წორბისი

წორბისი — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტის ნულის ადმინისტრაციულ ერთეულში (შიდა ქართლის მხარე).თიღვის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დადგენილება №7 თიღვის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ერთეულებისა და რუკის დამტკიცების შესახებ, 2022 წლის 4 ივლისი. «საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე».

მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის მარჯვენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 920 მ-ზე, თიღვიდან 15 კმ-ის და ყორნისიდან 13 კმ-ის დაშორებით. 

ისტორია
სოფელი წორბისი წერილობით წყაროებში XVIII საუკუნიდან იხსენიება. ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით: „ყორნისს ზეით, წორბისს, ერთვის ამ წყალს ხტანის-ხევი. წორბისს ზეით... მთასა შინა, არს ციხე საქართლისა, მაგარი“. წორბისი მოხსენიებულია იოანე ბატონიშვილის „ქართლ-კახეთის აღწერაში“ (1794-1799) დვანისწყლის ხეობის სოფლებს შორის.ბაგრატიონი იოანე, ქართლ-კახეთის აღწერა (ტექსტი გამოსაცემად მოამზადეს თინა ენუქიძემ და გურამ ბედოშვილმა), თბ, 1986. — გვ. 42. XVIII საუკუნის ბოლოს წორბისი ამილახვართა მფლობელობაშია. XIX საუკუნეში სოფლის ქართული მოსახლეობა ოსურმა ჩაანაცვლა.დ. კახელი, არჩილ ჯორჯაძე და ხიზნობა, ჟურნ. „კლდე“ №17, 21 აპრილი 1913. — გვ. 6.

საბჭოთა პერიოდში, 1922–1990 წლებში შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ზნაურის (ყორნისის) რაიონის ყორნისის სასოფლო საბჭოში. ოლქის (1990) და ყორნისის რაიონის (1991) გაუქმების შემდეგ სოფელი ოფიციალურად მიეკუთვნა ქარელის რაიონს, 2006 წელს კი — ახალშექმნილ თიღვის მუნიციპალიტეტს. 1990-იანი წლების დასაწყისიდან სოფელზე საქართველოს ხელისუფლების კონტროლი ვერ ხორციელდება. 1989 წლის საბჭოთა აღწერით სოფელში იყო 107 მცხოვრები (ოსები), 2015 წელს „სამხრეთ ოსეთის“ დე-ფაქტო რეჟიმის მიერ ჩატარებული აღწერით (მოხსენიებულია, როგორც „ქვემო წორბისი“) — 88 მცხოვრები.Итоги всеобщей переписи населения Республики Южная Осетия 2015 года. — გვ. 15.  

კულტურული მემკვიდრეობა
წორბისის ტერიტორიაზე, მდ. აღმოსავლეთი ფრონეს მარჯვენა ნაპირზე, შემაღლებულ ადგილზე აღმართულია XVII საუკუნის ექვსსართულიანი კოშკი — წორბისის კოშკი. სოფლის მიდამოებში, ადგილ „საბაჟოზე“ შემორჩენილია XVI საუკუნის ოთხსართულიანი კოშკის ნაშთები და VIII-IX საუკუნეების დარბაზული ეკლესია. წორბისიდან ჩრდილოეთით 8 კმ-ის დაშორებით, მდ. ფრონეს მარცხენა ნაპირზე, ტყეში არის სამონასტრო კომპლექსის ნანგრევები, რომელთა შორის აღმოჩენილია X საუკუნის ქართული წარწერა.

მოსახლეობა
 აღწერის წელი  მოსახლეობა  კაცი  ქალი 1989სამხრეთ ოსეთის აო მოსახლეობა საბჭოთა აღწერების მიხედვით  125  57  68  2015 (არაღიარებული) Итоги всеобщей переписи населения Республики Южная Осетия 2015 года   88  47  41

 ლიტერატურა 

სქოლიო

კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები