ბულგარები

მინი|ბულგარეთის პირველი იმპერია 800 წელს.
ბულგარები (ასევე ბოლგარები, ბულღარები, პროტო-ბულგარელები, ჰუნო-ბულგარები The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century, John Van Antwerp Fine, Publisher University of Michigan Press, 1991, ISBN 0-472-08149-7, p. 76.) — ნახევრად მომთაბარე ხალხი, რომლებიც VII საუკუნეში ცხოვრობდნენ ვოლგის ბულგარეთსა და პონტო-კასპიის სტეპებში.Random House Kernerman Webster's College Dictionary, © 2010 K Dictionaries Ltd. Copyright 2005, 1997, 1991 by Random Househttp://www.thefreedictionary.com/Bulgar ეთნიკურად ბულგარები მიიჩნევიან ოღურ თურქებად, სარმატულიEncyclopaedia Britannica OnlineRasho Rashev, Die Protobulgaren im 5.-7. Jahrhundert, Orbel, Sofia, 2005. (in Bulgarian, German summary) და ალანური ელემენტებით.Istituto italiano per il Medio ed Estremo Oriente, East and west, Vol. 21, 1971, p.214David Marshall Lang, The Bulgarians: from pagan times to the Ottoman conquest, Westview Press, 1976, p.39 სარმატული ელემენტები ბულგარების კულტურაში იწვევს კამათს იმის შესახებ, რომ ისინი იყვნენ გათურქებული სარმატები თუ პირიქით.Otto Maenchen-Helfen, The World of the Huns: Studies in Their History and Culture, University of California Press, 1973, p.443 მათ დასავლეთით მიგრაციის განმავლობაში ასევე განიცადეს სხვა ეთნიკური ჯგუფების გავლენა.The New Cambridge medieval history, Volume 4, Part 2, Cambridge University Press, 1995, ISBN 0-521-36292-X, p. 229.http://www.kroraina.com/p_bulgar/p_bulg2a.htm მათ ეთნოგენეზისში სავარაუდოდ ირანული, ალტაური და ურალური ეთნიკური ჯგუფებიც მონაწილეობდნენ.Anthropologischer Anzeiger, vol. 57-58, E. Schweizerbart'sche Verlagsbuchhandlung (E. Nägele), 1999, p.350

ვოლგა-ურალის რეგიონიდან წარმოშობის მიხედვით მათი ფესვები ზოგიერთი მკვლევარის მიხედვით შეიძლება მიდიოდეს ცენტრალურ აზიაში.The Huns, Rome and the Birth of Europe, Hyun Jin Kim, Cambridge University Press, 2013, ISBN 1107009065, pp. 137-155. მათ ერთ ადგილზე (პონტო-კასპიის სტეპებში) დამკვიდრება VII საუკუნეში დაიწყეს, სადაც 630 წელს შექმნეს სახანო დიდი ბულგარეთი. დიდი ბულგარეთი 668 წელს ხაზარებმა გაანადგურეს. 680 წელს ბულგარების ნაწილმა ასპარუხის მეთაურობით დაიპყრო ბიზანტიის იმპერიის პროვინციები და დააარსეს ბულგარეთის პირველი იმპერია. ბულგარების ამ სამეფომ X საუკუნისთვის განიცადა ძლიერი სლავიზაცია. მეორე ბულგარული სამეფო ვოლგის ბულგარეთი შეიქმნა 670 წელს. ვოლგის ბულგარებმა დამოუკიდებლობის შენარჩუნება მოახერხეს 1223 წელს მონღოლების პირველ შემოსევამდე. შედეგად ვოლგის ბულგარებმა მიიღეს კიპჩაკური ენა და ჩამოყალიბდნენ ვოლგის თათრებად.

 ეტიმოლოგია 
არ არსებობს სიტყვა ბულგარის ცალსახა გაგება. უმეტესობის აზრით, რომ ის მომდინარეობს თურქული ზმნიდან: bulğa ("შერევა", "ფუსფუსი") და მისგან ნაწარმოები სიტყვიდან: bulgak ("აჯანყება", "არეულობა").Bowersock, Glen W. & al. Late Antiquity: a Guide to the Postclassical World, p. 354. Harvard University Press, 1999. ISBN 0-674-51173-5.Karaty,O. In search of the lost tribe: the origins and making of the Croatian nation, pp 24-26  ნაწილი მეცნიერების მიიჩნევს, რომ ის მომდინარეობს სიტყვიდან: bel gur ("ხუთი კლანი").Karataty, Osman. In Search of the Lost Tribe: the Origins and Making of the Croatian Nation, p. 28.

 იხილეთ აგრეთვე 
ბულგარელები
მადარის ცხენოსანი
დიდი ბულგარეთი
ბულგარეთი (ვოლგა-კამა)

 ლიტერატურა 
 Zlatarski, V. N. [Васил Н. Златарски]. 1970 [1918]. История на българската държава през средните векове. Sofia: 2nd edition (II изд.) 1970 by Nauka i Izkustvo; 1st edition (I изд.) 1918.
 Curta, Florin, ed., with the assistance of Roman Kovalev. 2008. The other Europe in the Middle Ages: Avars, Bulgars, Khazars, and Cumans. BRILL.
 Viktor Aleksandrovich Shnirelʹman, Who gets the past?: competition for ancestors among non-Russian intellectuals in Russia, Woodrow Wilson Center Press, 1996, ISBN 0-8018-5221-8, ISBN 978-0-8018-5221-3. (Chapter The Rivalry for the Bulgar Legacy at Google Books).

 რესურსები ინტერნეტში 

Encyclopaedia Britannica Online - Arrival of the Bulgars

 სქოლიო 

კატეგორია:ბულგარეთის ისტორია
კატეგორია:თურქულენოვანი ხალხები
კატეგორია:ხალხთა დიდი გადასახლება