აფშარიდების იმპერია

აფშარიდების დინასტია ან აფშარიდების იმპერია () — აზიური იმპერია, რომელსაც  აფშარიდების სამეფო დინასტია მართავდა. დინასტიის წარმომადგენლები წარმოშობით აფშარის ტომიდან, ხორასანიდან იყვნენ.ჯეიმი სტოუკსი, ენტონი გორმენი (2010). აფრიკისა და შუა აღმოსავლეთის ხალხების ენციკლოპედია. ინფობეიზ ფაბლიშინგი. გვ. 11. ონლაინ გამოცემა აფშარიდების დინასტია ირანს მე-18 საუკუნეში მართავდა. იგი 1736 წელს წარჩინებულმა სამხედრო მეთაურმა ნადირ-შაჰმა დააარსა, რომელმაც სეფიანთა იმპერიის უკანასკნელი წარმომადგენელი ტახდიდან ჩამოაგდო და თავი ირანის მეფედ გამოაცხადა. იმპერია ტერიტორიის მხრივ ყველაზე დიდი ნადირ-შაჰის მეფობის დროს იყო, იმპერია მოიცავდა დღევანდელ ირანს, საქართველოს, სომხეთს, აზერბაიჯანს, ჩრდილოეთ კავკასიის უმეტეს ნაწილს (დაღესტანი, ყაბარდო-ბალყარეთი და ჩეჩნეთის ნაწილი), ავღანეთს, ბაჰრეინს, ერაყისა და ქუვეითის უმეტეს ნაწილს, თურქმენეთს, პაკისტანს, თურქეთის ნაწილს, ჩრდილოეთ ინდოეთსა და ომანს. მისი გარდაცვალების შემდეგ იმპერიის დიდი ნაწილი ზენდებმა და დურანებმა გადაინაწილეს. ამის შემდეგ აფშარიდების სამმართველო შემოიფარგლებოდა მცირე ხორასანის სახელმწიფოთი. საბოლოოდ აფშარიდების დინასტიის წარმომადგენელი ტახტიდან 1796 წელს მოჰამედ ხან ყაჯარმა ჩამოაგდო, მან სპარსეთის ახალი იმპერია დააარსა და ზემოთ ჩამოთვლილ ბევრ რეგიონში სპარსული ფეოდალობა აღადგინა.

დინასტიას სახელი აფშარის ტომიდან დაერქვა, სწორედ ამ ტომიდან იყო წარმოშობით ნადირ-შაჰი. აფშარები მე-13 საკუნუში თურქესტანიდან აზერბაიჯანში გადასახლდნენ. მე-17 საუკუნის დასაწყისში კი უზბეკებისაგან ჩრდილო-აღმოსავლეთ საზღვრების დაცვის მიზნით შაჰ-აბას დიდმა აფშარების დიდი ნაწილი აზერბაიჯანიდან ხორასანში გადაასახლა, რის შემდეგაც აფშარები ამ რეგიონის ადგილობრივი მოსახლეები გახდნენ. ნადირ-შაჰი აფშარების ერთ-ერთ განშტოების "კირკლუს" წევრი იყო.კემბრიჯის ირანის ისტორია. კემბრიჯის პრესა. ტომი 7. გვ. 2-4
 აფშარიდი მონარქების სია 

 ნადირ-შაჰი (1736–1747)
 ადილ-შაჰი (1747–1748)
 იბრაჰიმ აფშარი (1748-1748)
 შაჰ რუჰ აფშარი (1748–1796)
 ოჯახის ხე 

 იხილეთ აგრეთვე 
 სპარსეთის მეფეების სია
 ზენდების დინასტია
 შიიტური დინასტიების სია
 დურანის სახელმწიფო

 რესურსები ინტერნეტში 
 აფშარიდების დინასტია 
 აფშარიდების სამეფო დინასტია
 აფშარიდების დინასტია (ნადირ-შაჰი)

 სქოლიო 

კატეგორია:აზიის ყოფილი იმპერიები
კატეგორია:1736 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
კატეგორია:1796 წელს გაუქმებული ქვეყნები და ტერიტორიები
კატეგორია:ირანის სახელმწიფოები

კატეგორია:ირანის ისტორია
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია