მანეთონი

მანეთონი () — ეგვიპტელი ქურუმი და ისტორიკოსი, ცხოვრობდა ძვ. წ. IV-III საუკუნეებში. პტოლემაიოსების დინასტიის დროს. წერდა ბერძნულად, თუმცა, როგორც ეგვიპტის ყველაზე განათლებული ფენის წარმომადგენელმა, ეტყობა კარგად იცოდა ეგვიპტური ენა და დამწერლობა. თანამედროვე ეგვიპტოლოგიის წინაშე მანეთონის დამსახურების ყველაზე ნათელ ილუსტრაციას წარმოადგენს ის გარემოება, რომ მის მიერ შემუშავებული ეგვიპტის ფარაონთა დინასტიებად დაყოფის პრინციპი (მანეთონმა ეგვიპტის ფარაონები მენესიდან ალექსანდრე მაკედონელამდე 30 დინასტიად დაყო, ხოლო მენესამდელი პერიოდი შეავსო „ღმერთებისა“ და „ნახევრად ღმერთების“ ლეგენდარული დინასტიებით) თითქმის უცვლელად გამოიყენება თანამედროვე მეცნიერებაში. მისი ნაშრომი ფრაგმენტების სახითაა მოღწეული ებრაელი მეცნიერის იოსების (I საუკუნე) და ქრისტიანი ავტორების სექსტუს იულიუს აფრიკანუსისა (ახ.წ. III ს.) და ეუსებიუსის (ახ. წ. IV ს.) შრომებში. 

სახელი მანეთონი, ეგვიპტური სახელის ბერძნული ფორმაა. ყველაზე ხშირად თვლიან რომ, მისი ეგვიპტური ფორმა წარმოიშვა ძველი ეგვიპტური პროტოტიპის მიხედვით. მისი სახელი ითარგმნება როგორც სიბრძნის ღმერთი.

მანეთონი იყო ეგვიპტელი და დაინტერესებული იყო ეგვიპტის ისტორიით, ის წერდა სუფთა ბერძნულ ენაზე. მანეთონს, გარდა ცნობილი ეგვიპტის ისტორიისა, ხანდახან მიაწერენ შემდეგ თხზულებებს, რომლებმაც ჩვენამდე მოაღწიეს:
 წმინდა წიგნი 
 შემოკლებითი ამონაწერები ფიზიკიდან 
 დღესასწაულების შესახებ 
 ძველი წესები
 კიპის შემოქმედებაზე 
 ჰეროდოტეს წინააღმდეგ 
 წიგნი სოტისი 
 აპოტელესმატიკის ექვსი წიგნიდან ასტრონომიური ქმნილებები 

 იხილეთ აგრეთვე 
ბეროსე ბაბილონელი
პლუტარქე
პტოლემეების დინასტია

 ლიტერატურა 
ძველი აღმოსავლეთის ხალხთა ისტორია, (გიორგი მელიქიშვილის რედაქციით), თბ., „მეცნიერება“, 1988 

 რესურსები ინტერნეტში 
Manetho: History of Egypt, Sacred Book, etc.
Photographs of texts preserving Manetho 
Who's Who in Ancient Egypt: Manetho
"The First Egyptian Narrative History: Manetho and Greek  Historiography", ZPE 127 (1999), pp.93-116 by J. Dillery

კატეგორია:ეგვიპტის ისტორია
კატეგორია:ეგვიპტელი მწერლები
კატეგორია:ეგვიპტელი ისტორიკოსები