ფილიპე I (კასტილია)

ფილიპე I ლამაზი (; დ. 22 ივლისი, 1478, ბრიუგე, ფლანდრია — გ. 25 სექტემბერი, 1506, ბურგოსი, კასტილია) — ბურგუნდიის ჰერცოგი 1482 წლიდან ფილიპე IV სახელით. კასტილიისა და ლეონის სამეფოს თანამმართველი 1506 წლიდან ფილიპე I სახელით.  ესპანეთის ტახტზე ჰაბსბურგების დინასტიის პირველი წარმომადგენელი.

 ბიოგრაფია 
ფილიპე იყო ავსტრიის ერც-ჰერცოგისა და შემდეგ საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორის  მაქსიმილიან I-ისა და მარია ბურგუნდიელის, ბურგუნდიის ჰერცოგის ქალიშვილის შვილი. მას სახელი დაარქვეს ფილიპე III-ის პატივსაცემად. 1482 წელს ნადირობისას მოულოდნელად გარდაიცვალა ფილიპეს დედა და ბურგუნდიის საჰერცოგო მის ხელში გადავიდა. მცირეწლოვანი ჰერცოგის რეგენტი გახდა მისი მამა მაქსიმილიან I. თუმცა ნიდერლანდების მოსახლეობისა და თავადაზნაურობის დიდი ნაწილი  განსხვავებით ფილიპესაგან, მას მხარს არ უჭერდა. მათ შორის კონფლიქტი გაართულა საფრანგეთის მეფე ლუი XI-ის პრეტენზიებმა მარია ბურგუნდიელის მემკვიდრეობაზე. არასის 1482 წლის ხელშეკრულებით ფრანშ-კონტე და არტუა საფრანგეთს გადაეცა.

1496 წელს ფილიპე I ლამაზი დააქორწინეს ხუანა I-ზე,  ისაბელ I კასტილიელისა და ფერდინანდ II არაგონელის ქალიშვილზე.

ესპანეთში მმართველობა 
1502 წელს ფილიპემ და მისმა მეუღლემ ხუანამ ესპანეთში ვიზიტი დაასრულეს. კასტილიის კორტესებმა ხუანა ტახტის კანონიერ მემკვიდრედ აღიარეს. არაგონში ეს გადაწყვეტილებას არ მოეწონათ. ისინი ნეგატიურად იყვნენ განწყობილნი ფილიპეს ხელისუფლებაში მოსვლისადმი. სიტუაციას ართულებდა ის ფაქტი, რომ აშკარა გახდა ხუანას ფსიქიკური ავადმყოფობა. იგი პერიოდულად დეპრესიაში ვარდებოდა, ურთიერთობა მეუღლეებს შორის გართულდა და ცალ-ცალკე ცხოვრება დაიწყეს. 1503 წელს ფილიპე თავის უფროს შვილ კარლოსთან ერთად ნიდერლანდებში დაბრუნდა. ხუანა მადრიდში დატოვეს, რომელიც ამ დროს ფეხმძიმედ იყო მეორე შვილზე, ფერდინანდ I-ზე.

1504 წლის 26 ნოემბერს კასტილიის დედოფალი ისაბელ I გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა ხუანა, ხოლო ფილიპე თანამმართველად აღიარეს. 1506 წლის 27 ივნისს ფილიპესა და ფერდინანდს შორის დაიდო ვილიაფაფილის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც ფილიპე აღიარეს კასტილიის მეფედ, ხუანა კი, ფაქტობრივად, ჩამოაშორეს ხელისუფლებას.

ფილიპეს მმართველობა ესპანეთში დიდხანს არ გაგრძელებულა. ბურთის თამაშის შემდეგ დალია ცივი წყალი, გაცივდა და 1506 წლის 25 სექტემბერს 28 წლის ასაკში გარდაიცვალა. მისი გარდაცვალების შემდეგ ხუანა საბოლოოდ შეიშალა ჭკუიდან და რეგენტობა მამამისის, ფერდინანდ არაგონელის ხელში გადავიდა. ფილიპეს მემკვიდრე გახდა მისი უფროსი შვილი კარლ V.

 ოჯახი 
 (1496) ხუანა I (1479—1555), კასტილიისა და ლეონის მეფე (1504 წლიდან), მათ ჰყავდათ 6 შვილი:

+პორტრეტისახელიდაიბადაგარდაიცვალაწოდებამეუღლეგარდ. ასაკიframeless|111x111პქელეონორი15 ნოემბერი
149825 თებერვალი
1558საფრანგეთისა
და 

პორტუგალიის

დედოფალი მანუელ I
 ფრანსუა I59 წლისframeless|119x119პქკარლ V24 თებერვალი
150021 სექტემბერი
1558საღვთო რომის
იმპერატორი 

და ესპანეთის

მეფეისაბელ 

პორტუგალიელი58 წლისframeless|119x119პქიზაბელა18 ივლისი
150119 იანვარი
1526დანიის, 
ნორვეგიისა 

და შვედეთის

დედოფალიკრისტიან II24 წლისframeless|174x174პქფერდინანდ I10 მარტი
150325 ივლისი
1564საღვთო რომის
იმპერატორი, 

ავსტრიის 

ერცჰერცოგი 

და უნგრეთის 

მეფეანა იაგელონი61 წლისframeless|122x122პქმარია15 სექტემბერი
150518 ოქტომბერი
1558უნგრეთის, 
ჩეხეთისა და 

ხორვატიის 

დედოფალი, 

ჰოლანდიის

შტატჰალტერილაიოშ II53 წლისframeless|117x117პქეკატერინე14 იანვარი
150712 თებერვალი
1578პორტუგალიის
და ალგარვის 

დედოფალიჟუან III71 წლის

ლიტერატურა

 Cauchies, Jean-Marie (2003). Philippe le Beau: le dernier duc de Bourgogne. Turnhout: Brepols.

რესურსები ინტერნეტში
 1501-1502 El viaje de Felipe I el Hermoso y Juana I de Castilla de Bruselas a Toledo  (françès XVI° S.)

კატეგორია:კასტილიის მეფეები
კატეგორია:ლეონის მეფეები
კატეგორია:არაგონის მეფეები
კატეგორია:ჰაბსბურგები
კატეგორია:დაბადებული 22 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1478
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1506