საჭადრაკო ოლიმპიადა 1950

IX საჭადრაკო ოლიმპიადა გაიმართა 1950 წლის 20 აგვისტო — 10 სექტემბერს დუბროვნიკში, იუგოსლავია.

მხოლოდ მეორე მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ გახდა შესაძლებელი საჭადრაკო ოლიმპიადის ჩატარება. 1948 წლის სალტშობადენის კონგრესზე იუგოსლავიის საჭადრაკო ფედერაციამ განაცხადა, რომ მზადაა უმასპინძლოს მსოფლიოს საუკეთესო მოჭადრაკეების ფორუმს. კონგრესმა ფიდეს ბიუროს დაავალა შეესწავლა ეს საკითხი. 1949 წლის პარიზის კონგრესმა კი, ბიუროს მოხსენების საფუძველზე, გადაწყვიტა ჩაეტარებინა მორიგი, მეცხრე საჭადრაკო ოლიმპიადა იუგოსლავიაში.

დუბროვნიკში 16 ქვეყნის მოჭადრაკეები შეიკრიბნენ. ომის ჭრილობები ჯერ კიდევ არ ჰქონდათ მოშუშებული და ტურნირში არ მონაწილეობდნენ უნგრელები, ჩეხები და პოლონელები. საგრძნობლად იყო შეცვლილი თვითონ მოჭადრაკეთა შემადგენლობაც. ომამდელი ოლიმპიადების მონაწილეები დუბროვნიკში ცოტანი იყვნენ, სამაგიეროდ მრავლად იყვნენ ახალი სახეები (ვოლფგანგ უნციკერი, ლოთარ შმიდტი, იან დონერი, ლარი ევანზი, ხულიო ბოლბოჩანი და სხვა). ტურნირის დებულებასა და რეგლამენტში იყო სიახლეები. გუნდებს უფლება ჰქონდათ ჰყოლოდათ მეორე სათადარიგო მონაწილეც (თუმცა ამ უფლებით ყველას არ უსარგებლია). დღეში იმართებოდა ერთი ტური და ყოველი მეოთხე დღე ეთმობოდა გადადებული პარტიების დამთავრებას. ტურნირი დუბროვნიკის ხელოვნების გალერეაში გაიმართა და გულშემატკივართა დიდი ინტერესიც გამოიწვია.

თავიდანვე დაწინაურდნენ მასპინძლები. შვიდი ტურის შემდეგ ისინი 3½ ქულით უსწრებდნენ უახლოეს მდევარს, არგენტინის ნაკრებს, რომელსაც ყოფილი პოლონელი, მიგელ ნაიდორფი, თავკაცობდა. კიდევ ერთი პოლონელი, საველი ტარტაკოვერი საფრანგეთის გუნდს ედგა სათავეში. 63 წლის ტარტაკოვერი ტურნირის უხუცესი მონაწილე იყო. ოლიმპიადაში ერთი ქალიც მონაწილეობდა. ეს იყო შანტალ შოდე დე სილანი, რომელიც ფრანგებს პირველ სათადარიგოდ ჰყავდათ ჩაწერილი.

კიდევ უფრო დაიძაბა ბრძოლა ტურნირის მეორე ნახევარში. მეათე ტურში განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევდა მასპინძელთა შეხვედრა ამერიკელებთან. ორივე გუნდს მხოლოდ გამარჯვება აძლევდა ხელს, მაგრამ დაძაბული ბრძოლა ფრედ დამთავრდა. ამით ისარგებლეს არგენტინელებმა და მჭიდროდ მიუახლოვდნენ ლიდერებს. ამიტომ დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა არგენტინა — იუგოსლავიის მატჩს მე-12 ტურში. ეს მატჩიც თითქოს ფრედ უნდა დამთავრებულიყო, მაგრამ ბოლოს ნაიდორფმა მაინც მოახერხა სვეტოზარ გლიგორიჩის დამარცხება და სამხრეთამერიკელებმა გაიმარჯვეს. ბოლო ტურში იუგოსლავიელებმა დიდი ანგარიშით მოუგეს ფინელებს და ჩემპიონობა გაინაღდეს. არგენტინელები მეორეზე დარჩნენ, ხოლო მესამე ადგილისათვის ბრძოლაში გერმანელებმა მხოლოდ ბოლო ტურში აჯობეს ოლიმპიადების ოთხგზის ჩემპიონებს, ამერიკელ მოჭადრაკეებს.

 ტექნიკური შედეგები 
მონაწილეობდა 16 ქვეყნის ნაკრები. ტურნირი ჩატარდა წრიული სისტემით.

 ადგილი  ქვეყანა  ქულა 1    45½ 2    43½ 3    40½ 4    40 5    37 6    32 7    31½ 8    30½ 9    28½ 10    28 11    27½ 12    25 13    22 14    21½ 15    15 16    12

 გუნდური შედეგები 

 ადგილი ქვეყანა 1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12  13  14  15  16  +  −  =  ქულა 1 — 1½ 3 2 2½3 2 2 3½ 3 3 4 4 4 44111345½ 22½ — 2 1½ 	1½ 	4 	3 	3 	2½ 	2½ 	3½ 	3½ 	4 	3½ 	3½ 	3122143½ 312 — 1½32½2½2½3343323½4112240½ 422½2½ — 22½23½22½2½332½43½110440 51½2½12 — 1½2½2½2223½3½2½4483437 6101½1½2½ — 2½2233½1½3½31½376232 7211½21½1½ — 2½21½2½1½233½3½56431½ 8211½½1½21½ — 22½232½2½4255530½ 9½1½122222 — ½12½2½23½3½45628½ 1011½11½212½1½3½ — ½31½232½58228 111½01½2½1½233½ — 1½2323½47427½ 120½11½2½2½11½12½ — 33½22½68125 130011½½21½1½2½21 — 233½39322 140½21½1½111½221½2 — 3219521½ 150½½002½½0½12211 — 3½211215 16010½01½2½1½½1½½2½ — 013212

 ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები 


სვეტოზარ გლიგორიჩი 11 (+9=4-2), ვასია პირცი 9½ (+7=5-2), პეტარ ტრიფუნოვიჩი 10 (+8=4-1), ბრასლავ რაბარი 9 (+8=2-0), მილან ვიდმარი 5 (+4=2-0), სტოიან პუცი 1 (+1=0-1)


მიგელ ნაიდორფი 11 (+8=6-0), ხულიო ბოლბოჩანი 11½ (+9=5-0), კარლოს გიმარი 6 (+4=4-2), ნესტორ როსეტო 7½ (+4=7-1), ჰერმან პილნიკი 7½ (+6=3-1)


ვოლფგანგ უნციკერი 11 (+9=4-1), ლოთარ შმიდტი 9 (+7=4-1), გერჰარდ პფეიფერი 7 (+4=6-1), ლუდვიგ რელშტაბი 6 (+3=6-2), ჰანს-ჰილმარ შტაუდტე 7½ (+6=3-3)

 საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით 

 დაფა  მოჭადრაკე  ქვეყანა  ქულა  პარტია  % პირველი  ვოლფგანგ უნციკერი    11  14  78,6 მიგელ ნაიდორფი    11  14  78,6 მეორე  ხულიო ბოლბოჩანი    11½  14  82,1 მესამე  პეტარ ტრიფუნოვიჩი    10  13  76,9 მეოთხე  ბრასლავ რაბარი    9  10  90,0 I სათ.  ჰერმან პილნიკი    7½  10  75,0 II სათ.  ლარი ევანზი    9  10  90,0

შენიშვნა: მესამე ადგილი მეორე სათადარიგო დაფაზე არ გათამაშებულა, ვინაიდან დანარჩენ მოჭადრაკეებს არ ჰქონდათ ნათამაშები პარტიების 50%-ზე მეტი რაოდენობა.

 ლიტერატურა 

 Ю. Авербах, Б. Туров Шахматные олимпиады. Москва. изд. ,,ФиС’’ 1974
 Шахматы. Энциклопедический словарь. Москва. изд. ,,Советская Энциклопедия’’ 1990
 Шахматная Энциклопедия. Москва. 2004.
 Ханамирян Г. Всемирные шахматные Олимпиады. 1927-2006. Ереван: 2006

 რესურსები ინტერნეტში 
 შედეგები Olimpbase-ზე

09