ზუჰაბის ხელშეკრულება

ზოჰაბის ზავი, კასრი შირინის ზავი — საზავო ხელშკრულება ოსმალეთის იმპერიასა და სეფიანთა ირანს შორის, ხელი მოეწერა 1639 წლის 17 მაისს ქალაქ კასრი შირინის მახლობლად (ახლანდ. ქირმანშაჰის ოსტანი, ირანი). ზოჰაბის ზავით დასრულდა დამთავრდა ოსმალეთ-ირანის ომები (1514–1639), რომლებიც მიმდინარეობდა ახლო აღმოსავლეთსა და ამიერკავკასიაში ბატონობისათვის.

ავით საბოლოოდ დადგინდა საზღვარი ოსმალეთსა და ირანს შორის დაპყრობილ ქვეყნებზე, ხოლო ის ქვეყნები, რომლებიც დასაპყრობი რჩებოდა, გავლენის სფეროებად განაწილდა. საზღვარი გავიდა ახალციხის, ყარსის, ვანის, შეჰრიზორის, ბაღდადისა და ბასრის აღმოსავლეთით. აზერბაიჯანი მთლიანად ირანს დარჩა, არაბული ქვეყნები — ოსმალეთს, აღმოსავლეთი სომხეთი და აღმოსავლეთი ქურთისტანი — ირანს, დასავლეთი სომხეთი და დასავლეთი ქურთისტანი — ოსმალეთს. ასევე გაინაწილეს საქართველო: აღმოსავლეთ საქართველო ირანს დარჩა, დასავლეთი საქართველო და სამცხე-საათაბაგო — ოსმალეთს. ზავის პირობები არ დარღვეულა 1723 წლმდე, ამიტომ მას „საუკუნოვან ზავსაც“ უწოდებენ.

 ლიტერატურა 

 გაბაშვილი ვ., ქართული დიპლომატიის ისტორიიდან (საქართველო და ანტიოსმალური კოალიციები XVI–XVII სს.), «მასალები საქართველოს და კავკასიის ისტორიისათვის», 1954, ნაკვ. 31.
 სვანიძე მ., საქართველო-ოსმალეთის ურთიერთობის ისტორიიდან XVI–XVII სს., თბ., 1971.
 ჩოჩიევი ვ., ირან-ოსმალეთის 1639 წლის ზავი და საქართველო, კრ.: ნარკვევები მახლობელი აღმოსავლეთის ისტორიიდან (ფეოდალური ხანა), თბ., 1957.
 Ateş S. Treaty of Zohab, 1639: Foundational Myth or Foundational Document? Iranian Studies. 2019;52(3-4):397-423.

კატეგორია:XVII საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
კატეგორია:1639