მთვარის ცისარტყელა

მთვარის ცისარტყელა ან ღამის ცისარტყელა — იშვიათი ატმოსფერული ოპტიკური მოვლენა. ჩვეულებრივი ცისარტყელისგან განსხვავებით, ღამის ცისარტყელა არა მზის, არამედ მთვარის ნათებითაა გამოწვეული. ამ მოვლენის შესახებ ჯერ კიდევ ანტიკური საბერძნეთის ფილოსოფოსი არისტოტელე წერდა თავის ნაშრომში „მეტეოროლოგია“.

დღის ცისარტყელისგან განსხვავებით, მთვარის ცისარტყელა ჩვეულებრივ თეთრად ჩანს, მაგრამ სინამდვილეში, ისიც ფერადია. ამის მიზეზი ის არის, რომ ღამით მთვარის სინათლე ძალიან სუსტია თვალის ფოტორეცეპტორების ასაღგზნებად და ადამიანისთვის რთულია მთვარის ცისარტყელის ფერების გარჩევა. გარდა ამისა, მთვარის ცისარტყელა გაცილებით უფრო მკრთალია, ვიდრე დღის, რადგანაც მთვარე უფრო ნაკლებ სინათლეს გამოსცემს, ვიდრე მზე.

ყველაზე კაშკაშა ღამის ცისარტყელის დანახვა შესაძლებელია სავსე მთვარის ან სავსე მთვარესთან მიახლოვებული ფაზის დროს. ასეთი ცისარტყელა ჩნდება ბნელ ცაზე, როდესაც მთვარე ცაზე არც თუ ისე ზემოთაა. გარდა ამისა, აუცილებელია, რომ მთვარის სინათლეს წყლის წვეთები ირეკლავდეს (ჩვეულებრივ წვიმის ან ჩანჩქერის).

 მთვარის ცისარტყელის შემჩნევის ცნობილი ადგილები 
მსოფლიოში არც თუ ისე ბევრი ადგილია, სადაც მთვარის ცისარტყელის შემჩნევაა შესაძლებელი. არც თუ ისე ხშირად ასეთ ცისარტყელას ხედავენ კამბერლენდის ჩანჩქერზე აშშ-ში, ზაილიის ალატაუს ქედიდან, რომელიც ტიან-შანის ჩრდილო-დასავლეთითაა, ვიქტორიას ჩანჩქერთან ზამბიისა და ზიმბაბვეს საზღვარზე და იამალის ნახევარკუნძულზე. ასევე ამ მოვლენის ხშირად შემჩნევა შესაძლებელია აშშ-ის იოსემიტის ეროვნულ პარკში.

 გავლენა კულტურაზე 
 არსებობს ლიტერატურული პრემია „მთვარის ცისარტყელა“, რომლითაც ფანტასტიკის ჟანრში დიდი მიღწვების მქონე მწერლებს აჯილდოებენПремия «Лунная радуга» на сайте «Лаборатория
Фантастики».

 რესურსები ინტერნეტში 
 ღამის ცისარტყელა  
 მთვარის ცისარტყელის ვიდეო
 ღამის ცისარტყელა ტიან შანზე .
 მთვარის ცისარტყელა ვიქტორიას ჩანჩქერზე  (სურათები)
 მთვარის ცისარტყელის სურათები
 მთვარის ცისარტყელა ახალ ზელანდიაში (სურათები)
 როგორ გადავუღოთ ღამის ცისარტყელას 
 მთვარის ცისარტყელა 
 მთვარის ცისარტყელის გადაღების განსაკუთრებულობები 

 იხილეთ აგრეთვე 
ცისარტყელა

 სქოლიო 

კატეგორია:ბუნებრივი მოვლენები
კატეგორია:მთვარე
კატეგორია:ატმოსფერული ოპტიკური მოვლენები