პრეტენზიები — ესენია: ბელგია, ბულგარეთი, ბრაზილია, გერმანია, ინდოეთი, იტალია, ჩინეთი, პაკისტანი, პოლონეთი, რუმინეთი, უკრაინა, ურუგვაი, ჩეხეთი, შვედეთი, ეკვადორი, სამხრეთი კორეა და იაპონია.

 ხელშეკრულების მონაწილე ქვეყნები 
პირველმონაწილე სახელმწიფოები გამოყოფილია სქლად.
ქვეყანასათათბირო ხმის უფლებაძალაში შესვლის თარიღიდიახ1961 წლის 23 ივნისი1987 წლის 25 აგვისტოდიახ1961 წლის 23 ივნისი2006 წლის 19 ივლისიდიახ1961 წლის 23 ივნისიდიახ1978 წლის 11 სექტემბერიდიახ1975 წლის 16 მაისიდიახ1961 წლის 23 ივნისი1999 წლის 24 მარტი1984 წლის 27 იანვარი1991 წლის 31 ივლისიდიახ1979 წლის 5 თებერვალი1987 წლის 8 იანვარი1965 წლის 20 მაისიდიახ1983 წლის 19 აგვისტოდიახ1982 წლის 31 მარტიდიახ1981 წლის 18 მარტიდიახ1988 წლის 4 მაისიდიახ1983 წლის 8 ივნისი1989 წლის 31 იანვარი1987 წლის 21 იანვარი1984 წლის 16 აგვისტო2011 წლის 31 ოქტომბერი2008 წლის 30 მაისი2015 წლის 23 მარტიდიახ1967 წლის 30 მარტიდიახ1961 წლის 23 ივნისიდიახ1961 წლის 23 ივნისი2012 წლის 1 მარტი1975 წლის 16 სექტემბერიდიახ1981 წლის 10 აპრილიდიახ1961 წლის 23 ივნისი2010 წლის 29 იანვარიდიახ1986 წლის 28 იანვარიდიახ1961 წლის 23 ივნისი1971 წლის 15 სექტემბერი1993 წლის 1 იანვარიდიახ1961 წლის 23 ივნისი2006 წლის 24 იანვარიდიახ1992 წლის 28 ოქტომბერიდიახ1980 წლის 11 იანვარიდიახ1984 წლის 15 მაისიდიახ1961 წლის 23 ივნისიდიახ1962 წლის 14 ივნისიდიახ1961 წლის 23 ივნისი1984 წლის 24 აპრილიდიახ1987 წლის 21 იანვარიდიახ1987 წლის 15 სექტემბერი2001 წლის 17 მაისიდიახ1961 წლის 23 ივნისიდიახ1961 წლის 23 ივნისი
აქტუალურია 2015 წლის აპრილისათვის

სქოლიო

კატეგორია:ანტარქტიდა
კატეგორია:ცივი ომის ხელშეკრულებები