თეტიდა

თეტიდა (, ) — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაშიმსოფლიო ხალხთა მითოლოგია. მ., 1991-92. 2 ტ. ტ.2. გვ.561-562, ლიუბკერი ფ. მ., 2001. 3 ტ. ტ.3. გვ.396; ფსევდო-აპოლოდორი. მითოლოგიური ბიბლიოთეკა I 2, 7 — ნერეიდა, ნერევსის და ოკეანიდი დორისის ქალიშვილიჰესიოდე. თეოგონია 244, თესალიური გადმოცემით — კენტავრ ქირონის შვილი. „მათი ქვედა წელი   ქერცლით ჰქონდათ დაფარული, როგორც თევზებს“ლოსევი ა. ფ. ბერძნებისა და რომაელების მითოლოგია. მ., 1996. გვ.56.

 თეტიდა შემწე 
ჰომეროსის შემდოგ თქმულებებში ჩანს, რომ თეტიდის დახმარებით არგონავტებმა შეძლეს სრუტის გავლა სცილასა (სკილა) და ქარიბდას გვერდით ავლით. ის დაცურავდა დელფინზე ამხედრებული.ტიბულ. ელეგიები I 5, 46

ის დაეხმარა დიონისეს ლიკურგიუსისაგან () თავის დაღწევაში,ჰომეროსი. ილიადა VI 136; ფსევდო-აპოლოდორი. მითოლოგიური ბიბლიოთეკა III 5, 1; კვინტ სმირნსკი. ჰომეროსოს შემდეგ II 546-548 ასევე ის დაეხმარა ჰეფესტოსს ლემნოსზე.ჰომეროსი. ილიადა XVIII 395; ფსევდო-აპოლოდორი. მითოლოგიური ბიბლიოთეკა I 3, 5

 წინასწარმეტყველება 
თეტიდა გაიზარდა ჰერას მზრუნველობით, და ერთი თქმულების მიხედვით, თავი აარიდა ზევსთან კავშირს სწორედ ჰერას გულისათვის, რის გამოც ზევსმა მას მოკვდავთან კავშირი უბრძანაჰესიოდე. ქალთა ჩამონათვალი, გვ.210. მისი ქორწინება ჰერამ მოაწყო ჰომეროსი. ილიადა XXIV 60; აპოლონი როდოსელი. არგონავტიკა IV 796.

სხვა თქმულებით, თეტიდას უწინასწარმეტყველეს, რომ მისი ვაჟიშვილი მამამისზე უფრო ძლიერი იქნებოდა, რის შესახებ არავინ იცოდა პრომეთეს გარდაგიგინ. მითები 54. ასე ან მოირებმაგიგინ. ასტრონომია II 15, 4 ან თემიდამ იწინასწარმეტყველაფსევდო-აპოლოდორი. მითოლოგიური ბიბლიოთეკა III 13, 5, ან პროტეი კომენტარები დ.ო.ტორშილოვას წიგნში. გიგინ. მითები., 2000. გვ.75, ან ეს შეატყობინეს ზევსანონიმი მითოგრაფი. // 1972. С.174.

ზევსს სურდა მისი დაუფლება და მისდევდა თეტიდას, როდესაც კავკასიონის მთებს მიაღწია, პრომეთეს შეხვდა, რომელმაც გაუხსნა წინასწარმეტყველობა, შეშინებული ზევსი იმით რომ მისგან გაჩენილი თეტიდას ვაჟი მასვე ჩამოაგდებდა ტახტიდან, გადაწყვიტა ის მოკვდავისათვის მიეთხოვებინა. ასეთი მოკვდავი იყო ფთიაში მცხოვრები მირმიდონების მეფე პელევსი, მაგრამ საპატარძლო სულ არ მიილტვოდა ქორწინებისაკენ.

მასზე დაქორწინების სურვილით ერთმანეთს ექიშპებოდნენ ზევსი და პოსეიდონიისტმიური სიმღერები VIII 28, მაგრამ პრომეთემ გადააფიქრებინა ზევსსლუკიანე. ღმერთების ბაასი 1.

 ქორწინება 
თეტიდა რამდენიმე ხნის განმავლობაში თავს არიდებდა პელევსს; ის თხოვნით მიმართავდა ხან ცეცხლს, ხან წყალს, ხან ლომს, ხან გველს სოფოკლე.აქილევსის თაყვანისმცემლები, 150 (ოვიდიუსის მიხედვით, ფრინველს, ხეს, ვეფხვს), მაგრამ პელევსი ქირონის რჩევებით ყველა წინააღმდეგობას ართმევდა თავს და იმარჯვებდაფეტიდის გარდასახვები ნახ. გრეივსი რ.თეთრი ქალღმერთი. ეკატერინბ., 2005. ფ.156, ბოლოს და ბოლოს სანამ არ დაეუფლა თეტიდასოვიდიუსი. მეტამორფოზები XI 229-265. 
პელინის მთებში კენტავრ ქირონის გამოქვაბულში იყო ქორწილი, სადაც ბრწყინვალე საჩუქრებით მოვიდა ყველა ოლიმპიელი ღმერთი. პტოლემეოს გეფესტიონის მიხედვით, ზევსმა თეტიდას აჩუქა ფრთები, გეფესტოსმა პელევსს ხმალი, აფროდიტემ — ფიალა ეროტის გამოსახულებით, ჰერამ — კაცის ტანსაცმელი (Χλαμύς), ათენამ — სალამური,შენიშვნა ვ.გ.ბორიხოვიჩის წგ-ში. აპოლოდორი. მითოლოგიური ბიბლიოთეკა. ლ., 1972. ფ.174; კომენტარი დ.ო.ტორშილოვა წგ-ში. გიგინ. მითები. 2000. ფ.114.

ამ ქორწინებიდან დაიბადა ერთადერთი ვაჟი აქილევსიჰომეროსი. ილიადა I 413; ჰომეროსი. ოდისეა XI 547. ფსევდო-ჰესიოდესის თქმით, თეტიდას ჰყავდა რამდენიმე (ვარაუდით 6) ვაჟი, მაგრამ ყოველთვის ახალდაბადებულ ვაჟს მდუღარე ქვაბში ავლებდა (ან ცეცხლში), რათა შეემოწმებინა მოკვდავია თუ არა ბავშვი. ასე იყო სანამ არ დაიბადა აქილევსი, რომელიც დროზე იქნა გადარჩენილი მამის მიერ, ამიტომ თეტიდამ მიატოვა ქმარიფსევდო-ჰესიოდე. ეჰიმია, 300.

 თეტიდა და მისი ვაჟი 
პელევსის მიტოვების შემდეგ თეტიდა როგორც ზღვის ღვთაება ჩასახლდა ზღვის ფსკერზე, საიდანაც თვალყურს ადევნებდა თავისი ვაჟის ბედს. მისი განზრახვით აქილევსი (რომელსაც უწინასწარმეტყველეს რომ ტროა იქნება აღებული მისი დახმარებით, მაგრამ თვითონ დაიღუპება) — გოგოდ გადაცმული აღსაზრდელად მიბარებული ჰყავდა სკიროსის მეფეს ლიკომედეს, ვის ქალიშვილებთანაც იზრდებოდა აქილევსი (ნახე. დეიდამია). და ილიადა სადაც ის იღებს უშუალო მონაწილეობას აქილევსის ბედის გადაწყვეტაში.

 სქოლიო 

კატეგორია:ნერეიდები