ფრიდრიხ შლეგელი

ფრიდრიხ შლეგელი (; დ. 10 მარტი, 1772, ჰანოვერი — გ. 12 იანვარი, 1829, დრეზდენი) — გერმანელი კრიტიკოსი, ფილოსოფოსი, ენათმეციერი და პოეტი. ავგუსტ შლეგელის ძმა. თავის ძმასთან ერთად იენაში გამოსცემდა ჟურნალს „ათენუმი“. იყო რომანტიზმის ესთეტიკის ფუძემდებელი და თეორეტიკოსი. მისი ძირითადი ნაშრომია „საუბარი პოეზიაზე“ (1800). ფრიდრიხ შლეგელს ეკუთვნის დაუმთავრებელი ფრაგმენტული ფორმით დაწერილი რომანი „ლუცინდე“ (1799), დრამა „ალარკოსი“ (1802). მისი პოეტური ნაწარმოებები 1809 წელს გამოქვეყნდა. მნიშვნელოვანია მისი „ძველი და ახალი ლიტერატურის ისტორია“ (ტომი 1-2, 1813-1815). 

ფრიდრიხ შლეგელმა საფუძველი ჩაუყარა სანსკრიტის შესწავლას გერმანიაში. ნაშრომში „ინდოელთა ენისა და სიბრძნის შესახებ“ (1808) იგი განიხილავდა სანსკრიტის ნათესაობის საკითხს ლათინურთან, ბერძნულთან, გერმანულთან და სპარსულთან. ამასთან დაკავშირებით მან მოგვცა ენათა მორფოლოგიური კლასიფიკაციის პირველი მონახაზი, სადაც გამოყოფილია ენათა ორი ტიპი: 1. ფლექსიური და 2. არაფლექსიური ენები, რომლებიც თავის მხრივ, სამ ქვეჯგუფად იყოფა: ა) უაფიქსო (მაგალითად, ჩინური), ბ) მირთვითი (მაგალითად, ბასკური, კოპტური, ამერიკის ინდიელთა ენები) და გ) მოჩვენებით ფლექსიური (მაგალითად, სემიტური ენები). ფლექსიურობა ფრიდრიხ შლეგელს ინდოევროპულ ენათა ნათესაობის ერთ-ერთ მაჩვენებლად მიაჩნდა. 

შლეგელი ავითარებდა უნივერსალური „ქრისტიანული ფილოსოფიის” იდეას, აკრიტიკებდა სხვადასხვა ტრადიციულ და თანამედროვე ფილოსოფიურ სისტემებს, განსაკუთრებით კი — გერმანულ კლასიკურ იდეალიზმს. მიაჩნდა, რომ ქრისტიანულ „სპირიტუალიზმზე“ დაფუძნებული ნამდვილი „სიცოცხლის ფილოსოფიის“ წინამძღვარია ადამიანის ცნობიერების შინაგანი მთლიანობის აღდგენა, მისი ყველა სულიერი უნარის (გონება, ფანტაზია, ნებელობა) გაერთიანება. 

ლიტერატურა

რესურსები ინტერნეტში

Dictionary of Art 

სქოლიო

კატეგორია:გერმანელი კრიტიკოსები
კატეგორია:გერმანელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:გერმანელი ენათმეცნიერები
კატეგორია:გერმანელი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული  10 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1772
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1829
კატეგორია:XVIII საუკუნის გერმანელი დრამატურგები
კატეგორია:XVIII საუკუნის გერმანელი რომანისტები
კატეგორია:XVIII საუკუნის გერმანელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:XVIII საუკუნის არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი დრამატურგები
კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი რომანისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:კონტინენტური ფილოსოფოსები
კატეგორია:კულტურის კრიტიკოსები
კატეგორია:ეპისტემოლოგები
კატეგორია:გერმანელი ლიტერატურის კრიტიკოსები
კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი დრამატურგები
კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:გერმანელი ფილოლოგები
კატეგორია:ჰანოვერელი მწერლები
კატეგორია:კულტურის ფილოსოფოსები
კატეგორია:განათლების ფილოსოფოსები
კატეგორია:ისტორიის ფილოსოფოსები
კატეგორია:ენის ფილოსოფოსები
კატეგორია:ლიტერატურის ფილოსოფოსები
კატეგორია:პოლიტიკური ფილოსოფოსები
კატეგორია:სოციალური კრიტიკოსები
კატეგორია:სოციალური ფილოსოფოსები
კატეგორია:გეტინგენის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები