ტუამოტუს კუნძულები

ტუამოტუს კუნძულები (), სხვანაირად პაუმოტუ, პტი-ბასი — კუნძულთა ჯგუფი წყნარ ოკეანეში, გეოგრაფიულად ეკუთვნის პოლინეზიას. პოლიტიკურად შედის საფრანგეთის პოლინეზიის შემადგენლობაში, უკავია მისი ცენტრალური ნაწილი და მდებარეობს ტაიტიდან 300 კმ-ში აღმოსავლეთით. ისტორიულად ტუამოტუ ასევე იწოდებოდა, როგორც სახიფათო არქიპელაგი ზღვაოსნობის დროს მუდმივი ხიფათის გამო: მისი მარჯნული კუნძულების დაბლობების დანახვა შეიძლება მხოლოდ მცირე მანძილის დროს, ასევე ხიფათს წარმოადგენს მომცრო კუნძულების დიდი რაოდენობა და ოკეანის მცირე სიღრმე.

 გეოგრაფია 
კუნძულები შედგება ორი დაბალი სიმაღლის ატოლების რიგისაგან. ფართობი — 850 კმ². ოფიციალური დედაქალაქი — პაპეეტე (ტაიტიზე), მაგრამ კუნძულებს აქვს თავისი მთავარი ქალაქი — როტოავა.

კლიმატი ტრპიკულია, ნალექები მოდის 1500-—2000 მმ წელიწადში. დიდ კუნძულებზე გვხვდება პანდანუსი და ბენგალური ფიკუსი (), მცირე კუნძულებზე მხოლოდ ბუჩქები.

 №  კუნძული ან რიფი ხმელეთის ფართობი,კმ²  ლაგუნის ფართობი,კმ²  მოსახლეობა,2017 წლის მოსახლეობის აღწერაად. (2017)  სიმჭიდროვე,ად./კმ²  კოორდინატები დიე-გრუპის კუნძულები 1მაროკაუ14,7217966,53 2რავაჰერე75,1დაუსახლებელი— დეზაპუენტმანის კუნძულები‎ 3ნაპუკა81823429,25 4პუკა-პუკა5216332,60 5ჩრდილოეთი ტეპოტო2—5025,00 დიუკ-ოფ-გლოსტერის კუნძულები‎ 6ანუანურარო2,27,4დაუსახლებელი— 7ანუანურუნგ72,5დაუსახლებელი— 8ნუკუტეპიპი5,62,2დაუსახლებელი— 9ჰერეჰერეტუე4235714,25 Far East Tuamotu Group 10აკიაკი1,3—დაუსახლებელი— 11ვაირაატეა3135016,67 12ვანავანა23დაუსახლებელი— 13ვაჰიტაჰი2,57,46827,20 14მურუროა15148დაუსახლებელი— 15ნუკუტავაკე5,5—19034,55 16პინაკი1,30,7დაუსახლებელი— 17პუკარუა72323633,71 18რეაო93435139,00 19ტატაკოტო7,32026532,43 20ტემატანგი7,761დაუსახლებელი— 21ტურეია84733642,00 22ფაკაჰინა82016120,13 23ფანგატაუ61113522,50 24ფანგატაუფა553დაუსახლებელი— ჰაოს ჯგუფი 25ამანუ9,624017418,13 26აჰუნუი5,716დაუსახლებელი— 27მანუჰანგი17დაუსახლებელი— 28ნენგონენგო968დაუსახლებელი— 29პარაოა414დაუსახლებელი— 30რეკარეკა1,60,7დაუსახლებელი— 31ტაუერე260დაუსახლებელი— 32ჰაო47720102721,85 მეფე ჯორჯის კუნძულები 33აჰე1213849140,92 34მანიჰი1316065050,00 35ტაკაპოტო158550133,40 36ტაკაროა209367433,70 37ტიკეი4—დაუსახლებელი— პალიზერის კუნძულები‎ 38აპატაკი2068344222,10 39არუტუა1548480853,87 40კაუკურა1143441437,64 41მაკატეა24—943,92 42მატაივა162529418,38 43ნიაუ203224612,30 44რანგიროა791446270934,29 45ტიკეჰაუ2040056028,00 46ტოაუ12561დაუსახლებელი— 47ფაკარავა16115384452,75 რაევსკის კუნძულები 48ანაა37,79049413,10 49არატიკა8,3145დაუსახლებელი— 50კატიუ1023524024,00 51კაუეჰი1532054736,47 52მაკემო5685482514,73 53მარუტეო2,7400დაუსახლებელი— 54მოტუტუნგა1,38126დაუსახლებელი— 55ნიჰირუ6,779დაუსახლებელი— 56რარაკა7,2361დაუსახლებელი— 57რაროია413853267,95 58ტაიარო612დაუსახლებელი— 59ტაკუმე542,4დაუსახლებელი— 60ტაჰანეა7,7522,5დაუსახლებელი— 61ტაენგა201691175,85 62სამხრეთი ტეპოტო0,62,5დაუსახლებელი— 63ტუანაკე626დაუსახლებელი— 64ფააიტე8,8722731735,74 65ჰარაიკი410დაუსახლებელი— 66ჰიტი315დაუსახლებელი— ჰიკუერუს ჯგუფი 67რეიტორუ1,390,57დაუსახლებელი— 68ტეკოკოტა0,95,1დაუსახლებელი— 69ჰიკუერუ87917922,38 გამბიეს სხვა კუნძულები 70მარუტეა141121047,43 71მარია37დაუსახლებელი— 72მორანე211დაუსახლებელი—   სულ797,4411 774,0715 46919,40

 ისტორია 
არქიპელაგი აღმოაჩინა პედრო ფერნანდეს კიროსმა 1606 წელს (კუნძული პუკა-პუკა ჯერ კიდევ 1521 წელს აღმოაჩინა ფერნანდო მაგელანმა).

 ადმინისტრაციული დაყოფა 
ადმინისტრაციულად ქვედანაყოფი ტუამოტუ-გამბიე იყოფა 17 კომუნად, რომელთაგან 16 მდებარეობს ტუამოტუს კუნძულებზე, ხოლო მე-17-ე (კომუნა მანგარევა) გამბიეს კუნძულებზე.

 კომუნა ანაა:
 ფააიტე
 ტაჰანეა
 ანაა
 მოტუტუნგა

 კომუნა არუტუა:
 პალიზერის კუნძულები‎:
 აპატაკი
 არუტუა
 კაუკურა

 კომუნა მაკემო:
 კატიუ
 მაკემო
 რაევსკის კუნძულები:
 ჰიტი
 სამხრეთი ტეპოტო
 ტუანაკე
 ტაენგა
 რაროია
 ტაკუმე
 ნიჰირუ
 ჰარაიკი
 მარუტეო

 კომუნა მანიჰი:
 აჰე
 მანიჰი

 კომუნა ნაპუკა:
 დეზაპუენტმანის კუნძულები:
 ჩრდილოეთი ტეპოტო
 ნაპუკა

 კომუნა ნუკუტავაკე:
 აკიაკი
 ვაჰიტაჰი
 ვაირაატეა
 ნუკუტავაკე
 პინაკი კომუნა პუკა-პუკა:
 პუკა-პუკა

 კომუნა რანგიროა:
 მატაივა
 ტიკეჰაუ
 რანგიროა
 მაკატეა

 კომუნა რეაო:
 პუკარუა
 რეაო

 კომუნა ტაკაროა:
 მეფე ჯორჯის კუნძულები:
 ტაკაროა
 ტაკაპოტო
 ტიკეი

 კომუნა ტატაკოტო:
 ტატაკოტო

 კომუნა ტურეია:
 ტემატანგი
 ვანავანა
 ტურეია
 მურუროა
 ფანგატაუფა

 კომუნა ფაკარავა:
 ტოაუ
 ნიაუ
 არატიკა
 კაუეჰი
 ფაკარავა
 ტაიარო
 რარაკა კომუნა ფანგატაუ:
 ფანგატაუ
 ფაკაჰინა

 კომუნა ჰაო:
 ტაუერე
 ნენგონენგო
 ამანუ
 ჰაო
 დიუკ-ოფ-გლოსტერის კუნძულები‎:
 ანუანურარო
 ანუანურუნგა
 ნუკუტეპიპი
 ჰერეჰერეტუე
 რეკარეკა
 მანუჰანგი
 პარაოა
 აჰუნუი

 კომუნა ჰიკუერუ:
 ტეკოკოტა
 ჰიკუერუ
 რეიტორუ
 დიე-გრუპის კუნძულები:
 მაროკაუ
 რავაჰერე

 კომუნა მანგარევა (გამბიეს კუნძულები):
 აქტეონის კუნძულები:
 ტენარარო
 ტენარუნგა
 ვაჰანგა
 მატურეივავაო
 მარუტეა
 მარია
 მორანე

 №  კომუნა  ფართობი,კმ²  მოსახლეობა,ად. (2022)  სიმჭიდროვე,ად./კმ² ტუამოტუს კუნძულები 1ანაა55,9597017,34 2არუტუა45173638,58 3მაკემო100139113,91 4მანიჰი25113845,52 5ნაპუკა1230725,58 6ნუკუტავაკე13,528721,26 7პუკა-პუკა513727,40 8რანგიროა139376127,06 9რეაო1851328,50 10ტაკაროა35105030,00 11ტატაკოტო7,918022,78 12ტურეია382616,87 13ფაკარავა100,5167916,71 14ფანგატაუ14,2532322,67 15ჰაო65122718,88 16ჰიკუერუ1519913,27 გამბიეს კუნძულები 17მანგარევა15,41570101,95   სულ704,5016 72923,75

 მოსახლეობა 
მოსახლეობა — 16 729 ადამიანი (2022), ძირითადად — პოლინეზიელები (ტუამოტუელები). მათი ენა გამოდევნა ტაიტურმა ენამ.

სქოლიო

კატეგორია:პოლინეზია
კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:საფრანგეთის პოლინეზიის კუნძულები