საბჭოთა კავშირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

საბჭოთა კავშირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები — ეროვნული საფეხბურთო გუნდი, რომელიც 1924–1991 წლებში საბჭოთა კავშირს საერთაშორისო საფეხბურთო ტურნირებსა და შეხვედრებზე წარმოადგენდა. ნაკრების კონტროლს და ხელმძღვანელობას ახორციელებდა საბჭოთა კავშირის ფეხბურთის ფედერაცია. ნაკრებმა საუკეთესო შედეგს საერთაშორისო ასპარეზზე 1960 წელს მიაღწია, როდესაც ევროპის ერთა თასი მოიპოვა.

საბჭოთა კავშირის ნაკრებმა 1991 წელს შეწყვიტა არსებობა საბჭოთა კავშირის დაშლასთან ერთად. მისი სამართალმემკვიდრე გახდა დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები, რომელიც წარმოადგენდა იმ თერმეტ ყოფილ საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკას, რომლებიც გახდნენ დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის წევრები და ასევე საქართველოს, რომელიც არ იყო ორგანიზაციის წევრი. ბალტიისპირეთის ქვეყნებმა  — ესტონეთმა, ლიეტუვამ და ლატვიამ, რომლებიც საქართველოს მსგავსად არ იყვნენ დსთ-ს წევრები, საკუთარი ეროვნული ნაკრებები ჩამოაყალიბეს და არ შეუერთდნენ დსთ-ს საფეხბურთო ნაკრებს. 1992 წლის ევროპის ჩემპიონატის შემდეგ დსთ-ს ნაკრებმაც შეწყვიტა არსებობა და დსთ-ს ნაკრების წევრმა თორმეტივე ქვეყანამ, მათ შორის საქართველომ, საკუთარი ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები ჩამოაყალიბეს.

 პირველი ნაბიჯები 

ხანგრძლივი შესვენების შემდეგ, რაც პირველ მსოფლიო ომთან, ოქტომბრის რევოლუციასთან და შემდგომ უკვე რუსეთის სამოქალაქო ომთან დაკავშირებული მოვლენებით იყო გამოწვეული, რუსეთის ნაკრები 1923 წელს რუსეთის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკის საფეხბურთო ნაკრების სახელით, მისივე დროშის ქვეშ შეიკრიბა. იმ დროს გუნდმა სამი შეხვედრა გამართა ევროპაში — ესტონეთის, ნორვეგიისა და შვედეთის ეროვნულ გუნდებთან და სამივე შეხვედრაში გამარჯვება მოიპოვა (საერთო ანგარიშით 9–5). 

რაც შეეხება საბჭოთა კავშირის ეროვნულ ნაკრებს, იგი პირველად 1924 წლის ბოლოს შეიკრიბა. პირველი საერთაშორისო მატჩი გუნდმა მოსკოვში, იმავე წლის 16 ნოემბერს, თურქეთის საფეხბურთო ნაკრებთან გამართა. შეხვედრა საბჭოთა ფეხბურთელთა გამარჯვებით, ანგარიშით — 3–0 დამთავრდა.

შემდგომი 11 წლის განმავლობაში (1925–1935) საბჭოთა კავშირის ეროვნულმა ნაკრებმა 40-ზე მეტი საერთაშორისო შეხვედრა ჩაატარა, მათგან მხოლოდ ოთხი საშინაო. ამ შეხვედრათა უმრავლესობაში მათ მეტოქეებს თურქეთის სხვადასხვა ნაკრები გუნდები და წითელი სპორტული ინტერნაციონალის შემადგენლობაში შემავალი გერმანიის მშრომელთა სპორტული კავშირის გუნდები წარმოადგენდნენ (16–16 მატჩი). ამას გარდა, შეხვედრები ჩატარდა სკანდინავიისა და ავსტრიის საფეხბურთო კლუბებსა და მშრომელთა ნაკრებებთან, ასევე, ლატვიისა და ნორვეგიის ნაკრებებთან. ყველა ამ შეხვედრათა საერთო შედეგი — 32-ზე მეტი გამარჯვება (ლატვიის გუნდებთან ჩატარებული შეხვედრების რაოდენობა უცნობი რჩება), 5 ფრე და 2 წაგება. ჩატარებული შეხვედრების ფარგლებში ნაკრების საუკეთესო ბომბარდირები მიხეილ ბუტუსოვიМихаил Павлович Бутусов (5 (17) июня 1900, Санкт-Петербург, Российская империя — 11 апреля 1963, Ленинград, СССР) — российский, советский футболист, хоккеист и футбольный тренер. Заслуженный мастер спорта СССР (1934). და ფიოდორ სელინიФёдор Ильич Селин (23 февраля (7 марта) 1899, Тула, Тульская губерния, Российская империя — 8 октября 1960, Москва, РСФСР, СССР) — российский и советский футболист, полузащитник. Заслуженный мастер спорта СССР (1934). გახდნენ.

 მიღწევები 

 მსოფლიო ჩემპიონატები 
 მეოთხე ადგილი: 1966 (მწვრთნელი — ნიკოლაი მოროზოვი)

 ევროპის ჩემპიონატები 
 ჩემპიონი: 1960 (მწვრთნელი — გავრილ კაჩალინი)
 ვიცე-ჩემპიონი: 1964 (მწვრთნელი — კონსტანტინე ბესკოვი)
 ვიცე-ჩემპიონი: 1972 (მწვრთნელი — ალექსანდრე პონომარიოვი)
 ვიცე-ჩემპიონი: 1988 (მწვრთნელი — ვალერი ლობანოვსკი)

 ოლიმპიური თამაშები 
 ჩემპიონი: 1956 (მწვრთნელი — გავრილ კაჩალინი)
 ჩემპიონი: 1988 (მწვრთნელი — ანატოლი ბიშოვეცი)
 ბრინჯაოს პრიზიორი: 1972 (მწვრთნელი — ალექსანდრე პონომარიოვი)
 ბრინჯაოს პრიზიორი: 1976 (მწვრთნელი — ვალერი ლობანოვსკი)
 ბრინჯაოს პრიზიორი: 1980 (მწვრთნელი — კონსტანტინე ბესკოვი)

 საერთაშორისო ტურნირებზე გამოსვლების სტატისტიკა 

 მსოფლიო ჩემპიონატები 
ფინალური ტურნირებიშესარჩევი ტურნირებიწელიშედეგიადგილი       შემადგენლობა ადგილი       1930არ მონაწილეობდაარ მონაწილეობდა 1934 1938 1950 1954 1958მეოთხედფინალი7521256შემადგენლობა1/3*5401183 1962მეოთხედფინალი6421197შემადგენლობა1/34400113 19664 ადგილი46402106შემადგენლობა1/46501196 1970მეოთხედფინალი5421162შემადგენლობა1/3431081 1974შესარჩევი ეტაპი ვერ გადალახა1/3**531152 19782/3420253 1982მეორე ჯგუფური ეტაპი7522174შემადგენლობა1/58620202 19861/8 ფინალი104211125შემადგენლობა2/58422138 1990ჯგუფური ეტაპი17310244შემადგენლობა1/58431114სულსაუკეთესო: 4 ადგილიმონაწილეობა: 7/143115610533452359811032
 * — გაიმარჯვა დამატებით შეხვედრაში;
 ** — ჩილეს ნაკრებთან გასამართ შეხვედრაზე გამოუცხადებლობის გამო ჩაეთვალა ტექნიკური წაგება.

 ევროპის ჩემპიონატები 
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!colspan=10|ფინალური ტურნირები
! style="width:1%;" rowspan=11|
!colspan=7|შესარჩევი ტურნირები
|-
!წელი
!შედეგი
!ადგილი
! 
! 
! 
! 
! 
! 
! შემადგენლობა
! ადგილი
! 
! 
! 
! 
! 
! 
|-bgcolor=Gold
| 1960
|ჩემპიონი
|1
|2
|2
|0
|0
|5
|1
|შემადგენლობა
|bgcolor=ccffcc|ნახევარფინალი
|2
|2
|0
|0
|4
|1
|-bgcolor=Silver
| 1964
|ფინალისტი
|2
|2
|1
|0
|1
|4
|2
|შემადგენლობა
|bgcolor=ccffcc|ნახევარფინალი
|4
|2
|2
|0
|7
|3
|-bgcolor=beige
| 1968
|4 ადგილი
|4
|2
|0
|1
|1
|0
|2
|შემადგენლობა
|bgcolor=ccffcc|ნახევარფინალი
|8
|6
|0
|2
|19
|8
|-bgcolor=Silver
| 1972
|ფინალისტი
|2
|2
|1
|0
|1
|1
|3
|შემადგენლობა
|bgcolor=ccffcc|ნახევარფინალი
|8
|5
|3
|0
|16
|4
|-
| 1976
|rowspan=3 colspan=9|შესარჩევი ეტაპი ვერ გადალახა
|1/4 ფინალი
|8
|4
|1
|3
|12
|10
|-
| 1980
|4/4
|6
|1
|3
|2
|7
|8
|-
| 1984
|2/4
|6
|4
|1
|1
|11
|2
|-bgcolor=Silver
| 1988
|ფინალისტი
|2|5|3|1|1|7|4'|შემადგენლობა
|bgcolor=ccffcc|1/5
|8
|5
|3
|0
|14
|3
|-
| 1992
|colspan=9|მონაწილეობდა როგორც დსთ-ს ნაკრები|bgcolor=ccffcc|1/5
|8
|5
|3
|0
|13
|2
|-
!სულ
!1 ტიტული
!მონაწილეობა: 5/8
!13
!7
!2
!4
!17
!12
!
!
!
!58
!34
!16
!8
!103
!41
|-
|}

მოთამაშეები

 ჩატარებული მატჩების მიხედვით 

#ფეხბურთელიკარიერამატჩიგოლი1ოლეგ ბლოხინი1972–1988112422რინატ დასაევი1979–19909103ალბერტ შესტერნიოვი 1961–19719004ანატოლი დემიანენკო 1981–19908065ვლადიმერ ბესონოვი 1977–19907946ლევ იაშინი 1954–19677807სერგეი ალეინიკოვი*1984–19917768მურთაზ ხურცილავა 1965–19736969ოლეგ პროტასოვი*1984–1991682910ვალერი ვორონინი1960–196866511ოლეგ კუზნეცოვი*1986–199163112ვლადიმერ კაპლიჩნი 1968–197462013ვალენტინ ივანოვი 1956–1965592614ვაგიზ ხიდიატულინი 1978–199058615გენადი ლიტოვჩენკო*1984–1990581516ვიქტორ კოლოტოვი 1970–1978552217იგორ ნეტო 1952–196554418იგორ ჩისლენკო 1959–1968532019ევგენი ლოვჩევი 1969–197752120ანატოლი ბანიშევსკი1965–19725019

 ბომბარდირები 

#ფეხბურთელიკარიერაგოლი (მატჩი)Pct.1ოლეგ ბლოხინი 1972–198842 (112)2ოლეგ პროტასოვი 1984–199129 (68)3ვალენტინ ივანოვი 1956–196526 (59)4ედუარდ სტრელცოვი1955–196825 (38)5ვიქტორ კოლოტოვი1970–197822 (55)6ვიქტორ პონედელნიკი1960–196620 (29)იგორ ჩისლენკო 1959–196820 (53)8ანატოლი ბანიშევსკი1965–197219 (50)9ანატოლი ილინი 1952–195916 (31)10ანატოლი ბიშოვეცი 1966–197215 (39)გენადი ლიტოვჩენკო1984–199014 (57)12ფიოდორ ჩერენკოვი 1979–199012 (34)13სერგეი სალნიკოვი 1954–195811 (20)ვლადიმერ ონიშჩენკო 1972–197711 (44)სლავა მეტრეველი 1958–197011 (48)16ნიკიტა სიმონიანი1954–195810 (20)რამაზ შენგელია 1979–198310 (26)იური გავრილოვი1978–198510 (46)
1991 წლის დეკემბერში სოვეტსკი სპორტში'' გამოქვეყნებული სტატისტიკის მიხედვით.საუკეთესო ბომბარდირები.

 ნაკრების ფორმები წლების მიხედვით 

 რესურსები ინტერნეტში 

 Soviet Union - List of International Matches
 Russia/USSR - List of International Matches
 Russia (Soviet Union) National Football Team 
 Team history 
 Сайт, посвящённый сборным России, СССР и СНГ 
 Все сборные СССР и России по футболу
 Медиа библиотека Сборной СССР по футболу
 Блестит только золото
 Детско-юношеские футбольные соревнования в СССР
 Архив РСССФ о игроках сборной СССР, сыгравших наибольшое количество матчей и забивших наибольшее количество голов

სქოლიო

კატეგორია:ევროპის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები