ოქონის მონასტერი

ოქონის მონასტერი — ისტორიული მონასტერი გურიაში, სოფელ აცანაში, ოქონის მთაზე.

ისტორია
გადმოცემის თანახმად ოქონა დასავლეთ საქართველოს პატრიარქ მალაქია გურიელის დროს აიგო. ის მოხსენიებული იყო მონასტრის კედლებზე. თუმცა არქეოლოგიური კვალი მონასტერში IX საუკუნიდან ჩანს. კედლებზე აგრეთვე ნაპოვნია ჭანუყვაძეების, ბერიძეების და ორატაძეების (ურატაძე) საგვარეულო წარწერები. ცნობილია ისიც, რომ გურიელის შემდგომ მონასტრის მართვა კობალაძეებმა გააგრძელეს.

ოქონის მამათა მონასტერი მოიცავდა მაცხოვრის სახელზე აგებულ ეკლესიასა და გალავანს. გალავანში სათოფურები იყო დატანებული. ეკლესიამდე გალავნიდან გრძელი ქვის კიბე მიდიოდა. ეკლესია წარმოადგენდა  XVII საუკუნის ბაზილიკას. მისი სიგრძე 6,4, სიგანე კი 3,5 მეტრი იყო. აგებული იყო ნაცრისფერი თლილი კვადრებით. საკურთხევლის მარჯვენა ნიშში იყო წარწერა, რომლის მიხედვით ტაძრის ძვირფასი ნივთები ქრისტეფორე კობალაძემ მოაჭედინა. ტაძარი შიგნით მოხატული იყო, ორი ფრესკიდან ერთი სწორედ ქრისტეფორე კობალაძისა. მონასტერი სწორედ სივიწროვის გამო მიატოვეს. 1873 წელს ის უკვე მიტოვებული იყო.

1897 წელს ადგილობრივი მღვდლის, ჩხაიძის თაოსნობით ძველი შენობა ნაწილობრივ დაშალეს, ხელახლა ააშენეს დასავლეთის მხარე და შეაკეთეს სხვა კედლები, შენობას დააშენეს გუმბათი. ზოგიერთი ფრესკა და წარწერა განადგურდა, ხოლო საკურთხევლის მხატვრობა ხელუხლებელი დარჩა. ეკლესიის გადაკეთებამ და სიძველეების განადგურებამ საზოგადოების უკმაყოფილება გამოიწვია. ამის გამო გაზეთ „კვალი“ ფურცლებმზე (NN30, 33, 35, 38) გაიმართა პოლემიკა გრიგოლ კობიძესა (გ. ციმბირელისშვილის ფსევდონიმით) და მღვდლებს სილიბისტრო და დიომიდე ჩხაიძეებს შორის.

ამავდროულად მსგავსი რემონტი იმავე ხანებში ჩაუტარეს აკეთის მაცხოვრის ტაძარს ისე, რომ არანაირი კვალი ქართული კულტურისა შიგ არ დატოვეს. 1897 წელს გარემონტებული ოქონას ეკლესიამ 1932 წელს ააფეთქა საბჭოთა ხელისუფლებამ.

თანამედროვეობა
აფეთქების შემდეგ ძეგლი უკვე იმდენად იყო დაზიანებული, რომ მხოლოდ ფუნდამენტის დონეზე იკითხებოდა. 2005 წელს დაიწყო ადგილობრივი ძალებით მისი გაწმენდა-გათხრები, აღმოჩნდა ღვთისმშობლის ფრესკა (ახლა ტაძარშია), სახედრის თავის ქანდაკების ფრაგმენტი (ამჟამად ჭიშკრის ბოძზეა), მაგრამ მაშინ საქმე შეჩერდა. 2010 წელს დაიწყო ძველ ნაეკლესიარზე ახალი, ჯვარ-გუმბათოვანი ტაძრის მშენებლობა. ძველი გალავნის მხოლოდ ერთი სვეტია შემორჩენილი. 2016 წლის ზაფხულში აცანელებმა ოფიშტიის ხიდიდან გამოასვენეს ოთხკუთხედი, გათლილი ქვა, რომელზეც ამოკვეთილია: ჯვარი, ორი კედარი-სიცოცხლის ხე, მზის სხივები და სავარაუდოდ მაშინდელი ქტიტორის (ალბათ გურიელ-ცაიშელის) გერბი.

გალერეა

ლიტერატურა


რესურსები ინტერნეტში

კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები გურიის მხარეში
კატეგორია:XVII საუკუნის ეკლესიები