ვიეტნამურ-რუსული ტრანსკრიფცია

ვიეტნამური ენიდან საკუთარი სახელებისა და უთარგმნელი რეალიების გადმოსაცემად რუსულ ენაში გამოიყენებენ არა ლათინიზირებულ, არამედ საკუთარ, რუსულ პრაქტიკულ ტრანსკრიფციას. ვიეტნამურის პრაქტიკული ტრანსკრიფციის წესების ყველაზე უფრო ვრცელი ვერსია შემუშავებული იქნა საბჭოთა კავშირის გეოდეზიისა და კარტოგრაფიის ცენტრალური სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის მიერ, ხოლო დამტკიცებულ იქნა 1973 წელს.

 რეგიონალური განსხვავებები 

ვიეტნამური ენის სხვადასხვა დიალექტების ფონოლოგია არსებითად განსხვავდება ერთმანეთისაგან. ყველაზე გავრცელებულად ითვლება ჰანოისა (ჩრდილოური) და ჰოშიმინის (საიგონის, სამხრეთული) დიალექტების წარმოთქმითი ნორმები. თუმცა რუსულ-ვიეტნამური პრაქტიკული ტრანსკრიფცია იყენებს ძირითადად ჩრდილო-ცენტრალურ წარმოთქმას, რომელშიც კონსონანტური ფონემების ყველაზე დიდი რაოდენობაა.

 ვიეტნამურ-რუსული ტრანსკრიფცია 

 პრაქტიკული ტრანსკრიფციის ცხრილი 

ერთი ხაზსზედა და ოთხი ხაზსქვედა ნიშანი, რომლებიც ტონებს გამოსახავენ (. , ` , ´ , ̉ , ˜), კირილური ანბანით ტრანსკრიბირებისას არ გადმოიცემა. 

ორთოგრაფიაწარმოთქმარუსულად გადმოცემაaaăa: Bắc Cạn — Бакканâа âyэй — в слоге tây: Tây Ninh — Тэйниньей — в слоге plây: Plây Cu — Плейкуай — в остальных слогах: Châu Mây — Тяумайbбскch ть — перед ư: Chư Nam — Тьынамт — перед остальными гласными (которые записываются как я, е, ё, и, ю): An Châu — Антяу, Chơ Bờ — Тёбо, Chiêc — Тьек, Chich — Тить / ть — на конце слогов: Rạch Giá — Ратьзяd / з: Hải Dương — Хайзыонгд — в названиях, происходящих не из вьетнамского языка: Da (стиенг «река») — Да, Dak (мнонг. «река, озеро») — Дакđдее — после согласной: Sông Be — Шонгбеэ — после гласной: En — Энêе — после согласной и в сочетаниях iê и uyê: Yên Bái — Йенбайэ — после гласной: Huê — Хюэfфgг — кроме как перед igiзи — если отдельный слог: Gi Lang — Зилангзь — перед гласными ê и ư: Giưa — Зьыа, Giêm Hô — Зьемхоз — перед остальными гласными (которые записываются как я, е, ё, ю): Gia Lai — Зялай, Giòng Riêng — Зёнгрьенг, Giep — ЗепghгhхiПосле согласных; между согласными и гласными, кроме ê; в слогах qui, hui, khui, thui — и: Bi Đup — Бидуп, Na Nhiu — Наниу, й — после гласных, кроме ê: Hôi An — Хойанопускается — в сочетаниях типа g+i+X, где X любая гласная буква, кроме ê, ư: Giòng Riêng — Зёнгрьенгiêье: Điện Biên Phủ — Дьенбьенфуkкkhкх: Khánh Hòa — Кханьхоаlлmмnнngнг: Quảng Nam — Куангнамnghнг: Nghệ An — Нгеанnhнь (=н+е, ё, и, ю, я): Vinh — Виньoо — кроме как после ch, nh, giôо — кроме как после ch, nh, giơо кроме как после ch, nh, gi: Cần Thơ — Кантхоpп (встречается в начале слога только в иноязычных словах): Đình Lap — Диньлапphф: Phú Yên — Фуйенqк: Qui Hâu — Куихауrр: Rạch Giá — Ратьзя, Cam Ranh — Камраньsш: Sóc Trăng — Шокчанг, Sơn La — Шонла, Lạng Sơn — Лангшонtт: Tân An — Тананthтх: Phan Thiết — Фантхьетtrч: Quảng Trị — Куангчи, Nha Trang — Нячангuю — после ch, nh, gi, а также в сочетаниях uê, ui, uy, uyê, после h, kh, l, th, x: Huế — Хюэ, Nhu Quan — Нюкуан, Thui Phả — Тхюифау — в остальных случаях: Kon Tum — Контум, U Minh — Уминьui юи после h, kh, th: Thui Phả — Тхюифа юй после ch, nh, gi, l, x: Xui Vang — Сюйванг уи в слоге qui/quy: Quy — Куи уй в остальных случаях Bui Chu — Буйтюuy юи — после ch, nh, gi, l, x, в конце слога, оканчивающегося на согласную: Thanh Thuy — Тханьтхюи, Guiy Xuyen — Зюисюен уи — в остальных случаях: Quỳnh Lưu — Куиньлыуuyê юе — после ch, h, nh, gi, l, x: Xuyên — Сюен уе — в остальных случаях: Thai Nguyên — Тхайнгуен; Nguyên — Нгуенưы: Hải Dương — Хайзыонгvв: Việt Nâm — Вьетнамxc: Đồng Xuân — Донгсуан, Long Xuyên — Лонгсюенyй — в начале слога, после гласных, кроме u: Yên Bái — Йенбай, Chợ Thây Yên — Тётхайен (стечение yy и iy передаётся одной буквой «й»)и — после согласных и в сочетании uy: Mỹ Tho — Митхо, Lý — Ли.не передаётся в сочетании uyê: Xuyên — Сюенyêйе — в начале слога, кроме сочетания uyê

 იხილეთ აგრეთვე 

 პალადიუსის სისტემა
 კონცევიჩის სისტემა
 ჰიდეჰიკო ნაკაძავა
 პოლივანოვის სისტემა

 ლიტერატურა  

 Мурзаев Э. М.: Географические названия Вьетнама // Топонимия Востока. Исследования и материалы. — М., 1969.
 Мхитарян Т. Т.: Особенности передачи вьетнамских топонимов средствами русской графики // Топонимия Востока. — М., 1962.
 Сердюченко Г. П.: Вьетнамский язык // Сердюченко Г. П. Русская транскрипция для языков зарубежного Востока. — М.: Наука, 1967. Стр. 276—289.
 Стратанович Г. Г.: Проблемы уточнения этнонимов и топонимов Юго-Восточной Азии // Топонимия Востока. — М., 1962.
 Хоанг Тхи Тьяу: Названия рек Вьетнама // Топонимия Востока. Исследования и материалы. — М., 1969.
 Мхитарян Т. Т.: Фонетика вьетнамского языка. — М., 1959.
 Сандакова Л.Л.: Тюменева Е.И. Вьетнамский язык. Пособие по переводу для старших курсов. — М.: ООО "Восток-Запад", 2004. — С. 211. — 1000 экз. — ISBN 5-478-00020-5
 Глебова И., Ву Данг Ат: Начальный курс вьетнамского языка. — М.: Издательство ИМО, 1963. — С. 244. — 3150 экз. 

სქოლიო

კატეგორია:ვიეტნამური ენა
კატეგორია:კირილიცა
კატეგორია:ტრანსლიტერაცია
კატეგორია:ტრანსკრიფცია