დინამო თბილისი ევროპულ ფეხბურთში

სტატიაში წარმოდგენილი ინფორმაცია ასახავს საფეხბურთო კლუბ თბილისის „დინამოს“ მიერ ევროპულ საფეხბურთო საერთაშორისო ტურნირებზე — უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა, უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი, უეფა-ს ევროპის ლიგა — ჩატარებული ოფიციალური მატჩებისა და მათ მიერ მიღწეული შედეგების შესახებ არსებულ სტატისტიკურ მონაცემებს. აღნიშნული მონაცემები ეყრდნობა ეროვნული და საერთაშორისო საფეხბურთო ორგანიზაციებისა და შესაბამისი სტატისტიკური სამსახურების მიერ გამოქვეყნებულ მონაცემთა ბაზებს. რაც შეეხება სტატიაში წარმოდგენილ ცალკეული მატჩების შესახებ არსებულ ინფორმაციას — იგი ქართულ, საბჭოთა და ევროპული სპორტული პრესის არქივებში, აგრეთვე ინტერნეტსა თუ მსოფლიო სპორტულ მედიასივრცეში არსებულ ქრონიკალურ-დოკუმენტურ მასალებს, ავტორიტეტულ პერიოდულ გამოცემებსა და ფეხბურთის ისტორიისა და სტატისტიკის საყოველთაოდ აღიარებულ, სანდო და გადამოწმებად წყაროებს ეყრდნობა.

 უეფა-ს თასი 1972–73 
1972 წლის 13 სექტემბერი — დღე, რომელიც განსაკუთრებულ თარიღად დარჩება ქართული ფეხბურთის ისტორიაში. ამ დღეს თბილისის „დინამომ“ თავისი პირველი ოფიციალური საერთაშორისო შეხვედრა გამართა. 1971 წელს თბილისელები საკავშირო პირველობაზე მესამე საპრიზო ადგილს იკავებენ, ბრინჯაოს მედლებს ეუფლებიან და რეგლამენტის მიხედვით უეფა-ს თასის გათამაშების მონაწილენი ხდებიან. კენჭისყრამ თბილისელთა მომავალ მეტოქედ ჰოლანდიური საფეხბურთო კლუბი — ენსხედეს „ტვენტე“ გამოავლინა,„დინამო“ (თბილისი) 3:2 „ტვენტე“ (ენსხედე) // fcdinamo.ge რომელმაც „დინამოს“ მსგავსად, მესამე ადგილი დაიკავა ჰოლანდიის ეროვნულ ჩემპიონატში ამსტერდამის „აიაქსისა“ და როტერდამის „ფეიენოორდის“ შემდეგ და ასევე მოიპოვა უეფა-ს თასის გათამაშებაში მონაწილეობის უფლება. 

 1/32 ფინალი, პირველი მატჩი 

დინამო: მეკ  1  დავით გოგიამცვ  2  რევაზ ძოძუაშვილი მცვ  3  ვახტანგ ჭელიძე მცვ  4  მურთაზ ხურცილავა (კ.)მცვ  5  შოთა ხინჩაგაშვილი  ნახ  6  გურამ პეტრიაშვილინახ  7  მანუჩარ მაჩაიძე   ნახ  8  კახი ასათიანითავ  9  ვლადიმერ გუცაევი   თავ 10  გივი ნოდიათავ 11  დავით ყიფიანიშეცვლები:თავ 15  ლევან ნოდია   მწვრთნელი: გავრილ კაჩალინიტვენტე: მეკ 7  პიტ სხრეივერსიმცვ 2  კეეს ვან ირსელი  მცვ 20  ეპი დროსტი (კ.)მცვ 1  ვილემ დე ვრისიმცვ 8  კალე ორანენინახ 14  ედი ახტერბერგინახ 7  კიკ ვან დერ ვალინახ 16  ვილი ვან დე კერკჰოფი   თავ 11   რენე ვან დე კერკჰოფი თავ 9  იან იორინგითავ 10  თეო პალპლაცი   შეცვლები:ნახ 18 რენე ნოტენი   მცვ 5 ბენო ჰუვე   მწვრთნელი: ანტუან კონი
დინამოელები არ იცნობდნენ ჰოლანდიის ამ პატარა ქალაქის ფეხბურთელებს და ცხადია, მათთვის უცნობი იყო მეტოქის ძლიერი და სუსტი მხარეები. ეს გარემოება აძნელებდა თამაშისთვის კონკრეტული გეგმის შემუშავებას. ასე რომ, ამოცანა მხოლოდ ზოგადად განსაზღვრეს — რაც შეიძლება დიდი ანგარიშით მოეგოთ შინ, თანაც საკუთარ კარში ბურთი არ გაეშვათ. ისიც გასათვალისწინებელი იყო, რომ მეტოქის მინდორზე გატანილი ბურთი „ძვირად ფასობდა“. 

სინამდვილეში ყველაფერი სხვანაირად მოხდა. უკვე მე-5 წუთზე ჰოლანდიელებმა გამოიყენეს „დინამოს“ მცველთა შეცდომა და ანგარიში გახსნეს. მაგრამ სტუმრების წარმატება თითქოს ამით ამოიწურა. ტექნიკური მოთამაშეებისგან შემდგარი „ტვენტე“ დინჯად თამაშობდა და დინამოელებს აშკარად ჩამოუვარდებოდა სისწრაფესა და ფიზიკურ მომზადებაში. სწორედ ეს ფაქტორები გამოდგა გადამწყვეტი — პირველი ტაიმის დანარჩენი მონაკვეთი და მთელი მეორე ტაიმი ჩატარდა თბილისელთა უპირატესობით, რომლებმაც სამი ბურთის გატანა შეძლეს, თანაც რამდენიმე ხელსაყრელი მომენტი ვერ გამოიყენეს. ყველაფერი რიგზე იქნებოდა დინამოელებს საქმე მოთავებულად რომ არ ჩაეთვალათ, მაგრამ მათ ნაადრევად შეანელეს აქტივობა და ჰოლანდიელებს კიდევ ერთი გოლის გატანის საშუალება მისცეს. ამან მნიშვნელოვნად გაართულა სიტუაცია განმეორებითი მატჩის წინ.

წინასწარ რომ გვცოდნოდა ამ გუნდის ავ-კარგი, — თქვა მატჩის შემდეგ დინამოელთა უფროსმა მწვრთნელმა გავრილ კაჩალინმა — თამაშს სულ სხვაგვარად ავაგებდით. „ტვენტესთან“ თამაშმა ნათლად დაგვანახა ჩვენი გუნდის ზოგიერთი სისუსტე, რომელთა აღმოფხვრას განმეორებით შეხვედრაში შევეცდებით.

ამ ისტორიული მატჩის შესახებ საყურადღებოა ამონარიდი ჟურნალისტ ა. მხეიძის გაზეთ „ლელოში“ 1972 წლის 14 სექტემბერს გამოქვეყნებული სტატიიდანუეფა-ს თასზე / „დინამო“ (თბილისი) – „ტვენტე“ (ენსხედე) 3:2 — „უეფა-ს თასზე“. 

კლუბის ყველაზე დიდ მიღწევად დღემდე რჩება 1981 წელს ევროპის თასების მფლობელთა თასის მოპოვება. ამ გათამაშების ფინალში მან აღმოსავლეთ გერმანული იენის „კარლ ცაისი“ დაამარცხა ანგარიშით 2–1.

კლუბს თავის ისტორიაში შთამბეჭდავი გამარჯვებები აქვს მოპოვებული ევროპული ფეხბურთის გრანდებთან. მათ შორის აღსანიშნავია ინგლისური „ლივერპულის“,Dinamo Tbilisi 3–0 Liverpool „ვესტ ჰემის“,Alvin Martin: 'Scousers and cockneys get on. It's the mickey-takingMy Life in Football უელსის „კარდიფ სიტის“,Dinamo Tbilisi 3–0 Cardiff City ნიდერლანდების „ფეიენოორდის“, იტალიის „ნაპოლისა“დინამო (თბილისი) 2:0 ნაპოლი (ნეაპოლი) // msy.gov.geიყო დრო „დინამო“ „ნაპოლის“ 2:0-ს უგებდა... // lelo.ge და „ინტერის“ დამარცხება.მანუჩარ მაჩაიძე — ფეხბურთის რაინდი, დიდოსტატი, იღბლიანი კაპიტანი«Интернационале» (Милан) 0–1 «Динамо» (Тбилиси) // klisf.net

რაც შეეხება სხვა საერთაშორისო შეხვედრებს — ქვემოთ მოყვანილია თბილისის „დინამოს“ მიერ ევროთასებზე გამართული მატჩების ჩამონათვალი.

 ევროთასებზე გამართული მატჩების სტატისტიკა 
მოგებაფრეწაგება

 სეზონი
 შეჯიბრება
 რაუნდი
  მეტოქე გუნდი
    1972–73
 უეფა-ს თასი
 1/32
  ტვენტე
 3–2
 0–2
 «Динамо» (Тбилиси) 3–2 «Твенте» (Энсхеде, Нидерланды)Твенте» (Энсхеде, Нидерланды) 2–0 «Динамо» (Тбилиси) 1973–74
 უეფა-ს თასი
 1/32
  სლავია სოფია 
 4–1
 0–2
 «Динамо» (Тбилиси) 4–1 «Славия» (София, Болгария)UEFA Cup 1973–74«Славия» (София, Болгария) 2–0 «Динамо» (Тбилиси)1973–74 UEFA Cup. First round (All matches)   1/16
  ოფკ ბელგრადი
 3–0
 5–1
 «Динамо» (Тбилиси) 3–0 «ОФК» (Белград, Югославия)«ОФК» (Белград, Югославия) 1–5 «Динамо» (Тбилиси)1973–74 UEFA Cup. (All matches)   1/8
  ტოტენჰემ ჰოტსპური
 1–1
 1–5
 «Динамо» (Тбилиси) 1–1 «Тоттенхэм Хотспур» (Лондон, Англия)«Тоттенхэм Хотспур» (Лондон, Англия) 5–1 «Динамо» (Тбилиси) 1976–77
 ევროპის თასების თასი
 1/16
  კარდიფ სიტი
 3–0
 0–1
    1/8
  მტკ ბუდაპეშტი
 1–4
 0–1
  1977–78
 უეფა-ს თასი
 1/32
  ინტერი მილანი
 0–0
 1–0
 Inter 0–1 Dinamo TbilisiDinamo Tbilisi 0–0 InterInternazionale 0–1 Dinamo Tbilisi   1/16
  კბ კოპენჰაგენი
 2–1
 4–1
    1/8
  გრასჰოპერი ციურიხი
 1–0
 0–4
  1978–79
 უეფა-ს თასი
 1/32
  ნაპოლი
 2–0
 1–1
 «Динамо» (Тбилиси) 2–0 «Наполи» (Неаполь)Napoli 1–1 Dinamo Tbilisi„ნაპოლი“ (ნეაპოლი) 1:1 „დინამო“ (თბილისი)Dinamo Tbilisi 2–0 Napoli   1/16
  ჰერტა ბერლინი
 1–0
 0–2
  1979–80
 ევროპის ჩემპიონთა თასი
 1/16
  ლივერპული
 3–0
 1–2
 «Динамо» (Тбилиси) 3–0 «Ливерпуль» (Ливерпуль)Dinamo Tbilisi 3–0 Liverpool  
  1/8
  ჰამბურგი
 2–3
 1–3
  1980–81
 ევროპის თასების თასი
 1/16
  კასტორია
 2–0
 0–0
    1/8
  უოტერფორდი
 4–0
 1–0
    1/4
  ვესტ ჰემ იუნაიტედი
 0–1
 4–1
 West Ham United 1–4 Dinamo TbilisiWest Ham United 1–4 Dinamo Tbilisi   1/2
  ფეიენოორდი
 3–0
 0–2
    ფინალი
  კარლ ცაისი
  2–1
  1981–82
 ევროპის თასების თასი
 1/16
  გრაცერი
 2–0
 2–2
    1/8
  ბასტია
 3–1
 1–1
    1/4
  ლეგია ვარშავა
 1–0
 1–0
    1/2
  სტანდარდი ლიეჟი
 0–1
 0–1
  1982–83
 უეფა-ს თასი
 1/32
  ნაპოლი
 2–1
 0–1
  1987–88
 უეფა-ს თასი
 1/32
  ლოკომოტივი სოფია
 3–0
 1–3
    1/16
  ვიქტორია ბუქარესტი
 0–0
 2–1
    1/8
  ვერდერი
 1–1
 1–2
  1993–94
 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა
 1Q
  ლინფილდი
 2–1
 1–1
  1994–95
 უეფა-ს თასი
 1Q
  უნივერსიტეტი კრაიოვა
 2–0
 2–1
    1/32
  ტიროლი ინსბრუკი
 1–0
 1–5
  1995–96
 უეფა-ს თასი
 1Q
  ბოტევი
 0–1
 0–1
  1996–97
 უეფა-ს თასი
 1Q
  გრევენმახერი
 4–0
 2–2
    2Q
  მიოლდე
 2–1
 0–0
    1/32
  ტორპედო მოსკოვი
 1–1
 1–0
   1/16
  ბოავიშტა
 1–0
 0–5
  1997–98
 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა
 1Q
  ქრუსეიდერსი
 5–1
 3–1
    2Q
  ბაიერი ლევერკუზენი
 1–0
 1–6
  1997–98
 უეფა-ს თასი
 1/32
  სლავია მოზირი
 1–0
 1–1
    1/16
  ბრაგა
 0–1
 0–4
  1998–99
 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა
 1Q
  ვლაჟნია
 3–0
 1–3
 UEFA Champions' League 1998-99   2Q
  ატლეტიკი ბილბაო
 2–1
 0–1
 UEFA Champions' League 1998-99 1998–99
 უეფა-ს თასი
 1/32
  ვილემი II
 0–3
 0–3
 UEFA Cup 1998-99 1999–00
 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა
 2Q
  ზიმბრუ
 2–1
 0–2
 UEFA Champions League 1999-2000 2000
 ინტერტოტოს თასი
 1Q
  სტანდარდი
 2–2
 1–1
  2001–02
 უეფა-ს თასი
 1Q
  ბატე ბორისოვი
 2–1
 0–4
  2002–03
 უეფა-ს თასი
 1Q
  ტვმკ ტალინი
 4–1
 1–0
    2Q
  სლოვანი ლიბერეცი
 0–1
 2–3
  2003–04
 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა
 1Q
  ტირანა
 3–0
 0–3
  2004–05
 უეფა-ს თასი
 1Q
  ბატე ბორისოვი
 1–0
 3–2
    2Q
  სლავია პრაღა
 2–0
 1–3
    3Q
  ვისლა კრაკოვი
 2–1
 3–4
    ჯგუფური
  სოშო
 0–2
 X
    ჯგუფური
  ნიუკასლ იუნაიტედი
 X
 0–2
    ჯგუფური
  სპორტინგი ლისაბონი
 0–4
 X
    ჯგუფური
  პანიონიოსი
 X
 2–5
  2005–06
 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა
 1Q
  ლევადია ტალინი
 2–0
 0–1
    2Q
  ბრონდბიუ
 0–2
 1–3
  2006
 ინტერტოტოს თასი
 1Q
  კილიკია
 3–0
 5–1
    2Q
  რიდი
 0–1
 1–3
  2007–08
 უეფა-ს თასი
 1Q
  ვადუცი
 2–0
 0–0
    2Q
  რაპიდი ვენა
 0–3
 0–5
  2008–09
 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა
 1Q
  ნსი რუნავიკი
 3–0
 0–1
    2Q
  პანათინაიკოსი
 0–0
 0–3
  2009–10
 უეფა-ს ევროპის ლიგა
 2Q
  მეტალურგი ლიეპაია
 3–1
 1–2
    3Q
  ცრვენა ზვეზდა
 2–0 
 2–5
  2010–11
 უეფა-ს ევროპის ლიგა
 1Q
  ფლორა ტალინი
 2–1
 0–0
    2Q
  ევლე
 2–1
 2–1
    3Q
  შტურმი გრაცი
 1–1
 0–2
  2011–12
 უეფა-ს ევროპის ლიგა
 1Q
  მილსამი
 2–0 
 3–1 
    2Q
  ლანელი
 5–0
 1–2
    3Q
  რეიკიავიკი
 2–0
 4–1
    ფლეი-ოფი
  აეკი ათენი
 1–1
 0–1
  2013–14
 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა
 2Q
  სტრეიმური
 6–1
 3–1
    3Q
  სტიაუა ბუქარესტი
 0–2
 1–1
  2013–14
 უეფა-ს ევროპის ლიგა
 ფლეი-ოფი
  ტოტენჰემ ჰოტსპური
 0–5
 0–3
  2014–15
 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა
 2Q
  აქტობე
 0–1
 0–3
  2015–16
 უეფა-ს ევროპის ლიგა
 1Q
  გაბალა
 2–1
 0–2
  2016–17
 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა
 2Q
  ალაშკერტი
 2–0
 1–1
    3Q
  დინამო ზაგრები
 0–1
 0–2
  2016–17
 უეფა-ს ევროპის ლიგა
 ფლეი-ოფი
  პაოკი
 0–3
 0–2
  2018–19
 უეფა-ს ევროპის ლიგა
 1Q
  დუნაისკა სტრედა
 1–2
 1–1
  2019–20
 უეფა-ს ევროპის ლიგა
 1Q
  ენგორდანი
 6–0
 1–0
    2Q
  გაბალა
 3–0
 2–0
    3Q
  ფეიენოორდი
 1–1
 0–4 


 ლიტერატურა 










 პერიოდიკა   




 პირველი შთამბეჭდავი ნაბიჯი ნახევარფინალისკენ // „ლელო“, 7 მარტი, 1978, № 47 (6858), გვ. 3.

 რესურსები ინტერნეტში 

 თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი
  თემატური საიტები
  Association of Football Statisticians · Global Sports Archive · Footballfacts.ru · Klisf.net · Soccerway · Transfermarkt · WorldFootball.net

 კომენტარები 

სქოლიო

ევროთასებზე