ზენდიდი

ზენდიდი — სოფელი სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკაში, ქედის მუნიციპალიტეტის ქედის ადმინისტრაციულ ერთეულში. 

მდებარეობს მდინარე აჭარისწყლის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 350 მ-ზე, დაბა ქედიდან დაშორებულია 1 კმ-ით. 

 ისტორია 
ტოპონიმ „ზენდიდის“ საფუძველია ჭანური „ზენი“, რაც „ვაკე ადგილს“ ნიშნავს.ქამადაძე მ., აჭარის უძველესი და ძველი ისტორიის წყაროები: ტოპონიმია,კრებ. სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს ისტორიის ნარკვევები: აჭარა, ტ. I, ბათუმი, 2007. — გვ. 59. სახელწოდება „ზენდიდი“ წერილობით წყაროებში პირველად ასახულია „ტბეთის სულთა მატიანეში“ (ძირითადი ნაწილი შედგენილია XII-XIII საუკუნეებში), რომელშიც მოხსენიებულია „გჲორგასძე ზენდიდელი პაპა.“ტბეთის სულთა მატიანე, ტექსტი გამოსაცემად მოამზადა, გამოკვლევა და საძიებელი დაურთო თინა ენუქიძემ, თბ., 1977. — გვ. 43. ოსმალეთის ბატონობის პერიოდში, სულთან სელიმ II-ის (ზეობდა 1566-1574 წწ.) დროს შედგენილი “ზემო და ქვემო აჭარის ლივის დიდი დავთრის“ მიხედვით ზენდიდში იყო 5 კომლი, რომელიც იხდიდა გადასახადს 5 000 ახჩის ოდენობით. სოფელი შედიოდა ქვემო აჭარის ნაჰიეში.აჭარის ლივის ვრცელი და მოკლე დავთრები, ოსმალური ტექსტი, თარგმანი, გამოკვლევა, კომენტარები და ფოტოასლები გამოსაცემად მოამზადეს: ზაზა შაშიკაძემ და მირიან მახარაძემ, თბ., 2011. — გვ. 18, 53, 90. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მევენახეობა. სოფელში არის ეროზიის საწინააღმდეგო სადგური.

 კულტურული მემკვიდრეობა 

სოფელში, ადგილ კონახში, მაღალ კლდოვან გორაზე შემორჩენილია გვიან შუა საუკუნეებში აგებული ბეჟანიძეების საგვარეულო ციხის ნანგრევები, რომლებიც 2001 წელს შეისწავლა ბათუმის ნ. ბერძენიშვილის სახ. სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღ. შ. მამულაძე). ციხის ჩრდილო-დასავლეთით გაითხარა შუა საუკუნეების დარბაზული ტიპის მცირე ეკლესია და ეკლესიის გარშემო არსებული განვითარებული და გვიანი შუა საუკუნეების ორმოსამარხები. სამარხეულ ინვენტარს ძირითადად შეადგენს მოჭიქული და სადა კერამიკა, იშვიათია მინისა (სასმისი) და ლითონის (ბრინჯაოს სამაჯური, რკინის ჯვარი) ნივთები. სოფლის ტერიტორიაზე აღმოჩნდა შუა საუკუნეების მარანი.ფარტენაძე ვ., შუშანიძე ნ., ქრისტიანული სალოცავები ქედის მუნიციპალიტეტში, კრებ. შავიზღვისპირეთი ცივილიზაციათა გზაჯვარედინზე, ტ. II, ბათუმი, 2024. — გვ. 25-33. 

დემოგრაფია
 აღწერის წელი  მოსახლეობა 2002  322 2014  297 

ლიტერატურა

სქოლიო

კატეგორია:ქედის მუნიციპალიტეტის სოფლები