ციმბირული საბჭოთა ენციკლოპედია

ციმბირული საბჭოთა ენციკლოპედია (ცსე) — რუსულენოვანი ენციკლოპედიური გამოცემა ციმბირის, შორეული აღმოსავლეთისა და ურალის  გეოგრაფიაზე, დემოგრაფიასა და სოციალური მდგომარეობაზე.
 ისტორია 
ციმბირული საბჭოთა ენციკლოპედია სსრკ-ის რეგიონული ენციკლოპედიების წინამორბედად შეიძლება ჩაითვალოს. თავდაპირველად ციმბირული ენციკლოპედიის გამოცემის საკითხი 1919 წელს დაისვა ტომსკში „ციმბირის კვლევის ინსტიტუტის“ მიერ. ამ ინიციატივას მხარს უჭერდა თეთრგვარდიელთა მოძრაობის ხელმძღვანელი ალექსანდრ კოლჩაკი. დასახული პროგრამის გახორციელება 1920 წელს დაიწყო, თუმცა საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებამ პროექტი დახურა. 1926 წელს  განათლებულ წრეებში ფუნდამენტურ შრომაზე ლაპარაკი განახლდა და უკვე ერთი წლის თავზე, 1927 წლის აპრილში, ორგბიურო შეიკრიბა და ადგილობრივი მეცნიერებისგან რედკოლეგია დამტკიცდა.

პირველი ტომი გაზეთ „პრავდასთან“ ერთად გამოიცა 10 000-იანი ტირაჟით, ხოლო მომდევნო ორი გაერთიანებულმა გამომცემლობა „ოგიზმა“ გამოსცა. 1929-32 წლებში ნოვოსიბირსკში 3 ტომი დაიბეჭდა, დაგეგმილი ორი ძირითადი და ერთი დამატებითი ტომის დაბეჭდვა კი ვეღარ მოხერხდა, რადგან გამოცემა დაიხურა. ენციკლოპედიის რედკოლეგიაში 500-ზე მეტი ადამიანი იყო გაერთიანებული. 

დაგეგმილი მეოთხე ტომის გამოცემა მხოლოდ 1992 წელს ნიუ-იორკში მოხერხდა გადარჩენილი მიკროფირისა და სასიგნალო ეგზემპლარების წყალობით, რომლებიც თავის დროზე სარედაქციო კოლეგიის წევრებისთვის ჰქონდათ დარიგებული.

 შემადგენლობა 
ენციკლოპედია ცოდნის თითქმის ყველა სფეროს მოიცავს, მაგრამ ფაქტების წყობისა და შინაარსის გადმოცემის მხრივ მარქსიზმ-ლენინიზმის საგრძნობი გავლენა ემჩნევა. 

 ტომი დასახელება  გამოცემის წელი 1  А — Ж (Аба — Жуя)  1929 2  З — К (Забайкалье — Кяхту)  1930-1931 3  Л — Н (лабаз — Някшинда)  1932 4  О — С (Обдорск — съезды)  1992 5  Т — Я  — 6  დამატებითი ტომი  — 

 სხვა საბჭოთა ენციკლოპედიები 
დედნისეული დასახელებაქართული დასახელებატომთა რაოდენობაგამოცემის წლებიУкраїнська радянська енциклопедіяუკრაინული საბჭოთა ენციკლოპედია17 1927—1934 ; 1959—1965 ; 1978—1985Ўзбек совет энциклопедиясиუზბეკური საბჭოთა ენციკლოპედია141971—1980Հայկական սովետական հանրագիտարանსომხური საბჭოთა ენციკლოპედია131974—1987Беларуская савецкая энцыклапедыяბელორუსული საბჭოთა ენციკლოპედია121969—1975ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიაქართული საბჭოთა ენციკლოპედია121975—1987Latvijas padomju enciklopēdijaლატვიური საბჭოთა ენციკლოპედია111981—1988Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасыაზერბაიჯანული საბჭოთა ენციკლოპედია101976—1987Қазақ кеңес энциклопедиясыყაზახური საბჭოთა ენციკლოპედია101972—1978Lietuviškoji tarybinė enciklopedijaლიტვური საბჭოთა ენციკლოპედია131976—1985Түркмен совет энциклопедиясыთურქმენული საბჭოთა ენციკლოპედია101974—1989Енчиклопедия советикэ молдовеняскэმოლდავური საბჭოთა ენციკლოპედია81970—1981Энциклопедияи советии тоҷикტაჯიკური საბჭოთა ენციკლოპედია81978—1988Eesti nõukogude entsüklopeediaესტონური საბჭოთა ენციკლოპედია8 ; 10+51968—1976 ; 1985—2006Кыргыз Совет Энциклопедиясыყირგიზული საბჭოთა ენციკლოპედია61976—1980Сибирская советская энциклопедияციმბირული საბჭოთა ენციკლოპედია4(დაგეგმ: 6) 1929—1933

 ლიტერატურა 
 О. И. Блинова , В. В. Палагина «„Сибирская советская энциклопедия“ как источник диалектной лексикографии», Томск: Томский университет, 1979.

კატეგორია:სსრკ-ის ენციკლოპედიები