ცხემლისხიდი

ცხემლისხიდი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ცხემლისხიდი, ზედა უჩხუბი, ბაღდადი). მდებარეობს მდინარე ნატანების მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 90 მ., ოზურგეთიდან 7 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა, საბავშვო ბაღი, გიორგი სალუქვაძის სახლ-მუზეუმი. საავტობუსო მიმოსვლით დაკავშირებულია ქალაქ ოზურგეთთან.

სახელწოდება
სოფლის ძველი სახელწოდებაა უჩხუბი, ამ სახელწოდებით იხსენიება XX საუკუნის დასაწყისამდე (ამჟამად უჩხუბი ეწოდება ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზედა უჩხუბს). 1892 წლიდან ჩნდება დასახელება ცხემლისხიდი.გაზეთი „ივერია“ N10 გვ. 3 1892 წ. სახელწოდება დაკავშირებულია რცხილის ან ჯაგრცხილის (გურული დიალექტით ცხემლა) ხიდთან.

ისტორია
სოფელი დასახლებული იყო ჯერ კიდევ XVII საუკუნეში. აქ აღმოჩენილია 1622-25 წლების 10 ცალი პოლონური ვერცხლის მონეტა. მონეტები მოჭრილია მეფე სიგიზმუნდ III ვაზას მიერ. მონეტები ამჟამად დაცულია ოზურგეთის ისტორიულ მუზეუმში. XVII-XVIII საუკუნეებს მიეკუთვნება „ძლევისკარის“ ეკლესია, რომლის ნანგრევები დღემდეა შემორჩენილი. ეკლესია იყო სავარაუდოდ წმინდა სტეფანეს სახელობისა, ხოლო მის მიმდებარე ადგილებს სტეფანწმინდა ეწოდებოდა. XVIII საუკუნის ბოლომდე უჩხუბში იყო გურიელების რეზიდენცია, სანამ მას გადაიტანდნენ ჯერ შემოქმედში, შემდეგ კი ოზურგეთში. რუსეთის იმპერიის დროს უჩხუბი შედიოდა ბახვის სასოფლო საზოგადოებაში. 1905 წლის 3 სექტემბერს ჩატარდა ქვედა უჩხუბის ბავშვთა კრება, რომელიც შეეხებოდა ბავშვების მიერ ჩადენილ ქურდობას.
1950-იან წლებში სოფლის ცენტრში, ძველი სავაჭროების ადგილას აშენდა 40 ადგილიანი კულტურის სახლი, მოეწყო ცენტრი, დაირგო 3000 ძირი ხე: ჭადარი. თეთრი აკაცია, ნაძვი, გაკეთდა ჩვინიას გზა, ხიდი მდინარე ნატანებზე. 1999 წელს აშენდა წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესია.

მოსახლეობა
 აღწერის წელი  მოსახლეობა  კაცი  ქალი 1908Кавказский календарь на 1910 год  1092    1911Кавказский календарь на 1912 год   640   2002   527    2014   446  210  236

ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადნენ:
სტეფანე ელიაძე (დ. 1884) — ქართველი პოლიტიკოსი
ხარიტონ ვარდოშვილი (1895-1970) — ქართველი პოეტი
გიორგი სალუქვაძე (1913-1990) — ქართველი ინჟინერი, ქორეოგრაფი, ფოლკლორისტი
გივი ჭანუყვაძე (1924-1984) — ქართველი საბჭოთა ეკონომისტი

ლიტერატურა

სქოლიო

კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები