ლაინის კუნძულები

ლაინის კუნძულები (ცენტრალური პოლინეზიური სპორადები) () — ჯგუფი 11 მარჯნული ატოლისაგან, რომელთაგან რვა ეკუთვნის კირიბატის რესპუბლიკას, ხოლო სამი — ამერიკის შეერთებული შტატების მიმდებარე მცირე კუნძულებს. მდებარეობს წყნარი ოკეანის ცენტრალურ ნაწილში, ჰავაის კუნძულების სამხრეთით. კუნძულების თანამედროვე სახელი — ლაინი (ინგლისური The Line — „ეკვატორი“) დაკავშირებულია ეკვატორის ორივე მხარეს კუნძულების განლაგებასთან. კირიბატის კუთვნილი კუნძულები მდებარეობენ მსოფლიოს ყველაზე უფრო ადრეულ სასაათო სარტყელში — UTC+14:00: დღე-ღამის დრო (საათები და წუთები) აქ ემთხვევა ჰავაის დროს, მაგრამ გადაწეულია ერთი დღით წინ, ამასთან ოკეანეთის ზოგიერთ კუნძულებთან დროში სხვაობა შეადგენს 25 საათს.

შობის კუნძული ყველაზე დიდი ატოლია მსოფლიოში ხმელეთის ფართობის მიხედვით.

 გეოგრაფია 
ლაინის კუნძულები გეოგრაფიულად იყოფა სამ ქვეჯგუფად — ჩრდილოეთის, ცენტრალურ და სამხრეთ კუნძულებად. ქვემოთ ცხრილში კუნძულები მოყვანილია ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ.

 ატოლი/კუნძული/რიფი  კუნძულის ფართობი,კმ²  ლაგუნა,კმ² მოსახლეობა,ად. (2010)  კოორდინატები  სტატუსიჩრდილოეთ ლაინის კუნძულები რიფი კინგმენი  0,01  100  —    აშშ-ის არაორგანიზებული და შეუერთებელი ტერიტორია პალმირა  6,56  15  —    აშშ-ის არაორგანიზებული და შეუერთებელი ტერიტორია ტერაინა  9,55  2*  1690    კირიბატი ტაბუაერანი (ფანინგი)  33,7  110  1960    კირიბატი შობის კუნძული (კირიტიმატი)  388,39  324  5586    კირიბატიცენტრალური ლაინის კუნძულები კუნძული ჯერვისი  4,45  —  —    აშშ-ის არაორგანიზებული და შეუერთებელი ტერიტორია კუნძული მოლდენი  39,3  13*  —    კირიბატი კუნძული სტარბაკი  21  25  —    კირიბატისამხრეთ ლაინის კუნძულები ატოლი კაროლაინი  3,76  2,5  —    კირიბატი ატოლი ვოსტოკი  0,24  —  —    კირიბატი კუნძული ფლინტი  3,2  —  —    კირიბატი ლაინის კუნძულები  510,16  578  9236    * ვარსკვლავით აღნიშნულია ლაგუნის ფართობი, რომელიც შედის კუნძულის ფართობში, რადგან მათი წყლები, ტიპური ატოლებისგან განსხვავებით, მთლიანად იზოლირებულია ოკეანისგან.

 ისტორია 
1888 წელს დიდმა ბრიტანეთმა მოახდინა კუნძულების ანექსია წყნარ ოკეანეში კაბელის ჩასადებად ტაბუაერანის (იმ დროს ფინინგი) გავლით. კაბელი გამოიყენებოდა 1902 წლიდან 1963 წლამდე ერთი ხანმოკლე პერიოდის გამოკლებით 1914 წელს.

1950-იანი წლების დასაწყისში კუნძულებზე კირიტიმატი და მოლდენი ჩატარდა ბირთვული იარაღის გამოცდები.

 მოსახლეობა 
მხოლოდ სამი კუნძულია დასახლებული, რომელთა საერთო მოსახლეობა 2010 წლის აღწერით შეადგენს 9236  ადამიანს, რომელთაგან 5586 ადამიანი ცხოვრობს კირიტიმატიზე, 1960 ტაბუაერანზე და 1690 ტერაინაზე. 1900 წელს ამ სამი ატოლის საერთო მოსახლეობა შეადგენდა დაახლოებით 300 ადამიანს.

 ეკონომიკა 
ეკონომიკის ძირითადი დარგებია — თევზჭერა, კოპრის მოპოვება, პურის ხის მოყვანა.

სქოლიო

კატეგორია:ლაინის კუნძულები
კატეგორია:კირიბატის კუნძულები