მაკედონია (საბერძნეთი)

მაკედონია  () — საბერძნეთის გეოგრაფიული და ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე, რომელიც სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში მდებარეობს. მაკედონია არის უდიდესი და მოსახლეობის რაოდენობით მეორე რეგიონი საბერძნეთში. მაკედონიას და დასავლეთ თრაკიას არაფორმალურად ხშირად ჩრდილოეთ საბერძნეთსაც უწოდებენ.

 ეტიმოლოგია 
არსებობს მაკედონია დასახელების წარმოშობის რამდენიმე თეორია:

ჰეროდოტეს მიხედვით, დორიელები და მაკედონიელები ორივე წარმოიშვნენ მაკედნოის ტომისგან. სახელი სავარაუდოდ მოდის დორიული არსებითი სახელიდან (μᾶκος, იკითხება როგორც მაკოსი და ნიშნავს მანძილს, სიგრძეს), ხოლო მისგან ნაწარმოები ზედსართავი სახელი (μακεδνός-მაკედონოსი) ნიშნავს მაღალს წვრილს, რაც სავარაუდოდ მაკედონელების წინაპრების ფიზიკური მონაცემებიდან უნდა წარმოდგებოდეს. ამ ზედსართავ სახელს იყენებენ ჰომეროსმა ოდისეაში  მაღალი ვერხვის ხის აღწერისას და არისტოფანე მის კომედიაში ჩიტი, წარმოსახვითი ქალაქის ირგვლივ აშენებული მაღალი კედლის აღწერისას.
მაკედონიის მხარემ დასახელება იქ მოსახლე ხალხისგან მიიღო. მათ თავის მხრივ დასახელება მაკედონისგან მიიღეს, რომელიც ჰესიოდეს მიხედვით ზევსის და ფიას (დევკალიონის ქალიშვილი) ვაჟიშვილი იყო. ზევსის შვილი და დევკალიონის შვილიშვილი, ყველა ბერძენის მითოლოგიურ წინაპარი.

ისტორია
პრეისტორია

მინი|მარცხნივ|ვლადიმერ გეორგიევის მიხედვით, მაკედონია პროტო-ბერძნული ტერიტორიის ნაწილი იყო.
ადამიანების პირველი ნამოსახლარები თარიღდება პალეოლითური პერიოდით. გვიან ნეოლითური პერიოდისთვის (ძველი წელთაღრიცხვის: 4500-3500 წლები) რეგიონში ვაჭრობა განვითრდა, რამაც სოციალურ-ეკონომიკური ურთიერთობების ცვლილებები გამოიწვია. ყველაზე მნიშვნელოვანი სპილენძის წარმოების დაწყება იყო.

ანტიკური ისტორია
მინი|მარცხნივ|მაკედონიის გავრცობა ფილიპე II-ს გარდაცვალებამდე.
ჰეროდოტეს მიხედვით, მაკედონიის ისტორია მაკედონის ტომიდან იწყება. აქ ისინი ისეთ თრაკიულ ტომებთან ერთად ცხოვრობდნენ, როგორებიც იყვნენ ბრიგები, რომლებმაც მოგვიანებით მაკედონია დატოვეს და მცირე აზიაში ანატოლიაში გადავიდნენ და გახდნენ ცნობილი როგორც ფრიგიელები. მაკედონიელების ნაწილი შეიჭრა სამხრეთ საბერძნეთში, როდესაც მათ მიაღწიეს პენეპოლისს უკვე ეწოდებოდათ დორიანელები. საუკუნეების განმავლობაში მაკედონიური ტომები დღევანდელი ცენტრალური მაკედონიის ტერიტორიაზე დამოუკიდებელ სახელმწიფოებად ჩამოყალიბდნენ, რომლებზეც ბერძნული პოლიტიკის გავლენა მინიმალური იყო. რეგიონის დანარჩენი ტერიტორიები ძირითადად ან თრაკიელი და ილირიული ტომებით იყო დასახლებული ან კიდევ წარმოადგენდნენ ბერძნული ქალაქების სანაპირო კოლონიებს. ჩრდილოეთით სახლობდა კიდევ ერთი ტომი რომელსაც პაეონიანები ეწოდებოდათ. ძველი წელთაღრიცხვის გვიანდელი VI და ადრეული V საუკუნის დროს, რეგიონი მოექცა სპარსელების მმართველობის ქვეშ. შემდგომ საუკუნეში მაკედონია იყო თრაკიელებისა და ილირიელების თავდასხმის ობიექტი. მაკედონის სამეფო ხელახლა ააღორძინა ფილიპე II-მ. მისი მკვლელობის შემდეგ  მისმა ვაჟმა ალექსანდრემ მიიღო მისი ტახტი და შეიქმნა ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ ადამიანად ისტორიაში.

 ადგილობრივი მთავრობა 
მაკედონია დაყოფილია სამ პერიფერიად და მოიცავს 13 პრეფექტურას (). მათგან ორი პრეფექტურა დრამა და კავალა არიან დრამა-კავალა-კსანტის სუპერ-პრეფექტურის ნაწილი. პრეფექტურები თავის მხრივ იყოფიან მუნიციპალიტეტებად. (, იკითხება როგორც: დემოი). ისინი ექვემდებარებიან შინაგან საქმეთა სამინისტროს, ამავდროულად მაკედონია-თრაკიის სამინისტრო ახორციელებს რეგიონის ადმინისტრაციას.

მაკედონია ესაზღვრება შემდეგ პერიფერიებს: თესალია, აღმოსავლეთ მაკედონია და თრაკია და ეპირუსი.

მაკედონიის სამი პერიფერია და ცამეტი პრეფექტურაა:

 მაკედონიის რუკა ნომერი  პერიფერიები  დედაქალაქი  ფართობი  მოსახლეობა </tr> 300px სულ დასავლეთ მაკედონია  კოზანი 9,451 კმ²301,522 1  კასტორიას პრეფექტურა  კასტორია 1,720 კმ²53,483 2  ფლორინას პრეფექტურა  ფლორინა 1,924 კმ²54,7683  კოზანის პრფექტურა  კოზანი 3,516 კმ²155,324 4  გრენევას პრეფექტურა  გრენევა 2,291 კმ²37,947 სულ ცენტრალური მაკედონია  თესალონიკი 18,811 კმ²1,871,952 5  პელას პრეფექტურა  ედესა 2,506 კმ²145,797 6  იმატიას პრეფექტურა  ვერია 1,701 კმ²143,618 7  პიერიას პრეფექტურა  კატერინი 1,516 კმ²129,846 8  კილკისის პრეფექტურა  კილკისი 2,519 კმ²89,056 9  თესალონიკის პრეფექტურა  თესალონიკი 3,683 კმ²1,057,825 10  ხალკიდიკის პრეფექტურა  პოლიგიროსი 2,918 კმ²104,894 11  სერეს პრეფექტურა  სერესი 3.968 კმ²200,916 სულ აღმოსავლეთ მაკედონია   კავალა 5,579 კმ²249,029 12  დრამას პრეფექტურა  დრამა 3,468 კმ²103,975 13  კავალას პრეფექტურა  კავალა 2,111 კმ²145,054 -  აიონ-ოროსი (ათონის მთა)  კარიესი 336 კმ²2,262 სულ  მაკედონია  თესალონიკი  34,177 კმ²  

მაკედონიის გეოგრაფიული რეგიონი ასევე მოიცავს აიონ-ოროსის (ათონის მთა), თუმცა იგი არ შედის მაკედონიის საზღვრებში. ის ექვემდებარება კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესიას და აქვს სპეციალური სტატუსი: იქ ქალებს ეკრძალებათ მისვლა (ბერძნული კანონი ამ წესის დამრღვევს 12-თვიან ციხეს უსჯის); ტერიტორიას აქვს თვითმმართველობა საბერძნეთის შემადგენლობაში. ევროპის კავშირმა გაითვალისწინა ეს სპეციალური სტატუსი. კონკრეტულად გადასახადებისგან განთავისუფლება და უფლებების დაცვა.Council of Europe, Structure and Operation of Local and Regional Democracy, 8.საბერძნეთის კონსტიტუცია, მუხლი 105 (1 იანვარი 1981).

რესურსები ინტერნეტში

ოფიციალური გვერდები
მაკედონიის და თრაკიის რეგიონი გვერდი  
მაკედონია-თრაკიის მინისრთა კაბინეტი (ბერძნული)
ცენტრალური მაკედონიის რეგიონი 
დასავლეთ მაკედონიის რეგიონი 
აღმოსავლეთ მაკედონიის და თრაკიის რეგიონი 
სერესის პრეფექტურა 
ქალაქი თესალონიკი
ქალაქი ედესი
ქალაქი სერესი
ზოგადი ინფორმაცია
მაკედონიური პრესის სააგენტო 
მაკედონიის მუზეუმები
მაკოდონიური ისტორიის და კულტურის მიმოხილვა
EMS.name 
მაკედონიის უნივერსიტეტი
დასავლეთ მაკედონიის უნივერსიტეტი
მაკედონია, ჩრდილოეთ საბერძნეთის ისტორიული მოხაზულობა 
მაკედონიის რუკა 
რომის პროვინცია: მაკედონია
მაკედონია, საბერძნეთი - ისტორია და პოლიტიკა, ინტერნეტ წიგნი ბერძნულ ენაზე (ISBN 960-6-0337-5) 
ტბა კერკინი სერესში - კერკინის დაბლობი 

სქოლიო

კატეგორია:საბერძნეთის გეოგრაფია
კატეგორია:საბერძნეთის რეგიონები
კატეგორია:საბერძნეთის პოლიტიკა
კატეგორია:მაკედონია (საბერძნეთი)