აბლარი (ნასოფლარი)

აბლარი, აბი — ნასოფლარი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობდა ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე აბლარის (ფარავნის სათავეში) ზემო წელში, სოფელ კარტიკამთან ახლოს, ზღვის დონიდან 1700 მეტრ სიმაღლეზე.

სოფელი აბი იხსენიება XVI საუკუნის მიწურულს „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“. გურჯისტანის ვილაიეთის ახალქალაქის ლივის აკშეჰირის ნაჰიეში. დატანილია „გურჯისტანის ვილაიეთის რუკაზეც“ა. ასლანიკაშვილი, 1953. დავთარში სოფლის სახელწოდება „აბი“ შეცდომითაა მითითებული, უნდა იყოს: აბლარი. სახელწოდება „აბლარი“ შესაძლებელია დაკავშირებული იყოს სპარსულ სიტყვასთან „აბ“, რაც წყალს, „წყლიან ადგილს“ ნიშნავს. როგორც ჩანს, ეს სახელი წყლის რესურსების სიუხვის გამო უნდა შერქმეოდავაჩეიშვილი და სხვ., 2000, გვ. 61. მისი მიდამოები წყაროების სიუხვითაა გამორჩეული, რომელსაც ადგილობრივები „გეზებს“ უწოდებენ. აბლარი (აბი), რომელსაც დუბლი მოეპოვება სამცხეში და აბული ერთი წარმომავლობის სახელები ჩანს.

ნასოფლარში შემორჩენილია დარბაზული ტიპის გაძარცვული, პერანგშემოცლილი და დანგრეული ეკლესია (წმინდა ელენეს სახელობის). მიმოფანტულია მრავალი პოსტამენტი, ნანგრევი, ლოდები და ქვებიბერიძე, 2002. აქვე ყოფილა სასაფლაოც. 1920-იან წლებში სოფლიდან მოსახლეობა ქალაქ ახალციხეში გადასახლებულა.

კ. ზისერმანის მიხედვით სოფელში მდგარა 11 სახლი 65 მოსახლით, ყველა ქართველ სუნიტებადაა აღრიცხული, თუმცა ისიცაა აღნიშნული, რომ შემორჩენილია მართლმადიდებლური ეკლესიის ნანგრევები.

სოფელი აღნუსხულია აგრეთვე ამიერკავკასიის მხარის მოსახლეობის 1886 წლის საოჯახო სიებში, რომლის მიხედვითაც იგი შედიოდა ტფილისის გუბერნიის ახალციხის მაზრის ურავლის უბანსა და ვალეს სასოფლო თემში: ამ პერიოდში აქ ცხოვრობდა 14 კომლი (158 მაცხოვრებელი). მთელი მოსახლეობა სუნიტი ქართველი იყო.

დავთრის მიხედვით წლიური გადასახადების ჯამი მარცვლეულსა და სხვაზე შეადგენდა 2500 ახჩას.

 ლიტერატურა 

 მ. ბერიძე, ჯავახეთის ძეგლთა მდგომარეობა (სამეცნიერო ექსპედიციის ანგარიში, 1979 წ.). ჯავახეთი. ისტორია და თანამედროვეობა. ახალციხე. 2002 წ. გვ. 335-404.
 ჯიქია, 1958, გვ. 338.
 ბერიძე, 2002, გვ. 335-404.
 უნივ. ენც. ლექს., 2006. 
 Сводъ статистическихъ данныхъ..., 1893.

სქოლიო

კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
კატეგორია:გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში მოხსენიებული სოფლები