ჯულიუს და ეთელ როზენბერგები

ჯულიუს როზენბერგი  (; დ. 12 მაისი, 1918 — გ. 19 ივნისი, 1953) და მისი ცოლი ეთელი (გრინგლასი, ; დ. 28 სექტემბერი, 1915 — გ. 19 ივნისი, 1953) — ამერიკელი კომუნისტები, დაადანაშაულეს შპიონაჟში საბჭოთა კავშირის სასარგებლოდ (აშშ-ის ბირთვული იარაღის შესახებ მონაცემები გადასცეს სსრკ-ს) და 1953 წელს სიკვდილით დასაჯეს. როზენბერგების სიკვდილით დასჯა იყო სამოქალაქო პირის დასჯის ერთადერთი შემთხვევა შპიონაჟის ბრალდებით ცივი ომის პერიოდში.

 ისტორია 
როზენბერგი საბჭოთა დაზვერვაში მუშაობდა 1940 წლიდან. მან ამ საქმეში ჩაითრია თავისი ცოლი ეთელი, მისი ძმა დევიდი ცოლთან ერთად. გრინგლასი ამერიკის არმიის სერჟანტი იყო და მუშაობდა მექანიკოსად ლოს-ალამოსის ბირთვულ ცენტრში. აქედან იგი საბჭოთა დაზვერვას  გადასცემდა ღირებულ ინფორმაციას ჰარი გოლდის მეშვეობით. კერძოდ, გრინგლასმა როზენბერგს გადასცა ნაგასაკიში ჩამოვარდნილი ბომბის ნახაზები და მისი ლოს-ალამოსში მუშაობის 12 გვერდიანი ანგარიში.

1950 წლის თებერვალში, მას შემდეგ რაც საბჭოთა დაზვერვის ქსელი გაშიფრა ეროვნული უსაფრთხოების სააგენტომ, ინგლისში დააკავეს გერმანელი ფიზიკოს-თეორეტიკოსი კლაუს ფუქსი, სსრკ-ის მთავარი ატომური მზვერავი. ფუქსმა გასცა ჰარი გოლდი, რომელიც იძულებული გახდა საბჭოთა დაზვერვასთან კავშირი ეღიარებინა. გოლდმა გასცა გრინგლასი, გრინგლასმა - როზენბერგები. თუმცა როზენბერგებმა ფუქსის, გოლდისა და გრინგლასისაგან განსხვავებით არ აღიარეს თავისი დანაშაული და განაცხადეს, რომ მათი დაპატიმრება ანტიკომუნიზმისა და ანტისემიტიზმის გამოვლინება იყო.

როზენბერგების სასამართლო პროცესი გაიხსნა 1951 წლის 6 მარტს ნიუ-იორკში და 5 აპრილს დასრულდა სასიკვდილო განაჩენის გამოტანით. დაიწყო საერთაშორისო კამპანია, რომელიც ითვალისწინებდა როზენბერგების შეწყალებას. მასში მონაწილეობდნენ ფიზიკოსი ალბერტ აინშტაინი, მწერალი თომას მანი, რომის პაპი პიუს XII. მიუხედავად ამისა, ყველა შეწყალებაზე უარი თქვეს. განაჩენი შეასრულეს 1953 წლის 19 ივნისს. როზენბერგები ელექტრონულ სკამით გაასამართლეს.

 რესურსები ინტერნეტში 

Guide to the Playscript about the Julius and Ethel Rosenberg Espionage Trial. Special Collections and Archives, The UC Irvine Libraries, Irvine, California. 
 An Interactive Rosenberg Espionage Ring Timeline and Archive 
 Timeline of Events Relating to the Rosenberg Trial. 
 Rosenberg trial transcript  (excerpts as HTML, and the entire 2,563 page transcript as a PDF file)
 Ethel's brother says he trumped up evidence.
 Documents relating to the Julius and Ethel Rosenberg Case, Dwight D. Eisenhower Presidential Library 
 Project Venona messages.

სქოლიო

კატეგორია:ცივი ომი
კატეგორია:დაბადებული 12 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1918
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1953
კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1915
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები