ერგი (გეოგრაფია)

მინი|ერგი
ერგი — უმეტესად აფრიკისა და არაბეთის უდაბნოებში გავრცელებული ქვიშიანი მასივების საერთო სახელწოდება. წარმოიქმნება უმთავრესად რელიეფის დადაბლებულ ადგილებში. სახელწოდება მომდინარეობს არაბული სიტყვისაგან ʿarq (عرق), რომელიც ნიშნავს „დიუნების ველს“. უდიდესია აღმოსავლეთი დიდი ერგი და დასავლეთი დიდი ერგი.Эрг // Большая советская энциклопедия 

უფრო ზუსტად რომ ვთქვათ, ერგი არის უდაბნო ტერიტორია, რომელიც შეიცავს 125 კმ²-ზე მეტ ეოლურ და ქარისმიერ ქვიშებს,Parrish, Judith Totman (2001). Interpreting Pre-Quaternary Climate from the Geologic Record. Columbia University Press. p. 166. სადაც ქვიშა ფარავს ზედაპირის 20%-ზე მეტს.Summary: Sand Seas/Ergs/Dune Fields". Desert Guide. United States Army Corps of Engineers უფრო მცირე ტერიტორიები ცნობილია „დიუნების ველის“ სახელწოდებით.Aeolian Landform

დამახასიათებელია ბარხანების, დიუნების, მფრინავი ქვიშებისა და მლაშობების ერთობლიობა. მოკლებულია ნაწილობრივ ან მთლიანად მცენარეულ საფარს. მსოფლიოს უდიდეს უდაბნოში — საჰარაში გვხვდება მრავალრიცხოვანი ერგები, რომელთაგან აღსანიშნავია: ერგ-შეში და ერგ-ისავანი. ერგი კონცენტრირებულია უმეტესად ორ მხარეში:  ჩ.გ. 40° 20° და ს. გ. 20° 40° შორის. ფართოდ არის გავრცელებული ჩრდილოეთ და სამხრეთ აფრიკაში, დასავლეთსა და ცენტრალურ აზიასა და ცენტრალურ ავსტრალიაში. 

სამხრეთ ამერიკაში ერგი შემოფარგლულია ანდების მთათა სისტემით, თუმცა პერუსა და არგენტინის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში გვხვდება დიდი ზომის დიუნები. შედარებით მცირე ფართობზე გვხვდება ბრაზილიის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე. 

არაბეთში ამგვარ წარმონაქმნებს ნეფუდს უწოდებენ, შუა აზიაში — ყუმს.Ахромеев Л.М. Геоморфологический словарь-справочник. БГУ, Брянск, 2002 г., 320 стр.,

ერგი წარმოადგენს ლანდშაფტის ფორმას, რომელსაც შეიძლება წავაწყდეთ ისეთ პლანეტებზე, სადაც მიმდინარეობს ხანგრძლივი ქარისმიერი ეროზია, რომელსაც საბოლოოდ მოჰყვება ქვიშის წარმოქმნა და დაგროვება. დღეისათვის მზის სისტემაში ერგი გვხვდება სამ ციურ სხეულზე: ვენერაზე, მარსზე და ტიტანზე.Stiles, Lori (2006-05-04). "Titan's Seas Are Sand". UA News. University of Arizona. 

ვენერაზე НАСА-მ მიაგნო ასე თუ ისე ორ ერგს: აგლაონისისა (ფართობი 1290 კმ²) და მეშკენეტის (~17,120 კმ²) ზონებში.Greeley, R., et al. (1992), Aeolian features on Venus: Preliminary Magellan results , J. Geophys. Res., 97(E8), 13,319–13,345. აღნიშნული დიუნები არათანაბრად არიან განლაგებული. 

პლანეტა მარსზე არსებობს უზარმაზარი ზომის ერგები, სადაც დიუნები საკმაოდ დიდ ზომებს აღწევენ. 
2005 წლის ოქტომბერს მსხვილ დიუნებს მიაგნეს ასევე სატურნის თანამგზავრ ტიტანზე, რომლის წარმონაქმნი დედამიწის იდენტური იყო. ერთ-ერთი ერგი 1497 კმ-ზე იყო გადაჭიმული. ტიტანზე ერგების წარმოშობა დაკავშირებულია უძლიერეს ქარებთან.

 რესურსები ინტერნეტში 


 სქოლიო 

კატეგორია:რელიეფის ფორმები
კატეგორია:ფიზიკური გეოგრაფია
კატეგორია:აფრიკის გეოგრაფია