ხიდისთავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)

ხიდისთავი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ხიდისთავი, ახალშენი, ზენობანი, მეწიეთი, წიფნაგვარა, ჭაჭიეთი). სოფელში ფუნქციონირებს საზოგადოებრივი ცენტრი, საჯარო სკოლა, საბავშვო ბაღი, ბიბლიოთეკა და საოჯახო სასტუმროები. 

გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 230 მ., ჩოხატაურიდან 7 კმ., ოზურგეთიდან (რკინიგზის უახლოესი სადგური) 26 კმ. სოფელში გადის ჩოხატაური-ბახმაროს საავტომობილო გზა.

ისტორია
1964 წლის მაისში ჩოხატაურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის ექსპედიციამ (რ. გიორგაძე, ალ. კალანდაძე) მდინარეების კალაშისა და გუბაზეულის შესაყარში აღმოაჩინა მეზოლითური ნამოსახლარი.დ. ქორიძე, „კოლხური კულტურისთვის დამახასიათებელი ძეგლები ჩოხატაურის რაიონიდან“, ჩოხატაურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის მეორე სამეცნიერო სესია გვ. 16 — 1964 წ. მოპოვებულ ძეგლებშია ბრინჯაოს თოხები, ბრინჯაოს ბარი, სპილენძის ზოდები, სპილენძის ქვაბი და ა.შ.

ხიდისთავის ძველი სახელწოდებაა ოცხანა. აქ მოდიოდა ვაზის ჯიში ოცხანური საფერე. XVI საუკუნეში ოცხანას მოსახლეობა შეადგენდა 20 კომლს. თემი როსტომ გურიელმა შესწირა ბიჭვინთის ღვთისმშობელს. სახელი ოცხანა იხსენიება 1622 წლის საბუთში. 

XIX საუკუნეში ოცხანა იყო ბასილეთის სასოფლო საზოგადოების ცენტრი, რომელშიც შედიოდა სოფლები ოცხანა, ბასილეთი, ბუკნარი და მეწიეთი. 1870-იან წლებში საზოგადოების მოსახლეობა 400 კომლს შეადგენდა. ოცხანაში მოქმედებდა ბაზარი და ამიტომ ხიდისთავი ქალაქადაც მოიხსენიებოდა.XIX საუკუნის ბოლოს ხიდისთავში ცხოვრობდა 1000 კომლამდე. მოქმედებდა ორკლასიანი სასწავლებელი და სამრევლო სკოლა. 1903 წელს სოფელში გაიხსნა ბიბლიოთეკა. 1903-1905 წლებში ხიდისთავში, ბერეჟიანების სახლში იკრიბებოდა რსდმპ-ის გურიის კომიტეტი. 1908 წელს სოფლები ხიდისთავი და ოცნახა ცალ-ცალკე იყო აღწერილი. 1905 წლის რევოლუციის დროს აქ იმართებოდა პოლიტიკური კრებები, რის აღსანიშნავადაც დგას ობელისკი.

1920-იან წლებში არსებობდა ალკე რაიონის სახით. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა კოლმეურნეობა, რომლის ძირითადი საქმიანობა მეჩაიეობა და მეცხოველეობა იყო.

დემოგრაფია
 აღწერის წელი  მოსახლეობა  კაცი  ქალი  1883Кавказский календарь на 1885 год გვ. 215  1944    1893Кавказский календарь на 1894 год გვ. 340   2598   1908Кавказский календарь на 1910 год   1404   1911Кавказский календарь на 1912 год   1017   2002საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II   463  202  261 2014   303  143  160

ისტორიული ოდები
სოფლის ტერიტორიაზე შემორჩენილია დასავლეთ საქართველოსთვის ტრადიციული ოდები.

მათ შორისაა ანა კალანდაძის საცხოვრებელი სახლი და კალანდაძეების სახლი, რომელსაც კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი აქვს.

ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადნენ:
 პოლიო ირეთელი (1876-1931) ― პუბლიცისტი, დრამატურგი
 ნესტორ კალანდაძე (1898) ― პუბლიცისტი.
 ლეონიდე კალანდაძე (1898) ― ენტომოლოგი.
 სიმონ გოგიბერიძე (1900-1970) ― სამხედრო პირი
 ლავროსი კალანდაძე (1903) ― მხატვარი.
 ალექსანდრე კალანდაძე (1909) ― არქეოლოგი.
 იოსებ მეგრელიძე (1909) ― ფილოლოგი.
 ქეთევან ლომთათიძე (1911) ― ენათმეცნიერი.
 ალექსანდრე კალანდაძე (1916) ― მწერალი
 ნინო კალანდაძე (1919) ― მეზღვაური.
 გაიოზ გოგიბერიძე (1922) ― მსახიობი.
 ედმუნდ კალანდაძე (1923) ― მხატვარი.
 ანა კალანდაძე (1924) ― პოეტი.
 ივანე კიღურაძე (1937) ― მათემატიკოსი.

გალერეა

ლიტერატურა

სქოლიო

კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები