თეთრი არწივები

თეთრი არწივები () — სერბული მოხალისეთა, არარეგულარული ფორმირება, რომელიც მონაწილეობდა ხორვატიისა და ბოსნიის ომებში. 2003 წელს კანონგარეშედ გამოცხადდა სერბეთის რადიკალურ პარტიასთან კავშირების გამო, რასაც თავად თეთრი არწივები და რადიკალთა პარტიის ლიდერი ვოისლავ შეშელი უარყოფენ.Testimony of Vojislav Šešelj, Transcript of 23 August 2005
სახელი
დაჯგუფების წევრებს ხშირად უწოდებენ ჩეტნიკებს (სერბი მონარქისტი პარტიზანები), რადიკალებსა (სერბეთის რადიკალურ პარტიასთან კავშირების გამო) და შეშელისტებს (რადიკალური პარტიის ლიდერის გვარიდან). სახელი მოდის სერბეთის ეროვნული სიმბოლოდან, ორთავა თეთრი არწივიდან, რომლის სახელობის ორგანიზაცია პირველად მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ მონარქისტებმა ჩამოაყალიბეს და ეწეოდნენ პარტიზანულ ომს იოსიპ ბროზ ტიტოს მთავრობის წინააღმდეგ.
ჩამოყალიბება
თეთრი არწივების ფორმირება აღადგინეს 1991 წლის დასაწყისში დრაგოსლავ ბოკანმა და მირკო იოვიჩმა. დაჯგუფება გაიყო როდესაც ლიდერებმა სხვადასხვა გზები აირჩიეს.Glenny, Misha (1992) The Fall of Yugoslavia: The Third Balkan War Penguin, London, p. 39, ISBN 0-14-017288-2Tanner, Marcus (1997) Croatia: a nation forged in war Yale University Press, New Haven, Connecticut, p. 245, ISBN 0-300-07668-1THE INTERNATIONAL CRIMINAL TRIBUNAL FOR THE FORMER YUGOSLAVIA Case No. IT-02-54-T, Prosecution's Second Pre-Trial Brief (Croatia and Bosnia Indictments) 31 May 2002, p. 90 იოვიჩს სურდა "ქრისტიანული, მართლმადიდებლური სერბეთი მუსლიმებისა და ურწმუნოების გარეშე."Sells, Michael Anthony. The Bridge Betrayed. Religion and Genocide in Bosnia. University of California Press, 1996. შეშელის მტკიცებით, ჯგუფი მართალია იოვიჩმა დააარსა, მაგრამ შემდგომ მისი წევრები იოვიჩს აღარ ექვემდებარებოდნენ.Testimony of Vojislav Šešelj, Transcript of 24 August 2005 შეშელი ასევე აცხადებდა, რომ არმიის კონტრდაზვერვა აქტიურად ეხმარებოდა თეთრ არწივებსაც და სერბ მოხალისეთა გვარდიასაც.
თეთრი არწივები მოქმედებდნენ ხორვატიისა და ბოსნიის ტერიტორიაზე, თუმცა ისინი როგორც წესი ბრძოლის შემდეგ, უკვე დაკავებული ტერიტორიის გაწმენდას ახორციელებდნენ და უშუალოდ ბრძოლებში ნაკლებად მონაწილეობდნენ.
სამხედრო დანაშაულები
იუგოსლავიის ომების განმავლობაში თეთრი არწივები და მისი მსგავსი ფორმირებები (მაგალითად სერბ მოხალისეთა გვარდია) ეთნიკური წმენდებისას შავი სამუშაოების შემსრულებლები იყვნენ – ტერიტორიის დაკავების შემდეგ სწორედ ისინი ასრულებდნენ მოსახლეობის დატერორების კამპანიას, რასაც მათ მიერ ქონების დათმობა და გაქცევა უნდა მოჰყოლოდა. სწორედ მსგავს ფორმირებებზე მოდიოდა სამხედრო დანაშაულების ლომის წილი.The policy of ethnic cleansing (Final report of the United Nations Commission of Experts)
ჰააგის ტრიბუნალის კვლევის მიხედვით, თეთრი არწივები მონაწილეობდნენ სერბული ფორმირებები მიერ ჩადენილი სიმხეცეებშიAllen, Beverly (1996) Rape Warfare: The Hidden Genocide in Bosnia-Herzegovina and Croatia University of Minnesota Press, Minneapolis, Minnesota, pp. 154-155, ISBN 0-8166-2818-1 ხორვატიისა და ბოსნიის ომებში, კერძოდ ვოჩინთან,Blaskovich, Jerry (1 November 2002)  "The Ghastly Slaughter of Vocin Revisited:Lest We Forget" The New Generation Hrvatski Vjesnik--English supplementTestimony of Djuro Matovina, Transcript of 7 October 2002, p. 11049, lines 12-16 ვიშეგრადისა"Updates From the International Criminal Courts"  p. 40,  20 July 2007, American University Washington College of Law: War Crimes Research Office და ფოჩას რეგიონებში,Testimony of Witness 52, Transcript of 27 March 2000 გაცკოსთან.Testimony of Witness 192, Transcript of 4 May 2000 და სხვა. თეთრ არწივებს ასევე ჰქონდათ საკონცენტრაციო ბანაკი არასერბებისთვის ლიეშჩეში, ბოსანსკი ბროდთან.
ორგანიზაცია კანონგარეშედ გამოცხადდა 2003 წელს, ჯგუფის ზოგიერთი წევრი გასამართლებული იქნა ამ დანაშაულებისთვის, მაგალითად მილან ლუკიჩს – უვადო, სრედოე ლუკიჩს – 30 წლით, ხოლო მიტარ ვასილევიჩს 15 წლით პატიმრობა მიესაჯათ."AU Washington College of Law: War Crimes Research Office - ICTY Status Reports" 21 February 2006, from Internet ArchiveCroatian "Evening News" 9 September 2001, from Internet Archive"Indictment: Milan Lukić, Sredoje Lukić and Mitar Vasiljević" Case No. IT-98-32-I, International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia«Mitar Vasiljević Sentenced to 15 Years’ Imprisonment» International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia.
ომის შემდეგ
2010 წლის დეკემბერში იგივე სახელის მქონე დაჯგუფებამ აიღო პასუხისმგებლობა კოსოვოში მცხოვრები ბოსნიელის, შეფკო სალკოვიჩის მკვლელობაზე, ასევე ჩრდილო კოსოვოში საარჩევნო პროცესის ჩაშლის მცდელობაზე და KFOR-ის ძალებზე თავდასხმებზე.VOA News, Kosovo Holds First Parliamentary Election, 12 December 2010.Serb organisation says it killed Kosovo Bosniak leader, Tuesday, December 14, 2010
სქოლიო

კატეგორია:ხორვატიის ისტორია
კატეგორია:სერბეთის ისტორია
კატეგორია:იუგოსლავიის ომები
კატეგორია:ტერორისტული ორგანიზაციები
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ისტორია
კატეგორია:ანტი-კომუნისტური ორგანიზაციები