ევროპის ოქროს ბუცი

„ოქროს ბუცი“ () — საფეხბურთო ჯილდო, ყოველწლიურად გადაეცემა უეფა-ს წევრი ქვეყნის ეროვნული ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირს.Golden Boot («Soulier d’Or») Awards პირველად პრიზი გაიცა 1967 წელს. 1997 წლიდან ორგანიზატორები არიან ევროპის სპორტული გამოცემები () და კომპანია „ადიდასი“.

გამარჯვებული ხდება ფეხბურთელი, რომელიც ყველაზე მეტ ქულას დააგროვებს 1 სეზონის განმავლობაში. ამ პრიზის არსებობის განმავლობაში არსებობდა მისი მოპოვების სხვადასხვა წესები (იხ.წესების სექცია). ამჟამად სულ არსებობს 51 ოქროს ბუცის მფლობელი ფეხბურთელი, რომელიც 47 წლის განმავლობაში გამოვლინდა. 1992 წლიდან 1997 წლის სეზონამდე ოქროს ბუცის გადაცემის ცერემონია არ ჩატარებულა. 1997 წლიდან კი ისევ განახლდა  ოქროს ბუცით დაჯილდოების ცერემონია.

 წესები 
 1968–1991 
ფრანგულმა გაზეთმა „L'Equipe“-მ და „ადიდასმა“ შექმნეს საკმაოდ მარტივი წესი: მოთამაშე, რომელიც გაიტანდა ყველაზე მეტ გოლს მიუხედავად ჩემპიონატის დონისა და ხანგრძლივობისა, მიიღებდა პრიზს. ამ პერიოდში გერდ მიულერმა, დუდუ გეორგესკუმ და ფერნანდო გომესმა 2-ჯერ მოიგეს ჯილდო. ამ პერიოდში შეინიშნა ბევრი დარღვევა, მიუხედავად ამისა 1991 წლამდე ჯილდო გაიცემოდა.

 1992–1996 
კვიპროსის ფეხბურთის ფედერაციამ გამოთქვა პროტესტი, რომლის მიხედვითაც პრიზი უნდა მიეღო კვიპროსელ ფეხბურთელს, რომელსაც 40 გოლი ჰქონდა აქტივში (თუმცა ოფიციალურ ბომბარდირებს 19-19 გოლი ჰქონდათ გატანილი). ამის გამო 1991 დან 1996 წლამდე მიუხედავად გამარჯვებულების გამოვლენისა დაჯილდოება არ ჩატარებულა, თუმცა „ადიდასი“ გამარჯვებულებს აძლევდა არაოფიციალურ ჯილდოს. ჯილდო არ მიუღია ქართველ ზვიად ენდელაძესაც, რომელმაც ზესტაფონის „მარგვეთის“ რიგებში 40 გოლის გატანა შეძლო.

 1997–დღემდე 
1996–97 წლების სეზონიდან, „ევროპის სპორტულმა მედიამ“() ოქროს ბუცის დაპატრონების შანსი გაუზარდა ისეთ ფეხბურთელებს, რომელთაც უფრო რთულ ჩემპიონატში გაჰქონდათ ბევრად ნაკლები გოლი. ახალი ქულათა სისტემის მიხედვით ეს დონე განისაზვრა უეფას არეალში მყოფი გუნდების ჩემპიონატებში მოთამაშე კლუბების ბოლო ხუთი წლის კოეფიციენტზე. უეფას რეიტინგით ხუთ საუკეთესო ჩემპიონატში გატანილი გოლი ჩაითვლება ორ ქულად, ექვსიდან 21-ემდე კი 1.5 ქულად, ყველა დანარჩენი 1 ქულად. 1 ქულიანებს შორის არის საქართველოც, რომელიც 42-ე ადგილზეა. ასე და ამგვარად უფრო ძლიერ ჩემპიონატში გატანილი გოლი უფრო მეტი ქულით ფასდება და  შესაძლებელია ნაკლები გოლით გახდეს ფეხბურთელი ოქროს ბუცის მფლობელი.

 გამარჯვებულები 
 გამარჯვებულები 1967–2014 

200px|thumb|upright|ეუსებიო ოქროს ბუცის პირველი გამარჯვებული
200px|thumb|upright|გერდ მიულერი იყო პირველი ფეხბურთელი, რომელმაც პირველად შეძლო ოქროს ბუცის 2 ჯერ მოგება, 1970 და 1972 წლებში.

+ევროპის ოქროს ბუცის გამარჯვებულებისეზონიეროვნებამოთამაშეკლუბილიგაგოლიქულა1967–68 ეუსებიობენფიკა პორტუგალიის პრიმეირა ლიგა1968–69 ცსკა სოფია საფეხბურთო ჯგუფი „ა“1969–70 ბაიერნი მიუნხენი გერმანიის ბუნდესლიგა1970–71 მარსელი საფრანგეთის ლიგა 11971–72 ბაიერნი მიუნხენი გერმანიის ბუნდესლიგა1972–73 ეუსებიობენფიკა პორტუგალიის პრიმეირა ლიგა1973–74 სპორტინგი ლისაბონი პორტუგალიის პრიმეირა ლიგა1974–75 დინამო ბუქარესტი  რუმინეთის ა დივიზია1975–76 ომონია ნიქოზია  კვიპროსის პირველი დივიზიონი1976–77 დინამო ბუქარესტი  რუმინეთის ა დივიზია1977–78 რაპიდი ვენა  ავსტრიის ბუნდესლიგა1978–79 ალკმარი  ნიდერლანდის ერედივიზია1979–80 ლიერსი   ბელგიის ლიგა1980–81 ბოტევი პლოვდივი  საფეხბურთო ჯგუფი „ა“1981–82 აიაქსი ამსტერდამი  ნიდერლანდის ერედივიზია1982–83 პორტუ  პორტუგალიის პრიმეირა ლიგა1983–84 ლივერპული  ინგლისის პირველი დივიზიონი1984–85 პორტუ  პორტუგალიის პრიმეირა ლიგა1985–86 აიაქსი ამსტერდამი  ნიდერლანდის ერედივიზია1986–87როდიონ კემეტარუდინამო ბუქარესტი რუმინეთს ა დივიზია1987–88 გალათასარაი  თურქეთის სუპერლიგა1988–89 დინამო ბუქარესტი  რუმინეთის ა დივიზია1989–90 რეალ მადრიდი ესპანეთის ლა ლიგა ცსკა სოფია საფეხბურთო ჯგუფი „ა“1990–91ცრვენა ზვეზდა  იუგოსლავიის პირველი ლიგა1991–92 რეინჯერსი შოტლანდიის პრემიერ დივიზიონი1992–93 რეინჯერსი შოტლანდიის პრემიერ დივიზიონი1993–94 პორთმადოგი უელსის ლიგა1994–95 ჰომენეტმენი სომხეთის პრემიერ-ლიგა1995–96 მარგვეთი ზესტაფონი საქართველოს უმაღლესი ლიგა1996–97 რონალდობარსელონა ესპანეთის ლა ლიგა1997–98 ვიტესი ნიდერლანდის ერედივიზია1998–99 პორტუ  პორტუგალიის პრიმეირა ლიგა1999–2000 სანდერლენდი ინგლისის პრემიერ ლიგა2000–01 სელტიკი შოტლანდიის პრემიერ-ლიგა2001–02 სპორტინგი ლისაბონი პორტუგალიის პრიმეირა ლიგა2002–03 დეპორტივო ლა-კორუნია ესპანეთის ლა ლიგა2003–04 არსენალი ინგლისის პრემიერ ლიგა2004–05არსენალი ინგლისის პრემიერ ლიგავილიარეალი ესპანეთის ლა ლიგა2005–06 ფიორენტინა იტალიის სერია ა2006–07 რომა იტალიის სერია ა2007–08 მანჩესტერ იუნაიტედი ინგლისის პრემიერ ლიგა2008–09ატლეტიკო მადრიდი ესპანეთის ლა ლიგა2009–10ბარსელონა ესპანეთის ლა ლიგა2010–11 რეალ მადრიდი ესპანეთის ლა ლიგა2011–12ბარსელონა ესპანეთის ლა ლიგა2012–13ბარსელონა ესპანეთის ლა ლიგა2013–14რეალ მადრიდი ესპანეთის ლა ლიგალივერპული  ინგლისის პრემიერ ლიგა

 არაერთგზის გამარჯვებულები 
მხოლოდ ლიონემ მესიმ და კრიშტიანუ რონალდუმ შეძლეს ევროპის ოქროს ბუცის ნომინაციაში სამჯერ გამარჯვება. ცხრა ფეხბურთელმა შეძლო ჯილდოს 2-ჯერ მოპოვება. გერდ მიულერი იყო პირველი ვინც 2-ჯერ მოიგო ეს პრიზი 1969–70 და 1971–72 წლების სეზონებში. ალი მაკ-კოისტი (1991–92 და 1992–93), ტიერი ანრი (2003–04 და 2004–05) და ლიონელ მესი (2011–2012 და 2012–2013), მხოლოდ მათ შეძლეს ჯილდოს ზედიზედ 2 სეზონში მოპოვება. დიეგო ფორლანი („ვილიარეალი“ და „ატლეტიკო“ მადრიდი) და მარიო ჟარდელი („პორტუ“ და „სპორტინგი“), მხოლოდ მათ აქვთ 2-ჯერ მოგებული ევროპის ოქროს ბუცი ერთი და იგივე ლიგის 2 კლუბში. კრიშტიანუ რონალდუ არის პირველი და ერთადერთი ფეხბურთელი, რომელმაც შეძლო პრიზის მოპოვება ორ სხვადასხვა ლიგის კლუბში, „მანჩესტერ იუნაიტედი“ ინგლისის პრემიერ ლიგიდან და მადრიდის „რეალი“ ესპანეთის ლა ლიგიდან.

+ევროპის ოქროს ბუცის არაერთგზის გამარჯვებულებიმოთამაშეNo.სეზონი 2007–08, 2010–11, 2013–14* 2009–10, 2011–12, 2012–13 ეუსებიო1967–68, 1972–73 1969–70, 1971–72  1974–75, 1976–77 1982–83, 1984–85 1991–92, 1992–93	 1998–99, 2001–02  2003–04, 2004–05* 2004–05*, 2008–09 				

+გასაღები* გაზიარებული ტიტული

 კლუბის მიხედვით 
+ევროპის ოქროს ბუცის გამარჯვებულები კლუბის მიხედვითკლუბიჯამშიმოთამაშე დინამო ბუქარესტი 4 3 ბარსელონა 4 2 რეალ მადრიდი 3 2 პორტუ 3 2 ლივერპული 2 2 სპორტინგი ლისაბონი 2 2 ცსკა სოფია  2 2 აიაქსი ამსტერდამი 2 2 რეინჯერსი 2 1 ბენფიკა 2 1 ბაიერნი მიუნხენი 2 1 არსენალი 2 1 მარსელი 1 1 ომონია ნიქოზია 1 1 რაპიდი ვენა 1 1 ალკმარი 1 1 ლიერსი 1 1 ბოტევი პლოვდივი  1 1 ავსტრია ვენა 1 1 გალათასარაი 1 1 ცრვენა ზვეზდა 1 1 პორთმადოგი 1 1 ჰომეთმენი ბეირუთი 1 1 ზესტაფონი 1 1 ვიტესი 1 1 სანდერლენდი 1 1 დეპორტივო ლა-კორუნია 1 1 ვილიარეალი 1 1 ფიორენტინა 1 1 რომა 1 1 მანჩესტერ იუნაიტედი 1 1 ატლეტიკო მადრიდი 1 1

 ეროვნების მიხედვით 

+ევროპის ოქროს ბუცის გამარჯვებულები ეროვნების მიხედვითეროვნებაჯამშიმოთამაშე(ები)  7 3  4 4  4 3  4 2  3 3  3 2  3 2  2 2  2 2  2 2  2 1  2 1  2 1  2 2  1 1  1 1  1 1  1 1  1 1  1 1  1 1  1 1  1 1

 საფეხბურთო ლიგის მიხედვით 

+ევროპის ოქროს ბუცის გამარჯვებულები საფეხბურთო ლიგის მიხედვითსაფეხბურთო ლიგაჯამში  ესპანეთი 8  პორტუგალია 7  ინგლისი 5  ნიდერლანდი 4  ბულგარეთი 3  რუმინეთი 3  ავსტრია 2  გერმანია 2  იტალია 2

 სქოლიო 

კატეგორია:ოქროს ბუცი
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით