სანდრო შანშიაშვილი

სანდრო ილიას ძე შანშიაშვილი (დ. 24 ივლისი [ ძვ. სტ. 12 ივლისი], 1888, სოფ. ჯუგაანი, სიღნაღის რაიონი — გ.  28 ოქტომბერი, 1979, თბილისი) — ქართველი მწერალი, დრამატურგი.

ბიოგრაფია
1908 წელს დაამთავრა თბილისის ქართული სათავადაზნაურო გიმნაზია. შემდეგ გაემგზავრა ევროპაში, სწავლობდა ციურიხში, ბერნში, ბერლინში, ხოლო 1914 წელს დაამთავრა ლაიპციგის უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი და დაბრუნდა სამშობლოში.

პირველი ნაბიჯები მწერლობაში ჯერ კიდევ მოწაფეობის დროს გადადგა. გიმნაზიაში გამოსცა და რედაქტორობდა ჟურნალ „ჩანგს“, რის გამოც დააპატიმრეს და სამი თვე მეტეხის ციხეში ამყოფეს. პირველი ლექსი გამოქვეყნდა გაზეთ „ისარში“ 1906 წელს, ხოლო პირველი პოეტური კრებული „სევდის ბაღი“ 1909 წელს. აქედან მოყოლებული აქტიურად მონაწილეობდა ლიტერატურულ საქმიანობაში და სისტემატურად თანამშრომლობდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში. 1914 წელს გამოსცა გაზეთი „საქართველო“, 1917 წელს ჟურნალი „ მერანი“. 1917 წელს მონაწილეობდა ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის დაფუძნებაში. არჩეული იყო მის მთავარ კომიტეტში.

სანდრო შანშიაშვილი ორმოცი წლის მანძილზე მხარში ედგა ქართულ თეატრს. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი მოღვაწეობა რუსთაველის თეატრში, რომელთანაც დრამატურგმა ეს კავშირი ჯერ კიდევ გასაბჭოებამდე დაამყარა, როდესაც მის სცენაზე დაიდგა მისი ორი პიესა — „უგვირგვინო მეფენი“ და „ბერდო ზმანია“. სწორედ ამ უკანასკნელი სპექტაკლის დადგმით დაიწყო ტრიუმფალური სვლა სანდრო ახმეტელმა. 

სანდრო შანშიაშვილის კალამს ეკუთვნის 30-მდე სხვადასხვა ჟანრის დრამატული ნაწარმოები, მათ შორის: „სპატაკი“, „ჰერეთის გმირები“, „როდამ“, „ანზორი“, „სამნი“, „არსენა“, „ფოლადაური“, „გიორგი სააკაძე“, „კრწანისის გმირები“ და სხვა. მასვე ეკუთვნის ზაქარია ფალიაშვილის ოპერის „ლატავრასა“ და    დიმიტრი არაყიშვილის ოპერის „თქმულება შოთა რუსთაველზე“ ლიბრეტო. აღსანიშნავია აგრეთვე მწერლის მთარგმნელობითი საქმიანობა. მან გაამდიდრა ჩვენი თეატრი კლასიკური რეპერტუარით, ფრიდრიხ შილერის, ნიკოლოზ გოგოლის და სხვათა ნაწარმოებებით. 

მინიჭებული ჰქონდა საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის წოდება, იყო სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი და შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალერი. 

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მის გვერდით დასაფლავებულია მისი მეუღლე — მარიამ იოსების ასული კასრაძე (დ. 15 აპრილი, 1905, ცხინვალი — გ. 25 მარტი, 1964, თბილისი).

ბიბლიოგრაფია
ერთტომეული, თბილისი, 1969
რჩეული თხზულებანი, თბილისი, 1960-1973

ლიტერატურა

 ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 365, თბ., 1994
რადიანი, შ. რჩეული წერილები, თბილისი, 1972
აფხაიძე, შ. „წერილები და მოგონებები“, თბილისი, 1969

რესურსები ინტერნეტში

 სანდრო შანშიაშვილის ბიოგრაფია (IV  მოწვევა)
 სანდრო შანშიაშვილის ბიოგრაფია (V  მოწვევა)
 ნეკროლოგი

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1888
კატეგორია:გარდაცვლილი 1979
კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ს
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით