ოზონი

ოზონი (O3) — ჟანგბადის ალოტროპია, აირი, რომელიც განსაზღვრავს დედამიწის ატმოსფეროში მზის რადიაციის შთანთქმის ხასიათს. ოზონის მოლეკულა ჟანგბადის მოლეკულისგან განსხვავებით 3 ატომს შეიცავს, რაც სასუნთქად მომაკვდინებელი ხდება, ამიტომაა რომ იგი ატმოსფეროში ნაკლებადაა და მაღლაა მოქცეული. ოზონის ძირითადი მასა ატმოსფეროში მოთავსებულია ოზონსფეროში — ფენაში, რომელიც განლაგებულია 10-50 კმ სიმაღლეზე. ოზონი წარმოიქმნება წვიმის და ჭექა-ქუხილის შედეგად. ატმოსფეროში სიმაღლის მიხედვით მისი განაწილება კარგად აიხსნება ფოტოქიმიური თეორიით. ოზონი ყველაზე მეტად 2900 A-ზე უფრო მოკლე ტალღის სიგრძის მქონე რადიაციას შთანთქავს, ამიტომ რადიაციის ბიოლოგიურად ყველაზე აქტიური ნაწილი არ აღწევს დედამიწის ზედაპირს. რადიაციის შთანთქმის გამო ოზონის ფენის ტემპერატურა მატულობს, რაც მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ატმოსფეროს სითბურ რეჟიმზე.
მიღება
ოზონი ძირითადად მიიღება ბუნებაში ჭექაქუხილის შედეგად, მაგრამ არსებობს მისი ლაბორატორიაში მიღების ხერხი. საწყისი პროდუქტებია ამონიუმის პერსულფატი, აზოტმჟავა და წყალი. მიღებული პროდუქტებია ამონიუმის ნიტრატი, გოგირდმჟავა და ოზონი.
3(NH4)2S2O8 + 6HNO3 + 3H2O  → 6NH4NO3 + 6H2SO4 + O3

 იხილეთ აგრეთვე 
სათბურის აირები
ოზონის ხვრელი
გლობალური დათბობა

 ლიტერატურა 
Series in Plasma Physics: Non-Equilibrium Air Plasmas at Atmospheric Pressure. Edited by K.H. Becker, U. Kogelschatz, K.H. Schoenbach, R.J. Barker; Bristol and Philadelphia: Institute of Physics Publishing Ltd; ISBN 0-7503-0962-8; 2005

 რესურსები ინტერნეტში 

International Ozone Association 
European Environment Agency's near real-time ozone map (ozoneweb)
NASA's Ozone Resource Page 
OSHA Ozone Information 
Paul Crutzen Interview

კატეგორია:ატმოსფერო
კატეგორია:აირები