დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში

დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში () — სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირი, მეტნაკლებად მნიშვნელოვანი და პრესტიჟული მსოფლიო ჩემპიონატის შემდეგ.

 ისტორია 
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი პირველად ჩატარდა 1977 წელს როგორც ტურნირი, რომელიც ღია იყო მხოლოდ დიდი ბრიტანეთის მოქალაქეობის მქონე მოთამაშეებისთვის. პირველი გათამაშებსი გამარჯვებული გახდა პეტსი ფეიგანი, რომელმაც ფინალში დუგ მაუნტჯოი დაამარცხა ანგარიშით 12:9 და მიიღო £ 2000.

წესები შეიცვალა 1984 წელს, როდესაც ტურნირზე მონაწილეობის უფლება მიიღო ყველა პროფესიონალმა (თუმცა 2005 წლამდე ამ ტიტულს მხოლოდ ბრიტანელები და ირლანდიელები იგებდნენ); აგრეთვე ტურნირმა მიიღო რეიტინგულის სტატუსი. მას შემდეგ დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი ყველა სხვა ტურნირზე მეტ ქულას იძლევა, გარდა მსოფლიო ჩემპიონატისა, რა თქმა უნდა.

ტურნირზე ბევრი დასამახსოვრებელი ფინალი იყო. 1980 წელს შედგა პროფესიონალურ ტურნირებზე სტივ დეივისის 73 გამარჯვებიდან პირველი. 1981 წელს დეივისისა და ტერი გრიფიტსის ფინალი საკმაოდ სანახაობრივი იყო. დეივისმა 16:3 გაიმარჯვა, მთელი დარჩენილი სეზონის განმავლობაში კი ეს მოთამაშეები ერთმანეთს ეჯიბრებოდნენ (ზედიზედ ოთხი ფინალი) მათი მოულოდნელი მარცხის წინ, რომელიც 1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის პირველ რაუნდზე განიცადეს. 1983 წელს ალექს ჰიგინსმა დაამარცხა დეივისი 16:15 მას შემდეგ, რაც პირველი სესია მშრალად წააგო — 0:7. ამ მატჩში დეივისის მარცხი თითქმის იმაზე უფრო მეტად ღირსშესანიშნავი გახდა, ვიდრე 1985 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე დენის ტეილორთან დამარცხება. 1985 წელს უილი ტორნმა ნამდვილი სიმტკიცე გამოავლინა დეივისის წინააღმდეგ თამაშისას. იგი თავიდან 13:10-ს ლიდერობდა დღის სესიის სტარტისთვის, მაგრამ შემდეგ მარტივ ლურჯ ბურთულას ააცილა და დამარცხდა 14:16. ამ გამარჯვებამ დეივისი გამოაცოცხლა მსოფლიო ჩემპიონატზე მძიმე მარცხის შემდეგ. ტორნმა მას შემდეგ ჯერაც ვერ მოიგო ვერც ერთი რეიტინგული ტურნირი. 1988 წელს დუგ მაუნტჯოიმ მოახერხა სტივენ ჰენდრისთვის ძლიერი წინააღმდეგობის გაწევა და გამარჯვებისკენ ლტოლვის წყალობით მოახერხა ახალგაზრდა ტალანტის დამარცხება (16:12), აგრეთვე იგი გახდა რეიტინგული ტურნირის ყველაზე ხანდაზმული გამარჯვებული. უფრო მეტად გასაკვირი ისაა, რომ მანამდე მან მოიგო Mercantile Credit Classic და გახდა იმ დროისთვის ერთ-ერთი იმ ოთხი მოთამაშიდან, რომლებმაც მოახერხეს ზედიზედ ორი ტურნირის მოგება. 1989 წელს სტივენ ჰენდრიმ დეივისის დამარცხება ისევე მარტივად მოახერხა, როგორც ეს უკანასკნელი ახერხებდა რამდენიმე წლის წინ. შემდეგ წელს ჰენდრიმ კვლავ დაამარცხა დეივისი ანგარიშით 16:15. სტივმა აღნიშნა, რომ ჰენდრიმ გასაოცარი სიმტკიცე გამოავლინა. 1993 წელს უკვე თვითონ ჰენდრი დამარცხდა ფინალში 17 წლის რონი ო'სალივანთან. ო'სალივანი მაშინ დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატის ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა გამარჯვებული გახდა (ერთი კვირის შემდეგ მას 18 შეუსრულდა).

2005 წელს სტივ დეივისი 1990-იანების შემდეგ პირველად გავიდა დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატის ფინალში. ეს ფინალი მის კარიერაში მეასე გახდა. დეივისი შეხვდა დინ ჯუნხუის, რომელთანაც 6:10 დათმო. ამ ჩემპიონატზე დაფიქსირდა ფინალისტთა შორის ყველაზე დიდი ასაკობრივი სხვაობა (დეივისი 38 წლის, მოწინააღმდეგე მხოლოდ 18-ის). აღსანიშნავია ისიც, რომ უკანასკნელი 23-წლიანი გამოსვლების განმავლობაში დეივისმა ამ ტურნირზე ყველაზე მაღალი ბრეიკი გააკეთა — 145 ქულა. დღემდე სტივ დეივისს ყველაზე მეტჯერ აქვს მოგებული ამ ტურნირის ტიტული — იგი დიდი ბრიტანეთის ექვსგზის ჩემპიონია. 2006 წელს სტივენ ჰენდრის, რომელიც ფინალში გავიდა, შეეძლო მისი მაჩვენებლის გამეორება, მაგრამ იგი პიტერ ებდონთან დამარცხდა 6:10.

2009 წელს დინ ჯუნხუიმ დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი კარიერაში მეორედ მოიგო. დღემდე იგი ერთადერთი არაბრიტანელი სნუკერისტია, რომელმაც ერთზე მეტჯერ მოიგო ეს ტურნირი.

სხვადასხვა დროს დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატს ასპონსორებდა სხვადასხვა ფირმები, როგორებიცაა Coral, Tennents, Royal Liver Assurance, Liverpool Victoria, Travis Perkins, Maplin Electronics, Pukka-Pies, 12bet.com და ამჟამად williamhill.com. ამ ტურნირს ტელევიზიაში პირდაპირ ეთერში აშუქებს BBC. ტარდება წლის ბოლოს (როგორც წესი, დეკემბრის დასაწყისში ან შუა რიცხვებში).

დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატზე დაფიქსირებულია 11 მაქსიმალური ბრეიკი: ორ-ორჯერ სტივენ ჰენდრისა (1995 და 1999) და რონი ო’სალივანის (2007 და 2014), თითოჯერ უილი თორნის (1987 — პირველი მაქსიმუმი ამ ტურნირზ), პიტერ ებდონის (1992), ნიკ დაისონის (2000), დინ ჯუნხუის (2008), ჯონ ჰიგინსის (2012) და მარკ სელბის (2013).

 გამარჯვებულები 

 წელი გამარჯვებული ფინალისტი ანგარიში სეზონი არარეიტინგული 1977  პეტსი ფეიგანი  დუგ მაუნტჯოი 12:9 1977/78 1978  დუგ მაუნტჯოი  დევიდ ტეილორი 15:9 1978/79 1979  ჯონ ვირგო  ტერი გრიფითსი 14:13 1979/80 1980  სტივ დეივისი  ალექს ჰიგინსი 16:6 1980/81 1981  სტივ დეივისი  ტერი გრიფითსი 16:3 1981/82 1982  ტერი გრიფითსი  ალექს ჰიგინსი 16:15 1982/83 1983  ალექს ჰიგინსი  სტივ დეივისი 16:15 1983/84რეიტინგული 1984  სტივ დეივისი  ალექს ჰიგინსი 16:8 1984/85 1985  სტივ დეივისი  უილი თორნი 16:14 1985/86 1986  სტივ დეივისი  ნილ ფუდსი 16:7 1986/87 1987  სტივ დეივისი  ჯიმი უაიტი 16:14 1987/88 1988  დუგ მაუნტჯოი  სტივენ ჰენდრი 16:12 1988/89 1989  სტივენ ჰენდრი  სტივ დეივისი 16:12 1989/90 1990  სტივენ ჰენდრი  სტივ დეივისი 16:15 1990/91 1991  ჯონ პეროტი  ჯიმი უაიტი 16:13 1991/92 1992  ჯიმი უაიტი  ჯონ პეროტი 16:9 1992/93 1993  რონი ო’სალივანი  სტივენ ჰენდრი 10:6 1993/94 1994  სტივენ ჰენდრი  კენ დოერტი 10:5 1994/95 1995  სტივენ ჰენდრი  პიტერ ებდონი 10:3 1995/96 1996  სტივენ ჰენდრი  ჯონ ჰიგინსი 10:9 1996/97 1997  რონი ო’სალივანი  სტივენ ჰენდრი 10:6 1997/98 1998  ჯონ ჰიგინსი  მეთიუ სტივენსი 10:6 1998/99 1999  მარკ უილიამსი  მეთიუ სტივენსი 10:8 1999/00 2000  ჯონ ჰიგინსი  მარკ უილიამსი 10:4 2000/01 2001  რონი ო’სალივანი  კენ დოერტი 10:1 2001/02 2002  მარკ უილიამსი  კენ დოერტი 10:9 2002/03 2003  მეთიუ სტივენსი  სტივენ ჰენდრი 10:8 2003/04 2004  სტივენ მაგუაიერი  დევიდ გრეი 10:1 2004/05 2005  დინ ჯუნხუი  სტივ დეივისი 10:6 2005/06 2006  პიტერ ებდონი  სტივენ ჰენდრი 10:6 2006/07 2007  რონი ო’სალივანი  სტივენ მაგუაიერი 10:2 2007/08 2008  შონ მერფი  მარკო ფუ 10:9 2008/09 2009  დინ ჯუნხუი  ჯონ ჰიგინსი 10:8 2009/10 2010  ჯონ ჰიგინსი  მარკ უილიამსი 10:9 2010/11 2011  ჯად ტრამპი  მარკ ალენი 10:8 2011/12 2012  მარკ სელბი  შონ მერფი 10:6 2012/13 2013  ნილ რობერტსონი  მარკ სელბი 10:7 2013/14 2014  რონი ო’სალივანი  ჯად ტრამპი 10:9 2014/15

 რესურსები ინტერნეტში 
 კრის ტერნერის არქივი