წყნარი ოკეანის მეორე ომი

წყნარი ოკეანის მეორე ომი () ან გვარჯილის ომი () - ჩილეს ომი პერუსა და ბოლივიის წინააღმდეგ. ომის დაწყების მიზეზი გახდა ატაკამის უდაბნოში მდებარე პერუსა და ბოლივიის გვარჯილის საბადოები, რის გამოც მიიღო მეორე სახელწოდება – გვარჯილის ომი.

წინაპირობები
XIX საუკუნის მეორე ნახევარი ჩილეში აღინიშნა ეკონომიკური კრიზისით. კრიზისის პირობებში, ეკონომიკის ერთადერთი შემოსავლიანი დარგი აღმოჩნდა გვარჯილის წარმოება, მაგრამ გვარჯილის საბადოები, რომლებსაც ჩილელები ამუშავებდნენ, განლაგებული იყო ბოლივიის (ანტოფაგასტა) და პერუს (ტარაპაკა) ტერიტორიებზე, რაც ხშირად იწვევდა ჩილელთა და პერუ-ბოლივიის მთავრობების შეტაკებებს. 1879 წელს ბოლივიამ დაიწყო ჩილელ მრეწველთა შევიწროება.

ომის მსვლელობა
1879 წლის 14 თებერვალს 500 ჩილელმა ჯარისკაცმა, სწორედ იმ დროს როცა დანიშნული იყო აუქციონზე ჩილეს კომპანიების გაყიდვა, გენერალ ემილიო სოტომაიორის  ხელმძღვანელობით დაიკავა ქ. ანტოფაგასტა, რაც ნიშნავდა ომის დაწყებას ჩილესა და ბოლივია-პერუს შორის. ამ ომში დიდი ბრიტანეთის მხარდაჭერამ განაპირობა ჩილეს არმიის წარმატება. პერუს არმია განაგრძობდა წინააღმდეგობის გაწევას 1881 წლის იანვრამდე, ვიდრე ჩილეს არმიამ ლიმა არ დაიკავა.

დასასრული
1883 წელს ლიმის მახლობლად, ანკონაში ხელმოწერილ იქნა ზავი ჩილესა და პერუს შორის, რომლის მიხედვითაც ჩილეს გადაეცა პერუს პროვინცია ტარაპაკა სამუდამოდ, ტაკნა და არიკა კი 10 წლით. 1929 წელს ხანგრძლივი კონფლიქტი მოგვარდა, ტაკნა დაუბრუნდა პერუს, ხოლო არიკა გადაეცა ჩილეს.

1884 წელს ვალპარაისოში დაიდო საზავო ხელშეკრულება ჩილესა და ბოლივიას შორის, რომლის ძალით ბოლივიამ დაკარგა პროვინცია ანტოფაგასტა და, ამრიგად ზღვაზე გასასვლელიც.

იხილეთ აგრეთვე
 ჩილეს ისტორია
 ტარაპაკა
 ანტოფაგასტა

რესურსები ინტერნეტში

 ჩილეს საზღვრების ისტორია
 წყნარი ოკეანის მეორე ომის ისტორია

სქოლიო

კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
კატეგორია:ჩილეს ომები
კატეგორია:პერუს ომები
კატეგორია:ბოლივიის ომები