საკმიელა

საკმიელა, საკმეველა, საკმელა, საკმელაი  — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში გურიიდან.

გავრცელება
წარსულში მასობრივად იყო გავრცელებული მაღლარების სახით გურიის აღმოსავლეთ და დასავლეთ მთისპირა სოფლებში. თეთრყურძნიან ვაზთა შორის გამორჩეული ადგილი ეჭირა როგორც საადრეოსა და ამავე დროს ხარისხიან ჯიშს. სოკოვან დაავადებათა მიმართ სისუსტემ საკმიელას გავრცეების მასშტაბი მნიშვნელოვნად შეზღუდა. ამჟამად საკმიელა შემორჩენილია მხოლოდ სოფლებში ვაზიანი, ბურნათი, ერკეთი, შემოქმედი და ლიხაური.

ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, სამნაკვთიანი, მცირედ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე საკმაოდაა შებუსული მონაცრისფრო აბლაბუდისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური, იშვიათად ცილინდრული ფორმის, გვხვდება უფორმო მტევნებიც. საშუალო სიკუმსისაა, იშვიათად თხელი. მარცვალი საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, მომრგვალო, ღია მწვანე, მზის მხარეზე მოწითალო-ქარვისფერი ელფერით. კანი საშუალო სისქისაა, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი წვნიანი და ნაკლებხორციანია. გემო — ტკბილი და სასიამოვნო.

საკმიელა ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან არულ სიმწიფემდე 180 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს, ოქტომბრის დასაწყისში შედის. მტევნის საშუალო წონა 95-166 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 8.5-9.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18,8-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8,5 გ/ლ-ს.

საკმიელა ხარისხიანი თეთრი საღვინე ვაზის ჯიშია. მზადდება სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინო.

ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 323
ხარბედია, მ. „ქართული ღვინის გზამკვლევი“, გვ. 55, თბილისი, 2013
რამიშვილი, მ. „გურიის, სამეგრელოს და აჭარის ვაზის ჯიშები“, 1948

რესურსები ინტერნეტში
ყურძნის ჯიშები ასოციაცია „ქართული ღვინო“

კატეგორია:გურიის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები