საგდუხტი

საგდუხტი — V ს. ქართლის (იბერიის) დედოფალი, მირდატ მეფის მეუღლე და ვახტანგ გორგასალის დედა.

 ისტორიული ცნობები 
ჯუანშერის „ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისას“ მიხედვით, საგდუხტი რანის ირანელი მმართველის ბარზაბოდის ასული იყო. მშვიდობისა და მეგობრობის ნიშნად იგი ქართლის ტახტის მემკვიდრე მირდატს მიათხოვეს. საგდუხტი ქრისტიანი გახდა და სამეფოში სარწმუნოების განმტკიცებისათვის იბრძოდა; ააშენა სამშვილდის სიონი. მირდატს და საგდუხტს სამი შვილი ჰყავდათ: ორი ასული — ხვარანძე და მირანდუხტი და ვაჟი სახელად ვარანგ–ხვასროთანგ ანუ ვახტანგი. მირდატ მეფის გარდაცვალების შემდეგ, ვახტანგის მცირეწლოვანების ჟამს, სამეფოს საგდუხტი განაგებდა მამამისის ბარზაბოდის მფარველობით. მემატიანის გადმოცემით, საგდუხტი ძლიერ წუხდა ქართველთა შორის მაზდეანობის გავრცელების გამო და ქრისტიანობის დაცვას ბარზაბოდთან შუამავლობით ცდილობდა.ჯუანშერი, „ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისა“. „ქართლის ცხოვრება“ სიმონ ყაუხჩიშვილის გამოცემა, ტომი 1. თბილისი, 1955. ტექსტი გადმოღებულია ტიტუს პროექტის ელექტრონული გამოცემიდან პორფ. იოსტ გიპპერტთან შეთანხმებით: TITUS Project, მაინის ფრანკფურტის უნივერსიტეტი. ტექსტის აკადემიური ორიგინალის მისამართი: Juanšer - Vita Vachtangi Gorgasalii.

გამოთქმულია ვარაუდი საგდუხტისა და ზნაკვაში აღმოჩენილ ასომთავრულ წარწერაში მოხსენიებულ საჰაკდუხტის იგივეობის შესახებ (ი. ჯავახიშვილი, ს. ჯანაშია, კ. თუმანოვი).Toumanoff, Cyril (1963). Studies in Christian Caucasian history. P. 480. Washington, DC: Georgetown University Press

 სახელისათვის 
საგდუხტი (იგივე საჰადუხტი) შედგენილი ანთროპონიმია, წარმოქმნილი ძველი აღთქმისეული ისააკისა (სპარს. საჰაკი) და ძველ-სპარსული სიტყვისგან „დუხტ“ — „ქალიშვილი“. ქართულ წყაროებში ცნობილია ამ სახელის წმინდანიც.ანდრონიკაშვილი, მზია. ნარკვევები ირანულ-ქართული ენობრივი ურთიერთობიდან. [წ.] 1./[რედ.: გ. ახვლედიანი] - : თბილ. სახელმწ. უნ-ტის გამ-ბა და სტ., თბ., 1966: გვ. 493-494

სქოლიო

კატეგორია:საქართველოს დედოფლები
კატეგორია:მიჰრანიდები