გაგაუზური ენა

გაგაუზური ენა (gagauz dili, gagauzça) — გაგაუზების ენა; განეკუთვნება თურქულ ენათა ოღუზურ (სამხრეთ-დასავლეთ) ჯგუფს ანატოლიურ თურქულ, აზერბაიჯანულ და თურქმენულთან ერთად. გავრცელებულია უმთავრესად მოლდოვასა და უკრაინაში, უმნიშვნელოდ ყაზახეთსა და უზბეკეთში. გაგაუზურ ენაზე ლაპარაკობს 170,000 ადამიანი. გაგაუზურმა ენამ განიცადა მეზობელი ენების — ბულგარული, უკრაინული, რუსული და რუმინული ენების ძლიერი გავლენა. გაგაუზური ენის ფონეტიური სისტემა გამოირჩევა ხმოვანთა სიუხვით: დასტურდება 20 ხმოვანი ფონემა. ძლიერია როგორც ხმოვანთა, ისე თანხმოვანთა ჰარმონია. წინადადებაში სიტყვათა რიგი თავისუფალია. გაგაუზურ ენაში გამოიყოფა 2 ძირითადი დიალექტი: ჩადირლუნგურ-კომრატული (ცენტრალური) და ვულკანეშტური (სამხრული). დამწერლობა შემოიღეს 1957 წელს, ეფუძნება რუსულ გრაფიკას. სალიტერატურო ენის საფუძველია ცენტრალური დიალექტი. 2012 წელს იუნესკომ გაგაუზური ენა გამოაცხადა გაქრობად ენად.

ლათინური ანბანი
 А а Ä ä B b C c Ç ç D d Е е Ê ê F f G g H h I ı İ i J j K k L l M m N n O o Ö ö Р р R r S s Ş ş T t Ţ ţ U u Ü ü V v Y y Z z

კირილური ანბანი (ისტორიული)
 А а Ä ä Б б В в Г г Д д Е е Ё ё Ж ж Ӂ ӂ З з И и Й й К к Л л М м Н н О о Ö ö П п Р р С с Т т У у Ӱ ӱ Ф ф Х х Ц ц Ч ч Ш ш Щ щ Ъ ъ Ы ы Ь ь  Э э Ю ю Я я

 ლიტერატურა 

 Дмитриев Н. К., Строй тюркских языков, М., 1962, с. 202-84; 
 Покровская Л. А., Грамматика гагаузского языка. Фонетика и морфология, М., 1964;
 Zajączkowski Wł., Język i folklor gagauzów z Bulgarii, Kraków, 1966.

კატეგორია:გაგაუზური ენა