რუსინული ენა

რუსინული ენა () — მიაკუთვნებენ სლავურ ენათა ოჯახის აღმოსავლურ ჯგუფს.
რუსინულად საუბრობენ უკრაინაში, სლოვაკეთში, პოლონეთში, უნგრეთში, რუმინეთში და სერბეთში (ვოევოდინა) მცხოვრები რუსინები. ოფიციალური ენის სტატუსი აქვს სერბეთის მხარე ვოევოდინაში, სადაც კომპაქტურად ცხოვრობს 15 000-ზე მეტი რუსინი. 

სხვადასხვა დროს იყო რუსინული ენის სტანდარდიზების მცდელობები, თუმცა არსებული რეალობის გამო, - ენის მატარებელთა გეოგრაფიულმა და პოლიტიკურმა დაქსაქსულობამ ხელი შეუშალა ამ სურვილის განხორციელებას. 

რუსინული ენის სერბეთსა და ხორვატიაში არსებული დიალექტები მკვეთრად განსხვავდება ამავე ენის კარპატებში არსებული მეტყველებებისაგან. 

ამ მიზეზით რუსინულს არცთუ იშვიათად ორ სხვადასხვა ენად, იუგოსლავურ-რუსინულად (ჩირილიცაზე - руска бешеда - ლატინიცაზე ruska bescheda) და კარპატულ რუსინულადაც (русиньскый язык, rusinsky jasyk) მოიხსენიებენ ენათმეცნიერები. რუსინული ენის აღმოსავლურსლავურ ჯგუფს მიკუთვნებენ.

 დამწერლობა

რუსინული დამწერლობა ეფუძნება კირილიცას და მოიცავს 36 ასო–ნიშანს (გრაფემას).
 #  დიდი ასო  პატარა ასო  სახელი  გამოქმა(IPA)  გამოთქმა(ქართულად)  ტრანსლიტერაცია (ISO 9)  Unicode 1А  a  ა  [a] აaU+0410 / U+0430 2Б  б  ბე  [b]  ბ  b U+0411 / U+0431 3В  в  ვე  [v] ვ vU+0412 / U+0432 4Г  г  ჰე  [ɦ]  ჰ h  U+0413 / U+0433 5Ґ  ґ  გე  [g]  გ g  U+0490 / U+0491 6 Д  д  დე  [d]  დ  dU+0414 / U+0434 7 Е  е  იე  [jie]  იე  e  U+0415 / U+0435 8 Є  є  ჲე  [je] იო  ë  U+0404 / U+0454 9 Ё  ё  jo  [ʲo] იო  ë  U+0401 / U+0451 10 Ж  ж  ჟე  [ʒ]  ჟ  ž  U+0416 / U+0436 11 З  з  ზე  [z] [zʲ]  ზ  z  U+0417 / U+0437 12 І  і  ი  [i]  ი  i U+0406 / U+0456 13 Ї  ї  ჲი  [ji]  ი  i U+0407 / U+0457 14 И  и  ი  [ɪ]  ი  i U+0418 / U+0438 15 Ы  ы  y  [ɨ]  გაგრძელებული ი  y  U+042B / U+044B 16 Й  й  ი ნესკლადოვაიე и нескладовае || [j] || იი || j || U+0419 / U+0439
|- 
| 17|| align="center" style="font-size:large" | К || align="center" style="font-size:large" | к || კა || [k] || კ|| k || U+041A / U+043A
|-
| 18|| align="center" style="font-size:large" | Л || align="center" style="font-size:large" | л || ელ || [ɫ] ||ლ|| l || U+041B / U+043B
|-
| 19|| align="center" style="font-size:large" | М || align="center" style="font-size:large" | м || em || [m] || მ|| m ||U+041C / U+043C
|-
| 20|| align="center" style="font-size:large" | Н || align="center" style="font-size:large" | н || ენ || [n] ~ [nʲ] || ნ || n|| U+041D / U+043D
|-
| 21|| align="center" style="font-size:large" | О || align="center" style="font-size:large" | о || ო || [o] || ო || o || U+041E / U+043E
|-
| 22|| align="center" style="font-size:large" | П || align="center" style="font-size:large" | п || პე || [p] ~ [pʲ] || პ|| p || U+041F / U+043F
|-
| 23|| align="center" style="font-size:large" | Р || align="center" style="font-size:large" | р || ერ || [r] ~ [rʲ] || რ || r ||U+0420 / U+0440
|-
| 24|| align="center" style="font-size:large" | С || align="center" style="font-size:large" | с || ეს || [s] ~ [sʲ] || ს || s || U+0421 / U+0441
|-
| 25|| align="center" style="font-size:large" | Т || align="center" style="font-size:large" | т || ტე || [t] ~ [tʲ] ||ტ|| t || U+0422 / U+0442
|-
| 26|| align="center" style="font-size:large" | У || align="center" style="font-size:large" | у || უ || [u] || უ || u || U+0423 / U+0443
|-
| 27|| align="center" style="font-size:large" | Ф || align="center" style="font-size:large" | ф || ეფ || [f] ~ [fʲ] || ფ || f || U+0424 / U+0444 
|-
| 28|| align="center" style="font-size:large" | Х || align="center" style="font-size:large" | х || ხა || [x] ~ [xʲ] || ხ|| h || U+0425 / U+0445
|-
| 29|| align="center" style="font-size:large" | Ц || align="center" style="font-size:large" | ц || ცე || [ʦ] || ც || c || U+0426 / U+0446
|-
| 30|| align="center" style="font-size:large" | Ч || align="center" style="font-size:large" | ч || ჩე || [ʧʲ] || ჩ|| č || U+0427 / U+0447 
|-
| 31|| align="center" style="font-size:large" | Ш || align="center" style="font-size:large" | ш || შა || [ʃ] || შ || š  || U+0428 / U+0448 
|-
| 32|| align="center" style="font-size:large" | Щ || align="center" style="font-size:large" | щ || შჩა || [ʃ] || შჩ || šč  || U+0429 / U+0449
|-
| 33|| align="center" style="font-size:large" | Ю || align="center" style="font-size:large" | ю || იუ || [ʲu] || იუ || û || U+042E / U+044E
|-
| 34|| align="center" style="font-size:large" | Я || align="center" style="font-size:large" | я || ია || [ʲa] || ია || â || U+042F / U+044F
|-
| 35|| align="center" style="font-size:large" | Ь || align="center" style="font-size:large" | ь || მიაკი ზნაკი мяккі знак || /ʲ/ || || ’ || U+042C/ U+044C
|-
| 36|| align="center" style="font-size:large" | Ъ || align="center" style="font-size:large" | ъ || მიაკი ზნაკი'' мяккі знак  [d]   ’  U+042A/ U+044A

ასო Ѣ გამოიყენებოდა რუსინულ ენაში 1945 წლამდე.

 იხილეთ აგრეთვე 
 სლავური ენები
 დასავლეთსლავური ენები
 სამხრეთსლავური ენები
 სლავისტიკა

 რესურსები ინტერნეტში 
 ტრანსკარპატიის ოლქში მცხოვრებთა რუსინული ენის ლექსიკონი 
 Rusyn language at the World Academy of Rusyn Culture 
 Ethnologue report for Rusyn
 Rusyn Greco Catholic Church in Novi Sad (Vojvodina-Serbia) 

 სქოლიო 

კატეგორია:რუსინული ენა