საჭადრაკო ოლიმპიადა 1930

მესამე საჭადრაკო ოლიმპიადა ჩატარდა 1930 წლის 13–27 ივლისს გერმანიის ქალაქ ჰამბურგში. ტურნირი ჰამბურგის საჭადრაკო კლუბის 100 წლის იუბილეს მიეძღვნა. ასპარეზობაში 18 ქვეყნის ნაკრები მონაწილეობდა.

 ტურნირის მსვლელობა 
ოლიმპიადაზე იმდროინდელი თითქმის მთელი საჭადრაკო ელიტა შეიკრიბა, გარდა მსოფლიოს ექს-ჩემპიონებისა — ემანუილ ლასკერისა და ხოსე რაულ კაპაბლანკასი. განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევდა მსოფლიოს მოქმედი ჩემპიონის, ალექსანდრე ალიოხინის გამოსვლა საფრანგეთის ნაკრების რიგებში, რომელმაც 9 პარტიიდან 9-ვე მოიგო.

ტურნირის მთავარ ფავორიტად პოლონეთის ნაკრები მიიჩნეოდა, რომლის შემადგენლობაში აკიბა რუბინშტეინი, საველი ტარტაკოვერი და დავიდ პშეპიურკა თამაშობდნენ. მათ ძირითად კონკურენციას უწევდნენ უნგრეთის (რომელსაც გეზა მაროცი დაუბრუნდა), აშშ-ის, ავსტრიისა და ნიდერლანდების გუნდები.

პირველივე ტურში პოლონეთის ნაკრებმა უნგრეთი ანგარიშით 3½:½ დაამარცხა. ტურნირის შუა პერიოდში დაწინაურდა აშშ-ის გუნდი, თუმცა მე-12 ტურში ავსტრიასთან მარცხის შემდეგ ლიდერობა დაკარგა. ბოლო ტურის წინ უნგრეთი პოლონეთს ნახევარი ქულით უსწრებდა, თუმცა დასკვნით შეხვედრაში უნგრელები ნიდერლანდებთან დამარცხდნენ. ამით ისარგებლა პოლონეთის ნაკრებმა, რომელმაც ფინეთთან გამარჯვებით პირველად მოიპოვა ოლიმპიური ჩემპიონის ტიტული.

ამ ოლიმპიადაზე შედგა რამდენიმე მომავალი დიდოსტატის დებიუტი, მათ შორის იყვნენ: 17 წლის ერიკ ელისკაზესი (ავსტრია), 21 წლის სალო ფლორი (ჩეხოსლოვაკია) და 20 წლის დანიელ ნოტებომი (ნიდერლანდები). განსაკუთრებული ყურადღება მიიპყრო წარმოშობით ინდოელი მირ სულთან-ხანის გამოსვლამ ინგლისის ნაკრებში, რომელმაც 17-დან 11 ქულა დააგროვა.

 ტექნიკური შედეგები 
ტურნირი ჩატარდა წრიული სისტემით.

 ადგილი  ქვეყანა  ქულა 1    48½ 2    47 3    44½ 4    43½ 5    42½ 6    41½ 7    41 8    40½ 9    40 10    35 11    31 12    28½ 13    28½ 14    22½ 15    22 16    21½ 17    18 18    16

 გუნდური შედეგები 

 ადგილი ქვეყანა 1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12  13  14  15  16  17  18 +  −  =  ქულა 1  — 3½ 2 2 1½ 2 1½ 3 4 2½ 2½ 3½ 3 2½ 4 4 3½ 3½ 12  2  3  48½ 2 ½  — 2 2 1½ 3 1½ 2 2 3 3½ 3½ 3½ 4 4 4 4 3 10  3  4  47 3 2 2  — 3 2 ½ 1½ 3 3 3½ 3½ 3 2½ 3½ 2 2½ 3 4 11  2  4  44½ 4 2 2 1  — 2 4 2 1½ 2 3½ 3 3 2 3 3½ 2 3 4 8  2  7  43½ 5 2½ 2½ 2 2  — 2 ½ 2½ 3½ 1 2 3½ 2½ 2 4 3 3½ 3½ 10  2  5  42½ 6 2 1 3½ 0 2  — 2½ 2 2 2½ 2½ 1½ 2½ 3½ 3 3 4 4 10  3  4  41½ 7 2½ 2½ 2½ 2 3½ 1½  — 1½ 1½ 1½ 3 3 3½ 1 2½ 3 4 2 10  5  2  41 8 1 2 1 2½ 1½ 2 2½  — 2 3 2½ 3½ 2½ 2 2½ 3½ 3 3½ 10  3  4  40½ 9 0 2 1 2 ½ 2 2½ 2  — 2 2½ 3 3 3½ 3½ 3 3½ 4 9  3  5  40 10 1½ 1 ½ ½ 3 1½ 2½ 1 2  — 1 2 3 3 4 3 2 3½ 7  7  3  35 11 1½ ½ ½ 1 2 1½ 1 1½ 1½ 3  — 2 2 1 3 2½ 2½ 4 5  9  3  31 12 ½ ½ 1 1 ½ 2½ 1 ½ 1 2 2  — 2½ 3½ 1½ 3 3 2½ 6  9  2  28½ 13 1 ½ 1½ 2 1½ 1½ ½ 1½ 1 1 2 1½  — 1 3½ 3½ 2½ 2½ 4  11  2  28½ 14 1½ 0 ½ 1 2 ½ 3 2 ½ 1 3 ½ 3  — 0 1 1 2 3  11  3  22½ 15 0 0 2 ½ 0 1 1½ 1½ ½ 0 1 2½ ½ 4  — 1 3½ 2½ 4  12  1  22 16 0 0 1½ 2 1 1 1 ½ 1 1 1½ 1 ½ 3 3  — 2 1½ 2  13  2  21½ 17 ½ 0 1 1 ½ 0 0 1 ½ 2 1½ 1 1½ 3 ½ 2  — 2 1  13  3  18 18 ½ 1 0 0 ½ 0 2 ½ 0 ½ 0 1½ 1½ 2 1½ 2½ 2  — 1  13  3  16

 ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა 
 ქვეყანა  მოჭადრაკეები (ქულები)   აკიბა რუბინშტეინი 15 (17-დან), საველი ტარტაკოვერი 12 (14-დან), დავიდ პშეპიურკა 9 (13-დან), კაზიმეჟ მაკარჩიკი 7½ (13-დან), პაულინ ფრიდმანი 5 (9-დან)   გეზა მაროცი 8 (12-დან), შანდორ ტაკაჩი 8½ (12-დან), არპად ვაიდა 9 (14-დან), კორნელ გავაში 12 (14-დან), ანდრე შტეინერი 9½ (14-დან)   კარლ აჰუესი 7½ (14-დან), ფრიდრიხ ზემიში 9½ (14-დან), კარლ კარლსი 9½ (14-დან), კურტ რიხტერი 7½ (12-დან), ჰაინრიხ ვაგნერი 10½ (14-დან)

 საუკეთესო ინდივიდუალური მაჩვენებელი 
#მოჭადრაკექვეყანაქულაპარტიაპროცენტი 1  აკიბა რუბინშტეინი    15  17  88,2 2  სალო ფლორი    14½  17  85,3 3  ისააკ კეჟდენი    14  17  82,4 4  ფრენკ ჯეიმზ მარშალი    12½  17  73,5 5  კორნელ გავაში    12  14  85,7 6  საველი ტარტაკოვერი    12  16  75,0

 ლიტერატურა 

 Ю. Авербах, Б. Туров Шахматные олимпиады. Москва. изд. ,,ФиС’’ 1974
 Шахматы. Энциклопедический словарь. Москва. изд. ,,Советская Энциклопедия’’ 1990
 Шахматная Энциклопедия. Москва. 2004.
 Ханамирян Г. Всемирные шахматные Олимпиады. 1927-2006. Ереван: 2006

 რესურსები ინტერნეტში 
 III საჭადრაკო ოლიმპიადა: ჰამბურგი 1930 — საიტზე OlimpBase.org

04