სურები

სურები – ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონი დასავლეთ საქართველოში, გურიაში, მდინარე სუფსის ზემო წელში. ადმინისტრაციულად მოქცეულია ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სამ თემში: ზემო სურები, შუა სურები და დიდივანი.

ისტორია
სურების სახევისთავოს მთავარი ციხე იყო სურთა ციხე, რომელსაც შემდეგ ბუკისციხე ეწოდა.სიხარულიძე ი., „გურია და გურიამდელი რიონ-ჭოროხის შუამდინარეთი“ // გაზეთი „ალიონი“ N37 გვ.3 — 2013 წ სურების ხეობა განთქმული იყო თაფლით, რისგანაც აქ გემრიელ და ძვირადღირებულ არაყს ხდიდნენ. სურების მოსახლეობა 1870-იან წლებში შეადგენდა 300 კომლს.ბაქრაძე დ., „არქეოლოგიური მოგზაურობა გურიასა და აჭარაში“, გვ.190 — ბათუმი, „საბჭოთა აჭარა“, 1987 სურების პირველი მამასახლისი იყო მოსე მამუკას ძე რამიშვილი, რომლის თაოსნობითაც სოფელში საცალფეხო და საშიში ბილიკის ნაცვლად გაყვანილ იქნა საცხენოსნო შარაგზა. 1887 წელს სოფელში ორკლასიანი სასწავლებელი გახსნა ისიდორე რამიშვილმა. 1905 წლის რევოლუციის დროს ტობახჩაში მოქმედებდა იარაღის არალეგალური საამქრო.1905 წლის აგვისტოში ნიკო მარი ახსენებს ორ სურებს, საკუთრივ სურებსა და ზემო სურებს, რომელთა საერთო მოსახლეობა 400 კომლი იყო. 1906 წლის 23 მარტს გურიის რესპუბლიკის ჩახშობის შემდეგ კონსტანტინე კრილოვმა დაარბია და გადაწვა სურები 1920 წელს დაიყო სამ თემად: დიდივანის, შუა სურების და ზემო სურების.გურიის ერობის მოამბე N2 — გვ. 6 — 7 იანვარი 1920 სურები 1931 წელს დაუკავშირდა საავტომობილო გზით დაბა ჩოხატაურს.

ეკლესიები
სურებში იდგა წმინდა გიორგის სახელობის ხის ეკლესია, მაცხოვრის სახელობის ქვის ეკლესია და ასევე წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია, რომელიც ლომისკარელად იწოდებოდა. ტაძარი ერისთავ-შარვაშიძეების კუთვნილებას წარმოადგენდა. დავით შარვაშიძემ და მისმა ძმამ, ზაალმა წმინდა გიორგი ლომისკარელის სამწყსო უბოძა ტრაპაიძეებს. ანიზდარ ტრაპაიძეს განუახლებია ლომისკარელის ჯვარი. ტაძარში დაცული იყო ადგილობრივთა წარმოდგენით სასწაულმოქმედი ლომისკარელის ხატი. თუ ვინმე რაიმეს დაკარგავდა, ან მოჰპარავდნენ, დამნაშავეს ამ ხატზე გადასცემდა. „ლომისკარელის“ წინაშე ტყუილის თქმას ვერ ბედავდნენ. მას იყენებდნენ სასამართლოს დროს მოწმეების დასაფიცებლად. 

გურიის გლეხთა მოძრაობის დროს ხელისუფლებამ მღვდელ ნიკო რამიშვილის ინიციატივით „ლომისკარელის“ ხატი გამოიყენა გლეხების დასამორჩილებლად. „ლომისკარელის“ წინ გლეხები მთავრობის მორჩილებაზე დააფიცეს და მოძრაობის ლიდერების დასახელება აიძულეს. ამის გამო რსდმპ-ის ბათუმის კომიტეტმა  ბუკისციხეში დასვენებული ხატის გატაცება გადაწყვიტა, რაც დათა ქადაეიშვილმა, დომენტი მესხიშვილმა და ელისო კუტალაშვილმა შეასრულეს. შემდგომ რევოლუციონერმა თენგიზ ჟღენტმა ის რევოლვერით დაცხრილა. ნიკო რამიშვილი ტერორისტმა ბესო ცინცაძემ მოკლა, რის გამოც გურია-სამეგრელოს ეპისკოპოსმა ანტონმა სურების საზოგადოება შეაჩვენა. 1937 წელს ჟღენტმა იმავე იარაღით მოიკლა თავი.

მოსახლეობა
 აღწერის წელი  მოსახლეობა  კაცი  ქალი   1883Кавказский календарь на 1885 год გვ. 215    1704   1893Кавказский календарь на 1894 год გვ. 340     2182    1902«Кавказский календарь» на 1902 год: 57-й год - Тифлис, 1901     3061  1908Кавказский календарь на 1910 год  3540 17281812 2002   803   2014   514  

ცნობილი ადამიანები
სურებში დაიბადა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პირველი პრემიერ-მინისტრი ნოე რამიშვილი (ქვემო სურები). სურებში დაიბადა სოციალ-დემოკრატიული მოძრაობის ლიდერი ისიდორე რამიშვილი.

გალერეა

ლიტერატურა

სქოლიო

კატეგორია:გურია
კატეგორია:საქართველოს ხეობები