ტოლანი

ტოლანი () — მესოამერიკული მითოლოგემა, რომელიც ლიტერატურაში გვხვდება, როგორც ქალაქის სახელი. ხშირად ასოცირდება ტოლტეკების დედაქალაქ ტულასთან. ამ ტერმინის მითოლოგიური კავშირით სამოთხესთან, ბევრი დასახლება მესოამერიკაში შეიცავს გამომსახველობითი პატივისცემის სუფიქსებს tol- ან tul- (ტოლა, ტულა-ჰიკოკოტიტლანი, ჩოლულა, ტოლულა, აცტეკების დედაქალაქ ტენოჩტიტლანს ასევე უწოდებდნენ „ტოლან ტენოჩტიტლანი“). 

სიტყვა tollan-ის და მისი ერთფუძიანი სიტყვების ეტიმოლოგია დაკავშირებულია ლერწამთან. დასახელება Tula, Tollan და Tulán მომდინარეობს სიტყვიდან  ან  tullin, რომლებიც აღნიშნავენ „ადგილი ლერწამთან“. 

მითოლოგიის მიხედვით, ტოლანი ფრთიანი გველის, კეცალკოატლის, დედაქალაქი იყო, მესოამერიკული ვერსიით კი — სამოთხე დედამიწაზე. ქალაქში კეცალკოატლის ოთხი სახლი იყო: დასავლეთი აგებული იყო მწვანე ნეფრიტით, აღმოსავლეთი — ყვითელი ოქროთი, ჩრდილოეთი — ვარდისფერი სადაფით, ხოლო სამხრეთი — თეთრი სადაფით. ყველა სახლი დაფარული იყო ფირუზის მოზაიკითა და კეცალის ფრთებით.რ. კინჟალოვი სამოთხის სახე: მითიდან უტოპიამდე. ტამოანჩანი, ტლალოკანი, მეტნალი და ტოლანი ტესკატლიპოკასთან დამარცხების შემდეგ, ფრთიანი გველი ტოლანში წავიდა და დაიბარა, რომ დაბრუნდებოდა.

ჩიჩენ-იცაში ბურთის სათამაშო სტადიონზე ნაპოვნი გამოსახულებები მოწმობენ კეცალკოატლის ადგილობრივ კულტზე, რამაც ამ ქალაქს საშუალება მისცა მითური ტოლანის როლში იქნეს განხილული.Jeff Karl Kowalski, Cynthia Kristan-Graham, Dumbarton Oaks Twin Tollans: Chichén Itzá, Tula, and the epiclassic to early postclassic Mesoamerican world. — 2007. — С. 7. — 640 გვ.

 რესურსები ინტერნეტში 
 Соди Д. Великие культуры Месоамерики: Пер. с испан. — М. Знание, 1985. 208 c., ил.

 სქოილიო 

კატეგორია:აცტეკები
კატეგორია:აცტეკების მითოლოგია
კატეგორია:მითური სახელმწიფოები