პრატიხარები

პრატიხარები — ინდური დინასტია, რომელიც ჩრდილოეთ ინდოეთის დიდ ნაწილს მართავდა VI–XI ს.ს. მათ სამეფოს გუჯარა-პრატიხარა ეწოდებოდა. 

თავისი განვითარების უმაღლეს საფეხურზე (დაახ. 836—910 წ.წ.) პრატიხარების სამეფო იკავებდა თითქმის გუპტას იმპერიის ხელა ტერიტორიას. გადმოცემის თანახმად, პრატიხარები მიეკუთვნებოდნენ რაჯპუტთა კლანს, რომელიც აბუს მთაზე სამსხვერპლო ცეცხლიდან წარმოიშვა.

პრატიხარების დედაქალაქი იყო ქალაქი კანაუჯი. გუჯარა–პრატიხარას მმართველებმა X საუკუნიდან მიიღეს არიავარტას მაჰარაჯადჰირაჯას ტიტული, რაც ჩრდილოეთ ინდოეთის მმართველს ნიშნავს. 

 ეტიმოლოგია 

პრატიხარი ნიშნავს „დამცველს“. ეს იყო გუჯარა–პრატიხარას მმართველთა თვითდასახელება. ის წარმოშობილია ბუდისტური ტერმიდან „პრატიხარია“, რომელიც გამოიყენება მრავალ ბუდისტურ სუტრაში, როგორც არიავარტას დამცველის ტიტული. პრატიხარები თვლიდნენ თავიანთ თავს მითური გმირის ლაქშმანის შთამომავლებად, რომელიც ასრულებდა თავისი უფროსი ძმის, რამას მცველის (პრატიხარის) მოვალეობას. ამით ისინი ტრადიციული ინდუსური შეხედულებით ხდებოდნენ მზის დინასტიის მეფეები. 

1966 წელს გამოქვეყნებულ ერთ–ერთ წიგნში საუბარია იმაზე, რომ ამ დინასტიის მმართველები იყვნენ ცნობილი, როგორც პრატიხარები, რადგან ისინი იცავდნენ ჩრდილო–დასავლეთ ინდოეთის საზღვრებს უცხოელი დამპყრობლებისაგან.

 მმართველები 
 დადა I-II-III (სამი მმართველი)	650-750
 ნაგაბჰატა I	                750-780
 ბაცარაჯა	                780-800
 ნაგაბჰატა II	                800-833
 რამაბჰადრა	                833-836
 მიჰრა ბჰოჯა I	                836-890
 მაჰენდრაპალა I	                890-910
 ბჰოჯ II	                890-910
 მაჰიპალა I	                913-944
 მაჰენდრაპალა II	        944-948
 დევპალა	                948-954
 ვინაიაკპალა	                954-955
 მაჰიპალა II	                955-956
 ვიჯაიაპალა II	                956-960
 რაჯაპალა	                960-1018
 ტრილოჩანაპალა	               1018-1027
 ჯასაპალა (იაშპალა)	       1024-1036

კატეგორია: ინდური დინასტიები
კატეგორია: სახელმწიფოები ინდოეთის ისტორიაში