ალექსანდრე დიღმელოვი

ალექსანდრე დავითის ძე დიღმელოვი (დიღმელაშვილი; დ. 22 ოქტომბერი, 1884, სოფ. ჭოპორტი, ახლანდ. დუშეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 31 მარტი, 1957, თბილისი) — ქართველი კინოოპერატორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1945).

 ბიოგრაფია 

დაიბადა 1884 წლის 22 ოქტომბერს, მისი ნამდვილი გვარი იყო დიღმელაშვილი. იყო ფოტოგრაფ დავით დიღმელოვის შვილი. 1900 წელს დავით დიღმელოვმა მოსკოვიდან თბილისში ჩაიტანა „ლატერნა მაგიკა“ და იმით აწყობდა ჩვენებებს. 1899–1900 წლებში ალექსანდრე დიღმელოვი მამის ფოტოატელიეში მუშაობდა ლაბორანტად და რეტუშორად. მალე დიღმელოვებმა სინემატოგრაფი შეიძინეს. პარალელურად ალექსანდრე დიღმელოვი მუშაობდა კინომექანიკოსად კინოთეატრ „ილუზიონში“. 1906 წელს დიღმელოვი გაიწვიეს სამხედრო სამსახურში. 

1910 წლიდან თავად დაიწყო კინოსიუჟეტებისა და მოკლემეტრაჟიანი დოკუმენტური ფილმების გადაღება. სოფია ივანიცკაიამ მისთვის მოსკოვიდან ჩაატანინა შარლ პატეს გადამღები აპარატი ფირების გარკვეული რაოდენობით. გადაღებული აქვს დოკუმენტური, კინოქრონიკალური მოკლემეტრაჟიანი სიუჟეტები და მხატვრული ფილმები: „თბილისის იპოდრომი“ (1910), „პირველი ავიატორები“, „ხატობა მცხეთაში“, „ლადო მესხიშვილის იუბილე“, „კათალიკოსის მირონცხება“, „მუხრანის ხიდის კურთხევა“, „ტახებსა და ირმებზე ნადირობა ევლახსა და ყარაიაზში“.  გადაღებები პირველმა მსოფლიო ომმა შეაწყვეტინა.

ალექსანდრე დიღმელოვი პირველი ქართული მხატვრული ფილმის, „ქრისტინეს“ (1916–1918, რეჟისორი ა. წუწუნავა) ოპერატორი. მე–20 საუკუნის დასაწყისში აქტიურად მონაწილეობდა ქართული კინემატოგრაფიის განვითარებაში. იყო „სახკინმრეწვის" წამყვანი ოპერატორი. მისი საუკეთესო ფილმებია: „არსენა ჯორჯიაშვილი" (1921), „წითელი ეშმაკუნები" (1923), „სამი სიცოცხლე" (1924), „ჯანყი გურიაში" (1928), „უკანასკნელი ჯვაროსნები" (1934), „არსენა" (1937), „გიორგი სააკაძე" I და II სერია (1942–43; სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1946), „მაგდანას ლურჯა" (1955, ლ. სუხოვთან ერთად) და სხვ. დაჯილდოებული იყო შრომის წითელი დროშის (1939, 1950) და წითელი ვარსკვლავის (1944) ორდენებით.

 ფილმოგრაფია 

 წელი  დასახელება   რეჟისორი 1919  ქრისტინე ალექსანდრე წუწუნავა 1921  არსენა ჯორჯიაშვილი   ივანე პერესტიანი 1922  მოძღვარი  ვლადიმერ ბარსკი 1923  არსენა ყაჩაღი  ვლადიმერ ბარსკი 1923  კაცი კაცისთვის მგელია  ივანე პერესტიანი 1923  წითელი ეშმაკუნები  ივანე პერესტიანი 1925  სამი სოცოცხლე   ივანე პერესტიანი 1925  ტარიელ მკლავაძის მკვლელობის საქმე  ივანე პერესტიანი 1926  სასჯელი   ივანე პერესტიანი 1926  შირვანსკაიას დანაშაული    ივანე პერესტიანი 1926  სავურ სამარე    ივანე პერესტიანი 1926  ილან დილი    ივანე პერესტიანი 1927  კრაზანას ბუდე    1927  გაფლანგვა   1928  ახალგაზრდობა იმარჯვებს მიხეილ გელოვანი 1928  ჯანყი გურიაში  ალექსანდრე წუწუნავა 1930  საკანი №79   ზაქარია ბერიშვილი 1930  უგუბზიარა   დავით რონდელი 1931  ტანია ფრონტზე ზაქარია ბერიშვილი 1933  უკანასკნელი ჯვროსნები  1936  ქაჯეთი  კოტე მიქაბერიძე 1937  არსენა   1938  დიადი განთიადი  1940  ქალიშვილი გაღმიდან  1943  გიორგი სააკაძე  1948  ქეთო და კოტე   1950  გაზაფხული საკენში   1956  მაგდანას ლურჯა 

ლიტერატურა

კატეგორია:ქართველი ოპერატორები
კატეგორია:დაბადებული  22 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული  1884
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1957
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები