მურთაზ ხურცილავა

მურთაზ ხურცილავა (დ. 5 იანვარი, 1943, ბანძა, გეგეჭკორის რაიონი, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა მცველის პოზიციაზე. 

ბიოგრაფია
იცავდა თბილისის „დინამოს“, ქუთაისის „ტორპედოსა“ და საბჭოთა კავშირის ეროვნული და ოლიმპიური ნაკრების ღირსებას. 1972 წლის ევროპის ვიცე-ჩემპიონი საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1966 წლის ინგლისისა და 1970 წლის მექსიკის მსოფლიო ჩემპიონატების მონაწილე. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1969). ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენისა და ღირსების ორდენის კავალერი.

ათჯერ იყო დასახელებული საბჭოთა კავშირის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში. აქედან ხუთჯერ პირველ ნომრად.საბჭოთა კავშირის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიასაბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიის შედგენა ხდებოდა საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის სეზონის შედეგების მიხედვით 1926 წლიდან არარეგულარულად, ხოლო 1948 წლიდან — ყოველწლიურად (1954 წლის გარდა). თავდაპირველად საუკეთესოებს ავლენდნენ გაზეთები „კრასნი სპორტი“ («Красный спорт»), ხოლო შემდეგ ჟურნალი „ფიზკულტურა და სპორტი“ («Физкультура и спорт»). 1933 წლიდან საუკეთესოთა სიის დამტკიცება ხდებოდა საბჭოთა კავშირის სახალხო კომისართა საბჭოსთან არსებული ფიზიკური კულტურის უმაღლესი საბჭოს, 1938 წლიდან — საბჭოთა კავშირის ფეხბურთის სექციის, ხოლო 1959 წლიდან — საბჭოთა კავშირის ფეხბურთის ფედერაციის მიერ. 1930 წლიდან სია წარმოადგენდა ფეხბურთელთა სამ სიმბოლურ შემადგენლობას იმ მოთამაშეთაგან, რომელთაც მიღწეული სეზონური მაჩვენებლებიდან გამომდინარე აკუთვნებდნენ შესაბამის ნომერს (№ 1, № 2 და № 3). 1928 წელს სიაში შეიყვანეს 44 ფეხბურთელი, ხოლო 1938 წელს — ქვეყნის 55 საუკეთესო მოთამაშე. საბჭოთა ფეხბურთის მთელი ისტორიის მანძილზე 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში სულ 616 ფეხბურთელი იყო წარმოდგენილი. 

2013 წელს მიიღო სპორტის რაინდის წოდება. ითვლება ყველა დროის ერთ-ერთ უდიდეს ქართველ ფეხბურთელად.

1997 წლის 25 სექტემბერს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით საქართველოში ფეხბურთის განვითარებაში შეტანილი დიდი წვლილისა და ახალგაზრდა სპორტსმენთა აღზრდის საქმეში მნიშვნელოვანი დამსახურებისათვის მურთაზ ხურცილავა ღირსების ორდენით დაჯილდოვდა.საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 541

სანაკრებო კარიერა
1965–1973 წლებში საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 69 შეხვედრას ატარებს და 6 ბურთი გააქვს.Soviet Union/CIS – Record International PlayersMurtaz Khurtsilava International Matches

 საბჭოთა კავშირიწელიმატჩიგოლი19655019666019671421968631969301970801971401972171197360ჯამში696

 მსოფლიო ჩემპიონატებზე 
მურთაზ ხურცილავამ მსოფლიო ჩემპიონატების 6 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა.Murtaz Khurtsilava in the World Cups
                    1966     7  ნახევარმცველი  3  0  2  0  1  მეოთხე ადგილი  1970     8  მცველი  3  0  2  0  1  მეოთხედფინალი 

 ფაქტები 
1968 წელს თბილისის „დინამოს“ სტადიონის რადიორედაქციამ გამოაცხადა კონკურსი-კითხვარი, რომელსაც უნდა გამოევლინა საქართველოს ფეხბურთელთა სიმბოლური ნაკრები 1921 წლიდან 1968 წლამდე. რადიორედაქციამ მიიღო 780 საკონსკურსო წერილი. მიღებული წერილების საფუძველზე მურთაზ ხურცილავა 717 ხმით აღნიშნული სიმბოლური ნაკრების შემადგენლობაში მოხვდა. გამოკითხვის შედეგად, საქართველოს 1921–1968 წლების სიმბოლურ ნაკრებში შევიდნენ: მეკარე: ვლადიმერ მარღანია; მცველები: ვლადიმერ ელოშვილი, ნიაზ ძიაპშიპა, მურთაზ ხურცილავა, გივი ჩოხელი; ნახევარმცველები: გიორგი სიჭინავა, შოთა იამანიძე; თავდამსხმელები: სლავა მეტრეველი, ბორის პაიჭაძე, ავთანდილ ღოღობერიძე, მიხეილ მესხი.1921–1968: საქართველოს ნაკრები // mygoals.ge

გაზეთ „სარბიელის“ ინიციატივით, 1998 წელს გულშემატკივრებმა საქართველოს XX საუკუნის საუკეთესო ფეხბურთელი, მწვრთნელი და სიმბოლური ნაკრები დაასახელეს (გამოკითხვაში მონაწილეობა მიიღო 837-მა მკითხველმა). გამოკითხვის შედეგად მურთაზ ხურცილავა საქართველოს XX საუკუნის მეხუთე საუკეთესო ფეხბურთელად და სიმბოლური ნაკრების წევრად დასახელდა.XX საუკუნის რჩეულები // mygoals.ge

2003 წლის ნოემბერში, მურთაზ ხურცილავა საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის მიერ არჩეულ იქნა საქართველოს „ოქროს ფეხბურთელად“, როგორც უკანასკნელი 50 წლის მანძილზე ქვეყნის ყველაზე გამოჩენილი ფეხბურთელი.

 მიღწევები 
საკლუბო
  დინამო თბილისი
 საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი 
 ჩემპიონი: 1964
 ბრინჯაოს პრიზიორი (5): 1962, 1967, 1969, 1972, 1973
 საბჭოთა კავშირის თასი 
 ფინალისტი: 1970Dinamo Moskva 2–1 Dinamo Tbilisi / Soviet Union Cup 1970"Динамо" (Москва) 2–1 "Динамо" (Тбилиси) / fc-dynamo.ru
 სანაკრებო 
 საბჭოთა კავშირი
 მსოფლიო ჩემპიონატი 
 მეოთხე ადგილი: 1966
 ევროპის ჩემპიონატი 
 ვიცე-ჩემპიონი: 1972

 ინდივიდუალური 

 №1: 1968, 1969, 1971, 1972, 1973
 №2: 1965, 1966
 №3: 1963, 1967, 1970

 ლიტერატურა 





ბიბლიოგრაფია


















 რესურსები ინტერნეტში 

 თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი · მემატიანე
 საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო

  თემატური საიტები
  AFS · Eu-Football.info · FootballDatabase.eu · FootballFacts.ru · National Football Teams.com · Peoples.ru · Rusteam.Permian.ru · Transfermarkt · WorldFootball.net · КЛИСФ
  ლექსიკონები და ენციკლოპედიები 
  საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი · ბიოგრაფიული ლექსიკონი · დიდი რუსული ენციკლოპედია
  ფოტო
  ციფრული ფოტომატიანე „ივერიელი“ · ქართული სპორტი  
  მედია
  1tv.ge · „ლელო“ · Sportall.ge · Sport-Express 

კომენტარები

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 5 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:სამტრედიის მწვრთნელები
კატეგორია:ზუგდიდის მწვრთნელები
კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას მწვრთნელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს მწვრთნელები
კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის მწვრთნელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:1966 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომითი წარჩინებისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:შრომითი მამაცობისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:1970 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
მ
კატეგორია:1968 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1972 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები