მესიჰ-ფაშა

მესიჰ-ფაშა (; დ.? — გ. 1501, სტამბოლი) — ბიზანტიური წარმოშობის ოსმალი სახელმწიფო მოღვაწე, ბიზანტიის უკანასკნელი იმპერატორის - კონსტანტინე XI პალეოლოგოსის ძმიშვილი. ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1499-1501 წლებში და ოსმალეთის ფლოტის კაპუდან-ფაშა 1480-1491 წლებში.

 ბიოგრაფია 
მესიჰი და მისი უფროსი ძმა ხას მურადი, კონსტანტინოპოლის დაცემისას ტყვედ ჩავარდნენ. მესიჰი დაახლოებით 10 წლის იყო, როდესაც სასახლის მოსამსახურედ დააყენეს. მესიჰი პოლიტიკურ ასპარეზზე პირველად 1470 წელს ჩნდება, როდესაც იგი გალიპოლის სანჯაყ-ბეია.

მესიჰმა მიიღო მეოთხე ვეზირის წოდება ცენტრალურ მთავრობაში 1476 ან 1477 წელს, ხოლო 1480 წელს, მან მიიღო ბრძანება როდოსის დაპყრობის შესახებ. მისი მარცხი როდოსში ლაშქრობისას, იყო მისი ჩამოქვეითების მთავარი მიზეზი, მაგრამ მან შეინარჩუნა თავისი თანამდებობა გალიპოლში.

მეჰმედ II-ის გარდაცვალების შემდეგ, წამყვანი ლიდერები დევშირმი მმართველები იყვნენ, ისინი ცდილობდნენ  ტახტზე დაესვათ ბაიაზიდ II. იანიჩრების მხარდაჭერაზე დაყრდნობით, მთავარმა დევშირმმა მმართველმა, დიდმა ვეზირმა გედიკ აჰმედ-ფაშამ, კიდევ ერთხელ დაანახა ხალხს თავისი ძალა. პარალელურად მესიჰი ცდილობდა, რომ ბაიაზიდის ნდობა მოეპოვებინა. 1482 წლის ზაფხულში, ბაიაზიდმა გედიკ აჰმედ-ფაშა დააპატიმრა, რადგანაც იეჭვა, რომ იგი ბაიაზიდის ძმას, ჯემს უჭერდა მხარს. საპასუხოდ, განრისხებული იანიჩრები შეიჭრნენ ციხესიმაგრეში, ხოლო მესიჰი მოსალაპარაკებლად წავიდა. იგი მოელაპარაკა დამხვდურთ. მათი განხილვის თემა იყო ის, რომ მხოლოდ დევშირმებს შეეძლოთ ვეზირობა.

მესიჰი მალე დაწინაურდა და მეორე ვეზირის წოდება მიიღო ვეზირ ქოჯა დავუდ-ფაშას მთავრობაში. უცნობი მიზეზების გამო, 1485 წლის იანვარში, მესიჰს უკვე აღარ სცემდნენ პატივს და იწუნებდნენ, რამაც ისევ განაპირობა მისი ჩამოქვეითება.  შემდეგ იგი კაფაში გააგზავნეს, სადაც იგი სავარაუდოდ 1489 წლამდე დარჩა. 1497 წელს  ის გახდა აკერმანის სანჯაყ-ბეი. 1499 წელს დაიკავა დიდი ვეზირის ტანამდებობა. 1501 წლის გაზაფხულზე მესიჰმა დატოვა კონსტანტინოპოლი, იმ მიზნით, რომ აღეკვეთა ვარშაქის ტომის მიერ მოწყობილი აჯანყება ანატოლიაში, რომელიც მხარს უჭერდა ქარამანიდების პრეტენდენტს - მუსტაფას. 1501 წლის ნოემბერში გალათაში, მესიჰი დაშავდა და ჭრილობებისგან გარდაიცვალა.

 ლიტერატურა 
 Osmanlı Tarihi, II. Cilt, 10. baskı, sf: 140,538, Türk Tarih Kurumu Yayınları-2011

კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1501