ყარსის ოლქი

ყარსის ოლქი (; 1878—1921) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთული რუსეთის იმპერიაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ყარსი. 

ყარსის ოლქს ესაზღვრებოდა თბილისისა და ქუთაისის გუბერნიები, ხოლო აღმოსავლეთიდან ერევნის გუბერნია. ყარსის სამხრეთელი მეზობელი იყო ოსმალეთის იმპერია. ოლქის ფართობი შეადგენდა 16 473 კმ²-ს. 

ისტორია
1877 წლის 1(13) ნოემბერს რუსეთ-ოსმალეთის 1877-1878 წლების ომის მსვლელობისას, დაკავებულ ტერიტორიაზე, კავკასიის არმიის მეთაურის ბრძანებით შეიქმნა ყარსის ოლქი. ყარსის ოლქის პირველი გუბერნატორი იყო ვიქტორ ფრანკინი. 

1877-1881 წლებში იყოფოდა 6 ოკრუგად (არტაანის, ზარუშადის, ტახტის, შურაღელის, ყაღიზმანისა და ოლთისის) და სამ საბოქაულოდ (ფოცხოვის, ჩილდირისა და ხორასანის), 1881-1917 წლებში — 4 ოკრუგად (ყარსის, ატყაანის, ყაღიზმანისა და ოლთისის). 

1921 წელს არტაანის და ყარსის ოლქები, შევიდა კვლავ თურქეთის შემადგენლობაში. მოსკოვის შეთანხმებით.

 ადმინისტრაციული დაყოფა 
XX საუკუნისთვის ყარსის ოლქი იყოფოდა 4  ოკრუგად:
ოკრუგები, საპოლიციო უბნები100x100px|(1900 წელი)მოსახლეობა«Кавказский календарь» на 1902 год: 57-й год - Тифлис, 1901 ყარსის ოკრუგისაპოლიციო უბნები:ყარსი I. ყარსის უბანი (რეზიდ. ყარსი) II. სოღანლუღის უბანი (რეზიდ. სარიკი) III. ზარიშტიანის უბანი (რეზიდ. გრენადერი) IV. შერაგელის უბანი (რეზიდ. არგინო) V. აღბაბის უბანი (რეზიდ. დიდი ტაპაკი)  არტაანის ოკრუგისაპოლიციო უბნები:არტაანი I. არტაანის უბანი (რეზიდ. არტაანი) II. ფოცხოვის უბანი (რეზიდ. დიგური) III. ჩილდირის უბანი (რეზიდ. ძურძნა) IV. გელის უბანი (რეზიდ. ოკამი)  ყაღიზმანის ოკრუგისაპოლიციო უბნები:ყაგიზმანი I. ყაღიზმანის უბანი (რეზიდ. ყაღიზმანი) II. ხოროსანის უბანი (რეზიდ. კარაკურტი) III. ნახჭავნის უბანი (რეზიდ. დიგორი)  ოლთისის ოკრუგისაპოლიციო უბნები:ოლთისი I. ოლთისის უბანი (რეზიდ. ოლთისი) II. ტაოსკარის უბანი (რეზიდ. ოლორი)

 რესურსები ინტერნეტში 
 КА́РССКАЯ О́БЛАСТЬ
 Библиотека Царское Село, книги по истории Карсской области, PDF 
 სტატია ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი
 ყარსის ოლქი 

სქოლიო