სენტ-ჰელენზი

სენტ-ჰელენზი ( კაუიცის ხალხთა შორის ცნობილია როგორც ლავეტლატლა, ხოლო ლუვიტის სახელით ცნობილია კლიკიტატებს შორის) — აქტიური სტრატოვულკანი, აშშ-ში, ვაშინგტონის შტატში. მდებარეობს ქალაქ სიეტლიდან სამხრეთით, 154 კმ-ში, ხოლო ქალაქ პორტლენდიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 80 კმ-ში. სახელი ეწოდა ბრიტანელი დიპლომატის ბარონ სენტ-ჰელენზის პატივსაცემად, რომელიც იყო მოგზაურის ჯორჯ ვანკუვერის მეგობარი, რომელმაც XVIII საუკუნის ბოლოს აწარმოა ამ რაიონის კვლევა. 

სწორედ, ვანკუვერის ინიციატივით ეწოდა ვულკანს ბრიტანელი დიპლომატის სახელი. სენტ-ჰელენზი მდებარეობს კასკადოვან ქედზე, რომელიც წარმოადგენს კასკადოვანი ვულკანური ჯაჭვის ნაწილს. ცნობილია ვულკანური ფერფლითა და პიროკლასტური ნაკადებით. ვულკანის სიმაღლეა 2550 მ, ხოლო შეფარდებითი სიმაღლე 1404 მ აღწევს. 

ყველაზე სასიკვდილო და ეკონომიკურად გამანადგურებელი ვულკანური მოვლენა ამერიკის შეერთებულ შტატებში სწორედ ვულკან სენტ-ჰელენზის სახელთანაა დაკავშირებული. კატასტროფული ამოფრქვევა მოხდა 1980 წლის 18 მაისს, რომლის შედეგად დაიღუპა 57 ადამიანი, დაინგრა 250 სახლ-კარი, 47 ხიდი, რკინიგზის 24 კილომეტრიანი და გზატკეცილის 298 კილომეტრიანი მონაკვეთი. 

გარდა ამისა, ათასობით ცხოველი დაიღუპა. გვერდითი აფეთქების შედეგად, დაახლოებით 500 კმ² ფართობზე ამოგლეჯილი იყო ხეები. რიხტერის 5.1 სკალით მომხდარ მიწისძვრას მოჰყვა ვულკანის ამოფრქვევა, რომლის შედეგად ვულკანის სიმაღლე 2950 მ-იდან დაეცა ამჟამინდელ 2550 მ ნიშნულამდე. მიწისძვრას თან ახლდა მასიური ნამტვრევებიანი მეწყერი, რომლის მოცულობამ 2,9 კმ³ შეადგინა. 

1982 წლის 27 აგვისტოს, რონალდ რეიგანის ინიციატივით 1980 წელს მომხდარ ამოფრქვევასთან დაკავშირებით ვულკანის გარშემო შეიქმნა სენტ-ჰელენზის ეროვნული ვულკანური მონუმენტი, რომლის ფართობია 445 კმ². 

ისევე როგორც კასკადოვანი მთების სხვა ვულკანები სენტ-ჰელენზიც დიდი ვულკანური კონუსია, რომელიც აგებულია ლავური ქანებით, პემზითა და სხვა. გვხვდება აგრეთვე ბაზალტებისა და ანდეზიტების ფენები. სენტ-ჰელენზი 1980 წლის ამოფრქვევის შედეგად ნაწილობრივ დაინგრა. ამოფრქვევები ხდებოდა 1986 წლამდე, ხოლო ვულკანური გუმბათი დროგამოშვებით ზრდას განიცდიდა კრატერში. სეისმურ აქტიურობას ადგილი ჰქონდა აგრეთვე 1989-1991 წწ. და 1995-1998 წწ. შორის. პირველი ასვლა განახორციელა ტომას დრაიერმა 1853 წელს.

 რესურსები ინტერნეტში 

 სენტ-ჰელენზი — გლობალური ვულკანიზმის პროგრამა  

კატეგორია:აშშ-ის ვულკანები