საჭადრაკო ოლიმპიადა 1954

XI საჭადრაკო ოლიმპიადა გაიმართა 1954 წლის 4 — 25 სექტემბერს ამსტერდამში, ნიდერლანდები.

ფიდე-ს 1952 წლის ჰელსინკის კონგრესმა, დააკმაყოფილა რა არგენტინის საჭადრაკო ფედერაციის თხოვნა, გადაწყვიტა მომდევნო, XI ოლიმპიადა ბუენოს-აირესში ჩატარებულიყო. თავდაპირველად ყველაფერი ნორმალურად მიდიოდა, მაგრამ შეჯიბრების დაწყებამდე ერთი თვით ადრე არგენტინიდან მოვიდა შეტყობინება, რომ უსახსრობის გამო არგენტინელები უარს ამბობდნენ ოლიმპიადის ჩატარებაზე. ამ სიტუაციაში ფიდე ჰოლანდიის საჭადრაკო ფედერაციამ იხსნა, რომელმაც უმოკლეს დროში შეძლო მომზადება ოლიმპიადის მისაღებად. ამსტერდამში ყველა ფავორიტი ჩამოვიდა, არ იყვნენ მხოლოდ ამერიკელები, რომლებმაც თავისი არყოფნა უსახსრობით ახსნეს.

ტურნირი ისევ ორ ეტაპად ჩატარდა. პირველ ეტაპზე ყველაფერი ისე დამთავრდა, როგორც მოსალოდნელი იყო — ფავორიტები უპრობლემოდ გავიდნენ მთავარ ფინალში. სსრკ-ის გუნდი უპირველესი ფავორიტი იყო. მხოლოდ პირველი ოთხი ტური მიჰყვებოდნენ იუგოსლავიელები საბჭოელებს, მერე კი სხვაობა ყოველ ტურში იზრდებოდა და პრაქტიკულად მეშვიდე ტურის შემდეგ გამარჯვებულის ვინაობა ცნობილი იყო. სამაგიეროდ დიდი ბრძოლა გაჩაღდა მეორე ადგილისათვის. იუგოსლავიისა და არგენტინის გუნდები მონაცვლეობით იკავებდნენ ადგილს სატურნირო ცხრილში საბჭოთა გუნდის შემდეგ. საბოლოოდ მეორე ადგილი სამხრეთამერიკელებს დარჩათ, რომლებმაც მხოლოდ ბოლო ტურში აჯობეს მეტოქეს ნახევარი ქულით.

ცერა|thumb|upright=1.5|დაჯილდოების ცერემონია 1954 წლის საჭადრაკო ოლიმპიადაზე. მარცხნიდან მარჯვნივ: კოტოვი, გელერი, სმისლოვი, ბრონშტეინი, კერესი, ბოტვინიკი და ბონდარევსკი (ჰამილტონ-რასელის თასით).

 ტექნიკური შედეგები 
მონაწილეობდა 25 ქვეყნის 26 ნაკრები გუნდი (კვლავ ცალკე გუნდად თამაშობდა ზაარის ნაკრები). ტურნირი ჩატარდა ორ ეტაპად. პირველ ეტაპზე გუნდები ოთხ ქვეჯგუფში არკვევდნენ ფინალისტთა ვინაობას. ქვეჯგუფებში პირველ-მესამე ადგილებზე გასული გუნდები თამაშობდნენ მთავარ ფინალში (I–XII ადგილები). დანარჩენები B ფინალურ ტურნირში იბრძოდნენ XIII–XXVI ადგილებისათვის. ორივე ეტაპზე ტურნირი ჩატარდა წრიული სისტემით.

 პირველი ეტაპი 

ჯგუფი 1
  ფინალი
  ქვეყანა
  1
  2
  3
  4
  5
  6
  +  −  =  ქულა
  «A»
   — 2 3½ 3 4 4  4  0  1  16½
  «A»
  2  — 2½ 3 3 2½  4  0  1  13
  «A»
  ½ 1½  — 3 3½ 2½  3  2  0  11
  «B»
  1 1 1  — 3 3½  2  3  0  9½
  «B»
  0 1 ½ 1  — 3  1  4  0  5½
  «B»
  0 1½ 1½ ½ 1  —  0  5  0  4½

ჯგუფი 2
  ფინალი
  ქვეყანა
  1  2  3  4  5  6  +  −  =  ქულა
  «A»
   — 2 2 3 3 4  3  0  2  14
  «A»
  2  — 2 2½ 3½ 3½  3  0  2  13½
  «A»
  2 2  — 2½ 3 4  3  0  2  13½
  «B»
  1 1½ 1½  — 2½ 3½  2  3  0  10
  «B»
  1 ½ 1 1½  — 3½  1  4  0  7½
  «B»
  0 ½ 0 ½ ½  —  0  5  0  1½

ჯგუფი 3
  ფინალი
  ქვეყანა
  1  2  3  4  5  6  7  +  −  =  ქულა
  «A»
   — 1½ 3 2½ 3 3 3  5  1  0  16
  «A»
  2½  — 2 3 2½ 2½ 1½  4  1  1  14
  «A»
  1 2  — 2 2½ 2½ 4  3  1  2  14
  «B»
  1½ 1 2  — 1½ 3½ 2  1  3  2  11½
  «B»
  1 1½ 1½ 2½  — 2 2½  2  3  1  11
  «B»
  1 1½ 1½ ½ 2  — 3  1  4  1  9½
  «B»
  1 2½ 0 2 1½ 1  —  1  4  1  8

ჯგუფი 4
  ფინალი
  ქვეყანა
  1  2  3  4  5  6  7  +  −  =  ქულა
  «A»
   — 2½ 1½ 3 4 3 4  5  1  0  18
  «A»
  1½  — 2½ 3 2 3½ 4  4  1  1  16½
  «A»
  2½ 1½  — 2½ 1½ 1½ 4  3  3  0  13½
  «B»
  1 1 1½  — 2½ 3½ 4  3  3  0  13½
  «B»
  0 2 2½ 1½  — 2½ 4  3  2  1  12½
  «B»
  1 ½ 2½ ½ 1½  — 3  2  4  0  9
  «B»
  0 0 0 0 0 1  —  0  6  0  1

 ფინალი 

+ ფინალი A #  ქვეყანა  მოთამაშეები  ქულა  გქ 1    ბოტვინიკი, სმისლოვი, ბრონშტეინი, კერესი, გელერი, კოტოვი  34   2    ნაიდორფი, ხ. ბოლბოჩანი, პანო, გიმარი, როსეტო, პილნიკი  27   3    პირცი, გლიგორიჩი, ტრიფუნოვიჩი, რაბარი, ფუდერერი, მატანოვიჩი  26½   4    პახმანი, ფილიპი, ზიტა, შაიტარი, ფიხტლი, უიტელკი  24½   5    უნციკერი, შმიდტი, პფაიფერი, რელშტაბი, დარგა, იოპენი  23½   6    საბო, კლუგერი, ბარცა, შანდორი, გერებენი  23   7    პორათი, ჩერნიაკი, ორენი, ალონი, კნიაზერი  22   8    ეივე, დონერი, კორტლევერი, პრინსი, კრამერი, ვან შელტინგა  21   9    ალექსანდერი, პენროუზი, გოლომბეკი, ვეიდი, ბარდენი, კლარკი  17  7 10    მინევი, ნეიკირხი, მილევი, ცვეტკოვი, ბობოცოვი, ბობეკოვი  17  6 11    შტალბერგი, ლუნდინი, სტოლცი, ჰორბერგი, ნილსონი, გუდი  15   12    ფ. ოლაფსონი, გ. გუდმუნდსონი, გ. პალმასონი, გ. აგუსტსონი, იოჰანსონი, არნლაუგსონი  13½  

+ ფინალი B #  ქვეყანა  მოთამაშეები  ქულა  გქ  შეხვედრა 13    კუპერი, ბლაუ, ნივერგელტი, ბრედი, ციმერმანი, ვალტერი  37     14    იანოვსკი, ანდერსონი, ვაიტონისი, ბოგატირჩუკი, ფოქსი, დივინსკი  36  21  3 15    რობაჩი, ბენი, პრამეშუბერი, ლოკვენცი, კოვაჩი  36  21  1 16    ლარსენი, ა. ნილსენი, პ. ნილსენი, ვ. ნილსენი, ენევოლდსენი, ბ. ანდერსენი  34½     17    პაოლი, პორეკა, ნორჩია, სკაფარელი, კალა  28½     18    კუელიარი, დე გრეიფი, სანჩესი, რივერა, ტეხადა ჰ., ერნანდეს გ.  27½     19    ო'კელი, დუნკელბლუმი, გობერი, ლემერი, ფრანკი, ტიბო  27     20    სალო, ვესტერინენი, კატაისტო, ფრედი, რანტანენი  26½     21    ბერნშტეინი, რაიზმანი, ტიელმანი, ბერგრაზერი, ნორადუნგიანი, ბურსტეინი  26     22    ბენკნერი, ლორსონი, მორენა, კასტელი, ვაიხსელბაუმერი, ჰაასი  24     23    მორკენი, ვესტოლი, ლინდბლომი, სტორე, ფლატერი, რამი  22     24    პარლიაროსი, ანაგნოსტუ, პანაგიოპულოსი, პაპაპავლუ  21     25    რეილი, კელი, მაჰერი, უოლში, ნეში, როჰანი  11     26    დორნერი, ნეი, ფილიპი, შნაიდერი, კრემერი, იეროლიმ ი.  7    

 ფინალი A 
  ადგილი
  ქვეყანა
  1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12
   +  −  =  ქულა
   1

  — 
 3½
 2½
 2½
 3
 3
 2
 3½
 3½
 3
 3½
 4
   10  0  1  34
   2

 ½
  — 
 1½
 3
 2½
 2
 3
 2½
 3
 2½
 3
 3½
   8  2  1  27
   3

 1½
 2½
  — 
 2
 2½
 1½
 3
 3
 3½
 2
 2½
 2½
   7  2  2  26½
   4

 1½
 1
 2
  — 
 3
 2
 1½
 2
 3
 2½
 3½
 2½
   5  3  3  24½
   5

 1
 1½
 1½
 1
  — 
 2
 2½
 ½
 2½
 4
 4
 3
   5  5  1  23½
   6

 1
 2
 2½
 2
 2
  — 
 1
 3
 2
 2
 2
 3½
   3  2  6  23
   7

 2
 1
 1
 2½
 1½
 3
  — 
 3
 ½
 3
 2
 2½
   5  4  2  22
   8

 ½
 1½
 1
 2
 3½
 1
 1
  — 
 3
 2½
 3
 2
   4  5  2  21
   9

 ½
 1
 ½
 1
 1½
 2
 3½
 1
  — 
 2½
 1
 2½
   3  7  1  17
   10

 1
 1½
 2
 1½
 0
 2
 1
 1½
 1½
  — 
 2½
 2½
   2  7  2  17
   11

 ½
 1
 1½
 ½
 0
 2
 2
 1
 3
 1½
  — 
 2
   1  7  3  15
   12

 0
 ½
 1½
 1½
 1
 ½
 1½
 2
 1½
 1½
 2
  — 
   0  9  2  13½

 ფინალი B 
  ადგილი
  ქვეყანა
  13  14  15  16  17  18  19  20  21  22  23  24  25  26
   +  −  =  ქულა
   13

  — 
 3
 3
 2
 3
 3½
 2½
 2½
 3
 2½
 4
 1
 3½
 3½
   11  1  1  37
   14

 1
  — 
 3
 2
 3
 3½
 2
 2½
 3½
 3
 3½
 2
 3
 4
   9  1  3  36
   15

 1
 1
  — 
 3
 3
 3
 2
 3
 2½
 3
 3
 3½
 4
 4
   10  2  1  36
   16

 2
 2
 1
  — 
 2
 1½
 3
 3½
 3
 2
 3½
 3½
 4
 3½
   7  2  4  34½
   17

 1
 1
 1
 2
  — 
 2
 3
 1½
 1
 2
 3½
 3½
 4
 3
   5  5  3  28½
   18

 ½
 ½
 1
 2½
 2
  — 
 2
 2½
 1
 3½
 3
 2½
 2½
 4
   7  4  2  27½
   19

 1½
 2
 2
 1
 1
 2
  — 
 1½
 3
 2½
 2
 2
 2½
 4
   4  4  5  27
   20

 1½
 1½
 1
 ½
 2½
 1½
 2½
  — 
 2½
 2
 2½
 1½
 4
 3
   6  6  1  26½
   21

 1
 ½
 1½
 1
 3
 3
 1
 1½
  — 
 3
 1½
 3
 2½
 3½
   6  7  0  26
   22

 1½
 1
 1
 2
 2
 ½
 1½
 2
 1
  — 
 1
 2½
 4
 4
   3  7  3  24
   23

 0
 ½
 1
 ½
 ½
 1
 2
 1½
 2½
 3
  — 
 2½
 4
 3
   5  7  1  22
   24

 3
 2
 ½
 ½
 ½
 1½
 2
 2½
 1
 1½
 1½
  — 
 1½
 3
   3  8  2  21
   25

 ½
 1
 0
 0
 0
 1½
 1½
 0
 1½
 0
 0
 2½
  — 
 2½
   2  11  0  11
   26

 ½
 0
 0
 ½
 1
 0
 0
 1
 ½
 0
 1
 1
 1½
  — 
   0  13  0  7

 ჩემპიონისა და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები 


მიხეილ ბოტვინიკი 8½ (+6=5-0), ვასილი სმისლოვი 9 (+8=6-0), დავით ბრონშტეინი 10½ (+7=7-0), პაულ კერესი 13½ (+13=1-0), ეფიმ გელერი 5 (+4=2-1), ალექსანდრე კოტოვი 4 (+4=0-2).


მიგელ ნაიდორფი 10½ (+7=7-1), ხულიო ბოლბოჩანი 11½ (+8=7-0), ოსკარ პანო 6½ (+3=7-3), კარლოს გიმარი 4 (+3=2-1), ნესტორ როსეტო 4½ (+3=3-2), ჰერმან პილნიკი 4 (+3=2-2).


ვასია პირცი 7½ (+3=9-1), სვეტოზარ გლიგორიჩი 8 (+4=8-2), პეტარ ტრიფუნოვიჩი 7 (+3=8-1), ბრასლავ რაბარი 3 (+1=4-3), ანდრია ფუდერერი 8½ (+6=5-1), ალექსანდრ მატანოვიჩი 6½ (+5=3-1).

 საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით 

 დაფა  მოჭადრაკე  ქვეყანა  ქულა  პარტია  % I  მიხეილ ბოტვინიკი    8½  11  77,3 II  ფრანკ ანდერსონი    14  17  82,4 III  გედეონ ბარცა    12½  16  78,1 IV  პაულ კერესი    13½  14  96,4 სათ. I  ეფიმ გელერი    5  7  71,4 სათ. II  სილვიან ბურსტეინი    8½  11  77,3

 ლიტერატურა 

 Ю. Авербах, Б. Туров Шахматные олимпиады. Москва. изд. ,,ФиС’’ 1974
 Шахматы. Энциклопедический словарь. Москва. изд. ,,Советская Энциклопедия’’ 1990
 Шахматная Энциклопедия. Москва. 2004.
 Ханамирян Г. Всемирные шахматные Олимпиады. 1927-2006. Еრეван: 2006

 რესურსები ინტერნეტში 
 შედეგები Olimpbase-ზე

11