უესექსის დინასტია

უესექსის დინასტია — უესექსის სამეფოს მმართველი დინასტია 802-927 წლებში, რომელიც 927 წელს ინგლისის გაერთიანების შემდეგ ინგლისის მმართველი დინასტიაც გახდა 1066 წლამდე.

დინასტიას სათავე დაუდო კენტის მეფე ელმუნდის ვაჟმა, ეგბერტმა (802-839). 825 წელს მან დაამარცხა მერსიის მეფე ბერნვულფი. ამ გამარჯვების შემდეგ უესექსს სასექსი და ესექსი შეუერთდა. დინასტიის ყველაზე ცნობილი წარმომადგენელია ალფრედ დიდი (871-899). მისი მმართველობისას, 878 წელს უესექსის სამეფომ დაამარცხა დანიელი ვიკინგები, 886 წელს კი შემოიერთა კორნუოლი და ლონდონი. ალფრედ დიდის ვაჟმა ედუარდ უფროსმა (899-924), 910-918 წლებში სასტიკი ბრძოლები აწარმოა დენლოს წინააღმდეგ და ინგლისი გააერთიანა, მისი ვაჟი ათელსტანი კი 927 წელს მთელი ინგლისის მეფე გახდა. უესექსის დინასტია წარმატებით მართავდა ინგლისს. 937 წელს ანგლო-საქსებმა ბრუნანბერგის ბრძოლაში დაამარცხეს შოტლანდიის მეფე კონსტანტინე II. დინასტია დაქვეითდა ეთელრედ II უწიგნურის (978-1016) მმართველობისას. 991 წელს მალდონის ბრძოლაში ანგლო-საქსები დაამარცა ნორვეგიის მეფე ოლაფ I-მა. XI საუკუნის დასაწყისში ეთელრედი ვიკინგებს სასტიკ წინააღმდეგობას უწევდა, მაგრამ 1013 წელს დანიის მეფე სვენ წვერფიწალამ (987-1014) ინგლისი დაიპყრო. ეთელრედი ნორმანდიაში გაიქცა, თუმცა შემდეგ ტახტის დაბრუნება მცირე ხნით მოახერხა. 1016 წელს აშინგტონის ბრძოლაში მისი ვაჟი, ედმუნდ რკინისმხარა, დაამარცხა კნუდ დიდმა. ინგლისის ისტორიაში დაიწყო დანიელი მეფეების მმართველობა (1016-1042). 1042 წელს ეთელრედის მეორე ვაჟის ედუარდ აღმსარებლის (1003-1066) გამეფებით აღდგა ანგლო-საქსთა ხელისუფლება. 1066 წლის 14 ოქტომბერს უესექსის დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი, ჰაროლდ გოდვინსონი, ჰასტინგსის ბრძოლაში ინგლისში შემოჭრილმა ნორმანებმა მოკლეს.

ანგლო-საქსებმა დინასტიის გაგრძელება სცადეს ედგარ ეთელინგის მეშვეობით, თუმცა მას რეალურად ქვეყანა არ უმართია. შემდგომში ინგლისის მეფემ, ჰენრი I-მა ცოლად შეირთო ედგარის დისშვილი, შოტლანდიის პრინცესა, მატილდა, რითიც ორი დინასტია ერთმანეთს დაუკავშირდა.

 დინასტიის წარმომადგენლები 
 უესექსის სამეფო 
 ეგბერტი (Egbert, 802 — 839)
 ეთელვულფი (Æthelwulf, 839 — 858)
 ეთელბალდი (Æthelbald, 858 — 860)
 ეთელბერტი (Æthelberht, 860 — 865) 
 ეთელრედ I (Æthelred, 865 — 871)
 ალფრედ დიდი (Alfred the Great, 871 — 899) 
 ედუარდ უფროსი (Edward the Elder, 899 — 924) 
 ათელსტანი (Æthelstan, 924 — 927)

 ინგლისის სამეფო 
 ათელსტანი (Æthelstan, 927 — 939) 
 ედმუნდ I (Edmund I, 939 — 946) 
 ედრედი (Edred, 946 — 955) 
 ედვი (Edwy, 955 — 959) 
 ედგარი (Edgar, 959 — 975) 
 ედუარდ წამებული (Edward the Martyr, 975 — 978) 
 ეთელრედ უწიგნური (Ethelred the Unready, 978 — 1013, 1014 — 1016) 
 ედმუნდ რკინისმხარა (Edmund Ironside, 1016)
 ედუარდ აღმსარებელი (Edward the Confessor, 1042 — 1066)
 ჰაროლდ გოდვინსონი (Harold II Godwinson, 1066)
 ედგარ ეთელინგი (Edgar Ætheling, 1066)

 იხილეთ აგრეთვე 
 ინგლისის მონარქების სია

 რესურსები ინტერნეტში 
 საქსი მეფეები - უესექსის დინასტია 
 ანგლო-საქსები — ბრიტანეთის მონარქების ოფიციალური გვერდი.

კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ისტორია
კატეგორია:დინასტიები