ყვავისფრჩხილოვანი

ყვავისფრჩხილოვანი (ძვ. ყუავისფრჩხილოვანი) — ქართული დამწერლობის ერთ-ერთი თავისებური ხელი, სავარაუდოდ ხუცური (ნუსხური) დამწერლობის სახეობა. ამ მნიშვნელობით ეს სახელწოდება გვხვდება XVII-XVIII საუკუნეებში; მას მეფე არჩილ II იხსენიებს თავის თხზულებაში „საქართველოს ზნენი“, როგორც ქართული დამწერლობის განსაკუთრებულ სახეობად ხუცურის, მხედრულის, მრგლოვანისა და ასომთავრულის გვერდითივ. ჯავახიშვილი, ქართული დამწერლობათა-მცოდნეობა ანუ პალეოგრაფია, თბილისი, 1949, გვ. 114. უფრო ვრცელ განმარტებას იძლევა ანტონ კათალიკოსი; მასაც ყვავისფრჩხილოვანი თავის თანამედროვე საქართველოში გავრცელებულ წერის სახეობათა ჩამონათვალში მოჰყავსივ. ჯავახიშვილი, ქართული დამწერლობათა-მცოდნეობა ანუ პალეოგრაფია, თბილისი, 1949, გვ. 115 და განმარტავს, რომ „ყუავისფრჩხილოვანი ... ანუ ფურცლისა დასასრულსა ტაეპსა შინა იხმევიან და ანუ ყოველთა ფურცელთა შინა ყოვლადისა წიგნისათა“.

ანტონის ცნობაზე დაყრდნობითა და დამწერლობის სახელწოდებიდან გამომდინარე, ივანე ჯავახიშვილი თვლის, რომ ყვავისფრჩხილოვანი ხუცური წერის სახეობაა, იხმარებოდა წიგნის ან თითოეული გვერდის უკანასკნელი სტრიქონის დასაწერად და მისი ასოების მოყვანილობები მართლაც ფრინველთა კლანჭის მსგავსადაა მოკაუჭებული. ამგვარად შესრულებული უკანასკნელი ხაზი მართლაც გვხვდება ქართულ ხელნაწერებში, თუმცა საკმაოდ იშვიათია. ამის მიზეზად ჯავახიშვილი ასახელებს იმას, რომ ყვავისფრჩხილოვანი დამწერლობა კალიგრაფიულია და მხოლოდ განსაკუთრებულ, მხატვრული მიზნით შესრულებულ წიგნებში გამოიყენებოდა. ყვავისფრჩხილოვანი დამწერლობის ერთ-ერთ საუკეთესო ნიმუშად შეიძლება ჩაითვალოს მიქაელ მოდრეკილის იადგარიივ. ჯავახიშვილი, ქართული დამწერლობათა-მცოდნეობა ანუ პალეოგრაფია, თბილისი, 1949, გვ. 124.

 ლიტერატურა 
 ივ. ჯავახიშვილი, ქართული დამწერლობათა-მცოდნეობა ანუ პალეოგრაფია, თბილისი, 1949, გვ. 114-124

 სქოლიო 

კატეგორია:ნუსხური