ვილჰელმ ვუნდტი

ვილჰელმ მაქსიმილიან ვუნდტი (; დ. 16 აგვისტო, 1832, ნეკარაუ, ვიურტემბერგის სამეფო — გ. 31 აგვისტო, 1920, ლაიფციგი, გერმანია) — გერმანელი ფიზიოლოგი, ფსიქოლოგი და ფილოსოფოსი, რომელიც ექსპერიმენტული ფსიქოლოგიის მამად არის წოდებული. მედიცინას სწავლობდა ტიუბინჰემისა და ჰაიდელბერგის უნოვრსიტეტებში. გადიოდა წვრთნას ბერლინში ფიზიოლოგიის მამად წოდებულ იოჰანეს მიულერთან.

 ბიოგრაფია 
ჰაიდელბერგის პერიოდი
ფიზიოლოგიის მეცნიერად გახდომის შემდეგ, 1855 წლიდან იწყებს მოღვაწეობას ჰაიდელბერგში. 1858–1864 წლებში იყო გამოჩენილი ფიზიკოსისა და ფიზიოლოგის ჰერმან ჰელმჰოლცის ასისტენტი. 1864 წელს მან ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტში ასოცირებული პროფესორის თანამდებობა მიიღო.
მის ლექციებს თანდათან ფსიქოლოგიით დაინტერესება ეტყობა და უკვე 1874 წელს გამოდის „ფიზიოლოგიური ფსიქოლოგიის საფუძვლები“.

ლაიფციგის პერიოდი
1875 წლიდან იწყება ლაიფციგის პერიოდი, სადაც ფილოსოფიის კათედრას ხელმძღვანელობდა და ერთ ხანს, ლაიფციგის უნივერსიტეტის რექტორიც იყო. 1879 წელს აარსებს პირველ ფსიქოლოგიურ ლაბორატორიას. 80-ანი წლები მისი ფილოსოფიური მოღვაწეობის პერიოდია. მისი ნაშრომები იბეჭდება, 1881 წელს მის მიერვე დაარსებულ, ჟურნალში „ფსიქოლოგიური კვლევები“.

ფსიქოლოგია
ვუნდტი გამოყოფს ფიზიოლოგიურ ფსიქოლოგიას (ერთიანდება მარტივი ფსიქიკური პროცესები, რომლებიც ექსპერიმენტულ კვლევას ექვემდებარება) და ხალხთა ფსიქოლოგია (ერთიანდება მაღალი ფსიქიკური პროცესები, რომელთა გაგება ენის, კულტურის, ტრადიციების შესწავლით არის შესაძლებელი).

ფსიქოლოგიის ამოცანები
ვუნდტი მიიჩნევდა, რომ ფსიქოლოგია დამოუკიდებელი მეცნიერებაა, უშუალო გამოცდილების შესახებ, რომელმაც უნდა გადაჭრას შემდეგი ამოცანები:

 რა ელემენტებისგან შედგება ყოველი ფსიქიკური მოვლენა 

რთული ფსიქიკური მოვლენა, თვითდაკვირვების მეთოდით, შეიძლება დაიყოს შეგრძნებებად და მარტივ გრძნობებად. შეგრძნებებს ახასიათებთ ინტენსივობა და დისპარატულობა. გამოყოფს შეგრძნებათა 8 სახეს: სინათლის, ბგერის, სუნის, გემოს, დაწოლვის, ტემპერატურის, ტკივილის და ორგანული შეგრძნებები. მარტივ გრძნობებში გამოყოფს: აღგზნება-დამშვიდებას, სიამოვნება-უსიამოვნებას და დაძაბვა-შეკავებას, რომლებიც ემოციათა სამგანზომილებიან სივრცეს ქმნიან.

 რა კავშირია ელემენტებს შორის 

ფსიქიკის ელემენტები გარკვეულ შენაერთებს ქმნიან.თუ ამ შენაერთში შეგრძნებები სჭარბობს ეს წარმოდგენაა, სადაც ელემენტები პასიურად კი არ ერთიანდებიან, არამედ ახალ თვისებებსაც იძენენ. მარტივ გრძნობათა გაერთიანებით კი მიიღება სრულიად ახალი ემოცია, სადაც გრძნობათა გამოდიფერენცირება შეუძლებელია.ამას ვუნდტი ემოციურ მდგომარეობათა ერთიანობას უწოდებს. ელემენთტა შორის კავშირი მყარდება ასოციაციის და აპერცეფციის საშუალებით.

 ასოციაცია 
ასოციაციის დროს ელემენტთა შორის კავშირის დამყარება გაუცნობიერებლად ხდება. გამოიყოფა სამი ფორმა: შერწყმა — ერთი მოდალობის ელემენტების გაერთიანება, ასიმილაცია — ძველი და ახალი შთაბეჭდილებების შერევა, კომპლიკაცია — სხვადასხვა მოდალობის გრძნობათა გაერთიანება ერთი საგნის აღქმაში (მაგ. ვაშლი-ფერის, ზომის, ფორმის... გაერთიანებით)

 პერცეფცია 
ცნობიერებაში შინაარსები გვხვდება პერცეფციის ან აპერცეფციის სახით. ეს უკანასკნელი ცნობიერების შინაარსებისადმი ყურადღების მიპყრობას და ისეთი ოპერაციების მიმდინარეობას გულისხმობს, როგორიცაა ანალიზი, სინთეზი, მსჯელობა.

 კანონები,რომლებიც ცნობიერების ფენომენებს შორის კავშირის უზრუნველყოფს 
ვუნდტი უარყოფს ფსიქიკის სუბსტანციურობას და ამ კონტექსტში აყალიბებს სულის აქტუალობის პრინციპს,რომლის თანახმადაც სული მუდმივად ცვალებადი აქტიობაა, ის აქ და ამჟამად განიცდება და პასიურობის და სტატიკურობის ოპოზიციაა. ვუნდტი გამოყოფს ფსიქიკური კაუზალობის 3 კანონს: ფსიქიკური რეზულტანტობის კანონი (ცალკეულის შეერთებით თვისობრივად ახალი კოვლენა იქმნება, ფსიქიკურ მიმართებათა კანონი (ყოველი კერძო ფსიქიკური მოვლენა მნიშვნელობას იძენს იმის მიხადვით თუ რა მიმართებაში იმყოფება სხვა მოვლენებთან) და კონტრასტის კანონი (გარკვეულ პირობებში ურთიერთსაწინააღმდეგო მოვლენები აძლიერებენ ერთმანეთს)

 ლიტერატურა 
 იმედაძე, ირაკლი, ფსიქოლოგიის ისტორია, თბ., 2008.
 ფარჯანაძე, დალი, მეხსიერების ფსიქოლოგია, თბ., 2008.

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 16 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1832
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1920
კატეგორია:გერმანელი ფსიქოლოგები
კატეგორია:ბერლინის ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ბავარიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრები