ოქროს ბურთი

ოქროს ბურთი () — საფეხბურთო ჯილდო, რომელიც დააწესა ფრანგულმა საფეხბურთო ჟურნალმა France Football-მა და ყოველწლიურად გადაეცემა ევროპის საუკეთესო ფეხბურთელს, ამის გამო ხშირად ამ დაჯილდოებას ევროპის წლის საუკეთესო ფეხბურთელის დაჯილდოებას უწოდებენ. იდეა ეკუთვნოდა ჟურნალის რედაქტორს გაბრიელ ანოს, რომელმაც თავის კოლეგებს სთხოვა დაესახელებინათ 1956 წლის საუკეთესო ფეხბურთელი. ჯილდო სერ სტენლი მეთიუზს გადაეცა. ამის შემდეგ დაჯილდოებამ ყოველწლიური სახე მიიღო და არსებობის მანძილზე ყველაზე პოპულარულ ინდივიდუალურ საფეხბურთო ჯილდოდ ითვლებოდა.როგორც წესი ჟურნალისტები აუცილებლად ასახელებდნენ ევროპელ ფეხბურთელს, რომელიც ევროპულ კლუბში თამაშობდა, ამის გამო ეს ჯილდო მოგებული არ აქვთ ფეხბურთის ისეთ ლეგენდებს, როგორებიც იყვნენ: პელე, გარინჩა, დიეგო მარადონა. 1995 წლიდან ეს წესი შეიცვალა და ჟურნალისტებს უფლება მიეცათ დაესახელებინათ ნებისმიერი ეროვნების ფეხბურთელი თუ ის ევროპულ კლუბში თამაშობდა. პირველივე წელს, ამ წესის შემოღებიდან, ოქროს ბურთის მოგება მოახერხა ლიბერიელმა ჯორჯ ვეამ საფეხბურთო კლუბ მილანიდან.

2010 წლიდან ოქროს ბურთის დაჯილდოებამ შეიცვალა სტატუსი, ფიფას და France Footbal-ის საერთო ინიციატივით, გაერთიანდა ფიფას წლის ფეხბურთელის დაჯილდოებასთან ერთ საერთო დაჯილდოებად — ფიფას ოქროს ბურთი (). დაჯილდოებამ ამ სახით 2016 წლამდე იარსება და შემდეგ კვლავ დამოუკიდებელლად განაგრძეს არსებობა. ფიფას ოქროს ბურთის ჯილდო France Football-ის ოქროს ბურთის ჯილდო ანალოგი იყო.

2009 წლამდე ყველაზე მეტჯერ, სამჯერ, ოქროს ბურთის მოგება სამმა ფეხბურთელმა მოახერხა მიშელ პლატინიმ, იოჰან კრუიფმა და მარკო ვან ბასტენმა, მათ შორის პლატინიმ ზედიზედ სამჯერ მოიგო ეს ტიტული 1983–85 წლებში. 2009 წელს ჯილდოს მფლობელი გახდა ლიონელ მესი, რომელმაც ამის შემდეგ 2010, 2011 და 2012 წლებშიც, უკვე ფიფას ეგიდით ჩატარებულ დაჯილდოებებში იპირველა, რითაც France Football-ის და ფიფა-ს ოქროს ბურთების საერთო რაოდენობით შეიქნა ყველა დროის რეკორდსმენი 25 წლის ასაკში, შემდეგ კი, 2015, 2019, 2021 და 2023 წელსაც მოიპოვა ეს ჯილდო და ჯამში 8 ჯილდოს მფლობელი გახდა. 2008-2017 წლებში კრიშტიანუ რონალდუმ ორივე დაჯილდოების ფარგლებში ხუთჯერ მოიპოვა ტიტული და მესის შემდეგ მეორე ადგილს იკავებს გამარჯვებულთა რეიტინგში. კრიშტიანუ რონალდუ 18-ჯერ იყო ნომინირებული, რაც აბსოლუტური რეკორდია. მიშელ პლატინი, მარკო ვან ბასტენი და იოჰან კრუიფი 3-3 ჯილდოთი მესამე ადგილს იყოფენ, შემდეგ მოდიან ფრანც ბეკენბაუერი, რონალდო, ალფრედო დი სტეფანო, კევინ კიგანი და კარლ-ჰაინც რუმენიგე 2-2 მოგებული ოქროს ბურთით.

 გამარჯვებულები 


 წელი  პოზიცია  მოთამაშე ეროვნული ნაკრები  კლუბი ქულაოქროს ბურთი (1956–2009)1956  1-ლისტენლი მეთიუზი ბლექპული47 მე-2ალფრედო დი სტეფანო რეალ მადრიდი44 მე-3რაიმონ კოპა რეალ მადრიდი331957  1-ლიალფრედო დი სტეფანო რეალ მადრიდი72 მე-2ბილი რაიტი ვულვერჰემპტონ უონდერერსი19 მე-3=დანკან ედვარდსი მანჩესტერ იუნაიტედი16 მე-3=რაიმონ კოპა რეალ მადრიდი161958  1-ლირაიმონ კოპა რეალ მადრიდი71 მე-2ჰელმუტ რანი როტ ვაისი40 მე-3ჟიუსტ ფონტენი რეიმსი231959 1-ლიალფრედო დი სტეფანო რეალ მადრიდი80 მე-2რაიმონ კოპა რეალ მადრიდი42 მე-3ჯონ ჩარლზი იუვენტუსი241960 1-ლილუის სუარესი ბარსელონა54 მე-2ფერენც პუშკაში რეალ მადრიდი37 მე-3უვე ზეელერი ჰამბურგი331961 1-ლიომარ სივორი იუვენტუსი46 მე-2ლუის სუარესი ინტერი
 ბარსელონა40 მე-3ჯონი ჰეინესი ფულემი221962 1-ლიიოზეფ მასოპუსტი დუკლა65 მე-2ეუსებიო ბენფიკა53 მე-3კარლ-ჰაინც შნელინგერი კიოლნი331963 1-ლილევ იაშინი დინამო მოსკოვი73 მე-2ჯანი რივერა მილანი55 მე-3ჯიმი გრივზი ტოტენჰემ ჰოტსპური501964 1-ლიდენის ლოუ მანჩესტერ იუნაიტედი61 მე-2ლუის სუარესი ინტერი43 მე-3ამანსიო რეალ მადრიდი381965  1-ლიეუსებიო ბენფიკა67 მე-2ჯაჩინტო ფაკეტი ინტერი59 მე-3ლუის სუარესი ინტერი451966 1-ლიბობი ჩარლტონი მანჩესტერ იუნაიტედი81 მე-2ეუსებიო ბენფიკა80 მე-3ფრანც ბეკენბაუერი ბაიერნი591967 1-ლიფლორიან ალბერტი ფერენცვაროში68 მე-2ბობი ჩარლტონი მანჩესტერ იუნაიტედი40 მე-3ჯიმი ჯონსტონი სელტიკი391968 1-ლიჯორჯ ბესტი მანჩესტერ იუნაიტედი61 მე-2ბობი ჩარლტონი მანჩესტერ იუნაიტედი53 მე-3დრაგან ჯაიჩი ცრვენა ზვეზდა461969 1-ლიჯანი რივერა მილანი83 მე-2ლუიჯი რივა კალიარი79 მე-3გერდ მიულერი ბაიერნი381970 1-ლიგერდ მიულერი ბაიერნი77 მე-2ბობი მური ვესტ ჰემ იუნაიტედი70 მე-3ლუიჯი რივა კალიარი651971 1-ლიიოჰან კრუიფი აიაქსი116 მე-2სანდრო მაცოლა ინტერი57 მე-3ჯორჯ ბესტი მანჩესტერ იუნაიტედი561972 1-ლიფრანც ბეკენბაუერი ბაიერნი81 მე-2=გერდ მიულერი ბაიერნი79 მე-2=გიუნტერ ნეცერი ბორუსია მიონხენგლადბახი791973 1-ლიიოჰან კრუიფი ბარსელონა
 აიაქსი96 მე-2დინო ძოფი იუვენტუსი47 მე-3გერდ მიულერი ბაიერნი441974 1-ლიიოჰან კრუიფი ბარსელონა116 მე-2ფრანც ბეკენბაუერი ბაიერნი105 მე-3კაზიმეჟ დეინა ლეგია ვარშავა351975 1-ლიოლეგ ბლოხინი დინამო კიევი122 მე-2ფრანც ბეკენბაუერი ბაიერნი42 მე-3იოჰან კრუიფი ბარსელონა271976 1-ლიფრანც ბეკენბაუერი ბაიერნი91 მე-2რობ რენსენბრინკი ანდერლეხტი75 მე-3ივო ვიკტორი დუკლა521977 1-ლიალან სიმონსენი ბორუსია მიონხენგლადბახი74 მე-2კევინ კიგანი ჰამბურგი
 ლივერპული71 მე-3მიშელ პლატინი ნანსი701978 1-ლიკევინ კიგანი ჰამბურგი87 მე-2ჰანს კრანკლი ბარსელონა81 მე-3რობ რენსენბრინკი ანდერლეხტი501979 1-ლიკევინ კიგანი ჰამბურგი118 მე-2კარლ-ჰაინც რუმენიგე ბაიერნი52 მე-3რუდ კროლი აიაქსი411980 1-ლიკარლ-ჰაინც რუმენიგე ბაიერნი
 რაპიდი ვენა122 მე-2ბერნდ შუსტერი ბარსელონა
 კიოლნი34 მე-3მიშელ პლატინი სენტ-ეტიენი331981 1-ლიკარლ-ჰაინც რუმენიგე ბაიერნი106 მე-2პაულ ბრაიტნერი ბაიერნი64 მე-3ბერნდ შუსტერი ბარსელონა391982 1-ლიპაოლო როსი იუვენტუსი115 მე-2ალენ ჟირესი ბორდო64 მე-3ზბიგნევ ბონეკი იუვენტუსი
 ვიძევი531983 1-ლიმიშელ პლატინი იუვენტუსი110 მე-2კენი დალგლიში ლივერპული26 მე-3ალან სიმონსენი ვაილე
 ჩარლტონ ატლეტიკი251984 1-ლიმიშელ პლატინი იუვენტუსი128 მე-2ჟან ტიგანა ბორდო57 მე-3პრებენ ელკიერ ლარსენი ჰელას ვერონა
 ლოკერენი481985 1-ლიმიშელ პლატინი იუვენტუსი127 მე-2პრებენ ელკიერ ლარსენი ჰელას ვერონა71 მე-3ბერნდ შუსტერი ბარსელონა461986 1-ლიიგორ ბელანოვი დინამო კიევი84 მე-2გარი ლინეკერი ბარსელონა
 ევერტონი62 მე-3ემილიო ბუტრაგენიო რეალ მადრიდი591987 1-ლირუდ გულიტი მილანი
 პსვ 106 მე-2პაულუ ფუტრე ატლეტიკო მადრიდი
 პორტუ91 მე-3ემილიო ბუტრაგენიო რეალ მადრიდი611988 1-ლიმარკო ვან ბასტენი მილანი129 მე-2რუდ გულიტი მილანი88 მე-3ფრანკ რეიკარდი მილანი
 რეალ სარაგოსა451989 1-ლიმარკო ვან ბასტენი მილანი119 მე-2ფრანკო ბარეზი მილანი80 მე-3ფრანკ რეიკარდი მილანი431990 1-ლილოთარ მათეუსი ინტერი137 მე-2სალვატორე სკილაჩი იუვენტუსი84 მე-3ანდრეას ბრემე ინტერი681991 1-ლიჟან-პიერ პაპენი მარსელი141 მე-2=დეიან სავიჩევიჩი ცრვენა ზვეზდა42 მე-2=დარკო პანჩევი ცრვენა ზვეზდა42 მე-2=ლოთარ მათეუსი ინტერი421992 1-ლიმარკო ვან ბასტენი მილანი98 მე-2ხრისტო სტოიჩკოვი ბარსელონა80 მე-3დენის ბერგკამპი აიაქსი531993 1-ლირობერტო ბაჯო იუვენტუსი142 მე-2დენის ბერგკამპი ინტერი
 აიაქსი83 მე-3ერიკ კანტონა მანჩესტერ იუნაიტედი341994 1-ლიხრისტო სტოიჩკოვი ბარსელონა210 მე-2რობერტო ბაჯო იუვენტუსი136 მე-3პაოლო მალდინი მილანი1091995 1-ლიჯორჯ ვეა მილანი
 პარი სენ-ჟერმენი144 მე-2იურგენ კლინსმანი ბაიერნი
 ტოტენჰემ ჰოტსპური108 მე-3იარი ლიტმანენი აიაქსი671996 1-ლიმათიას ზამერი ბორუსია დორტმუნდი144 მე-2რონალდო ბარსელონა
 პსვ143 მე-3ალან შირერი ნიუკასლ იუნაიტედი
 ბლექბერნ როვერსი1071997 1-ლირონალდო ინტერი
 ბარსელონა222 მე-2პრედრაგ მიატოვიჩი რეალ მადრიდი68 მე-3ზინედინ ზიდანი იუვენტუსი631998 1-ლიზინედინ ზიდანი იუვენტუსი244 მე-2დავორ შუკერი რეალ მადრიდი68 მე-3რონალდო ინტერი661999 1-ლირივალდო ბარსელონა219 მე-2დეივიდ ბეკჰემი მანჩესტერ იუნაიტედი154 მე-3ანდრეი შევჩენკო მილანი
 დინამო კიევი642000 1-ლილუიშ ფიგუ რეალ მადრიდი
 ბარსელონა197 მე-2ზინედინ ზიდანი იუვენტუსი181 მე-3ანდრეი შევჩენკო მილანი852001 1-ლიმაიკლ ოუენი ლივერპული176 მე-2რაულ გონსალესი რეალ მადრიდი140 მე-3ოლივერ კანი ბაიერნი1142002 1-ლირონალდო რეალ მადრიდი
 ინტერი169 მე-2რობერტო კარლოსი რეალ მადრიდი145 მე-3ოლივერ კანი ბაიერნი1102003 1-ლიპაველ ნედვედი იუვენტუსი190 მე-2ტიერი ანრი არსენალი128 მე-3პაოლო მალდინი მილანი1232004 1-ლიანდრეი შევჩენკო მილანი175 მე-2დეკუ ბარსელონა
 პორტუ139 მე-3რონალდინიო ბარსელონა1332005 1-ლირონალდინიო ბარსელონა225 მე-2ფრენკ ლამპარდი ჩელსი148 მე-3სტივენ ჯერარდი ლივერპული1422006 1-ლიფაბიო კანავარო რეალ მადრიდი
 იუვენტუსი173 მე-2ჯანლუიჯი ბუფონი იუვენტუსი124 მე-3ტიერი ანრი არსენალი1212007 1-ლიკაკა მილანი444 მე-2კრიშტიანუ რონალდუ მანჩესტერ იუნაიტედი277 მე-3ლიონელ მესი ბარსელონა2552008 1-ლიკრიშტიანუ რონალდუ მანჩესტერ იუნაიტედი446 მე-2ლიონელ მესი ბარსელონა281 მე-3ფერნანდო ტორესი ლივერპული1792009 1-ლილიონელ მესი ბარსელონა473 მე-2კრიშტიანუ რონალდუ რეალ მადრიდი
მანჩესტერ იუნაიტედი233 მე-3ჩავი ერნანდესი ბარსელონა170ფიფას ოქროს ბურთი (2010–2015)2010 1-ლილიონელ მესი   ბარსელონა22.65% მე-2 ანდრეს ინიესტა  ბარსელონა17.36% მე-3ჩავი ერნანდესი   ბარსელონა16.48%2011 1-ლი ლიონელ მესი    ბარსელონა47.88% მე-2 კრიშტიანუ რონალდუ     რეალ მადრიდი21.60% მე-3 ჩავი ერნანდესი    ბარსელონა9.23%2012  1-ლილიონელ მესი  ბარსელონა41.60% მე-2კრიშტიანუ რონალდუ   რეალ მადრიდი23.68% მე-3 ანდრეს ინიესტა     ბარსელონა10.91%2013 1-ლიკრიშტიანუ რონალდუ    რეალ მადრიდი27.99% მე-2 ლიონელ მესი     ბარსელონა24.72% მე-3 ფრანკ რიბერი     ბაიერნი23.36%2014 1-ლი კრიშტიანუ რონალდუ     რეალ მადრიდი37.66% მე-2 ლიონელ მესი   ბარსელონა15.76% მე-3 მანუელ ნოიერი   ბაიერნი15.72%2015 1-ლი ლიონელ მესი   ბარსელონა41.33% მე-2 კრიშტიანუ რონალდუ   რეალ მადრიდი27.76% მე-3 ნეიმარი   ბარსელონა7.86%ოქროს ბურთი (2016-დღემდე)2016  1-ლი კრიშტიანუ რონალდუ     რეალ მადრიდი745 მე-2 ლიონელ მესი   ბარსელონა316 მე-3ანტუან გრიზმანი ატლეტიკო მადრიდი1982017 1-ლიკრიშტიანუ რონალდუ რეალ მადრიდი946 მე-2ლიონელ მესი ბარსელონა670 მე-3ნეიმარი ბარსელონა
 პარი სენ-ჟერმენი3612018 1-ლილუკა მოდრიჩი რეალ მადრიდი753 მე-2კრიშტიანუ რონალდუ რეალ მადრიდი
 იუვენტუსი476 მე-3ანტუან გრიზმანი ატლეტიკო მადრიდი4142019 1-ლილიონელ მესი ბარსელონა686 მე-2ვირჯილ ვან დეიკი ლივერპული679 მე-3კრიშტიანუ რონალდუ იუვენტუსი4762020დაჯილდოება არ ჩატარდა COVID-19-ის პანდემიის გამო2021 1-ლილიონელ მესი ბარსელონა
 პარი სენ-ჟერმენი613 მე-2რობერტ ლევანდოვსკი ბაიერნი580 მე-3ჟორჟინიო ჩელსი4602022 1-ლიქარიმ ბენზემა რეალ მადრიდი549 მე-2სადიო მანე ბაიერნი193 მე-3კევინ დე ბრუინი მანჩესტერ სიტი1752023 1-ლილიონელ მესი ინტერი მაიამი
 პარი სენ-ჟერმენი462 მე-2ერლინგ ჰოლანდი მანჩესტერ სიტი357 მე-3კილიან მბაპე პარი სენ-ჟერმენი2702024 1-ლიროდრი მანჩესტერ სიტიNA მე-2ვინისიუს ჟუნიორი რეალ მადრიდიNA მე-3ჯუდ ბელინგემი რეალ მადრიდიNA

 რეიტინგი გამარჯვებულების მიხედვით 
FIFA-ს და France Football-ისოქროს ბურთის მფლობელები(1956-დღემდე)
მოთამაშე1-ლიმე-2მე-3  8 (2009, 2010, 2011, 2012, 2015, 2019, 2021, 2023)5 (2008, 2013, 2014, 2016, 2017)1 (2007)  5 (2008, 2013, 2014, 2016, 2017)6 (2007, 2009, 2011, 2012, 2015, 2018)1 (2019)  3 (1983, 1984, 1985)—2 (1977, 1980)  3 (1971, 1973, 1974)—1 (1975)  3 (1988, 1989, 1992)——  2 (1972, 1976)2 (1974, 1975)1 (1966)  2 (1997, 2002)1 (1996)1 (1998)  2 (1957, 1959)1 (1956)—  2 (1978, 1979)1 (1977)—  2 (1980, 1981)1 (1979)—France Football-ისოქროს ბურთის მფლობელები(1956-2009, 2016-დღემდე)
მოთამაშესულწლები 32008, 2016, 2017 32009, 2019, 2021  3 1983, 1984, 1985   3 1971, 1973, 1974   3 1988, 1989, 1992   2 1972, 1976   2 1997, 2002   2 1957, 1959   2 1978, 1979   2 1980, 1981

 გამარჯვებულები ეროვნული ნაკრებების მიხედვით 
FIFA-ს და France Football-ისოქროს ბურთის მფლობელები(1956-დღემდე)
ქვეყანამოთამაშესულ  1  7  3 7  5 7  3 7  5 7  5 5  4 5  4 5  3 3  3 3 1 1  1 1  1 1  1 1  1 1  1 1  1 1  1  1  1 1France Football-ისოქროს ბურთის მფლობელები(1956-2009, 2016-დღემდე)
ქვეყანამოთამაშესულ  5 7  3 7  4 6  3 5  5 5  4 5  4 5  1  3  3 3  3 3 1 1  1 1  1 1  1 1  1 1  1 1  1 1  1  1  1 1

 გამარჯვებულები კლუბების მიხედვით 
 კლუბი ჯილდოების რაოდენობა გამარჯვებული25px ბარსელონა12 ლუის სუარესი (1960) იოჰან კრუიფი (1973*, 1974) ხრისტო სტოიჩკოვი (1994) რონალდო (1997*) რივალდო (1999) ლუიშ ფიგუ (2000*) რონალდინიო (2005) ლიონელ მესი (2009, 2010, 2011, 2012, 2015, 2019,2021,2023)25pxიუვენტუსი9 ომარ სივორი (1961)
 პაოლო როსი (1982) მიშელ პლატინი (1983, 1984, 1985) რობერტო ბაჯო (1993) ზინედინ ზიდანი (1998) პაველ ნედვედი (2003) ფაბიო კანავარო (2006)25px რეალ მადრიდი12 ალფრედო დი სტეფანო (1957, 1959)
 რაიმონ კოპა (1958) ლუიშ ფიგუ (2000*) რონალდო (2002*) ფაბიო კანავარო (2006*) კრიშტიანუ რონალდუ (2013, 2014, 2016, 2017)  ლუკა მოდრიჩი (2018)  ქარიმ ბენზემა (2023)25px მილანი7 ჯანი რივერა (1969) რუდ გულიტი (1987*) მარკო ვან ბასტენი (1988, 1989, 1992) ჯორჯ ვეა (1995*) ანდრეი შევჩენკო (2004) კაკა (2007)frameless|25პქ ბაიერნი5 გერდ მიულერი (1970)
 ფრანც ბეკენბაუერი (1972, 1976) კარლ-ჰაინც რუმენიგე (1980, 1981)25px მანჩესტერ იუნაიტედი4 დენის ლოუ (1964)
 ბობი ჩარლტონი (1966) ჯორჯ ბესტი (1968) კრიშტიანუ რონალდუ (2008)25px ჰამბურგი2 კევინ კიგანი (1978, 1979)25px დინამო კიევი2 ოლეგ ბლოხინი (1975)
 იგორ ბელანოვი (1986)25px ინტერი2 ლოთარ მათეუსი (1990)
 რონალდო (1997*, 2002*)frameless|25x25პქ აიაქსი2 იოჰან კრუიფი (1971, 1973)25px პარი სენ-ჟერმენი2 ჯორჯ ვეა (1995)  ლიონელ მესი (2023)25px ბენფიკა1 ეუსებიო (1966)25px ბლექპული1 სტენლი მეთიუზი (1956)25px ბორუსია დორტმუნდი1 მათიას ზამერი (1996)25px ბორუსია მიონხენგლადბახი1 ალან სიმონსენი (1977)25px დინამო მოსკოვი1 ლევ იაშინი (1963)25px დუკლა1 იოზეფ მასოპუსტი (1962)25px ფერენცვაროში1 ფლორიან ალბერტი (1967)25px ლივერპული1 მაიკლ ოუენი (2001)25px მარსელი1 ჟან-პიერ პაპენი (1991)25px პსვ1 რუდ გულიტი (1987)25pxმანჩესტერ სიტი1 როდრი (1987)

 იხილეთ აგრეთვე
 Onze d'Or
 ფიფას საუკეთესო ფეხბურთელი

 შენიშვნები 
<div style="font-size: 90%;">
A.  ალფრედო დი სტეფანო დაიბადა არგენტინაში, 1956 წელს მიიღო ესპანეთის მოქალაქეობა და თამაშობდა ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში.

B.  ომარ სივორი დაიბადა არგენტინაში, 1961 წელს მიიღო იტალიის მოქალაქეობა და თამაშობდა იტალიის ეროვნულ ნაკრებში.

C.  მოთამაშემ წლის დასაწყისიდან დასასრულამდე შეიცვალა კლუბი. (პირველად წერია კლუბი, რომელშიც ირიცხებოდა მოთამაშე როდესაც ტიტული მიიღო).

 რესურსები ინტერნეტში 
 ოქროს ბურთი ფეხბურთის სტატისტიკის ორგანიზაციის (RSSSF) საიტზე
 ოქროს ბურთი ჟურნალ France Football-ის ოფიციალურ საიტზე


კატეგორია:ოქროს ბურთი
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით