გრძივი ტალღა

გრძივი ტალღა არის ტალღა, რომელშიც ტალღის გავრცელების მიმართულება (ნაწილაკების) ვიბრაციის მიმართულების პარალელურია. მექანიკურ გრძივ ტალღებს ხშირად კუმშვად ტალღებადაც მოიხსენიებენ. 



არაელექტრომაგნიტური გრძივი ტალღები
გრძივი ტალღის მაგალითებია ბგერითი ტალღა და სეისმური P-ტიპის ტალღა.

ბგერითი ტალღა
გრძივი, ჰარმონიული ბგერითი ტალღის სიხშირე და ტალღის სიგრძე აღიწერება ფორმულით

სადაც:
 y არის რაიმე წერტილის გადახრა ბგერით ტალღაში;
 x არის მანძილი, რომელიც წერტილმა გაიარა ტალღის წყაროდან;
 t არის დრო;
 y0 არის რხევის ამპლიტუდა; 
 c არის გავცელების სიჩქარე; და
 ω არის ტალღის კუთხური სიხშირე.

ჩვეულებრივი სიხშირე f, რომელიც იზომება ჰერცებში, კუთხური სიხშირის მეშვეობით შემდეგი ფორმულის მეშვეობით შეიძლება ვიპოვოთ 

ბგერითი ტალღისთვის ტალღის ამლიტუდა არის ტალღის გავცელებისას წნევის შეუშფოთებელ მნიშვნელობასა და მაქსიმალურად შეშფოთებულ მნიშვნელობას შორის სხვაობის მოდული. 

ბგერის გავრცელების სიჩქარე დამოკიდებულია გარემოზე, რომელშიც ტალღა ვრცელდება და ტემპერატურაზე.

ელექტრომაგნიტური გრძივი ტალღები

მაქსველის განტოლებების მიხედვით ვაკუუმში შეიძლება ვრცელდებოდეს ელექტრომაგნიტური ტალღა, რომელიც განივ ტალღას წარმოადგენს.David J. Griffiths, Introduction to Electrodynamics, ISBN 0-13-805326-X თუმცა, გარემოში, მაგალითად პლაზმაში შეიძლება არსებობდეს როგორც განივი, ასევე გრძივი, ან/და შერეული ტიპის ელექტრომაგნიტური ტალღები.John D. Jackson, Classical Electrodynamics, ISBN 0-471-30932-X.

იხილეთ აგრეთვე

 განივი ტალღა

სქოლიო

 რესურსები ინტერნეტში 
გრძივი ტალღის ინტერაქტიური ილუსტრაცია 
სხვადასხვა ტიპის ტალღების ახსნა. 

ar:موجة طولية
ca:Ona longitudinal
cs:Podélné vlnění
de:Longitudinalwelle
en:Longitudinal wave
et:Pikilaine
el:Διαμήκη κύματα
es:Onda longitudinal
fr:Onde longitudinale
it:Onda longitudinale
lt:Išilginė banga
hu:Longitudinális hullám
ml:അനുദൈര്‍ഘ്യതരംഗം
nl:Longitudinale golf
pl:Fala podłużna
pt:Ondas longitudinais
simple:Longitudinal wave
sl:Vzdolžno valovanje
sv:Longitudinell våg
ta:ஒலி அலை
uk:Повздовжня електромагнітна хвиля
zh:纵波

კატეგორია:ტალღები