ალექსანდრე ბურთიკაშვილი

ალექსანდრე ნიკოლოზის ძე ბურთიკაშვილი (დ. 2 ოქტომბერი, 1893, თბილისი — გ. 18 ივნისი, 1965, იქვე) — ქართველი ჟურნალისტი, თეატრალური მოღვაწე და თეატრის რეცენზენტ-კრიტიკოსი.

ბიოგრაფია
დაიბადა თბილისში 1893 წლის 2 ოქტომბერს. საშუალო განათლება მიიღო თბილისის ქართულ გიმნაზიაში, რომელიც დაამთავრა 1913 წელს. შემდეგ სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტში იურიდიულ ფაკულტეტზე და დაამთავრა 1917 წელს. სათეატრო მოღვაწეობა დაიწყო სცენისმოყვარეობით მოწაფეობის პერიოდში 1910 წელს. ავლაბარში პირველად სტუდენტების მიერ გამართულ წარმოდგენებში მიიღო მონაწილეობა და შეასრულა ვანოს როლი პოლიო ირეთელის პიესაში „დამარცხებულნი“. ეწეოდა სხვადასხვა სახის სამუშაოებს. მოსკოვში სწავლის პერიოდში იყო იქაური დრამწრის წევრი. თბილისში კი არდადეგების პერიოდში ხელმძღვანელობდა ახალგაზრდობის დრამწრეს, რომელსაც ეწოდებოდა „არმაზი“. არდადეგებზე ჩამოსვლის დროსვე მონაწილეობას ღებულობდა თბილისის გარეუბნებში მოქმედ დრამწრეების წარმოდგენებში 1920 წლამდე. ამავე წელს მიიწვიეს რეჟისორ-მსახიობად თბილისის მუშათა ცენტრალურ კლუბში, სადაც იმუშავა 1922 წლამდე. ამავე წელს სათავეში ჩაუდგა სოფელ საგარეჯოს დრამატულ წრეს და მუშაობდა 1930 წლამდე დრამწრის ხელმძღვანელის თანამდებობაზე და პარალელურად ღებულობდა მონაწილეობას წარმოდგენებშიც. 

ასრულებდა სხვადასხვა სახასიათო როლებს. სულ შესრულებული აქვს 30-ზე მეტი როლი, მათ შორის: შაქრო ჩვილიშვილი — პიესაში „გამცემი“ (გედევანიშვილი), ვანო — პიესაში „მსხვერპლი“ (გედევანიშვილი), გიჟუა — პიესაში „რაც გინახავს ვეღარ ნახავ“ (ავქ. ცაგარელი), სოსიკო მენაბდიშვილი — პიესაში „მეზობლები“ (ტრ. რამიშვილი), მესხიშვილი — პიესაში “ციცინათელა“ (ს. მენაბდიშვილი), ნეზნამოვი — პიესაში „უდანაშაულო დამნაშავენი“ (ალ. ოსტროვსკი). გლაუხოცევი — პიესაში „დღენი ჩვენი ცხოვრებისა“ (ლ. ანდრეევი), ოსკალდი — პიესაში „მოჩვენებანი“ (ჰენ. იბსენი), მამა — პიესაში „მამა“ (სტრინბერგი). 

დაახლოებით 1940 წლიდან სისტემატურად აქვეყნებდა რეცენზიებს ქართულ და რუსულ პრესაში. მუშაობდა ქართული თეატრის ისტორიის დარგში. აქვს გამოცემული წიგნებად შრომები: „ნატო გაბუნია“, „შალვა დადიანი“, „ქართული სცენის ოსტატები“, „გიორგი არადელი-იშხნელი“ და „ალექსანდრე ყაზბეგი და თეატრი“, „ალ. ყაზბეგი სცენაზე“, „თეატრალური პორტრეტები“, „ცეკვის ჯადოქარი“ (ვახტანგ ჭაბუკიანი), „რაინდი უშიშარი და გულმართალი“ (ვალერიან გუნია) და სხვ. სიცოცხლის უკანასკელ წლებში გამოაქვეყნა მოგონებები „დღენი ჩემი ცხოვრებისა“. 

ამას გარდა დაამუშავა და მისივე რედაქციით გამოიცა რამდენიმე მსახიობის მოგონებები. მონაწილეობას ღებულობდა საქართველოს თეატრალური საზოგადოების საქმიანობაში, სადაც კითხულობდა მოხსენებებს. პარალელურად, როგორც იურისტი მუშაობდა თავის პროფესიით. 

დაჯილდოებულია მედლებით: „კავკასიის დაცვისათვის“ (1945), „1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის“ (1946). 

გარდაიცვალა 1965 წლის 18 ივნისს. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

ლიტერატურა
 ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 91, თბ., 1994

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო


კატეგორია:დაბადებული 2 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1893
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:თეატრალური მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:კავკასიის დაცვისათვის მედლით დაჯილდოებულები