იოანე III (ტრაპიზონი)

იოანე III დიდი კომნენოსი (; დ. 1321, კონსტანტინოპოლი, ბიზანტიის იმპერია — გ. 1362, სინოპი) — ტრაპიზონის იმპერიის იმპერატორი 1342-1344 წლებში. მიხეილ კომნენოსის ვაჟი.

იოანემ სიცოცხლის უმეტესი ნაწილი კონსტანტინოპოლში გაატარა, სადაც მამამისი 1297 წლიდან ცხოვრობდა. როდესაც მიხეილი ტრაპიზონის იმპერატორი გახდა, სადაც მალევე დაამხეს და დააპატიმრეს, იგი კვლავ კონსტანტინოპოლში რჩებოდა. 1342 წელს ნიკეტას სქოლარესმა და გრიგორი მეიტზომატესმა იოანე მათთან ერთად ტრაპიზონში წასვლასა და ტახტის დაკავებაზე დაითანხმეს. ბიზანტიის მთავრობის მხარდაჭერითა და გენუელთა სამი გალერის დახმარებით, იოანემ ხანმოკლე, თუმცა სისხლისმღვრელი ბრძოლის შემდეგ 4 სექტემბერს ქალაქი დაიკავა. მისი კორონაციის შემდეგ გადაყენებული იმპერატორი ანა კომნენოსი დაახრჩვეს, მისი მხარდამჭერები კი სიკვდილით დასაჯეს ან გადაასახლეს.

იოანე III სუსტი მმართველი აღმოჩნდა, რომელიც მხოლოდ გართობასა და ფუფუნებაზე ფიქრობდა. მან საკუთარი მამის გასათავისუფლებლადაც კი არაფერი იღონა. მიხეილი პატიმრობიდან ნიკეტას სქოლარესმა გაათავისუფლა და ტრაპიზონში დააბრუნა. იოანე III წმინდა საბას მონასტერში გამოკეტეს, სადაც იგი ბიზანტიური დაცვის მეთვალყურეობის ქვეშ იმყოფებოდა, ხოლო ტახტზე კვლავ მიხეილ კომნენოსი ავიდა.William Miller, Trebizond: The last Greek Empire of the Byzantine Era: 1204-1461, 1926 (Chicago: Argonaut, 1969), pp. 52f

მოგვიანებით იოანე კონსტანტინოპოლში, შემდეგ კი ადრიანოპოლში გადაიყვანეს. იგი ტახტის დასაბრუნებლად ბრძოლას აპირებდა, თუმცა 1362 წელს სინოპში გარდაიცვალა. მიქაელ პანარეტოსი გადმოგვცემს, რომ იოანეს შვილი ჰყავდა, თუმცა მის სახელს არ ასახელებს.

რესურსები ინტერნეტში
მიქაელ პანარეტოსი  „ტრაპიზონის ქრონიკა“  XIV საუკუნე
 იოანე III დიდი კომნენოსი , Encyclopedia of the Hellenic World: Asia Minor

სქოლიო

კატეგორია:ტრაპიზონის იმპერატორები
კატეგორია:დაბადებული 1321
კატეგორია:გარდაცვლილი 1362
კატეგორია:დამხობილი მონარქები