ავქსენტი ცაგარელი

ავქსენტი ანტონის ძე ცაგარელი  (დ. 21 თებერვალი [ძვ. სტ. 9 თებერვალი], 1857, სოფ. დიღომი, რუსეთის იმპერია — გ. 25 აგვისტო [ძვ. სტ. 12 აგვისტო], 1902, თბილისი, რუსეთის იმპერია) — ქართველი დრამატურგი და მსახიობი. 1879 წლიდან იყო თბილისში შექმნილი მუდმივი ქართული დასის აქტიური წევრი და დრამატურგი.

ავქსენტი ცაგარელი კრიტიკული რეალიზმის წარმომადგენლად ითვლება. მისი ყურადღების ცენტრშია კაპიტალიზმით გამოწვეული საზოგადოებრივი ურთიერთობანი; უსახსროდ დარჩენილი თავადაზნაურობა, რომელიც ვერ თმობს ძველ პრივილეგიებს და უფლებებს. დრამატურგის პირველი პიესა — კომედია „რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ“ (1878) იყო მძაფრი სოციალური პროტესტი თავგასული თავად-აზნაურების წინააღმდეგ. პიესა საფუძვლად დაედო ამავე სახელწოდების ფილმს (1965, რეჟ. მიხეილ ჭიაურელი). კომედიაში „ხანუმა“ (1882) ნაჩვენებია ფეოდალური კლასის გაღატაკება და ზნეობრივი დაკნინება. „ხანუმა“ გახდა ორი ფილმისა („ქეთო და კოტე“) და ერთი ოპერის („ქეთო და კოტე“) საფუძველი. აქვსენტი ცაგარელს ეკუთვნის დრამები, ლექსები, პუბლიცისტური წერილები და სხვ. ა. ცაგარელის დრამატულმა ნაწარმოებებმა დიდი აღიარება მოიპოვა, რაც განაპირობა მისი პიესების ცოცხალმა სასაუბრო ენამ, დახვეწილმა დიალოგებმა, ოსტატურად დახატულმა ტიპაჟმა.

 ლიტერატურა 

 ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ 4, თბილისი, 1974
 კასრაძე, ო. ავქსენტი ცაგარელი, თბილისი, 1966
 გრიშაშვილი, ი. თეატრალური წერილები, თბილისი, 1960
 ხუციშვილი, ს., ავქსენტი ცაგარელი, თბილისი, 1958

 რესურსები ინტერნეტში 

 ავქსენტი ცაგარელის შემოქმედება Allgeo.org-ზე

 სქოლიო 

კატეგორია:ქართველი დრამატურგები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1857
კატეგორია:გარდაცვლილი 1902
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით