ზაზა ფაჩულია

ზაზა ფაჩულია (დ. 10 თებერვალი, 1984, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი კალათბურთელი, რომელიც ბოლოს NBA-ის კლუბ „დეტროიტ პისტონსის“ ღირსებას იცავდა. 2003-04 წლების სეზონში ქართველი ცენტრი „ორლანდო მეჯიკში“ ირიცხებოდა, 2004-05 წლების სეზონი კი „მილუოკი ბაქსში“ გაატარა. შემდეგ ის „ატლანტა ჰოუკსში“ გადაბარგდა, სადაც 8 სეზონი იასპარეზა. 2013 წლის სეზონის დასაწყისში „მილუოკი ბაქსში“ დაბრუნდა, ხოლო 2015 წლის ზაფხულიდან „დალას მავერიქსის“ ღირსებას იცავდა. 2016 წლის 5 ივნისს ზაზა თავისუფალი აგენტის სტატუსით „გოლდენ სტეიტს“ შეურთდა. მან „გოლდენ სტეიტ უორიორსში“ ორი სეზონი გაატარა და ორივე სეზონში NBA-ის ჩემპიონი და ბეჭდის მფლობელი გახდა. 2018 წელს ხელი მოაწერა კონტრაქტს „დეტროიტ პისტონსთან“. 2019 წელს კვლავ „გოლდენ-სტეიტში“ დაბრუნდა. საქართველოს ნაკრების წევრია 2000 წლიდან. თურქეთის ჩემპიონი (2001) და თასის მფლობელი (2003), თურქეთის პრეზიდენტის თასის ორგზის მფლობელი (2002, 03). 2017 წელს, 12 ივნისს ფაჩულია გახდა პირველი ქართველი კალათბურთელი, რომელმაც ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია მოიგო.

 პროფესიონალური კარიერა 

 ულქერსპორი Ülkerspor (1999–2003) 

ზაზა ფაჩულიამ პროფესიული კალათბურთის კარიერა 1999 წელს, თურქულ კლუბ „ულქერსფორში“ დაიწყო. ის მაშინ მხოლოდ 15 წლის იყო.

მან „ულქერსფორის“ შემადგენლობაში 2003 წლამდე ითამაშა. ამ პერიოდში ის გუნდის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მოთამაშე გახდა. „ულქერსფორში“ გატარებულმა წლებმა მას საშუალება მისცა, გამოეჩინა თავისი ნიჭი და გაეუმჯობესებინა თამაშის უნარები. მისი გამორჩეული თამაში სწორედ მაშინ შენიშნეს NBA-ის სკაუტებმა, რამაც საბოლოოდ განაპირობა მისი NBA-ის დრაფტზე გასვლა.

2003 წელს, „ულქერსფორიდან“ წასვლის შემდეგ, ზაზა ფაჩულია NBA-ის დრაფტზე აირჩია კლუბმა „ორლანდო მეჯიქმა“ და მისი ამერიკული კარიერაც დაიწყო.

როგორც ვთქვი, ზაზა ფაჩულიამ კარიერა თურქულ კლუბ „ულქერსფორში“ დაიწყო. ის ამ გუნდში 1999 წლიდან 2003 წლამდე თამაშობდა. ამ პერიოდში მისი საშუალო სტატისტიკა ასეთი იყო:

 ქულები: 14.1 ქულა თამაშში
 მოხსნები: 8.4 მოხსნა თამაშში
 პასები: 0.6 პასი თამაშში

ეს სტატისტიკა მნიშვნელოვანი იყო იმისთვის, რომ NBA-ის სკაუტებს მისი პოტენციალი შეემჩნიათ, რის შედეგადაც 2003 წელს ის NBA-ის დრაფტზე აირჩია კლუბმა „ორლანდო მეჯიქმა“.

ზაზა ფაჩულიას კარიერა თურქულ კლუბ „ულქერსფორში“ ნამდვილად წარმატებული იყო. მიუხედავად იმისა, რომ ის ახალგაზრდა იყო, მან გუნდთან ერთად რამდენიმე მნიშვნელოვანი ტიტული მოიპოვა:

 თურქეთის ჩემპიონი (2001 წელი): ეს იყო ერთ-ერთი პირველი დიდი მიღწევა მის კარიერაში.
 თურქეთის თასის მფლობელი (2003 წელი): ამ თასის მოგება მისი „ულქერსფორში“ კარიერის დასკვნით ეტაპზე მოხდა.
 თურქეთის პრეზიდენტის თასის მფლობელი (2001, 2002, 2003 წლები): ზაზამ ეს ტიტული ზედიზედ სამჯერ მოიგო.

ამ მიღწევებმა მას გზა გაუხსნა NBA-ისკენ, სადაც მოგვიანებით ორჯერ გახდა ჩემპიონი.

 ორლანდო მეჯიქი (2003-2004) 
ზაზა ფაჩულიას NBA-ის კარიერა 2003 წელს, „ორლანდო მეჯიქში“ დაიწყო. ის ამ გუნდში NBA-ის დრაფტზე 42-ე ნომრად აირჩიეს.

„ორლანდო მეჯიქის“ შემადგენლობაში ზაზა მხოლოდ ერთი სეზონის განმავლობაში, 2003-2004 წლებში, თამაშობდა. მიუხედავად იმისა, რომ ახალბედა იყო, მან 59 თამაშში მიიღო მონაწილეობა, აქედან 26 თამაში ძირითადი შემადგენლობიდან დაიწყო.

მისი საშუალო სტატისტიკა ამ სეზონში ასეთი იყო:

 ქულები: 3.3 ქულა თამაშში
 მოხსნები: 2.9 მოხსნა თამაშში
 პასები: 0.2 პასი თამაშში

ამ გუნდიდან წასვლის შემდეგ, 2004 წელს, ზაზა „მილუოკი ბაქსში“ გადავიდა და მისი NBA-ის კარიერა სხვა გუნდებში გაგრძელდა.

 მილუოკი ბაქსი (2004-2005) 
„ორლანდო მეჯიქის“ დატოვების შემდეგ, ზაზა ფაჩულია „მილუოკი ბაქსში“ გადავიდა. ამ სეზონში მან 80 თამაშში მიიღო მონაწილეობა, აქედან 26-ჯერ იყო სასტარტო ხუთეულში.

მისი საშუალო სტატისტიკა თამაშში:

 ქულები: 6.2 ქულა
 მოხსნები: 5.1 მოხსნა
 პასები: 0.5 პასი
 ჩაგდებული ბურთები თამაშიდან: 44.5%
 ჩაგდებული საჯარიმო სროლები: 74.6%

ამ სეზონის შემდეგ, ზაზა „ატლანტა ჰოუქსში“ გადავიდა.

 ატლანტა ჰოუქსი (2005–2013) 
მარცხნივ|მინი|ზაზა  ატლანტა ჰოუქსის შემადგენლობაში 2008 წლის მაისი
ზაზა ფაჩულიას კარიერის ერთ-ერთი ყველაზე ხანგრძლივი და წარმატებული ეტაპი „ატლანტა ჰოუქსში“ იყო. ის ამ გუნდში 2005-დან 2013 წლამდე თამაშობდა.

„ატლანტა ჰოუქსის“ შემადგენლობაში ზაზა გუნდის ერთ-ერთ საკვანძო მოთამაშედ ჩამოყალიბდა და მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა მის წარმატებაში. ამ 8-წლიანი პერიოდის განმავლობაში მან:

 მონაწილეობა მიიღო: 500-ზე მეტ თამაშში.
 საშუალო მაჩვენებლები ჰქონდა: 7.5 ქულა და 5.6 მოხსნა თამაშში.

„ატლანტა ჰოუქსთან“ ერთად ზაზამ არაერთხელ მიიღო მონაწილეობა NBA-ის პლეი-ოფშიც.

ზაზა ფაჩულიამ „ატლანტა ჰოუქსში“ 8 სეზონი (2005-დან 2013 წლამდე) ითამაშა, რაც მისი NBA-ის კარიერის ყველაზე ხანგრძლივი პერიოდი იყო. ამ პერიოდში მისი საშუალო სტატისტიკა იყო:

 ქულები: 7.5 ქულა თამაშში
 მოხსნები: 5.6 მოხსნა თამაშში
 პასები: 1.2 პასი თამაშში
 მოპარვები: 0.6 მოპარვა თამაშში
 ჩაგდებული ბურთები თამაშიდან: 46.7%

ზაზა ამ გუნდისთვის ერთგული და მნიშვნელოვანი მოთამაშე იყო, რამაც მას საშუალება მისცა, გუნდის ისტორიაში ერთ-ერთ გამორჩეულ ცენტრად შესულიყო.

2013 წელს ის გუნდიდან წავიდა და თავისი კარიერა კვლავ „მილუოკი ბაქსში“ გააგრძელა.

 გალათასარაი (2011) 
ზაზა ფაჩულიას კარიერაში "გალათასარაის" ეპიზოდი NBA-ში ლოკაუტის (NBA-ის მოთამაშეების პროტესტის) დროს მოხდა.

2011 წლის ნოემბერში, როდესაც NBA-ის რეგულარული სეზონი შეჩერებული იყო, ზაზამ გადაწყვიტა ევროპაში დაბრუნებულიყო სათამაშოდ და თურქულ კლუბ „გალათასარაის“ შეუერთდა. ეს იყო მოკლე, მაგრამ მნიშვნელოვანი პერიოდი, რადგან მას საშუალება მიეცა, თამაშის ფორმა შეენარჩუნებინა.

„გალათასარაიში“ ზაზა რამდენიმე მატჩში გამოჩნდა და თამაშის მაღალი დონე აჩვენა. კერძოდ, მან მონაწილეობა მიიღო თურქეთის ჩემპიონატისა და ევროლიგის შეხვედრებში. ერთ-ერთ ევროლიგის თამაშში პოლონური „პროკომის“ წინააღმდეგ ორმაგი დუბლიც შეასრულა, რაც მის კარგ ფორმას ადასტურებდა.

ლოკაუტის დასრულების შემდეგ, იმავე წელს, ის კვლავ NBA-ში დაბრუნდა და „ატლანტა ჰოუქსს“ შეუერთდა.

 დაბრუნება მილუოკი ბაქსში (2013–2015) 
„მილუოკი ბაქსში“ ზაზა ფაჩულია 8-წლიანი პაუზის შემდეგ დაბრუნდა. ეს იყო მისი კარიერის ერთ-ერთი საუკეთესო პერიოდი, განსაკუთრებით 2014-2015 წლის სეზონი, როდესაც ის გუნდის ერთ-ერთი წამყვანი ფიგურა გახდა.

ზაზა ფაჩულიამ „მილუოკი ბაქსში“ მეორე პერიოდი 2013-დან 2015 წლამდე გაატარა. ამ ორი სეზონის განმავლობაში მისი სტატისტიკა შემდეგნაირი იყო:

 2013-2014 სეზონი 

 თამაშები: 53
 ქულები: 7.7 ქულა თამაშში
 მოხსნები: 6.3 მოხსნა თამაშში
 პასები: 1.5 პასი თამაშში

 2014-2015 სეზონი 

 თამაშები: 74
 ქულები: 8.3 ქულა თამაშში
 მოხსნები: 6.8 მოხსნა თამაშში
 პასები: 2.4 პასი თამაშში

 დალას მავერიქსი (2015–2016) 
ზაზა ფაჩულიას კარიერაში ერთ-ერთი ყველაზე შთამბეჭდავი სეზონი „დალას მავერიქსში“ გატარებული პერიოდია. ის ამ გუნდში 2015-2016 წლის სეზონში თამაშობდა.

ზაზამ გუნდის შემადგენლობაში 76 თამაშში მიიღო მონაწილეობა და 69 მათგანი ძირითადი შემადგენლობიდან დაიწყო. ამ სეზონში მისი საშუალო სტატისტიკა იყო:

 ქულები: 8.6 ქულა თამაშში
 მოხსნები: 9.4 მოხსნა თამაშში
 პასები: 1.7 პასი თამაშში

განსაკუთრებით აღსანიშნავია, რომ მოხსნების მაჩვენებლით, ეს მისი კარიერის საუკეთესო სეზონი იყო. ამ პერიოდში ზაზა გულშემატკივრების ფავორიტად იქცა და NBA-ის ყველა ვარსკვლავის თამაშის (All-Star) ხმის მიცემაშიც კი მოხვდა, სადაც მე-8 ადგილი დაიკავა დასავლეთ კონფერენციის ფორვარდებს შორის.

„დალას მავერიქსთან“ ერთად ზაზა პლეი-ოფში გავიდა, თუმცა პირველ რაუნდში „ოკლაჰომა სიტი თანდერთან“ დამარცხდა. ამ წარმატებული სეზონის შემდეგ, 2016 წელს, ის „გოლდენ სტეიტ უორიორსში“ გადავიდა.

 გოლდენ სტეიტ უორიორსი(2016–2018) 
ზაზა ფაჩულიას კარიერის პიკი „გოლდენ სტეიტ უორიორსში“ გატარებულ პერიოდს უკავშირდება. ის ამ გუნდში 2016-დან 2018 წლამდე თამაშობდა და ამ ხნის განმავლობაში ორჯერ გახდა NBA-ის ჩემპიონი.

 NBA-ის ჩემპიონობა 
ზაზა ფაჩულია „გოლდენ სტეიტ უორიორსს“ 2016 წლის ზაფხულში შეუერთდა, როდესაც გუნდის შემადგენლობაში იყვნენ ისეთი ვარსკვლავები, როგორებიც არიან:

 სტეფ კარი
 კლეი ტომპსონი
 დრეიმონდ გრინი
 კევინ დურანტი

მან გუნდში ძირითადი ცენტრის პოზიცია დაიკავა და პირველივე სეზონში, 2016-2017 წლებში, „გოლდენ სტეიტმა“ NBA-ის ფინალში „კლივლენდ კავალიერსი“ დაამარცხა. ამით ზაზა გახდა პირველი ქართველი კალათბურთელი, რომელმაც NBA-ის ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა.

მომდევნო სეზონში, 2017-2018 წლებში, გუნდმა წარმატება კიდევ ერთხელ გაიმეორა და ზედიზედ მეორედ გახდა ჩემპიონი, კვლავ „კლივლენდ კავალიერსთან“ გამარჯვებით.

 სტატისტიკა „გოლდენ სტეიტში“ 
„გოლდენ სტეიტ უორიორსში“ გატარებული ორი სეზონის განმავლობაში ზაზას საშუალო სტატისტიკა იყო:

 2016-2017 სეზონი: 6.1 ქულა და 5.9 მოხსნა თამაშში.1
 2017-2018 სეზონი: 5.4 ქულა და 4.7 მოხსნა თამაშში.

მიუხედავად იმისა, რომ მისი სტატისტიკა სხვა გუნდებში არსებულ მონაცემებს ჩამოუვარდებოდა, ის გუნდისთვის უაღრესად მნიშვნელოვანი მოთამაშე იყო თავისი დაცვითი შესაძლებლობებითა და გამოცდილებით.

 დეტროიტ პისტონსი (2018–2019) 
ზაზა ფაჩულიას NBA-ის კარიერის ბოლო ეტაპი „დეტროიტ პისტონსში“ გატარებული ერთი სეზონია. ის გუნდს 2018 წლის ზაფხულში, „გოლდენ სტეიტ უორიორსთან“ ორჯერ ჩემპიონობის მოპოვების შემდეგ, შეუერთდა.

„დეტროიტ პისტონსში“ გატარებულ სეზონში (2018-2019) ზაზას საშუალო სტატისტიკა იყო:

 ქულები: 3.9 ქულა თამაშში
 მოხსნები: 4.3 მოხსნა თამაშში
 პასები: 1.2 პასი თამაშში

მიუხედავად იმისა, რომ სტატისტიკა არ იყო გამორჩეული, ზაზა გუნდისთვის მნიშვნელოვანი იყო გამოცდილებითა და ლიდერული თვისებებით. მან „დეტროიტ პისტონსს“ პლეი-ოფში გასვლაში დაეხმარა, თუმცა გუნდი პირველ რაუნდში „მილუოკი ბაქსთან“ დამარცხდა.

ეს სეზონი ზაზა ფაჩულიასთვის ბოლო იყო აქტიურ კალათბურთში. 2019 წელს მან კარიერის დასრულების შესახებ განაცხადა და „გოლდენ სტეიტ უორიორსის“ ოპერაციების მენეჯერი გახდა.

 სანაკრებო კარიერა 
მინი|ზაზა ნაკრებში 2010 წელი
ზაზა ფაჩულიას სანაკრებო კარიერა საქართველოს ნაკრებში 2000 წელს დაიწყო, როდესაც ის 16 წლის იყო. ის მალევე იქცა გუნდის ერთ-ერთ მთავარ ლიდერად.

მისი კაპიტნობითა და ლიდერობით, საქართველოს ნაკრები ისტორიაში პირველად მოხვდა ევროპის ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე, ევრობასკეტ 2011-ზე. მას შემდეგ, ნაკრები წარმატებით გადიოდა ევროპის ჩემპიონატებზე:

 ევრობასკეტ 2013
 ევრობასკეტ 2015
 ევრობასკეტ 2017

ზაზა ფაჩულია ყოველთვის გამოირჩეოდა ნაკრებში თავდადებითა და ბრძოლისუნარიანობით. მისი ავტორიტეტი თანაგუნდელებს შორის უდიდესი იყო. მან სანაკრებო კარიერა 2017 წლის ევრობასკეტის შემდეგ დაასრულა.

მიუხედავად იმისა, რომ ზაზა ფაჩულიას სანაკრებო კარიერა ხანგრძლივი და წარმატებული იყო, საქართველოს ნაკრებში მისი ოფიციალური სტატისტიკის მოძიება სრულად არ არის ხელმისაწვდომი, რადგან საერთაშორისო ტურნირების (ევრობასკეტის საკვალიფიკაციო და ფინალური ეტაპები) გარდა, ნაკრები მრავალ ამხანაგურ შეხვედრასა და ტურნირშიც მონაწილეობდა.

თუმცა, იმ ტურნირებზე, სადაც მისი მონაცემები ფიქსირდება, ზაზა ყოველთვის ერთ-ერთი საუკეთესო იყო. მაგალითად:

ევრობასკეტ 2011 (ფინალური ეტაპი)

 ქულები: 14.8 ქულა თამაშში
 მოხსნები: 9.0 მოხსნა თამაშში
 პასები: 0.6 პასი თამაშში

ზაზა ფაჩულიამ ნაკრებში ლიდერის როლი ბოლომდე შეასრულა და თავისი გავლენითა და გამოცდილებით გუნდის წარმატებაში უდიდესი წვლილი შეიტანა.

წელიგუნდიGPGSMPGFG%3P%FT%RPGAPGSPGBPGPPG2003–04ორლანდო მეჯიქი59211.3.389.000.6442.9.2.4.23.32004–05მილოუკი ბაქსი74418.9.452.000.7465.1.8.6.56.22005–06ატლანტა ჰოქსი787831.4.451.000.7357.91.71.1.511.72006–07ატლანტა ჰოქსი724728.1.474.000.7866.91.51.1.512.22007–08ატლანტა ჰოქსი62515.2.437.000.7064.0.6.4.25.22008–09ატლანტა ჰოქსი772619.1.497.000.7095.7.7.5.36.22009–10ატლანტა ჰოქსი78114.0.488.000.6503.8.5.5.44.32010–11ატლანტა ჰოქსი79715.7.461.000.7544.2.7.4.34.42011–12ატლანტა ჰოქსი584428.3.499.000.7417.91.4.9.57.82012–13ატლანტა ჰოქსი521521.8.473.000.7576.51.5.7.25.92013–14მილოუკი ბაქსი534325.0.427.000.8466.32.6.8.37.72014–15მილოუკი ბაქსი734523.7.454.000.7886.82.41.1.38.32015–16დალას მავერიქსი766926.4.454.000.7689.41.7.8.38.62016–17†გოლდენ სტეიტ უორიორსი707018.1.534.000.7785.91.9.8.56.1კარიაერის მანძილზე96145621.5.465.000.7486.01.3.7.47.0

 ფლეი ოფები  
წელიგუნდიGPGSMPGFG%3P%FT%RPGAPGSPGBPGPPG2008ატლანტა ჰოქსი7015.0.280.000.7142.9.3.3.04.12009ატლანტა ჰოქსი11123.6.415.000.7626.9.3.5.36.92010ატლანტა ჰოქსი11014.6.514.000.6253.5.3.2.64.62011ატლანტა ჰოქსი11017.7.478.000.7734.91.2.2.13.52015მილოუკი ბაქსი6621.5.400.000.6156.71.51.7.56.72016დალას მავერიქსი5422.4.375.000.8825.43.2.6.26.62017†გოლდენ სტეიტ უორიორსი151514.1.533.000.7653.8.8.5.35.1კარიაერის მანძილზე662617.8.442.000.7374.7.9.5.35.2

 ევროლიგა 
წელიგუნდიGPGSMPGFG%3P%FT%RPGAPGSPGBPGPPGPIR2001–02ულქერსპორი1317.4.536.000.7331.8.2.3.13.23.72002–03ულქერსპორი14210.4.467.000.6252.9.3.5.54.44.82011–12გალათასარაი4215.1.389.000.6004.5.5.5.56.56.8კარიერის მანძილზე31510.0.473.000.6422.6.3.4.14.24.6

 სტატისტიკა ეროვნულ ნაკრებში 
წელიტურნირიGPMPGFG%3P%FT%RPGAPGSPGBPGPPG2003ევრობასკეტის წინასწარი რაუნდი523.4.511.000.7506.81.02.0.012.62003ევრობასკეტის საკვალიფიკაციო ეტაპი527.6.468.250.57610.8.02.4.615.62005ევრობასკეტ 2005 B დივიზიონი631.3.595.000.76013.01.81.81.021.02007ევრობასკეტ 2007 B დივიზიონი832.8.452.000.7228.91.91.31.919.92009ევრობასკეტ 2009 B დივიზიონი1029.4.508.000.6718.51.61.21.417.92011ევრობასკეტ 2011 საკვალიფიკაციო ეტაპი828.6.476.000.6767.51.8.9.515.82011ევრობასკეტ 2011525.8.472.000.8574.4.61.0.613.62013ევრობასკეტ 2013 საკვალიფიკაციო ეტაპი529.6.574.000.6577.61.0.8.218.62015ევრობასკეტ 2015 საკვალიფიკაციო ეტაპი632.5.466.000.7257.83.31.5.717.52015ევრობასკეტ 2015626.7.474.000.8446.33.01.0.313.52017ევრობასკეტ 2017  საკვალიფიკაციო ეტაპი626.2.475.000.9217.74.31.2.515.22017ევრობასკეტ 2017526.1.447.000.7589.21.6.8.213.4სულ კარიერის მანძილზე7528.3.4930.02.7438.21.8251.3250.65816.216

 კარიერის მიღწევები 
 NBA-ს ჩემპიონი (2017, 2018)
 თურქეთის ჩემპიონი (2001)
 თურქეთის თასის მფლობელი (2003)
 3 გზის თურქეთის პრეზიდენტის თასის მფლობელი (2001-2003)

 იხილეთ აგრეთვე 
 საქართველოს ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები

 რესურსები ინტერნეტში 

 ზაზა ფაჩულიას ოფიციალური საიტი 
 NBA.com Profile — ზაურ ფაჩულია
 კარიერის სტატისტიკა Basketball-reference.com-ზე 
 ზაზა ფაჩულია — საქართველოს ოლიმპიელთა კლუბი 

სქოლიო

კატეგორია:ქართველი კალათბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კალათბურთელები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2017)
კატეგორია:დაბადებული 10 თებერვალი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები