ავსტრიული სანაპირო

ავსტრიული სანაპირო (, , , , ) — ტერიტორია, რომელიც 1849 წელს გამოცხადდა ავსტრიის იმპერიის გვირგვინის მიწად (კრონლანდად). იგი მოიცავდა სამ რეგიონს: ისტრიის ნახევარკუნძულს, გორიცა და გრადიშკას და ტრიესტის თავისუფალ ქალაქებს. ისტორიის მიხედვით რეგიონი ხშირად ხდებოდა დავის საგანი, რეგიონის ნაწილებს სხვადასხვა დროს მართავდა ვენეციის რესპუბლიკა, ავსტრია-უნგრეთის იმპერია, იტალია, იუგოსლავია და სხვა.

პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ იტალიის სამეფომ ლონდონის ხელშეკრულების, მოგვიანებით კი რაპალოს ხელშეკრულების თანახმად ავსტრიული სანაპიროს ანექსია მოახდინა. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ აღნიშნული ტერიტორია იტალიამ (დასავლეთი), სლოვენიამ (ჩრდილოეთი) და ხორვატიამ (სამხრეთი) გაიყვეს.
 ტერიტორია და მოსახლეობა 
ტერიტორია:
* გორიცა და გრადიშკა: 2918 კმ2
* ისტრია: 4956 კმ2
* ტრიესტი: 95 კმ2
მოსახლეობა (1910 წლის მიხედვით):
* გორიცა და გრადიშკა: 260,721 - 89.3 ადამიანი/კმ2
* ისტრია: 403,566 - 81.4 ადამიანი/კმ2
* ტრიესტი: 230,000 - 2414.8 ადამიანი/კმ2

 ლინგვისტური შემადგენლობა 
1910 წლის ბოლო ავსტრიული აღწერის მიხედვით, ავსტრიული სანაპირო შედგებოდა შემდეგი ენობრივი თემებებისაგან:
სულ:
* იტალიური: 356,676 (მათ შორის 60,000-75,000 ფრიულიურ ენაზე მოლაპარაკეებს) (40%)
* სლოვენური: 276,398 (31%)
* ხორვატული: 172,784 (19%)
* გერმანული: 29,077 (3%)
* სხვა ენები ან უცნობი: 59,347(7 %)
გორიცა და გრადიშკა:
* სლოვენური: 154,564 (58%)
* იტალიური: 90,119 (მათ შორის 60,000-75,000 ფრიულიურ ენაზე მოლაპარაკეებს) (36%)
* გერმანული: 4,486 (2%)
ტრიესტი:
* იტალიური: 118.957 (51.85%)
* სლოვენური: 56.845 (24.78%)
* გერმანული: 11.856 (5.17%)
* ხორვატული: 2.403 (1.05%)
* სხვა: 779 (0.34%)
* არა-ავსტრიელი მოქალაქეები, მათ შორი 75% იტალიიდან: 38.597 (16.82%)
ისტრია:
* ხორვატული: 168,184 (43.5%)
* იტალიური: 147,417 (38.1%)
* სლოვენური: 55,134 (14.3%)
* გერმანული: 12,735 (3.3%)

ავსტირული აღწერები არ ითვლიდა ეთნიკურ ჯგუფებს და არამშობლიურ ენებს, თუმცა ითვლიდა ყოველდღიურად გამოყენებად ენებს. 1880 წლიდან იტალიური და ფრიულიური ენები ითვლებოდა ერთ კატეგორიაში, იტალიურში. ფრიულიურ ენაზე მოსაუბრეთა რაოდენობა შეიძლება ექსტრაპოლირებულ იქნეს იტალიის 1921 წლის აღწერიდან. ავსტრიულ სანაპიროს ჰქონდა უცხოელ მაცხოვრებელთა დიდი რიცხვი (რაოდენობა) (დაახლოებით 71,000 ან მთელი მოსახლეობის 7.9%), რომელთა უმრავლესობაც ქალაქ ტრიესტში ცხოვრობდა. უცხოელთა უმრავლესობას იტალიის სამეფოს მოქალაქეები შეადგენდნენ, მათ შემდეგ მოდიოდნენ უნგრეთის სამეფოსა და გერმანული რაიხის მოქალაქეები.

 რესურსები ინტერნეტში 
 კუსტერლანდი (Küstenland) 

კატეგორია:ხორვატიის ისტორია
კატეგორია:სლოვენიის ისტორია
კატეგორია:ევროპის ისტორიული მხარეები
კატეგორია:ავსტრია-უნგრეთის ისტორია