ვიქტორ პანიუკოვი

ვიქტორ პანიუკოვი  (; დ. 24 მარტი, 1918, ბაქო, ბაქოს გუბერნია, რსფსრ — გ. 11 ნოემბერი, 1972, თბილისი, საქართველოს სსრ) — რუსი, ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა თავდამსხმელისა და ნახევარმცველის პოზიციაზე. იცავდა ბაქოს „დინამოს“, პიატიგორსკის „სპარტაკის“, სმოლენსკის დკა-ს, სმოლენსკის „დინამოს“, თბილისის „ლოკომოტივისა“ და თბილისის „დინამოს“ ღირსებას. უნივერსალური ტიპის ფეხბურთელი მოქმედების ფართო დიაპაზონით, ცნობილი იყო თავისი შორეული, ძლიერი და ზუსტი დარტყმებით. საბჭოთა კავშირის ორგზის ვიცე-ჩემპიონი (1940, 1951) და სამგზის ბრინჯაოს პრიზიორი (1946, 1947, 1950), საბჭოთა კავშირის თასის ფინალისტი (1946) თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1948).

 ბიოგრაფია 
ფეხბურთის თამაში დაიწყო 1930 წელს, ბაქოს ბავშვთა გუნდში. მისი პირველი კლუბი ბაქოს „დინამო“ იყო. შემდეგ პიატიგორსკის „სპარტაკის“, სმოლენსკის დკს-სДКА БВО Смоленск. footballfacts.ruДКА (Дом Красной Армии, Смоленск) — советский футбольный клуб из города Смоленск. Существовал с 1924 по 1965 год. Прежние названия: 1924–1933 год — ДКА (Дом Красной Армии, Смоленск); 1933–1936 год — Белорусский Военный Округ (БВО, Смоленск); с 1937 года — ДКА (Дом Красной Армии Белорусского Военного Округа, Смоленск). და სმოლენსკის „დინამოს“«Динамо» Смоленск. footballfacts.ru«Искра», г. Смоленск (не существует). Прежние названия: 1930–1959 год — «Динамо» Смоленск; 1959–1961 год — «Текстильщик» Смоленск; 1961–1965 год — «Спартак» Смоленск; 1965–1995 год — «Искра» Смоленск; с 1995 года — Объединился с командой «Кристалл», образовав команду ЦСК ВВС «Кристалл». შემადგენლობაში ასპარეზობდა. 

1938 წლიდან თბილისის „ლოკომოტივის“ შემადგენლობაშია. 1939 წელს „ლოკომოტივმა“ საკავშირო ჩემპიონატის „ბ“ ჯგუფში მოსკოვის „კრილია სოვეტოვის“ შემდეგ მეორე ადგილი დაიკავა და „ა“ ჯგუფში გამოსვლის უფლება მოიპოვა. გუნდის წარმატებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ვიქტორ პანიუკოვმა. 21 წლის ფეხბურთელმა მიმდინარე სეზონის ყველა შეხვედრა აღმავლობით ჩაატარა და თავისი დამაჯერებელი თამაშით ფეხბურთის სპეციალისტთა და გულშემატკივართა შორის დამსახურებული აღიარება მოიპოვა. „ლოკომოტივის“ მაისურით მან გათამაშების ყველა  კალენდარულ შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ათი გატანილი ბურთით გუნდის საუკეთესო ბომბარდირი გახდა.

1940 წლიდან თბილისის „დინამოს“ ძირითად შემადგენლობაშია. თავდამსხმელისა და მოგვიანებით ნახევარმცველის სათამაშო პოზიციის მიუხედავად, გუნდის საჭიროებიდან გამომდინარე ვიქტორ პანიუკოვს საფეხბურთო კარიერის განმავლობაში ჩატარებულ ოფიციალურ შეხვედრებში — მარცხენა გარემარბის, ცენტრალური მცველის, როგორც დაცვის ცენტრში ასევე საყრდენადაც და ერთ შეხვედრაში მეკარის პოზიციაზეც კი მოუწია თამაში. სპეციალისტების შეფასებით, საბჭოთა ფეხბურთის ისტორიაში საკავშირო ჩემპიონატების უმაღლეს დონეზე მოთამაშე ასეთი მრავალმხრივი და ფართო დიაპაზონის მქონე უნივერსალი ფეხბურთელი ვიქტორ პანიუკოვის გარდა თითქმის არ ფიქსირდება. ამის მაგალითს წარმოადგენს თბილისის „დინამოსა“ და ლენინგრადის „სპარტაკს“ შორის გამართული მორიგი კალენდარული შეხვედრა, რომელიც 1941 წლის პირველ ივნისს გაიმართა. აღნიშნული მატჩის მსვლელობისას შეხვედრის მსაჯმა დინამოელთა მეკარე ამირან ტყებუჩავა მინდვრიდან საკამათო ვითარებაში გააძევა. საფეხბურთო პირველობის იმ დროისათვის არსებული წესებისა და მოქმედი რეგლამენტის მიხედვით, საკავშირო ჩემპიონატის მონაწილე გუნდებისთვის საფეხბურთო შეხვედრის მიმდინარეობისას ფეხბურთელთა ცვლილების უფლება ჯერ კიდევ არ იყო დაშვებული. აღნიშნული გარემოებიდან გამომდინარე, გაძვებული ტყებუჩავას ნაცვლად დინამოელთა კარის დაცვა გუნდის ფორვარდს — ვიქტორ პანიუკოვს მოუწია. ამ იძულებითი ცვლილების შემდეგ დინამოელთა კარში პენალტი დაინიშნა, თუმცა ლენინგრადელებს იგი გამოუყენებელი დარჩათ — ბურთი მეკარედ გარდასახულმა პანიუკოვმა აიღო. აღსანიშნავია, რომ იმავე შეხვედრაში კარში ჩადგომამდე პანიუკოვმა ორი გოლი გაუტანა მეტოქეს. შეხვედრა თბილისელებმა 4–1 მოიგეს. აღნიშნული ფაქტი ქართული ფეხბურთის ისტორიაში ერთ-ერთ თვალსაჩინო ეპიზოდად რჩება.საინტერესო ფაქტები ფეხბურთზე. ucnauri.com ამონარიდი საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის, პროფესორ გულბათ ტორაძის წიგნიდან „ქართული ფეხბურთის დიდოსტატები“: 

მისი თაობის სხვა გამოჩენილ ფეხბურთელთა მსგავსად, დინამოელთა აღიარებულ ფორვარდს კარიერის საუკეთესო წლები მეორე მსოფლიო ომის მიზეზით გამოწვეულმა იძულებითმა ოთხწლიანმა „შესვენებამ“ და შესაბამისად, ხანგრძლივმა სპორტულმა უმოქმედობამ წაართვა. 1945 წლიდან ფეხბურთი ჩვეულ რეჟიმს დაუბრუნდა. განახლდა საკავშირო ჩემპიონატებისა და სხვა საფეხბურთო ტურნირების ჩატარება. 1945 წლის 13 მაისს პანიუკოვის დუბლით თბილისელებმა ლენინგრადელი თანაკლუბელები დაამარცხეს — 2–0. 

1947 წლიდან ვიქტორ პანიუკოვი ამპლუას იცვლის და თავდასხმიდან ნახევარდაცვაში ინაცვლებს. 1947 წლის 13 მაისს  „დინამომ“ კუიბიშევის „კრილია სოვეტოვი“ მიიღო და ოთხი უპასუხო გოლი გაუტანა მეტოქეს. ბურთები ჯეჯელავამ (2), პაიჭაძემ და პანიუკოვმა შეაგდეს.13 მაისი დინამოს ისტორიაში. fcdinamo.ge

ვიქტორ პანიუკოვმა საერთაშორისო ამხანაგური საფეხბურთო შეხვედრების ფარგლებში თბილისის „დინამოს“ ღირსება 16 შეხვედრაში დაიცვა. მათ შორის, დინამოელთა ირანული ტურნეს ფარგლებში — ირანისა და თეირანის ნაკრებთან (1944),Турне в Иран в 1944 году. dinamo-tbilisi.ru20 октября — Тегеран, матч со Сборной областных городов Ирана — 5:1; 27 октября — Тегеран, матч со Сборной Тегерана — 4:0; 30 октября — Тегеран, показательный матч смешанным составом с командой Военного училища Тегерана — 5:2; 2 ноября — Тавриз, показательный матч смешанным составом со Сборной Тавризского гарнизона советских войск — 5:1; 3 ноября — Тавриз, показательный матч смешанным составом со Сборной Тавриза — 7:1. რუმინული ტურნეს ფარგლებში — ბუქარესტის ჩფრ-ს, ბუქარესტის „იუვენტუსის“, ტიმიშოარის ნაკრების წინააღმდეგ (1945), თბილისში — ბელგრადის „პარტიზანთან“ (1946) ასევე, პოლონური ტურნეს ფარგლებში — ვარშავის „უნიასთან“, ზაბჟეს „გურნიკთან“, ვარშავის ცვკს-თან,1951 ЦВКС (Легия Варшава Польша) 0—2 Динамо (Тбилиси СССР). კრაკოვის „გვარდიასთან“ (1951), მოსკოვში — სოფიის ნაკრებთან (1952) გამართულ მატჩებში. აღნიშნულ შეხვედრებში პანიუკოვმა რვაჯერ შეძლო მეტოქეთა კარის აღება.

ვიქტორ პანიუკოვმა საფეხბურთო კარიერა 1952 წელს დაასრულა.Панюков, Виктор Порфирьевич. footballFacts.ru

 სტატისტიკა 
 სტატისტიკა კლუბების მიხედვით   
 № კლუბი  ქვეყანა  წლები   1  „დინამო“ ბაქო ()   აზერბაიჯანის სსრ  1930–1935   2  „სპარტაკი“ პიატიგორსკი ()   რუსეთის სფსრ  1936  Чемпионат Ставропольского края 3  დკა სმოლენსკი ()   რუსეთის სფსრ  1937   4  „დინამო“ სმოლენსკი ()   რუსეთის სფსრ  1938   5  „ლოკომოტივი“ თბილისი   საქართველოს სსრ  1938–1939  6  „დინამო“ თბილისი   საქართველოს სსრ  1940–1952  

 სტატისტიკა გამოსვლების მიხედვით   
სეზონი კლუბიჩემპიონატითასილიგამატჩიგოლიმატჩიგოლი1938 „ლოკომოტივი“ თბ.  უმაღლესი6 2  1939  პირველი22 10  1940   უმაღლესი22 6 — —1941
 უმაღლესი8 6 — —1944
 —— — 1 01945 უმაღლესი17 6  1946 უმაღლესი21 10 3 11947
  უმაღლესი24 4 2 01948
  უმაღლესი25 7 3 11949 უმაღლესი28 5 3 11950 უმაღლესი24 1 3 01951
  უმაღლესი23 0 2 01952 უმაღლესი10 0 — — ჯამში  უმაღლესი 208 47 17 3პირველი 22 10

 შემდგომი მოღვაწეობა 
კარიერის დასრულების შემდეგ სამწვრთნელო სამუშაოზეა. წვრთნიდა ახალგაზრდულ და შედარებით დაბალი რანგის საფეხბურთო გუნდებს. ვიქტორ პანიუკოვი 1972 წელს თბილისში, 54 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

 მიღწევები 
 საკლუბო 
  დინამო თბილისი
 საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი 
 ვიცე-ჩემპიონი: 1940, 1951
 ბრინჯაოს პრიზიორი: 1946, 1947, 1950მედლებით დაჯილდოება საკავშირო ჩემპიონატებში შემოიღეს 1947 წლიდან.
 საბჭოთა კავშირის თასი
 ფინალისტი: 1946"Спартак" (Москва) 3–2 "Динамо" (Тб.) / Кубок СССР 1946

ფაქტები
1941 წლის 3 მაისს საკავშირო პირველობის მეორე ტურის მატჩში თბილისის დინამოელებმა მინსკელ თანაკლუბელებს უმასპინძლეს და 3–0 დაამარცხეს. სამივე ბურთი მინსკელთა კარში ვიქტორ პანიუკოვმა გაიტანა. აღსანიშნავია, რომ სტუმართა კარს ამ შეხვედრაში იცავდა თბილისის „დინამოს“ მეკარე 1934–1939 წლებში — ალექსანდრე დოროხოვი, რომელმაც 1941 წლის შეწყვეტილ პირველობაზე ამ მატჩის ჩათვლით სულ 9 შეხვედრა ითამაშა მინსკელთა შემადგენლობაში.«Динамо» Тб. 3–0 «Динамо» Минск. footballfacts.ruВиктор Панюков (1918–1972) // Русские футболисты в тбилисском "Динамо"

1950 წლის 21 ივნისს საკავშირო პირველობის მე-17 ტურის მატჩში თბილისის დინამოელებმა ბაქოში 3–1 დაამარცხეს ადგილობრივი „ნეფტიანიკი“. ოთხივე გოლი თბილისელთა ანგარიშზე იყო, აქედან პირველი  და მეოთხე  ბურთი მეტოქის კარში ვარდიმიადიმ გაიტანა, მეორე  — ანთაძემ, ხოლო მესამე , ბაქოელთა შეტევის დროს დასწრებაზე თამაშისას საკუთარ კარში ჩაჭრა ვიქტორ პანიუკოვმა. თბილისელთა კარს ამ შეხვედრაში ვლადიმერ მარღანია იცავდა.«Нефтяник» Баку 1–3 «Динамо» Тб.. footballfacts.ru«Нефтяник» Баку 1–3 «Динамо» Тб.. dinamo-tbilisi.ruციტატა: „...В одной из атак Абрамашвили получает подачу в 4 метрах от ворот динамовцев, но опередивший его Панюков срезает мяч в свои ворота — 2:1“. // «Советский спорт» (Москва) от 22 июня 1950 года.

 ლიტერატურა 












 რესურსები ინტერნეტში 

 საკავშირო ჩემპიონატების და თასის გათამაშების სტატისტიკა
 ამხანაგური მატჩების სტატისტიკა
 Dinamo-Tbilisi.ru (დაარქივებული)

  თემატური სტატიები
  Dinamo-Tbilisi.ru ·  Fifastat.ru · FootballFacts.ru 
  ლექსიკონები და ენციკლოპედიები
  ბიოგრაფიული ლექსიკონი
  გენეალოგია და ნეკროპოლისტიკა
  Спортивный некрополь
  ფოტო
  ციფრული ფოტომატიანე „ივერიელი“
  საბჭოთა კავშირის თასი
  1944 · 1946

კომენტარები

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 24 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1918
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1972
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბათუმის დინამოს მწვრთნელები
კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:ფოთის კოლხეთის მწვრთნელები
კატეგორია:ნორჩი დინამოელის მწვრთნელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:შრომითი მამაცობისათვის მედლით დაჯილდოებულები