ზიარი

ზიარი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არაშენდის ადმინისტრაციულ ერთეულში (კახეთის მხარე). 

მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე, 820 მ-ზე, გურჯაანიდან 45 კმ-ში.  

ისტორია
ზიარის ტერიტორიაზე ადამიანის დასახლების კვალი ქვედა პალეოლითიდან არსებობს. ამას მოწმობს სოფლის ტერიტორიაზე და მის შემოგარენში აღმოჩენილი ქვის ხანის არაერთი ძეგლი. 

წერილობით წყაროებში ზიარი XI საუკუნიდან იხსენიება, როგორც სვეტიცხოვლის კუთვნილი დიდი სოფელი. ზიარი ეპარქიულად ჭერემის საეპისკოპოსოში შედიოდა, საეპისკოპოსოს გაუქმების შემდეგ, 1757 წლიდან იგი ბოდბელ მიტროპოლიტს დაუქვემდებარეს. დაყოფის მიხედვითაც ზიარელნი ბოდბელი ეპისკოპოსის მეწინავე დროშის ქვეშ დგებოდნენ. სოფელზე გადიოდა ქიზიყიდან გადმომავალი გზა, რომელიც შემდეგ ივრის მარცხენა ნაპირს მიუყვებოდა და ჩადიოდა სოფელ ჩუმლაყში. ამ გზამ განსაკუთრებული მნიშვნელობა გვიანდელ შუა საუკუნეებში შეიძინა, როდესაც ერთიანი ქართული სახელმწიფო ცალკეულ სამეფოებად დაიშალა. 

სოფელი ზიარი ძირითადად სახასო კუთვნილება იყო, თუმცა მოგვიანებით სოფლის ყმა-მამულები ანდრონიკაშვილებმა, ერასტიშვილებმა (მათი განაყოფია) აბაშიძეებმა, ზურაბიშვილებმა დაინაწილეს. დავით იმამყული-ხანმა ზიარში სახასო, სამონასტრო და სათავადო მფლობელობის მიჯნები დააწესა, რომელსაც ერეკლე ll-ც დაეთანხმა. 1842 წლის 13 დეკემბერს, ზიარის საბატონო გლეხები აჯანყდნენ. აჯანყების უშუალო საბაბი გახდა ის, რომ მემამულეებმა აღებული ფულადი ვალის გადახდა ყმა-გლეხებს დააკისრეს. გლეხებმა უარი თქვეს მემამულეების ვალის გადახდაზე. მთავრობამ გლეხთა მღელვარება რეგულარული ჯარის ნაწილების გამოყენებით ჩაახშო.

არქეოლოგიური ძეგლები

სოფლის ტერიტორიაზე და მის მიმდებარე მიდამოებში გამოვლენილი რამდენიმე არქეოლოგიური ძეგლი, მათ შორის ქვედა და შუა პალეოლითის პერიოდის ღია სადგომები. მათ შორისაა „ზიარი 1“, რომელიც ნაწილობრივ გათხრილი და შესწავლილ იქნა (თ. ბუგიანიშვილი) 1960-1970-იან წლებში ღია ტიპის პალეოლითური ძეგლია. „ზიარი 2“ ძველი ქვის ხანის პერიოდის, სავარაუდოდ ჰომო ერქტუსებისა და ნეანდერტალელების ნამოსახლარს წარმოადგენს, რომლის ფენებში ქვის უძველესი არტეფქტები, ცხოველების ნაშთები და ცეცხლის გამოყენების უძველესი კვალი ფიქსირდება.აღმოჩენა ზიარში 
კულტურული მემკვიდრეობა
ზიარში დგას რამდენიმე დარბაზული ეკლესია, მ. შ., XIX საუკუნის უსანეთის ეკლესია და გვიანი შუა საუკუნეების ღვთისმშობლის, კვირაცხოვლის და წმინდა გიორგის ეკლესიები.

დემოგრაფია

 აღწერის წელი  მოსახლეობა  კაცი  ქალი 2002 75 44 31 2014  442321

 გალერეა 

იხილეთ აგრეთვე
დიდი ლაკბე
ზიარის სადგომი
ზიარის უსანეთის ეკელსია
ზიარის ღვთისმშობლის ეკლესია
დიდი ტინები

ლიტერატურა

სქოლიო

კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფლები