ფილიპ პაულუჩი

ფილიპ ოსიპეს ძე პაულუჩი (; დ. 11 სექტემბერი, 1779, მოდენა — გ. 25 იანვარი, 1849, ნიცა) — საფრანგეთის და რუსეთის სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, საქართველოს მთავარმართებელი 1811–1812 წლებში. 

ბიოგრაფია
იგი წარმოშობით იტალიელი იყო, საფრანგეთიდან ნაპოლეონის მმართველობას გამოექცა და თავი რუსეთს შეაფარა. წარმატებულმა სამხედრო კარიერამ მისი კავკასიაში გაგზავნა განაპირობა. ის დისციპლინის მოყვარული პიროვნება იყო და ძნელად ეგუებოდა რუსულ ბიუროკრატიულ სისტემას. 

1811 წლის სექტემბერში დაინიშნა საქართველოს მთავარმართებლად. დანიშვნისთანავე მექრთამეობასა და ჯარში ფეხმოკიდებულ ლოთობას ბრძოლა გამოუცხადა. თუმცა, რუსული ენის არცოდნის გამო საკუთარ მოხელეებთანაც თარჯიმნის დახმარებით უწევდა ურთიერთობა და შეცდომებსაც უშვებდა. მან 30000-იანი არმიის გამოკვება მთლიანად ადგილობრივ მოსახლეობას დააკისრა, რასაც 1812 წლის კახეთის აჯანყება მოჰყვა. აჯანყების გაძლიერების გამო პაულუჩი რუსეთ-ირანის ფრონტიდან დაბრუნდა და რუსეთის ჯარს ჩაუდგა სათავეში. 

1812 წლის მარტში, ჩუმლაყთან, დაამარცხა კახელი აჯანყებულები და ტყვედ ჩაიგდო გრიგოლ ბაგრატიონი. მიუხედავად გამარჯვებისა, პაულუჩი იძულებული გახდა დათმობებზე წასულიყო. კახეთში გაუქმდა კაპიტან-ისპრავნიკების თანამდებობა და მოურავობა აღდგა. სამხედრო წარუმატებლობის შემდეგ პაულუჩიმ აჯანყებულებთან მოლაპარაკების გამართვა სცადა. დაპირდა მათ ამნისტიას, რეფორმების გატარებას. ეს დაპირებანი მთავარმართებლის მხრიდან უფლებამოსილების გადაჭარბებად მიიჩნიეს და პეტერბურგმა იგი უკან გაიწვია. 

1812 წლის აპრილში ის გენერალმა რტიშჩევმა შეცვალა.  აღსანიშნავია, რომ კახეთის თავადაზნაურობამ იმპერატორს მისი დატოვებაც კი თხოვა, მაგრამ უშედეგოდ.

სამხედრო წოდებები
 1807 წლის 16 (28) მარტი — პოლკოვნიკი
 1808 წლის 22 ივლისი (3 აგვისტო) — გენერალ-მაიორი
 1810 წლის 22 ოქტომბერი (3 ნოემბერი) — გენერალ-ლეიტენანტი და გენერალ-კვარტირმაისტერი
 1812 წლის 17 (29) ივლისი — გენერალ-ადიუტანტი
 1823 წლის 12 (24) დეკემბერი — ინფანტერიის გენერალი
 1830 წლის 28 ივლისი — არმიის გენერალი და გენერალ-ინსპექტორი (სარდინიის სამეფო)

ჯილდოები
 წმინდა გიორგის III ხარისხის ორდენი (25.04.(07.05.)1812)
 წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენი (07(19).05.1809)
 წმინდა ვლადიმერის I ხარისხის ორდენი (24.10.(05.11.)1845)
 წმინდა ვლადიმერის II ხარისხის ორდენი (14.01.26.1812)
 წმინდა ვლადიმერის III ხარისხის ორდენი (27.06.(09.07.)1810)
 წმინდა ალექსანდრე ნეველის ორდენი (25.12.1812 (06.01.1813))
 წმინდა ალექსანდრე ნეველის ორდენის ბრილიანტის სამკერდე ნიშნები (30.11.(12.12.)1815)
 წმინდა ანას I ხარისხის ორდენი (16(28).04.1811)
 წმინდა ანას II ხარისხის ორდენი (27.02.(11.03.)1808)
 1812 წლის სამამულო ომის ხსოვნისადმი მიძღვნილი ვერცხლის მედალი
 1812 წლის სამამულო ომის ხსოვნისადმი მიძღვნილი ბრინჯაოს მედალი
 ოქროს დაშნა წარწერით „მამაცობისთვის“ (16(28).04.1811)
 წმინდა ხარების უმაღლესი ორდენი (სარდინიის სამეფო, 1835 წლის აპრილი)
 წმინდანთა მავრიკიოსისა და ლაზარეს ორდენის კომანდორი (სარდინიის სამეფო, 07.01.1832)
 წმინდანთა მავრიკიოსისა და ლაზარეს ორდენის კავალერი (სარდინიის სამეფო, 19.11.1796)

 ლიტერატურა 
 საქართველოს ისტორია – XIX საუკუნე, „არტანუჯი“, თბ., 2004, გვ. 12

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 11 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1779
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1849
კატეგორია:საქართველოს მთავარმართებლები
კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები