NBA-ის ჩემპიონების სია

ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის (NBA) (ან ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციის (BAA) 1946-49 წლებში) ფინალი არის საჩემპიონო სერია NBA-ს პლეი-ოფის დასკვნითი სერია. ყველა ფინალი ჩატარებული იქნა საუკეთესო-შვიდი მატჩის ფორმატით, სადაც აღმოსავლეთ და დასავლეთ კონფერენციების (ყოფილი დივიზიონები 1970 წლამდე) გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. გამონაკლისი 1950 წელია, როდესაც აღმოსავლეთ დივიზიონის გამარჯვებული შეხვდა დასავლეთ და ცენტრალური დივიზიონებს შორის გამარჯვებულს. 1949 წელს, პლეი-ოფი იყო 3 საფეხურად დაყოფილი, სადაც 2 ნახევარ-ფინალის გამარჯვებული ერთმანეთს ფინალში უპირისპირდებოდნენ. გამარჯვებული იღებს ლარი ობრაიანის თასს.

საშინაო-გასვლითი ფორმატი NBA ფინალში იყო 2-2-1-1-1 რომელიც (ფორმატის მიხედვით რეგულარულ სეზონში საუკეთესო შედეგით დამთავრებული გუნდი თამაშობს 1, 2, 5 და 7 მატჩებს) 1985 წლამდე. (გამონაკლისი 1949, 1953 და 1955 წლებია, რომელიც 2-3-2 ფორმატით ჩატარდა). 1956 და 1971 წლები 1–1–1–1–1–1–1 ფორმატში ჩატარდა, 1975 და 1978 წლებში 1-2-2-1-1 ფორმატით. 1985 წლიდან მოყოლებული ფორმატი 2-3-2 ტარდება (რეგულარულ სეზონში ნაჩვენები საუკეთესო შედეგის მქონე გუნდი, 1, მე-2, მე-6 და მე-7 მატჩებს თამაშობს შინ). აღმოსავლეთი კონფერენცია/დივიზიონი სჯობს 35-27 შედეგით დასავლეთ კონფერენცია/დივიზიონს. გაუქმებულ ცენტრალურ დივიზიონს 1 ჩემპიონის ტიტული ეკუთვნის. ბოსტონ სელტიქსის და მინეაპოლის/ლოს-ანჯელეს ლეიკერსის ანგარიშზე ლიგის 66 ჩემპიონობიდან, 33 თასია.

 თასები 

 უოლტერ ბრაუნის თასი 
უოლტერ ბრაუნის თასი გადაეცემოდა BAA/NBA ჩემპიონ გუნდს 1949-1977 წლებში. თასს მოგებული გუნდი მომდევნო 1 წლის განმავლობაში ინარჩუნებდა, ხოლო შემდეგ მომდევნო ფინალში გამარჯვებულს გადაეცემოდა, სანამ წინა გუნდის არ მოიგებდა კვლავ. ამ ტრადიციას კვლავ ინარჩუნებს NHL-ის სტენლის თასი დღემდე.

თასს თავდაპირველად NBA ფინალის თასი ეწოდებოდა, მაგრამ სახელი 1964 წელს შეუცვალეს და უოლტერ ბრაუნის თასი უწოდეს, რომელიც თავდაპირველი ბოსტონ სელტიქსის მფლობელი იყო. მან დიდი წვლილი გასწია BAA და NBL ლიგების გაერთიანებისთვის, რის შემდეგადაც 1949 წლიდან NBA მოდის.

1977 წლის ფინალისთვის შეიქმნა ახალი დიზაინის თასი, რომელმაც პირველადი ლარი ობრაიანის თასი ჩაანაცვლა. თავდაპირველი ჩემპიონის თასიდან განსხვავებით, ახალი თასი გადაეცემოდა გამარჯვებულ გუნდს საბოლოოდ, ხოლო მომავალი წლისთვის ახალი იქმნებოდა. თასის სახელი 1984 წელს შეიცვალა და წარდგა როგორც ლარი ობრაიანის ჩემპიონის თასი, რომელიც NBA ყოფილი რწმუნებული იყო.

თასის ინაუგურაციის წლის გამარჯვებული ფილადელფია უორიორსი გახდა, რომელმაც ფინალში ჩიკაგო სტეგსი დაამარცხა. ბოსტონ სელტიქსმა თასის მოპოვება 14-ჯერ შეძლო, რაც ყველაზე მეტია ლიგის ისტორიაში. 1957-1969 წლებში, მათ 13 სეზონის განმავლობაში 11 ჩემპიონის ტიტულის მოპოვება შეძლეს, აქედან 8-ჯერ ზედიზედ მოიგეს. თასის უკანასკნელი გამარჯვებული ფილადელფია სიქსერსია, რომელმაც 1983 წლის NBA ფინალში ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი დაამარცხა.

 ლარი ობრაიანის თასი 

როგორც ზემოთ აღინიშნა, თასის სახელი შეიცვალა 1984 წელს და იქიდან მოყოლებული მოდის როგორც ლარი ობრაიანის ჩემპიონის თასის სახელით, რომელიც 1957-1983 წლებში NBA რწმუნებულის რანგში მყოფ ლარი ობრაიანის პატივსაცემად იქნა დარქმეული. თასი დამზადებულია 6.5 კგ წონის სრულიწონის ვერცხლისგან, რომელსაც 24 კარატის ოქრო აქვს შემოვლებული, და დგას 60 სმ სიმაღლეზე. ეს ყველაფერი ისეა შექმნილი, რომ წარმოდგენას ჰქმნის ბურთის კალათში ჩავარდნის. გამარჯვების წელი და გუნდის სახელი გამოსახულია თასის დასადგამზე.

ბოსტონ სელტიქსი გახდა თასის ინაუგურაციის წლის გამარჯვებული 1984 წელს, სადაც ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი დაამარცხა 4-3. ლოს-ანჯელეს ლეიკერსის ანგარიშზე ამ თასის ოდენობა 8 არის, მაშინ როდესაც ჩიკაგო ბულზის ანგარიშზე ასეთი თასი მხოლოდ 6-ია. მაიამი ჰიტი არის თასის ახლანდელი მფლობელი, რომელმაც 2012 წელს მოიგო ჩემპიონის ტიტული.

 ჩემპიონები 
 მნიშვნელობები 
მუქიNBA ფინალის გამარჯვებული†ჰქონდა ან გაუთანაბრდა საუკეთესო რეგულარული სეზონის შედეგს იმ სეზონში.

 BAA ჩემპიონები 
 წელი დასავლეთ ჩემპიონიშედეგი აღმოსავლეთ ჩემპიონისქოლიო1947ჩიკაგო სტეგსი 1–4ფილადელფია უორიორსი  1948ბალტიმორ ბულეტსი 4–2ფილადელფია უორიორსი1949მინეაპოლის ლეიკერსი 4–2ვაშინგტონ კეპიტოლზი

 NBA ჩემპიონები 
 წელი დასავლეთ ჩემპიონიშედეგი აღმოსავლეთ ჩემპიონისქოლიო 1950 მინეაპოლის ლეიკერსი 4–2სირაკუს ნეიშენალსი†  1951 როჩესტერ როიალზი 4–3ნიუ-იორკ ნიქსი  1952 მინეაპოლის ლეიკერსი 4–3ნიუ-იორკ ნიქსი1953 მინეაპოლის ლეიკერსი† 4–1ნიუ-იორკ ნიქსი 1954 მინეაპოლის ლეიკერსი† 4–3სირაკუს ნეიშენალსი 1955ფორტ-უეინი პისტონსი† 3–4 სირაკუს ნეიშენალსი† 1956ფორტ-უეინი პისტონსი 1–4 ფილადელფია უორიორსი† 1957სენტ-ლუის ჰოუქსი 3–4 ბოსტონ სელტიქსი† 1958 სენტ-ლუის ჰოუქსი 4–2ბოსტონ სელტიქსი† 1959მინეაპოლის ლეიკერსი 0–4 ბოსტონ სელტიქსი† 1960სენტ-ლუის ჰოუქსი 3–4 ბოსტონ სელტიქსი† 1961სენტ-ლუის ჰოუქსი 1–4 ბოსტონ სელტიქსი† 1962ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 3–4 ბოსტონ სელტიქსი† 1963ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 2–4 ბოსტონ სელტიქსი† 1964სან-ფრანცისკო უორიორსი 1–4 ბოსტონ სელტიქსი† 1965ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 1–4 ბოსტონ სელტიქსი† 1966ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 3–4 ბოსტონ სელტიქსი 1967სან-ფრანცისკო უორიორსი 2–4 ფილადელფია სიქსერსი† 1968ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 2–4 ბოსტონ სელტიქსი 1969ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 3–4 ბოსტონ სელტიქსი 1970ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 3–4 ნიუ-იორკ ნიქსი† 1971 მილუოკი ბაქსი† 4–0ვაშინგტონ ბულეტსი 1972 ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი† 4–1ნიუ-იორკ ნიქსი 1973ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 1–4 ნიუ-იორკ ნიქსი 1974მილუოკი ბაქსი† 3–4 ბოსტონ სელტიქსი 1975 გოლდენ-სტეიტ უორიორსი 4–0ვაშინგტონ ბულეტსი† 1976ფინიქს სანსი 2–4 ბოსტონ სელტიქსი 1977 პორტლენდ ტრეილ ბლეიზერსი 4–2ფილადელფია სიქსერსი 1978სიეტლ სუპერსონიქსი 3–4 ვაშინგტონ ბულეტსი 1979 სიეტლ სუპერსონიქსი 4–1ვაშინგტონ ბულეტსი† 1980 ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 4–2ფილადელფია სიქსერსი 1981ჰიუსტონ როკეტსი 2–4 ბოსტონ სელტიქსი† 1982 ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 4–2ფილადელფია სიქსერსი 1983ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 0–4 ფილადელფია სიქსერსი† 1984ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 3–4 ბოსტონ სელტიქსი† 1985 ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 4–2ბოსტონ სელტიქსი† 1986ჰიუსტონ როკეტსი 2–4 ბოსტონ სელტიქსი† 1987 ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი† 4–2ბოსტონ სელტიქსი 1988 ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი† 4–3დეტროიტ პისტონსი 1989ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 0–4 დეტროიტ პისტონსი† 1990პორტლენდ ტრეილ ბლეიზერსი 1–4 დეტროიტ პისტონსი 1991ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 1–4 ჩიკაგო ბულზი 1992პორტლენდ ტრეილ ბლეიზერსი 2–4 ჩიკაგო ბულზი† 1993ფინიქს სანსი† 2–4 ჩიკაგო ბულზი 1994 ჰიუსტონ როკეტსი 4–3ნიუ-იორკ ნიქსი 1995 ჰიუსტონ როკეტსი 4–0ორლანდო მეჯიკი 1996სიეტლ სუპერსონიქსი 2–4 ჩიკაგო ბულზი† 1997იუტა ჯაზი 2–4 ჩიკაგო ბულზი† 1998იუტა ჯაზი† 2–4 ჩიკაგო ბულზი† 1999 სან-ანტონიო სპურსი† 4–1ნიუ-იორკ ნიქსი 2000 ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი† 4–2ინდიანა პეისერსი 2001 ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 4–1ფილადელფია სიქსერსი 2002 ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 4–0ნიუ-ჯერსი ნეტსი 2003 სან-ანტონიო სპურსი† 4–2ნიუ-ჯერსი ნეტსი 2004ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 1–4 დეტროიტ პისტონსი 2005 სან-ანტონიო სპურსი 4–3დეტროიტ პისტონსი 2006დალას მევერიქსი 2–4 მაიამი ჰიტი 2007 სან-ანტონიო სპურსი 4–0კლივლენდ კავალიერსი 2008ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 2–4 ბოსტონ სელტიქსი† 2009 ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 4–1ორლანდო მეჯიკი 2010 ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 4–3ბოსტონ სელტიქსი 2011დალას მევერიქსი 4–2  მაიამი ჰიტი 2012ოკლაჰომა-სიტი თანდერი 1–4  მაიამი ჰიტი 

 გუნდების შედეგები 
გუნდებიმოგებაწაგებატოტალურიმოგების წელიწაგების წელიბოსტონ სელტიქსი174211957, 1959, 1960, 1961, 1962,1963, 1964, 1965, 1966, 1968,1969, 1974, 1976, 1981, 1984,1986, 20081958, 1985, 1987, 2010მინეაპოლის / ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი1615311949, 1950, 1952, 1953, 1954,1972, 1980, 1982, 1985, 1987,1988, 2000, 2001, 2002, 2009,20101959, 1962, 1963, 1965, 1966,1968, 1969, 1970, 1973, 1983,1984, 1989, 1991, 2004, 2008ჩიკაგო ბულზი6061991, 1992, 1993, 1996, 1997,1998—სან-ანტონიო სპურსი4041999, 2003, 2005, 2007—სირაკუს ნეიშენალსი / ფილადელფია სიქსერსი3691955, 1967, 19831950, 1954, 1977, 1980, 1982,2001ფორტ-უეინი / დეტროიტ პისტონსი3471989, 1990, 20041955, 1956, 1988, 2005ფილადელფია / სან-ფრანცისკო / გოლდენ-სტეიტ უორიორსი3361947, 1956, 19751948, 1964, 1967ნიუ-იორკ ნიქსი2681970, 19731951, 1952, 1953, 1972, 1994,1999ჰიუსტონ როკეტსი2241994, 19951981, 1986მაიამი ჰიტი2132006, 20122011ბალტიმორ / ვაშინგტონ ბულეტსი (ახლა ვაშინგტონ უიზარდსი)13419781971, 1975, 1979სენტ-ლუის / ატლანტა ჰოუქსი13419581957, 1960, 1961სიეტლ სუპერსონიქსი/ოკლაჰომა-სიტი თანდერი13419791978, 1996, 2012პორტლენდ ტრეილ ბლეიზერსი12319771990, 1992დალას მევერიქსი11220112006მილუოკი ბაქსი11219711974როჩესტერ როიალზი (ახლა საკრამენტო კინგსი)1011951—ბალტიმორ ბულეტსი (გაუქმდა 1954 წელს)1011948—ნიუ-ჯერსი ნეტსი (ახლა ბრუკლინ ნეტსი)022—2002, 2003ორლანდო მეჯიკი022—1995, 2009ფინიქს სანსი022—1976, 1993იუტა ჯაზი022—1997, 1998კლივლენდ კავალიერსი011—2007ინდიანა პეისერსი011—2000ჩიკაგო სტეგსი (გაუქმდა 1950 წელს)011—1947ვაშინგტონ კეპიტოლზი (გაუქმდა 1951 წელს)011—1949

 აღნიშვნა 
 არ არის არანაირ კავშირში ვაშინგტონ უიზარდსთან, რომელიც 1963-1997 წლებში ბალტიმორ/კეპიტალ/ვაშინგტონ ბულეტსის სახელით თამაშობდა.
 NBA-ს წესებით თანახმად, 3 დივიზიონის გამარჯვებულიდან, 1 საუკეთესო რეგულარული სეზონის შედეგის მქონდე გუნდი ფინალში გადიოდა, ხოლო 2 გამარჯვებულს კი NBA ნახევარ-ფინალში უწევდათ თამაში, რომ გაერკვიათ მეორე ფინალისტის ვინაობა. აღმოსავლეთ დივიზიონის ჩემპიონი - სირაკუს ნეიშენალსი იყო საუკეთესო შედეგის მქონე, ცენტრალური დივიზიონის (არანაირი კავშირი არ აქვს ახლანდელ ცენტრალურ დივიზიონთან) გამარჯვებული მინეაპოლის ლეიკერსი დაუპირისპირდა დასავლეთ დივიზიონის ჩემპიონ ანდერსონ პეკერსის გუნდს NBA-ს ნახევარ-ფინალში.
 თასის სახელი შეიცვალა და უოლტერ ბრაუნის თასი ეწოდა.
 თასი ჩანაცვლებული იქნა ახალი დიზაინით.
 თასის სახელი შეიცვალა და ლარი ობრაიანის თასი ეწოდა.
 ლოკაუტის გამო, სეზონი 1999 წლის 5 თებერვლამდე არ დაწყებულა. 29 გუნდმა შემოკლებული 50 მატჩიანი რეგულარული სეზონი ჩაატარა.
 ლოკაუტის გამო, სეზონი 2011 წლის 25 დეკემბრამდე არ დაწყებულა. 30 გუნდმა შემოკლებული 66 მატჩიანი რეგულარული სეზონი ჩაატარა.

 იხილეთ აგრეთვე 
 NBA
 NBA კონფერენციის ფინალი
 NBA ფინალი
 ბილ რასელის NBA ფინალის ყველაზე ღირებული მოთამაშის ჯილდო

 რესურსები ინტერნეტში 
 NBA-ს ჩემპიონების სია NBA.com-ზე

 სქოლიო 

კატეგორია:NBA-ს ჯილდოები
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია