როკა

როკა — ისტორიული სოფელი შიდა ქართლში, ლიახვის ხეობაში; ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო როკის, ქვემო როკისა და შუა როკის ძველი საერთო სახელწოდება.

როკა წერილობით წყაროებში („ძეგლი ერისთავთა“) პირველად XIV საუკუნეში იხსენიება ვირშელ ქვენიფნეველის დვალებზე ლაშქრობასთან დაკავშირებით. როკას და როკისხევს ასევე მოიხსენიებს ვახუშტი ბატონიშვილი (XVIII საუკუნე) და დასძენს, რომ „სუერს ზეით რომელი ლიახჳს ჴეობა აღვსწერეთ, არს უვენახო, უხილო; მსახლობელნი არიან ოსნი, დუალნი“.ქართლის ცხოვრება, ტ. IV: ბატონიშვილი ვახუშტი, აღწერს სამეფოსა საქართველოსა (ს. ყაუხჩიშვილის რედაქციით), თბ., 1973. — გვ. 372. იოანე ბატონიშვილის „ქართლ-კახეთის აღწერის“ (XVIII საუკუნის მიწურული) მიხედვით როკა ლიახვის ხეობის ოსებით დასახლებული სამეფო სოფელია.ბაგრატიონი იოანე, ქართლ-კახეთის აღწერა (ტექსტი გამოსაცემად მოამზადეს თინა ენუქიძემ და გურამ ბედოშვილმა), თბ, 1986. — გვ. 42. 1919–1920 წლებში სოფელი როკა იყო საქართველოს პირველი რესპუბლიკის წინააღმდეგ მიმართული ოსების ბოლშევიკური ამბოხების ცენტრი. 1920 წლის 20 ივნისს საქართველოს ჯარმა ბრძოლით დაიკავა სოფელი. რესპუბლიკის თავდაცვის საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება სოფელ როკის გაუქმების და გაქცეული ოსების უკან დაბრუნების აკრძალვის შესახებ.სილაქაძე დ., საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა და ცხინვალის რეგიონის ბოლშევიკური აჯანყებები 1918-1920 წლებში, თბ., 2022. — გვ. 42.

საბჭოთა პერიოდში, 1922–1990 წლებში როკის სასოფლო საბჭო (ზემო როკა, ქვემო როკა, შუა როკა) შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ჯავის რაიონში. ამჟამად რუსეთის მიერ ოკუპირებული ტერიტორიაა. როკის ტერიტორიაზე შემორჩენილია გვიანდელი შუა საუკუნეების გეგმით ოთხკუთხა კოშკების ნანგრევები.  

ლიტერატურა

სქოლიო

კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის ისტორიული სოფლები