ლატვიური ლატი

ლატვიური ლატი () — ფულის ერთეული ლატვიაში 2014 წლის 1 იანვრამდე. შემდეგ ჩაანაცვლა ერთიანმა ევროპულმა ვალუტა ევრომ.
1 ლატი შედგება 100 სანტიმისგან.
კოდი ISO 4217 — LVL;
გრაფიკული სიმბოლო — Ls; 
მიმოქცევაში არსებობს ბანკნოტები ნომინალით: 5, 10, 20, 50, 100 და 500 ლატი.
მონეტები ნომინალით: 1, 2, 5, 10, 20, 50 სანტიმი (santīmu) და 1, 2 ლატი.

 ისტორია 
1918 წელს ლატვიის მიერ დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ ამ ქვეყანაში საკუთარი ფულიც გამოუშვეს. ლატვიის რესპუბლიკის პირველი დამოუკიდებელი ფულის ერთეული რუბლი იყო, რომელმაც გერმანიის ოკუპაციური მთავრობის მიერ თავსმოხვეული ოსტმარკები და ოსტრუბლები შეცვალა. 1 ლატვიური რუბლი 1,5 რუსულ რუბლს უდრიდა და თავის მხრივ 100 კაპეიკად იყოფოდა, მაგრამ როგორც რუბლი ასევე კაპეიკები მხოლოდ ქაღალდის ფულის სახით გამოვიდა. 1922 წლის 3 აგვისტოს ლატვიაში ეროვნული ვალუტის გამოცვლის გადაწყვეტილება მიიღეს და ახალ ფულს ლატი უწოდეს. ერთი ლატის მისაღებად მაშინ ლატვიელებს 50 რუბლის გადაცვლა უწევდათ. ლატი მიმოქცევაში 1940 წლამდე დარჩა, ხოლო ლატვიის გასაბჭოების შემდეგ იგი უკვე საბჭოთა რუბლმა ჩაანაცვლა. 

ლატვიური ფულის 20-იანი წლების ისტორია 90-იანებშიც განმეორდა. 1991 წელს ლატვიამ დამოუკიდებლობა აღიდგინა და ამჯერად რუსული რუბლების ნაცვლად საკუთარი რუბლები შემოიღო, რომელიც მიმოქცევაში 1992 წლის 7 მაისს გაიშვა. სიტუაციის დარეგულირების შემდეგ კი, უკვე 1993 წელს რუბლმა ასპარეზი ლატვიურ ლატს დაუთმო, ზუსტად ისე, როგორც 71 წლის წინ. 

2004 წლის 1 მაისიდან ლატვია ევროკავშირის წევრია და შესაბამისად ევროპის კავშირის ეკონომიკურ და მონეტარულ კავშირშიც გაერთიანდა, რის საფუძველზეც იგი ევროს შემოღების კანდიდატ ქვეყნებს შორისაა. თავდაპირველად ევროს შემოღება 2008 წლის დასაწყისში იგეგმებოდა, თუმცა ბოლო მონაცემებზე დაყრდნობით, ევროს შემოღება 2012-13 წელზე ადრე არ ივარაუდება.

2014 წლის 1 იანვარს ლატი გაუქმდა და 14 იანვარს საბოლოოდ ჩაანაცვლა ევრომ კურსით — 1€ = 0,702804 LVL.

 მოკლე ეკონომიკური მიმოხილვა 
საზღვარგარეთ ლატის კურსი 2004—2005 წლებში მიბმული იყო ევროზე 1€ = 0,702804Ls თანაფარდობით. ბალტიისპირეთის ქვეყნების ეროვნული ვალუტები ითვლება ყველაზე სტაბილურ ვალუტებად სსრკ-ს ყოფილ წევრ ქვეყნებს შორის. კვიპროსული ფუნტის და მალტური ლირას ევროზე გადაცვლის შემდეგ ლატი გახდა ყველაზე «მძიმე» ვალუტა ევროპაში (კონკურენტი — ფუნტი სტერლინგი).

 მონეტები 

 1992—1999 წლები მონეტების ნიმუში 
 სურათი ნომინალი გამოშვების თარიღი მეტალი დიამეტრი, მმ სისქე, მმ მასა, გ გურთი 156px <center>1 სანტიმი 1992 1997 20032005 2007 2008 <center>სპილენძი/ფოლადი/სპილენძი <center>15,65 <center>1,1 <center>1,6 <center>გლუვი156px <center>2 სანტიმი 1992 2000 20062007 2009 <center>17 <center>1,2 <center>1,9156px <center>5 სანტიმი 1992 2006 20072009 <center>სპილენძი+თუთია+სპილენძი <center>18,5 <center>1,3 <center>2,5156px <center>10 სანტიმი 1992 2008 <center>19,9 <center>1,4 <center>3,25156px <center>20 სანტიმი 1992 2007 2009 <center>21,5 <center>1,5 <center>4156px <center>50 სანტიმი 1992 2007 2009 <center>მელხიორი <center>18,8 <center>1,7 <center>3,5 <center>ამობურცული156px <center>1 ლატი 1992 2007 2008 <center>21,75 <center>1,8 <center>4,8 <center>გლუვი წარწერითLATVIJAS BANKA156px <center>2 ლატი 1992 <center>24,35 <center>1,8 <center>6156px 1999 2003 2009 <center>რგოლი: მელხიორიცენტრი: სპილენძი+თუთია+ნიკელი <center>26,3 <center>2,4 <center>9,5+

 მონეტები 1 ლატი შეცვლილი დიზაინით 
 სურათი სახელი გამოშვების თარიღი მხატვარი მოქანდაკე 156px <center>წერო <center>2001 <center>Olga Šilova 156px <center>ჭიანჭველა <center>2003 <center>Māris PutnsArtis ZvirgzdiņšDāvids Rubins <center>Ligita Franckeviča 156px <center>სოკო <center>2004 <center>Guntars Sietiņš <center>Jānis Strupulis 156px <center>სპრიდიტისი (ზღაპრის გმირი),ევროკავშირში შესვლა <center>Ivars Mailītis 156px <center>მამალი <center>2005 <center>Valdis Villerušs <center>Ligita Franckeviča 156px <center>კრენდელი <center>Laimonis Šēnbergs <center>Jānis Strupulis 156px <center>მუხის გვირგვინი <center>2006 <center>Dace Lielā <center>Ligita Franckeviča 156px <center>გირჩა <center>Henrihs Vorkals <center>Jānis Strupulis 156px <center>საკტა (ლატვიური მორთულობა)  <center>2007 <center>Arvīds Priedīte <center>Jānis Strupulis 156px <center>თოვლის კაცი <center>Daina Lapiņa <center>Ligita Franckeviča 156px <center>წყლის შროშანი <center>2008 <center>Aleksandrs Čhaidze <center>Laura Medne 156px <center>საკვამურის მწმენდელი <center>Daina Lapiņa <center>Laura Medne 156px <center>ნემეისის ბეჭედი <center>2009 <center>Ilze Lībiete <center>Baiba Šime 156px <center>ნაძვის ხე <center>Arvīds Priedīte <center>Ligita Franckeviča 156px <center>გომბეშო <center>2010 <center>Edgars Folks <center>Jānis Strupulis 156px <center>ნალი <center>Frančeska Kirke <center>Laura Medne 156px <center>ნალი <center>Frančeska Kirke <center>Laura Medne 156px <center>ლუდის კათხა <center>2011 <center>Juris Dimiters <center>Andris Vārpa+

 ბანკნოტები 
 სურათი  ნომინალი  ფერი  აღწერა  გამოშვების თარიღი  ავერსი  რევერსი  ავერსი  რევერსი 156px 156px <center><big>5 ლატი <center>მწვანე <center>მუხა <center>ჩუქურთმა ხეზე <center>1992 1996 20012006 2007 2009 156px 156px <center><big>10 ლატი <center>იასამნისფერი <center>მდინარე დაუია <center>გულსაბნევი მშვილდის სახით <center>1992 2000 2008 156px 156px <center><big>20 ლატი <center>ყავისფერი <center>ეთნოგრაფიული მუზეუმი <center>ლატვიური მორთულობა <center>1992 2004 20072009 156px 156px <center><big>50 ლატი <center>ლურჯი <center>იალქნიანი გემი <center>ქალა რიგას ისტორიული გერბი <center>1992 156px 156px <center><big>100 ლატი <center>წითელი <center>ლატვიელი მწერალი კრიშიანის ბარონსი <center> <center>1992 2007 156px 156px <center><big>500 ლატი <center>ყავისფერი <center>გოგონა ლატვიური თავსაბურავით <center>ეროვნული მორთულობა <center>1992 2008+

 იხილეთ აგრეთვე 
მსოფლიოს ვალუტები

 რესურსები ინტერნეტში 
 ლატვიის ბანკი
 ლატვიური ბანკნოტები (კატალოგი)
 ლატვიური მონეტები (კატალოგი)

სქოლიო

კატეგორია:ლატვია
კატეგორია:ფულის ერთეულები