ავსტრია-იტალია-საფრანგეთის ომი

ავსტრია-იტალია-საფრანგეთის ომი ან მეორე ომი იტალიის დამოუკიდებლობისათვის  —   ომი ერთი მხრივ საფრანგეთ–სარდინიასა და მეორე მხრივ ავსტრიის იმპერიას შორის. იტალიისათვის ეს ომი ეროვნულ-განმათავისუფლებელ ხასიათს ატარებდა და რისორჯიმენტოს  – იტალიის გაერთიანების – ნაწილს წარმოადგენდა.  ავსტრიას ლომბარდია-ვენეციის ოლქი ეკავა და ამით ხელს უშლიდა იტალიის გაერთიანებას, რამაც ხელი შეუწყო ომის დაწყებას.

 წინაპირობები 
საფრანგეთის მხრიდან ომი ნაპოლეონ III-ის დინასტიური ინტერესებით და მისწრაფებებით იყო ნაკარნახევი – დაეპყრო ახალი ტერიტორიები და განემტკიცებინა საფრანგეთის გავლენა ჩრდილოეთ იტალიაში.  1858 წლის 20 ივლისს ნაპოლეონი საიდუმლოდ შეუთანხმდა პიემონტის სამეფოს (სარდინიის) პრემიერს კამილო კავურს (პლომბიერის შეთანხმება). შეთანხმების ამ ცნობილი აქტით საფრანგეთი უნდა დახმარებოდა პიემონტის სამეფოს ლომბარდია-ვენეციის სამეფოს ავსტრიის უღლისაგან გათავისუფლებაში, რის კომპენსაციად იტალიისაგან სავოიასა და ნიცას ითხოვდა.

 ომის მსვლელობა 
1859 წლის 29 აპრილს ავსტრიის წინააღმდეგ ომის დაწყებამ იტალიაში დიდი პატრიოტული აღმასვლა გამოიწვია (გარიბალდის აჯანყება; იტალიის გაერთიანება...). საფრანგეთ-პიემონტის გაერთიანებულმა არმიამ (საფრანგეთის 116 ათ. ჯარისკაცი, პიემონტის – 56 ათ. ჯარისკაცი) ნაპოლეონ III-ის მთავარსარდლობით 4 ივნისს სასტიკად დაამარცხა ავსტრიის 170 ათასიანი არმია მაჯენტასთან. ავსტრიელებმა ლომბარდია დატოვეს.

მეორე დიდი დამარცხება იმპერატორ ფრანც-იოზეფ I-ის სარდლობით, ავსტრიელებმა 24 ივნისს სოლფერინოსთან განიცადეს. წარმატებებმა ახალი რევოლუციური ტალღა წარმოშვა იტალიურ სახელმწიფოებში (პარმა, ტოსკანა, მოდენა, პაპის ოლქი). იტალიელი ხალხის მძლავრი რევოლუციური ტალღით დამფრთხალმა ნაპოლეონ III-მ საომარი მოქმედებები შეწყვიტა.

1859 წლის 11 ივლისს საფრანგეთ-ავსტრიას შორის დაიდო დროებითი სეპარატული ზავი (ზავის პირობები დაამტკიცა 1859 წლის ციურიხის ხელშეკრულებამ), რომლითაც ავსტრია უარს ამბობდა მხოლოდ ლომბარდიაზე, ვენეცია კი კვლავ მას რჩებოდა. პიემონტთან 1860 წლის ხელშეკრულებით საფრანგეთმა დაპირებული სავოია და ნიცა მიიღო.

 ომის სტატისტიკა 

   ქვეყნები
  მოსახლეობა 1859 წ.
  ძალები
  დაღუპული
  დაჭრილი
  ჭრილობისგან გარდაცვლილი
  ავადმყოფობისგან გარდაცვლილისარდინია  4 500 000 86 000აქ მითითებულია ჯარისკაცების საერთო რაოდენობა, მათგან საომარ მოქმედებებში მონაწილეობა  მიიღო 70,000 ჯარისკაცი და 4000 კავალერისტმა.  1 010  4 922523 1000საფრანგეთი 36 500 000  600 000აქ მითითებულია ჯარისკაცების საერთო რაოდენობა, მათგან საომარ მოქმედებებში მონაწილეობა  მიიღო 130,000 ჯარისკაცი და 2000 კავალერისტმა.  2 536  19 672 2 962 2040მოკავშირეები სულ  41 000 000 686 000  3546  24 594   3485 3040ავსტრიის იმპერია 33 050 000  675 000აქ მითითებულია ჯარისკაცების საერთო რაოდენობა, მათგან საომარ მოქმედებებში მონაწილეობა  მიიღო 220,000 ჯარისკაცი და 22 000 კავალერისტმა.  5 416  26 149 2 584 4500სულ 74 050 000  1 361 000  8962  50 743  6069  7540

 რესურსები ინტერნეტში 
 სტატია Onwar.com-იდან 

 სტატია ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიიდან 

 ლიტერატურა 

 უნივერსალური ენციკლოპედიური ცნობარი, ტ. 2, თბ. 2008 წ.
 Урланис Б. Ц. Войны и народонаселение Европы. — Москва., 1960.
 Bodart G. Losses of life in modern wars. Austria-Hungary; France. — London., 1916.

 სქოლიო 

კატეგორია:ავსტრიის ისტორია
კატეგორია:იტალიის ისტორია
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია
კატეგორია:XIX საუკუნის ომები