გელზენკირხენი

გელზენკირხენი () — ქალაქი გერმანიაში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარეში. მდებარეობს რურის არეალის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 257 981 ადამიანს შეადგენს.

გელზენკირხენი პირველად 1150 წელს მოიხსენიება, მაგრამ XIX საუკუნემდე მხოლოდ პატარა სოფლად რჩებოდა. სწორედ ამ პერიოდიდან, ინდუსტრიულმა რევოლუციამ მთელი არეალის ზრდა დააჩქარა. 1840 წელს, როდესაც ქვანახშირის მპოპვება დაიწყო, ქალაქში 6000 მოსახლე ცხოვრობდა, უკვე 1900 წლისთვის კი 138 000.

XX საუკუნის დასაწყისში, გელზენკირხენი ევროპაში ქვანახშირის მომპოვებელი ყველაზე მნიშვნელოვანი ქალაქი იყო. მას „ათასი ცეცხლის ქალაქს“ უწოდებდნენ, რადგან მაღაროების გაზი ღამღამობით კაშკაშა ალით იწვოდა. 1928 წელს, გელზენკირხენი მეზობელ ქალაქებს — ბუერსა და ჰორსტს შეერწყა. ამ პერიოდში მისი სახელი გელზენკირხენი-ბუერი გახდა, 1930 წლიდან კი მხოლოდ გელზენკირხენი დამკვიდრდა. ნაცისტურ პერიოდში, ქალაქი ქვანახშირის მოპოვებისა და ნავთობის წარმოების ცენტრად რჩებოდა, რის გამოც მეორე მსოფლიო ომისას იგი მოკავშირეთა მიერ იბომბებოდა. დღეისათვის, გელზენკიხენში აღარაა არც ერთი ქვანახშირის მაღარო და ქალაქი ახალი პროფილის ძიებაშია. დეკადების განმავლობაში ქალაქს უმუშევრობის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი ჰქონდა გერმანიაში. დღეისათვის, აქ ფუქციონირებს გერმანიაში უდიდესი მზის ენერგიის სადგური. ქალაქს ჰყავს ცნობილი საფეხბურთო კლუბი შალკე 04.

მოსახლეობის ზრდა
 წელი მოსახლეობა 1798  ca. 350 1838  505 1871  7,825 1875  11,295 1 დეკემბერი 1890 ¹  28,057 1 დეკემბერი 1895 ¹  31,582 1 დეკემბერი 1900 ¹  36,937 1903  138.000 1 დეკემბერი 1905 ¹  147,005 1 დეკემბერი 1910 ¹  169,513 1914  175,000 8 ოქტომბერი 1919 ¹  168,557 16 ივნისი 1925 ¹  208,512 1928  340,077 წელი მოსახლეობა 16 ივნისი 1933 ¹  332,545 17 მაისი 1939 ¹  317,568 1945  160,000 13 სექტემბერი 1950 ¹  315,460 1959  391,745 6 ივნისი 1961 ¹  382,689 31 დეკემბერი 1970  347,100 30 ივნისი 1975  325,400 30 ივნისი 1980  305,600 30 ივნისი 1985  286,500 1 იანვარი 1989  287,255 30 ივნისი 1997  287,800 31 დეკემბერი 2003  272,445 31 დეკემბერი 2004  270,107
¹ აღწერები

იხილეთ აგრეთვე
გერმანიის დიდი ქალაქების სია

რესურსები ინტერნეტში
Official city website, with information in English including British/Irish influence during the 19th century 
Gelsenzentrum – Documetation center of urban and contemporary history of Gelsenkirchen
Musiktheater im Revier
Gelsenkirchen at MapQuest (interactive) 
About the football World Cup 2006 in Gelsenkirchen 

კატეგორია:ჩრდილოეთი რაინ-ვესტფალიის ქალაქები