კვიპროსის დემოგრაფია

კვიპროსის დემოგრაფია — კვიპროსის  მოსახლეობის შემადგენლობისა და მოძრაობის ხალხთაღწერილობა, მათ შორის: მოსახლეობის ზრდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე, ეთნიკური კუთვნილება, განათლების დონე, ჯანმრთელობისა და ეკონომიკური მდგომარეობა, რელიგიური კუთვნილება და სხვა ასპექტები. 
კვიპროსის მოსახლეობა ორ ძირითად ეთნიკურ ჯგუფად, კვიპროსელ ბერძნებად და კვიპროსელ თურქებად იყოფა. მათ გააჩნიათ საერთო წეს-ჩვეულებები, თუმცა  ეროვნებაზე, რელიგიაზე, ენასა და საკუთარ სამშობლოსთან კავშირზე დაფუძნებულ თვითმყოფადობას ინარჩუნებენ. 1964 წლამდე, სანამ დაპირისპირება დაიწყებოდა, კვიპროსის მოსახლეობის 77%-ს კვიპროსელი ბერძნები, 18%-ს კვიპროსელი თურქები, 5%-ს კი — სხვა ეროვნების წარმომადგენლები შეადგენდნენ.Eric Solsten, ed. Cyprus: A Country Study, Library of Congress, Washington, DC, 1991

1974 წლიდან, თურქების კვიპროსში შეჭრის შემდეგ, ქვეყანა დე ფაქტოდ გაიყო ორ ნაწილად: დღეს კვიპროსელი ბერძნების 99.5%  კვიპროსის რესპუბლიკაში, ხოლო კვიპროსელი თურქების 98.7%  ჩრდილოეთ კვიპროსში ცხოვრობს (სხვა ეროვნების მოსახლეობის 99.2%-მა თავი მოიყარა ბერძნულ კვიპროსში).Cyprus Facts Worldpress.org-ზე. 29 თებერვალი, 2009 სამხრეთ კვიპროსში, სადაც უმრავლესობა ბერძენია, ძირითადად ლაპარაკობენ ბერძნულ ენაზე, ხოლო ჩრდილოეთით, სადაც უმრავლესობა თურქია, საუბრობენ თურქულად. ინგლისური ენა ფართოდ გამოიყენება მთელ კუნძულზე. 

კვიპროსის საერთო მოსახლეობა 2006 წლის ბოლოსთვის იყო დაახლოებით 1 მილიონზე მეტი, რომელთაგან 789 300 კაცი ცხოვრობს მთავრობის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზეStatistical Service of the Republic of Cyprus, DEMOGRAPHIC REPORT 2007 (p. 12), ხოლო 265 100 — ჩრდილოეთ კვიპროსში. ჩრდილოეთ კვიპროსში მცხოვრები 150 000-160 000 თურქი იმიგრანტი, რომელსაც კვიპროსის მთავრობა არალეგალურად მცხოვრებ მოსახლეობად თვლის, ოფიციალურ სტატისტიკურ მონაცემებში არ იგულისხმება.კვიპროსის მთავრობის საიტი: ქალაქები და მოსახლეობა . 28 თებერვალი, 2009

 მოსახლეობა 
838 897 კაცი კვიპროსის მთავრობის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე (2011 წლის ოქტომბრის მოსახლეობის აღწერის წინასწარი შედეგები) Preliminary Results of the Census of Population, 2011 Preliminary Results of the Census of Population, 2011
265 100 კაცი ჩრდილოეთი კვიპროსში (2006 წლის მოსახლეობის აღწერა).TRNC General Population and Housing Unit Census 2006
1 103 997 კაცი კვიპროსის საერთო მოსახლეობა (მთლიანი მოსახლეობა მთავრობის მიერ კონტროლირებადი ტერიტორიასა და ჩრდილოეთ კვიპროსში, 2006-2007 წლის მონაცემები)
მოსახლეობა მოქალაქეობის მიხედვით

კვიპროსის მთავრობის მიერ კონტროლირებადი ტერიტორია: 
1992 წლის აღწერა: 95.8% კვიპროსელი, 4.2% სხვა Statistical Service of Cyprus: Population and Social Statistics , Main Results of the 2001 Census. Retrieved on 29 February 2009
2001 წლის აღწერა: 90.6% კვიპროსელი, 9.4% სხვა 
2011 წლის აღწერა: 78.6% კვიპროსელი, 21.4% სხვა (preliminary)
ჩრდილოეთი კვიპროსი:
2006 წლის აღწერა (მოსახლეობა (დე ფაქტო)): 66.7% ჩრდილოეთ კვიპროსელი, 29.3% თურქი, 4.0% სხვა

მოსახლეობის სასიცოცხლო სტატისტიკა

კვიპროსი
B.R. Mitchell. European historical statistics. 1750-1975.http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dybsets/1948%20DYB.pdf United nations. Demographic Yearbook 1948Statistical Service of Cyprus

მოსახლ. საშუალო რაოდენობა (x 1000)დაიბადაგარდაიცვალაბუნებრივი ცვლადაბადებულთა საერთო კოეფიციენტი (ყოველ 1000 კაცზე)გარდაცვლილთა საერთო კოეფიციენტი (ყოველ 1000 კაცზე)ბუნებრივი ცვლა (ყოველ 1000 კაცზე) 1901  238 7 300 4 300 3 000 30.6 18.1 12.5 1902  241 6 700 3 500 3 200 28.0 14.6 13.4 1903  245 7 000 3 600 3 400 28.6 14.6 14.0 1904  249 7 600 3 700 3 900 30.4 14.8 15.6 1905  253 7 500 4 500 3 000 29.6 17.7 11.9 1906  257 7 900 4 100 3 800 30.7 15.8 14.9 1907  260 8 200 4 600 3 600 31.4 17.7 13.7 1908  264 8 700 5 200 3 500 32.9 19.7 13.2 1909  268 8 000 4 500 3 500 29.8 16.9 12.9 1910  271 8 700 4 100 4 600 32.1 15.2 16.9 1911  275 8 700 4 500 4 200 31.6 16.2 15.4 1912  279 8 000 4 900 3 100 28.5 17.7 10.8 1913  283 8 700 5 300 3 400 30.7 18.8 11.9 1914  287 9 500 5 100 4 400 33.1 17.6 15.5 1915  291 10 000 5 800 4 200 34.3 19.8 14.5 1916  294 5 900 5 300  600 20.0 17.9 2.1 1917  297 8 800 5 400 3 400 29.5 18.2 11.3 1918  301 9 900 6 900 3 000 32.9 22.9 10.0 1919  305 8 900 5 200 3 700 29.2 17.2 12.0 1920  309 9 100 7 400 1 700 29.5 23.9 5.6 1921  312 8 400 6 200 2 200 26.8 20.0 6.8 1922  315 9 000 6 200 2 800 28.6 19.6 9.0 1923  318 8 100 5 700 2 400 25.5 18.0 7.5 1924  322 8 800 5 600 3 200 27.3 17.4 9.9 1925  326 8 300 4 700 3 600 25.6 14.4 11.2 1926  330 8 500 5 600 2 900 25.9 17.1 8.8 1927  333 8 400 5 200 3 200 25.2 15.6 9.6 1928  337 9 700 5 100 4 600 28.9 15.2 13.7 1929  341 10 400 4 600 5 800 30.4 13.5 16.9 1930  345 11 100 5 700 5 400 32.1 16.4 15.7 1931  349 10 500 5 900 4 600 30.2 17.0 13.2 1932  352 10 100 5 740 4 360 28.7 16.3 12.4 1933  356 9 750 4 910 4 840 27.4 13.8 13.6 1934  360 10 852 4 757 6 095 30.1 13.2 16.9 1935  363 11 735 4 976 6 759 32.3 13.7 18.6 1936  367 12 727 4 656 8 071 34.7 12.7 22.0 1937  371 10 954 6 334 4 620 29.5 17.1 12.5 1938  376 11 804 5 445 6 359 31.4 14.5 16.9 1939  393 12 214 5 519 6 695 31.1 14.0 17.0 1940  401 13 254 4 678 8 576 33.1 11.7 21.4 1941  409 11 402 5 058 6 344 27.9 12.4 15.5 1942  412 9 221 6 747 2 474 22.4 16.4 6.0 1943  416 12 405 5 155 7 250 29.8 12.4 17.4 1944  425 14 330 4 263 10 067 33.7 10.0 23.7 1945  435 13 269 4 111 9 158 30.5 9.5 21.1 1946  447 14 482 3 793 10 689 32.4 11.0 23.9 1947  458 15 158 3 875 11 283 33.1 11.0 24.6 1948  477 15 078 5 250 9 828 31.6 11.0 20.6 1949  485 13 234 5 290 7 944 27.3 11.0 16.4 1950  494 14 517 5 340 9 187 29.4 11.0 18.6 1951  502 14 403 5 370 9 043 28.7 10.5 18.0 1952  508 13 358 5 380 7 968 26.3 10.5 15.7 1953  515 13 446 5 410 8 036 26.1 10.5 15.6 1954  523 13 893 5 490 8 403 26.6 10.5 16.1 1955  530 13 747 5 570 8 177 25.9 10.5 15.4 1956  536 13 875 5 630 8 215 25.9 10.5 15.3 1957  546 14 100 5 730 8 350 25.8 10.5 15.3 1958  558 14 320 5 860 8 480 25.7 10.5 15.2 1959  567 14 411 5 950 8 491 25.4 10.5 15.0 1960  573 14 500 6 020 8 510 25.3 10.5 14.9 1961  575 15 059 6 206 8 853 26.2 10.8 15.4 1962  577 14 787 6 101 8 686 25.6 10.6 15.0 1963  582 14 602 6 079 8 523 25.1 10.4 14.6 1964  587 14 224 6 206 8 018 24.2 10.6 13.7 1965  591 13 707 6 061 7 646 23.2 10.3 12.9 1966  595 13 250 5 991 7 259 22.3 10.1 12.2 1967  599 12 788 5 971 6 817 21.3 10.0 11.4 1968  604 12 403 5 958 6 445 20.5 9.9 10.7 1969  609 12 046 5 946 6 100 19.8 9.8 10.0 1970  614 11 801 5 998 5 803 19.2 9.8 9.4 1971  620 11 641 5 983 5 658 18.8 9.7 9.1 1972  627 11 620 6 043 5 577 18.5 9.6 8.9 1973  634 11 600 6 047 5 553 18.3 9.5 8.8 1974  630 10 578 6 900 3 678 16.8 11.0 5.8 1975  610 9 768 4 823 4 945 16.0 7.9 8.1 1976  599 11 194 5 148 6 046 18.7 8.6 10.1 1977  599 10 951 5 445 5 506 18.3 9.1 9.2 1978  601 11 299 5 048 6 251 18.8 8.4 10.4 1979  605 11 920 5 083 6 837 19.7 8.4 11.3 1980  611 12 464 5 682 6 782 20.4 9.3 11.1 1981  618 12 111 5 190 6 921 19.6 8.4 11.2 1982  625 12 985 5 307 7 678 20.8 8.5 12.3 1983  632 13 078 5 433 7 645 20.7 8.6 12.1 1984  640 13 182 5 119 8 063 20.6 8.0 12.6 1985  648 12 622 5 502 7 120 19.5 8.5 11.0 1986  654 12 753 5 494 7 259 19.5 8.4 11.1 1987  660 12 331 5 869 6 462 18.7 8.9 9.8 1988  665 12 753 5 845 6 908 19.2 8.8 10.4 1989  671 12 141 5 702 6 439 18.1 8.5 9.6

სამხრეთი

წელიმოსახლ. საშ. რაოდენობა (x 1000)დაიბადაგარდაიცვალაბუნებრივი ცვლადაბად. კოეფიციენტი (ყოველ 1000 კაცზე)გარდაც. კოეფიციენტი (ყოველ 1000 კაცზე)ბუნებრივი ცვლა (ყოველ 1000 კაცზე)შობადობისახალშობილთა სიკვდილიანობა 1990 581 10 622 4 844 5 778 18.3 8.3 9.92.411.0 1991  594 9 486 4 455 5 031 16.0 7.5 8.5 1992  610 9 240 4 386 4 854 15.2 7.2 8.0 1993  626 10 514 4 789 5 725 16.8 7.6 9.1 1994  639 10 379 4 924 5 455 16.2 7.7 8.5 1995  651 9 869 4 935 4 934 15.2 7.6 7.62.08.5 1996  661 9 638 4 958 4 680 14.6 7.5 7.12.08.3 1997  671 9 275 5 173 4 102 13.8 7.7 6.11.98.0 1998  679 8 879 5 432 3 447 13.1 8.0 5.11.87.0 1999  687 8 505 5 070 3 435 12.4 7.4 5.01.76.0 2000  694 8 447 5 355 3 092 12.2 7.7 4.51.65.6 2001  702 8 167 4 827 3 340 11.6 6.9 4.81.64.9 2002  710 7 883 5 168 2 715 11.1 7.3 3.81.54.7 2003  718 8 088 5 200 2 888 11.2 7.2 4.01.514.1 2004  728 8 309 5 225 3 084 11.2 7.1 4.21.523.5 2005  739 8 243 5 420 2 823 10.9 7.2 3.71.484.6 2006  751 8 731 5 127 3 604 11.3 6.6 4.71.523.1 2007  767 8 575 5 380 3 195 10.9 6.9 4.11.443.1 2008  787 9 205 5 194 4 011 11.6 6.5 5.11.483.520098089 608  5 182  4 42612.0  6.5  5.51.483.3 20108299 801  5 103  4 69811.7  6.1  5.61.443.220118519 622  5 504 4 11811.2   6.4   4.81.353.1201286510 151  5 665  4 48611.8  6.6  5.21.393.520138589 290  5 257  4 03310.8  6.1  4.7

 სიცოცხლის მოსალოდნელი ხანგრძლივობა დაბადებისას 
2004/05 წწ შეფასება

საერთო მოსახლეობა: 79.35 წელი
მამაკაცები: 77.00 წელი
ქალები: 81.7 წელი

ეთნიკური ჯგუფები

+
კვიპროსის მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა 1881–1960 წლებში ეროვნული ჯგუფი 1881 1891 1901 1911 1921 1931 1946 1960 რიცხვი % რიცხვი % რიცხვი % რიცხვი % რიცხვი % რიცხვი % რიცხვი % რიცხვი % ბერძნები 137 631 73.9 158,585 75.8 182 739 77.1 214,480 78.2 244 887 78.8 276 572 79.5 361 199  80.2 442 363  77.1 თურქები 45,458 24.4 47,926 22.9 51,309 21.6 56,428 20.6 61,339 19.7 64,238 18.5 80,548 17.9 104,333   18.2 მარონიტები 830 0.4 1,131 0.5 1,130 0.5 1,073  1,350  1,704  2,083  2,752  სხვა 1,738 0.9 1.364 0.7 1,327 0.6 1,569  1,942  2,068  2,598   20,488  Total 186,173 209,286 237,022 274,108 310,715 347,959 450,114 573,566

1955-1960 წლებში 6 759 თურქმა 31 844 ბერძენმა დატოვა კვიპროსი.Is the Turkish Cypriot population shrinking?: an overview of the ethno-demography of Cypus in the light of the preliminary results of the 2006 Turkish-Cypriot census, Mete Hatay, International Peace Research Institute, 2007, page 64
1961-1973 9 760 თურქმა და 39 192 ბერძენმა დატოვა კვიპროსი.
საერთო ჯამში, 1955-1973 წლებში 16 519 თურქი და 71 036 ბერძენი წავიდა კუნძულიდან. ემიგრირებულ თურქთაგან მხოლოდ 290 გაემგზავრა თურქეთში.

სქოლიო