ბოლცანო

ბოლცანო (; ; ) — ქალაქი ჩრდილოეთ იტალიაში, ტრენტინო-ალტო-ადიჯეს რეგიონში, ბოლცანოს პროვინციის დედაქალაქი. 2010 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 103 970 ადამიანს შეადგენს. 

 ისტორია 
არეალი თავდაპირველად დასახლებული იყო რეტებით, ძვ. წ. 15 წელს კი ის რომაელებმა დაიპყრეს გენერალ დეციმ კლაუდიუს ნერონის ხელმძღვანელობით და ააშენეს დასახლება, რომელსაც პონს-დრუსი (Pons Drusi) უწოდეს, მახლობელ სოფელს კი ბაუცანუმი (Bauzanum). რომის იმპერიის კრახის შემდეგ არეალში იწყება ბავარიელთა იმიგრაცია და პირველი დოკუმენტი, რომელშიც ბავარიელი გრაფი მოხსენიებულია როგორც ბოლცანოს მმართველი, 679 წლით თარიღდება. ამის შემდეგ იწყება ტერიტორიის გერმანელი ხალხებით დასახლება. 1190 წლის 24 ივნისს, ეპისკოპოსმა კონრად ტრიენტელმა ორ უმთვრეს ქალაქს შორის (ვენეციასა და აუგსბურგს შორის) მდებარეობის გამო დასახლება ქალაქის სტატუსში აიყვანა, რის შემდეგაც ბოლცანო მნიშვნელოვანი სავაჭრო წერტილი ხდება. წელიწადში ოთხჯერ იმართებოდა ბაზრობა, სადაც ვაჭრები მოდიოდნენ როგორც ჩრდილოეთიდან, ისე სამხრეთიდან. ამის გამო 1635 წელს დაარსდა სავაჭრო სამომრიგებლო. ყოველ საბაზრო სეზონზე ოფისში მუშაობდა ორი იტალიელი და ორი გერმანელი ოფიცერი, რომლებიც აქ მოსაქმე ვაჭრების მიერ ინიშნებოდნენ. ამავე პერიოდში ქალაქი კულტურული გზაჯვარედინი ხდება, რაც დღემდე გრძელდება.Bozner Chronik, Ferdinand Troyer; Bozen 1648 

პირველ მსოფლიო ომამდე, ბოლცანო ტიროლის საგრაფოს ეკუთვნოდა, რომელიც თავის მხრივ ავსტრია-უნგრეთის შემადგენლობაში შედიოდა. ამავე ომის დასრულების შემდეგ იგი იტალიის მიერ იქნა ანექსირებული და 1927 წლის 1 იანვარს გახდა პროვინციული დედაქალაქი. ანექსიის პერიოდში, ბოლცანო გერმანულენოვანი ქალაქი იყო 30 000 მოსახლით. 1920-იან წლებში ბენიტო მუსოლინის ბრძანებით დაიწყო ბოლცანოს, ისევე როგორც მთელი პროვინციის იტალიანიზაციის პროგრამა. მიზანი მდგომარეობდა იტალიურად მოლაპარაკე იმდენი იმიგრანტის ჩასახლებაში, რომლებიც სამჯერ აღემატებოდნენ გერმენულენოვან მოსახლეობას.City of Bolzano City publicatione  

მეორე მსოფლიო ომის დროს ბოლცანოში ფუნქციონირებდა  ნაცისტური საკონცენტრაციო ბანაკი, სადაც ებრაელებსა და პოლიტიკურ პატიმრებს ათავსებდნენ. 

 ლინგვისტური მდგომარეობა 
2001 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობის 73% იტალიურენოვანია, 26,29% გერმანულენოვანი, 0,71% კი მშობლიურ ენად ლადინურს მიიჩნევს.Oscar Benvenuto (ed.): "South Tyrol in Figures 2008", Provincial Statistics Institute of the Autonomous Province of South Tyrol ,  Bozen/Bolzano 2007, p. 16, table 10

 დაძმობილებული ქალაქები 
 სოპრონი, უნგრეთი
 ლა-პასი, ბოლივია

 იხილეთ აგრეთვე 
იტალიის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით

 რესურსები ინტერნეტში 
Bolzano City Hall Official website (in Italian and German)
Bolzano Tourist Board Official website

 სქოლიო 

კატეგორია:იტალიის ქალაქები