საჭადრაკო ოლიმპიადა 1933

მეხუთე საჭადრაკო ოლიმპიადა ჩატარდა 1933 წლის 12–23 ივლისს ინგლისის საკურორტო ქალაქ ფოლკსტონში. ასპარეზობაში 15 ქვეყნის ნაკრები მონაწილეობდა.

 ტურნირის ორგანიზება 
თავდაპირველად ფიდე-მ ოლიმპიადის ჩატარება ესპანეთს მიანდო, თუმცა მათ უარი განაცხადეს. მოგვიანებით მასპინძლობის სურვილი აშშ-მა გამოთქვა, მაგრამ ტურნირის დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე ამერიკელებმაც უარი თქვეს. საბოლოოდ, ინგლისის საჭადრაკო ფედერაციამ იკისრა ორგანიზატორობა. მოკლე ვადების გამო, ბევრმა ქვეყანამ ვერ მოახერხა გუნდის გაგზავნა. ოლიმპიადაზე არ გამოცხადდა გერმანია, რომელიც საერთოდ გამოვიდა ფიდე-დან (ქვეყნის სათავეში ნაცისტების მოსვლის გამო).

 ტურნირის მსვლელობა 
ამერიკელებმა თავიდანვე ენერგიული სტარტი აიღეს. მათ ძირითად მდევრებად ჩეხოსლოვაკია და შვედეთი მოგვევლინენ. ჩემპიონის ბედი ბოლო ტურში, აშშ-ისა და ჩეხოსლოვაკიის მატჩში გადაწყდა. ჩეხოსლოვაკიის ნაკრებს თასის მოსაპოვებლად მინიმუმ 3½:½ მოგება სჭირდებოდა. მატჩის მიმდინარეობისას ისინი 2½:½ ლიდერობდნენ, თუმცა ბოლო პარტიაში ვეტერანმა ფრენკ მარშალმა შეძლო კარელ ტრეიბლის დამარცხება. მატჩი 2½:1½ დასრულდა ჩეხების სასარგებლოდ, მაგრამ საერთო ქულებით აშშ-მა ჩემპიონობა შეინარჩუნა.

მესამე ადგილზე, დამატებითი მაჩვენებლების (მოგებული მატჩების რაოდენობა) წყალობით, შვედეთის ნაკრები გავიდა.

ტურნირი კვლავ დაამშვენა მსოფლიო ჩემპიონის, ალექსანდრე ალიოხინის გამოსვლამ, რომელმაც მძიმე სტარტის შემდეგ (წაგება ტარტაკოვერთან) ფორმა აღიდგინა და პირველ დაფაზე საუკეთესო შედეგი აჩვენა.

 ტექნიკური შედეგები 
ტურნირი ჩატარდა წრიული სისტემით.

 ადგილი  ქვეყანა  ქულა 1    39 2    37½ 3    34 4    34 5    34 6    33½ 7    30½ 8    28 9    27½ 10    27 11    24½ 12    22½ 13    17 14    17 15    14

 გუნდური შედეგები 

 ადგილი ქვეყანა 1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12  13  14  15 +  −  =  ქულა 1  — 1½ 1½ 3 2½ 3 4 3 3 3 2½ 2 3 3½ 3½ 11  2  1  39 2 2½  — 3 2½ ½ 2 2½ 1½ 2 3 3½ 3½ 3½ 4 3½ 10  2  2  37½ 3 2½ 1  — 2 2½ 1½ 2 3½ 1½ 2½ 2½ 3½ 3½ 2½ 3 9  3  2  34 4 1 1½ 2  — 2½ 2½ 2 2½ 2½ 2 2 3½ 2½ 4 3½ 8  2  4  34 5 1½ 3½ 1½ 1½  — 2 1½ 2½ 3½ 2 2½ 2½ 3 3 3½ 8  4  2  34 6 1 2 2½ 1½ 2  — 2½ 2½ 3 2½ 2 3½ 3 2½ 3 9  2  3  33½ 7 0 1½ 2 2 2½ 1½  — 2½ 3 2½ 2 2½ 4 2 2½ 7  3  4  30½ 8 1 2½ ½ 1½ 1½ 1½ 1½  — 3 2½ 1½ 2½ 2½ 2½ 3½ 7  7  0  28 9 1 2 2½ 1½ ½ 1 1 1  — 2½ 3 2½ 2½ 3 3½ 7  6  1  27½ 10 1 1 1½ 2 2 1½ 1½ 1½ 1½  — 3 3½ 1½ 2 3½ 3  8  3  27 11 1½ ½ 1½ 2 1½ 2 2 2½ 1 1  — 1½ 1½ 3 3 3  8  3  24½ 12 2 ½ ½ ½ 1½ ½ 1½ 1½ 1½ ½ 2½  — 3½ 3 3 4  9  1  22½ 13 1 ½ ½ 1½ 1 1 0 1½ 1½ 2½ 2½ ½  — 1 2 2  11  1  17 14 ½ 0 1½ 0 1 1½ 2 1½ 1 2 1 1 3  — 1 1  11  2  17 15 ½ ½ 1 ½ ½ 1 1½ ½ ½ ½ 1 1 2 3  — 1  12  1  14

 ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა 

 ადგილი  ქვეყანა  მოჭადრაკეები (ქულები)     ისააკ კეჟდენი 10 (14-დან), ფრენკ ჯეიმზ მარშალი 7 (10-დან), როიბნ ფაინი 9 (13-დან), არტურ დეიკი 10 (13-დან), ალბერტ სიმონსონი 3 (6-დან)     სალო ფლორი 9 (14-დან), კარელ ტრეიბლი 6½ (12-დან), იოზეფ რეიფირჟი 7½ (12-დან), კარელ ოპოჩენსკი 11½ (13-დან), კარელ სკალიჩკა 3 (5-დან)     გედეონ შტალბერგი 7½ (14-დან), გოსტა შტოლცი 8 (14-დან), ერიკ ლუნდინი 10 (14-დან), კარლ ბერნდტსონი 8½ (14-დან)

 საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით 

 დაფა  მოჭადრაკე  ქვეყანა  ქულა  პარტია  % I  ალექსანდრე ალიოხინი    9½  12  79,2 II  ფრენკ ჯეიმზ მარშალი    7  10  70,0 III  ერიკ ლუნდინი    10  14  71,4 IV  კარელ ოპოჩენსკი    11½  13  88,5 სათ.  ანდორ ლილიენტალი    10  13  76,9

 ლიტერატურა 

 Ю. Авербах, Б. Туров Шахматные олимпиады. Москва. изд. ,,ФиС’’ 1974
 Шахматы. Энциклопедический словарь. Москва. изд. ,,Советская Энциклопедия’’ 1990
 Шахматная Энциклопедия. Москва. 2004.
 Ханамирян Г. Всемирные шахматные Олимпиады. 1927-2006. Ереван: 2006

 რესურსები ინტერნეტში 
 მეხუთე საჭადრაკო ოლიმპიადა: ფოლკსტონი 1933 საიტზე OlimpBase.org

05