ელ-აიუნი

ელ-აიუნი (ასევე: ; ხასანია: ; სალიტერატურო არაბული:  , თარგმანი: "წყაროები") — ყველაზე დიდი ქალაქი დასავლეთ საჰარის სადავო ტერიტორიაზე, რომლის მოსახლეობა 2024 წლის მონაცემებით 262 791 ადამიანს შეადგენს. ქალაქი საჰარის არაბთა დემოკრატიული რესპუბლიკის დე იურე დედაქალაქია, თუმცა მას დე ფაქტო მაროკოს ადმინისტრაცია მართავს. ქალაქი ესპანელმა კოლონიზატორმა კაპიტანმა ანტონიო დე ორომ 1938 წელს დააარსა. 1958 წლიდან ის ესპანური საჰარას ადმინისტრაციული ცენტრი გახდა, რომლის ადმინისტრირებას ესპანეთის დასავლეთ აფრიკის გენერალური გუბერნატორი აწარმოებდა.

1976 წელს მაროკომ მოახდინა ქალაქის ოკუპაცია და დღემდე იმყოფება მისი ადმინისტრაციის ქვეშ.UN General Assembly Resolution 34/37 and UN General Assembly Resolution 35/19.  პოლისარიოს ფრონტი (ალჟირის მხარდაჭერით) იბრძვის დასავლეთ საჰარის საჰარის არაბთა დემოკრატიული რესპუბლიკად ჩამოყალიბებისთვის და ელ-აიუნს მიიჩნევს ოკუპირებულ დედაქალაქად.

2023 წლიდან ელ-აიუნი არის მაროკოს რეგიონის ელ-აიუნ-საკია-ელ-ჰამრას ადმინისტრაციული ცენტრი, რომელიც კვლავ გაეროს მისიის – MINURSO-ს ზედამხედველობის ქვეშაა.

ქალაქი მდებარეობს საგუია ელ-ჰამრას მშრალი მდინარის სამხრეთით, სადაც ესპანელი კოლონისტების მიერ აშენებული ძველი ქალაქი მდებარეობს.

 ისტორია 
ქალაქი ესპანელმა კაპიტანმა ანტონიო დე ორომ 1938 წელს დააარსა, როგორც პატარა სამხედრო ავანპოსტი, თუმცა სწრაფად გახდა ესპანური საჰარის ადმინისტრაციული და პოლიტიკური ცენტრი. ადგილმდებარეობა ორი მიზეზის გამო შეირჩა: წყლის არსებობა და სტრატეგიული სამხედრო პოზიცია, რომელსაც ეს ადგილი სთავაზობდა. მდინარე საგუია ელ-ჰამრას ნაპირებზე მდებარეობა ტარფაიასა და ბუჟდურის ნავსადგურებთან კარგ კომუნიკაციას უზრუნველყოფდა. ქალაქმა 1940-იან წლებში სწრაფი ეკონომიკური ზრდის პერიოდი გაიარა, რაც განპირობებული იყო ბუ-კრაას ტერიტორიაზე ფოსფატების უზარმაზარი საბადოების აღმოჩენით, რაც ფოსფატის ინდუსტრიას ამდიდრებდა.

1975 წელს ესპანელების გასვლის შემდეგ, ელ-აიუნი, დასავლეთ საჰარის დანარჩენ ნაწილთან ერთად მაროკომ შეიერთა. მას შემდეგ ქალაქში მაროკოელთა დიდი რაოდენობა გადავიდა საცხოვრებლად და ამჟამად მათი რიცხვი აჭარბებს ადგილობრივ მოსახლეობას, რომლებმაც თანდათანობით მიატოვეს ტრადიციული მომთაბარე ცხოვრების წესი.

ქალაქი სწრაფად აგრძელებს განვითარებას და სარგებლობს წყლის გამტკნარების ქარხნით. ქალაქის ურბანიზაციის ტემპი კვლავ აღემატება მაროკოს ურბანიზაციის ტემპს, თუმცა ადამიანის განვითარების ინდექსის უმეტესი მაჩვენებლებით ის ჩამორჩება სამხრეთ მაროკოს.

 მოსახლეობა 
 წელი მოსახლეობა ±% 1982  93 875  — 1994  136 950  +45,9 % 2004  183 691  +34,1 % 2014  217 732  +18,5 % 2024  262 791  +45,1 %

2024 წლის მონაცემებით ელ-აიუნის მოსახლეობა 262 791 ადამიანს შეადგენს და ის დასავლეთ საჰარის უდიდესი ქალაქია.

 ეკონომიკა 
ქალაქი რეგიონში თევზჭერისა და ფოსფატის მოპოვების ცენტრია. 2010 წელს ქვეყანა ევროპასთან ოფშორულ თევზჭერასთან დაკავშირებით ახალ თევზჭერის შეთანხმებაზე მოლაპარაკებებს აწარმოებდა.

 ტრანსპორტი 
ელ-აიუნს ემსახურება ჰასან I-ის საერთაშორისო აეროპორტი.

 განათლება 
2018 წელს დაარსდა ფრანსეზ ალიანსთან ასოცირებული ფრანგული სკოლა, ქალაქში ასევე მოქმედებს ესპანეთის მთავრობის საკუთრებაში არსებული ესპანური საერთაშორისო სკოლა, Colegio Español La Paz.

 სქოლიო 

კატეგორია:დასავლეთ საჰარის ქალაქები