დიმიტრი ერისთავი (ექიმი)

დიმიტრი (ტიტიკო)ფსევდონიმების ლექსიკონი ერისთავი  (დ. 9 თებერვალი, 1859, გორაბერეჟოული — გ. 17 დეკემბერი, 1924, იქვე) — ქართველი ექიმი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე.

ბიოგრაფია

დაიბადა ოზურგეთის მაზრის სოფელ გორაბერეჟოულში, 1859 წელს. მამა, კონსტანტინე ერისთავი, იყო მომრიგებელი შუამავალი ოზურგეთში. ბაბუა, ვახტანგ ერისთავი იყო მამია V გურიელის ბოქაულთუხუცესი. საშუალო განათლება მიიღო ქუთაისის კლასიკურ გიმნაზიაში. 1884 წელს დაამთავრა კიევის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. დირექციამ შესთავაზა, ასპირანტად დარჩენილიყო უნივერსიტეტში, მაგრამ ერისთავი დაუბრუნდა მშობლიურ გურიას. 1889 წლიდან მუშაობდა ნაგომრის სოფლის ექიმად.Кавказский календарь на 1890 год გვ. 364 1895 წელს გათავისუფლდა სამსახურიდან და ცოდნის გასაღრმაველბად კვლავ კიევის უნივერსიტეტს მიაშურა, სადაც ორი წელი დაჰყო. მუშაობდა სამხედრო სამედიცინო აკადემიაში. ამ პერიოდში ცოლად შეირთო ოტია დადიანის ასული ნინო.

1900 წელს დაინიშნა ოზურგეთის მაზრის ექიმად. იყო პირველი ექიმი, რომელიც კვალიფიციურ ქირურგიულ დახმარებას უწევდა გურიის მოსახლეობას. ამ დროს მთელ გურიას ერთი ექიმი და რამდენიმე ფერშალი ემსახურებოდა. მისი მოწადინებით გაიხსნა ქალაქში აფთიაქი. ერისთავმა ოზურგეთში საკუთარ სახლში საკუთარივე სახსრებით დაიწყო სტაციონარის მიშენება. მოგვიანებით სწორედ მისი სახლი იქნა გამოყენებული ქალაქის საავადმყოფოსთვის. ერისთავი უპირისპირდებოდა მეფის რუსეთის მმართველობას, სამედიცინო დამხარებას უწევდა ხელისუფლებისგან დევნილ ფირალებს.

1901 წლის 8 დეკემბერს აირჩიეს ქალაქ ოზურგეთის თვითმმართველობის ხმოსნად.

1912 წელს ერთ-ერთ მეჯლისზე, რომელიც ქუთაისში მცხოვრებმა თავადმა ქოჩაკიძემ გამართა, ერისთავმა ხელი არ ჩამოართვა ქუთაისის გუბერნატორ სლავოჩინსკის ამის გამო სლავოჩინსკიმ ჩამოაშორა ოზურგეთის მაზრას და ჯერ რაჭის მაზრაში გადაიყვანა ექიმად, იმავე წლის დეკემბერში კი შორაპანში გადაიყვანა. 1913 წელს ერისთავი ოზურგეთში დააბრუნეს. 1914-1915 წლებში ისევ იყო არჩეული თვითმმართველობის ხმოსნად და ამავდროულად იყო ქალაქისთავი. ქალაქის თვითმმართველობაში წარმოადგენდა მემარცხენე ოპოზიციას. იყო ქალაქში საშუალო სასწავლების გახსნის ერთ-ერთი მოთავე. დახმარებას უწევდა ქალაქის თეატრისა და კინოს მუშაობას, ზრუნავდა ქალაქის კეთილმოწყობაზე. 1916 წლიდან იყო „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების“ ოზურგეთის განყოფილების დაარსების ინიციატორი და გამგეობის თავმჯდომარე. 1917 წელს არჩეული იქნა აღმასკომის თავმჯდომარედ, შემდეგ ოზურგეთის დემოკრატიული საბჭოს წევრ-თავმჯდომარედ. 1919-1921 წლებში იყო სამაზრო ერობის ხმოსანი სოციალ-დემოკრატიული პარტიიდან.

სიცოცხლის უკანასკნელი წლები გაატარა მშობლიურ სოფელ გორაბერეჟოულში. გარდაიცვალა 1924 წლის 17 დეკემბერს. დაკრძალეს ოზურგეთში, საავადმყოფოს ეზოში. მოგვიანებით, ქუჩის გაფართოების გამო გადასვენებულ იქნა მოიდანახის სასაფლაოზე. დღეისათვის მისი საფლავი უცნობია.

შემოქმედება
დიმიტრი ერისთავი იყო მწერალი. მის შემოქმედებას მაღალ შეფასებას აძლევდნენ ალექსანდრე ხახანაშვილი, იოსებ გრიშაშვილი და სხვებიალექსანდრე ხახანაშვილი „ქართული სიტყვიერების ისტორია“ ტ 2, გვ 296-297 — 1913 წ.იოსებ გრიშაშვილი. „ლიტერატურული ნარკვევები“, გვ 374 — 1952 წ.. 1911 წელს ოზურგეთში გამოსცა ფსიქოლოგიური მოთხრობა „ნაწყვეტი დაუსრულებელი რომანისა“, ხოლო 1912 წელს მოხრობა „ვისი ბრალია?“. გურიაში 1905 წლის მოძრაობის შესაძებ დაწერა მოთხრობა „შავბნელი ძალები“. არის რამდენიმე ლექსისა და პიესის ავტორი. მისი ხელნაწერები დაცულია ოზურგეთის ისტორიულ მუზეუმში.

ლიტერატურა

"ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი" ტ. II - თბილისი, ეროვნული ბიბლიოთეკის გამომცემლობა, 2021. - გვ. 63
სიხარულიძე ი., „დიმიტრი ერისთავი - ღვაწლმოსილი მკურნალი და შემოქმედი : დაბადებიდან 150 წლისთავის გამო“, „საქართველოს ბიბლიოთეკა“, N4 გვ. 15 — თბილისი, 2011, ISSN 1512-0880. .
კუნჭულია გ., „ექიმი დიმიტრი ერისთავი“, ჟურნალი „თეატრი და ცხოვრება“ — 25 ივნისი, 1925 წ.

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 9 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1859
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1924
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ოზურგეთის მერები
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
დიმიტრი
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები