ვანატინაი

ვანატინაი (; ასევე ტაგულა (), სადესტი ()) — კუნძული წყნარ ოკეანეში ლუიზიადის არქიპელაგის შემადგენლობაში. ეკუთვნის პაპუა-ახალი გვინეის სახელმწიფოს. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება რეგიონ პაპუას პროვინცია მილნ-ბეის.

 გეოგრაფია 
ვანატინაი მდებარეობს ლუიზიადის არქიპელაგის აღმოსავლეთ ნაწილში, დაახლოებით 362 კმ-ში სამხრეთ-აღმოსავლეთით ახალი გვინეის კუნძულიდან. გეოლოგიური თვალსაზრისით, კუნძულს აქვს შერეული — ვულკანური და მარჯნული წარმოშობა. კუნძულის საერთო ფართობი შეადგენს 865,7 კმ²-ს, რის შედეგადაც ის სიდიდით ყველაზე დიდი კუნძულია ლუიზიადის არქიპელაგში. კუნძულის სიგრძე შეადგენს 71 კმ-ს, ხოლო სიგანე — 15 კმ-ს. კუნძულის ზედაპირი მთიანი და უსწორმასწოროა, ცენტრში მდებარეობს მთის ქედი, რომლის უმაღლესი წერტილი — რიუს მთა აღწევს 806 მეტრს. სხვა მაღალი მწვერვალებია — მადაუს მთები (269 მ), განგულუა (439 მ), არუმბი (350 მ). ვანატინაი, როგორც ლუიზიადის არქიპელაგის სხვა კუნძულები, შემოფარგლულია ვრცელი ბარიერული რიფით, რომელიც ქმნის მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე დიდ ლაგუნას.

 ისტორია 
ევროპელთაგან ვანატინაი პირველმა აღმოაჩინა ესპანელმა მოგზაურმა ლუის ვაეს დე ტორესმა, სავარაუდოდ 1606 წელს. კუნძულელების პირველი დადოკუმენტირებული კონტაქტი ევროპელებთან მოხდა 1849 წელს გემ Rattlesnake-ის ეკიპაჟის წევრებთან, რომლებიც იყვნენ ტორესის სრუტის შემსწავლელი ექსპედიციის წევრები. 1830-იან წლებში კუნძულს, სავარაუდოდ, სტუმრობდნენ ევროპელი ვაჭრები და ვეშაპის დამჭერები, ხოლო 1888 წელს კუნძულზე აღმოაჩინეს ოქროს მცირე მარაგი, რომელმაც გამოიწვია «ოქროს ციებ-ცხელება» და ლუიზიადის არქიპელაგის ფორმალური ანექსია ბრიტანეთის იმპერიის მიერ, რომელიც გახდა ბრიტანეთის ახალი გვინეის ნაწილი (1904 წლიდან — პაპუას ტერიტორია ავსტრალიის მმართველობის ქვეშ). დაახლოებით იმავე დროს კუნძულზე შეიქმნა ქოქოსის პალმის პლანტაციები. პირველი ქრისტიანი მისიონერები კუნძულზე დაფუძნდნენ მხოლოდ 1947 წელს. 1975 წელს კუნძული დამოუკიდებელი სახელმწიფო პაპუა-ახალი გვინეის ნაწილია.

 მოსახლეობა 
1978 წელს კუნძულზე ცხოვრობდა დაახლოებით 2300 ადამიანი. ძირითადი დასახლება მდებარეობს ვანატინაის ჩრდილოეთ სანაპიროზე.

 ეკონომიკა 
კუნძულის ეკონომიკის საფუძველს წარმოადგენს სოფლის მეურნეობა (კოპრის წარმოება).

სქოლიო

კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით