ანდრო ჟორდანია

ანდრო დიმიტრის ძე ჟორდანია (დ. 4 ნოემბერი, 1904, ლანჩხუთი, ქუთაისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 25 აპრილი, 1974, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი (ნახევარმცველი, თავდამსხმელი) და ფეხბურთის მწვრთნელი. დიდი სამამულო ომის მონაწილე. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1947), საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელი (1960).

1920–30-იანი წლების ამიერკავკასიის ერთ-ერთ უძლიერეს ფეხბურთელად ითვლებოდა. როგორც მწვრთნელმა, თბილისის „დინამო“ სამჯერ გაიყვანა სსრკ-ის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორად, ხოლო 1940 წელს ივანოვოს „ოსნოვას“ რსფსრ-ის თასი მოაგებინა. ივანოვოს „ტექსტილშჩიკის“ ისტორიაში ერთადერთი ადამიანია, ვისაც ერთდროულად ჰქონდა სპორტის დამსახურებული ოსტატისა და დამსახურებული მწვრთნელის წოდებები.

 ბიოგრაფია 

 სათამაშო კარიერა 
დაიბადა 1904 წლის 4 (17) ნოემბერს ქალაქ ლანჩხუთში. ფეხბურთის თამაში დაიწყო 1918 წელს თბილისის სასკოლო გუნდში. 1920-იან წლებში თამაშობდა თბილისის უნივერსიტეტისა და თბილისის „დინამოს“ გუნდებში. მალევე გახდა რეგიონის ერთ-ერთი წამყვანი ფეხბურთელი, იყო თბილისის, საქართველოსა და ამიერკავკასიის ნაკრებების კაპიტანი. 1924 წელს ამიერკავკასიის ნაკრების შემადგენლობაში სსრკ-ის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი გახდა.

ჟორდანიას კარიერა გაურთულდა მისი ნათესაური კავშირის გამო ნოე ჟორდანიასთან, რომელიც 1918–1921 წლებში საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობას ხელმძღვანელობდა. მიუხედავად იმისა, რომ ანდრო ემიგრაციაში წასულ ნათესავთან კავშირს არ ინარჩუნებდა, იგი ხელისუფლების მხრიდან პოლიტიკურ დევნას განიცდიდა, რამაც 1932 წელს აიძულა, დაეტოვებინა საქართველო და ივანოვო-ვოზნესენსკში გადასულიყო.

ივანოვოში ჟორდანია ადგილობრივი „დინამოსა“ და ქალაქის ნაკრების კაპიტანი გახდა. 1933 წელს სეზონის შედეგებით დასახელდა სსრკ-ის 33 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის ცენტრალური ნახევარმცველის პოზიციაზე (№3). 1931 წელს ამიერკავკასიის ნაკრების შემადგენლობაში სსრკ-ის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი გახდა. შედიოდა სსრკ-ის ნაკრების შემადგენლობაშიც. 1936 წლიდან თამაშობდა ივანოვოს „ოსნოვაში“, სადაც მალევე მოთამაშე-მწვრთნელი გახდა.

 დიდი სამამულო ომი 
იყო დიდი სამამულო ომის მონაწილე. უფროსი სერჟანტის წოდებით მეთაურობდა ნაღმმტყორცნელთა ასეულს. 1943 წლის აგვისტოში, ორიოლის ოლქში გამართულ ბრძოლებში, მისმა ქვედანაყოფმა გაანადგურა მოწინააღმდეგის ხუთი საცეცხლე წერტილი, ორი ნაღმმტყორცნელთა ბატარეა, ერთი სადამკვირვებლო პუნქტი და 60-ზე მეტი ჯარისკაცი და ოფიცერი. ამ საბრძოლო დამსახურებისთვის დაჯილდოვდა წითელი ვარსკვლავის ორდენით. 1944 წელს მძიმედ დაიჭრა და დემობილიზებულ იქნა.

 სამწვრთნელო კარიერა 
სამწვრთნელო მოღვაწეობა ჯერ კიდევ 24 წლის ასაკში დაიწყო. 1936 წელს ივანოვოს „ოსნოვას“ მოთამაშე-მწვრთნელი გახდა, 1938 წლიდან კი მთლიანად სამწვრთნელო საქმიანობაზე გადავიდა. 1940 წელს გუნდს რსფსრ-ის თასი მოაგებინა.

ომის შემდეგ არაერთხელ ხელმძღვანელობდა თბილისის „დინამოს“, რომელიც მისი მეთაურობით სამჯერ (1946, 1947, 1959) გახდა სსრკ-ის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი და ორჯერ გავიდა სსრკ-ის თასის ფინალში (1946, 1960). 1952–1954 წლებში კვლავ ივანოვოში მუშაობდა, სადაც „კრასნოე ზნამიას“ წვრთნიდა. მისი ხელმძღვანელობით გუნდი ორჯერ ზედიზედ გავიდა „ბ“ კლასის ფინალური ტურნირის მეოთხე ადგილზე და ახლოს იყო უმაღლეს დივიზიონში გადასვლასთან.

გარდაიცვალა 1974 წლის 25 აპრილს თბილისში.

 სათამაშო სტილი და პიროვნება 
როგორც ფეხბურთელი, ჟორდანია გამოირჩეოდა მაღალი ტექნიკით, ტაქტიკური ალღოთი და მოედნის შესანიშნავი ხედვით. ცნობილი იყო „მაკრატელა“ დარტყმით, რომელსაც დასავლეთ საქართველოში „ჟორდანიას დარტყმას“ უწოდებდნენ. ამასთან, მისი თამაშის სტილი ხისტი და უხეშიც იყო. ფეხბურთელ მიხეილ სუშკოვის მოგონებით, ჟორდანია ხშირად აყენებდა ტრავმებს მეტოქეებს, თუმცა მატჩის შემდეგ გულწრფელად იხდიდა ბოდიშს.

როგორც მწვრთნელი, ცნობილი იყო სიმკაცრითა და მომთხოვნელობით. მეკარე იური ტროფიმოვის თქმით, ჟორდანია გუნდში სპარტანულ დისციპლინას ამყარებდა. იგი იყო დახვეწილი ტაქტიკოსი და ანალიტიკოსი, ფლობდა ფენომენალურ მეხსიერებას. 1960 წლის სსრკ-ის თასის ფინალში ერთ-ერთმა პირველმა გამოიყენა დაცვის ოთხმცველიანი ტაქტიკური სქემა.

თანამედროვენი აღნიშნავდნენ მის ერუდიციას, იუმორის გრძნობასა და ფეხბურთისადმი ერთგულებას. მისი საყვარელი სიტყვა იყო „ეშმაკი!“, რის გამოც მოწაფეებმა მას ზედმეტსახელად „ეშმაკი“ შეარქვეს.

 მემკვიდრეობა და ხსოვნა 
ანდრო ჟორდანიამ ქართული ფეხბურთის არაერთი ვარსკვლავი აღმოაჩინა და აღზარდა — გივი ჩოხელი, მიხეილ მესხი, მურთაზ ხურცილავა, სერგო კოტრიკაძე, შოთა იამანიძე, გურამ ცხოვრებოვი, გიორგი სიჭინავა, ვლადიმერ ბარქაია, გურამ პეტრიაშვილი, ზაურ კალოევი და სხვ. ქართული ფეხბურთის წინაშე უდიდესი დამსახურებისთვის მას ქართული ფეხბურთის პატრიარქი უწოდეს.ქართული ფეხბურთის პატრიარქი. 1tv.ge.

1975 წლიდან დაწესდა მისი სახელობის თასის გათამაშება საქართველოს საფეხბურთო გუნდებს შორის.დღეს ფინალია // „ლელო“, 30 მარტი, 1976, № 62 (5612), გვ. 4. 1994 წლიდან საქართველოს საუკეთესო მწვრთნელს მისი სახელობის პრემია გადაეცემა. ანდრო ჟორდანიას სახელს ატარებს თბილისის „დინამოს“ საწვრთნელი ბაზა.

გაზეთ „სარბიელის“ მიერ 1998 წელს ჩატარებულ გამოკითხვაში დასახელდა საქართველოს XX საუკუნის მეორე საუკეთესო მწვრთნელად.XX საუკუნის რჩეულები // mygoals.ge

 მიღწევები 
 საკლუბო 
 სსრ კავშირის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი: 1931
 სსრ კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1924

 სამწვრთნელო 
 რსფსრ-ის თასის მფლობელი: 1940
 სსრკ-ის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (3): 1946, 1947, 1959
 სსრკ-ის თასის ფინალისტი (2): 1946, 1960

 ბიბლიოგრაფია 


 ლიტერატურა 






 რესურსები ინტერნეტში 




 ანდრო ჟორდანია — თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი
 ციფრული ფოტომატიანე „ივერიელი“

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 აპრილი
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს მწვრთნელები
კატეგორია:თბილისის სპარტაკის მწვრთნელები
კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს მწვრთნელები
კატეგორია:ტყიბულის მეშახტეს მწვრთნელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:სსრკ-ის დამსახურებული მწვრთნელები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დიდი სამამულო ომის მონაწილეები