საჭადრაკო ოლიმპიადა 1939

მერვე საჭადრაკო ოლიმპიადა ჩატარდა 1939 წლის 24 აგვისტოდან 19 სექტემბრამდე არგენტინის დედაქალაქ ბუენოს-აირესში. ეს იყო ბოლო ომამდელი ოლიმპიადა, რომელიც ისტორიაში ყველაზე დრამატული მოვლენების ფონზე წარიმართა.

 ტურნირის ორგანიზება 
მონაწილეობის სურვილი თავდაპირველად ორმოცმა ქვეყანამ გამოთქვა, თუმცა ბუენოს-აირესში მხოლოდ 27 გუნდი ჩავიდა. უსახსრობის გამო ვერ ჩამოვიდნენ აშშ-ის, უნგრეთისა და იუგოსლავიის ნაკრებები. სამაგიეროდ, ოლიმპიადას დაუბრუნდნენ გერმანელები. გუნდების სიმრავლის გამო ტურნირი ორ ეტაპად დაიყო: პირველ ეტაპზე ოთხ ქვეჯგუფში გამოვლინდნენ ფინალისტები, ხოლო დანარჩენები ბრძოლას აგრძელებდნენ არგენტინის პრეზიდენტის, რობერტო ორტისის თასისთვის. ტურნირს განსაკუთრებულ მნიშვნელობას მატებდა მსოფლიოს მოქმედი ჩემპიონის, ალექსანდრე ალიოხინისა და ექს-ჩემპიონ ხოსე რაულ კაპაბლანკას მონაწილეობა.

 ომი და ოლიმპიადა 
ოლიმპიადას ინციდენტები თავიდანვე დაებედა. გერმანელებმა მოითხოვეს, რომ ჩეხოსლოვაკიის დროშა ბოჰემიისა და მორავიის პროტექტორატის დროშით შეცვლილიყო, რაზეც ჩეხებმა კატეგორიული უარი განაცხადეს და გუნდების უმრავლესობის მხარდაჭერით ჩეხოსლოვაკიის დროშა ტურნირის ბოლომდე ფრიალებდა თეატრ „პოლითეამას“ თავზე.

1 სექტემბერს, ფინალური ეტაპის პირველი ტურის დროს, გავრცელდა ინფორმაცია, რომ გერმანია თავს დაესხა პოლონეთს. მას შემდეგ, რაც გაერთიანებულმა სამეფომ ომი გამოუცხადა გერმანიას, ინგლისელმა მოჭადრაკეებმა დაუყოვნებლივ დატოვეს ტურნირი და სამშობლოში გაემგზავრნენ. ალიოხინმა და ტარტაკოვერმა გერმანიის ნაკრების ბოიკოტირება მოითხოვეს. ორგანიზატორებმა რადიკალური ზომების ნაცვლად მიიღეს გადაწყვეტილება: გერმანიის მატჩები პოლონეთთან, საფრანგეთთან და პალესტინასთან არ ჩატარდა და გუნდებს 2-2 ქულა დაეწერათ (0:0 ანგარიშით). ანალოგიურად, გერმანელებმა აიძულეს ჩეხები, უარი ეთქვათ საფრანგეთთან და პოლონეთთან თამაშზე.

 სპორტული შედეგები 
დაძაბული ბრძოლა ბოლო ტურამდე გაგრძელდა. ბოლო ტურის წინ გერმანია ერთი ქულით უსწრებდა პოლონეთს. ნიდერლანდებთან მატჩში გერმანელებს ფრეც აწყობდათ, რაც მოახერხეს კიდეც (2:2) და ოლიმპიური ჩემპიონები გახდნენ. პოლონეთი მეორე ადგილზე გავიდა, ხოლო მესამეზე — ესტონეთი.

ომის დაწყების გამო, ბევრმა ევროპელმა მოჭადრაკემ (მათ შორის მთელმა გერმანიის ნაკრებმა და პოლონეთის ლიდერმა მიგელ ნაიდორფმა) უარი თქვა ევროპაში დაბრუნებაზე და საცხოვრებლად არგენტინაში დარჩა.

 ტექნიკური შედეგები 
მონაწილეობდა 27 ქვეყანა. ტურნირი ჩატარდა ორ ეტაპად:

 გუნდური შედეგები 

 პირველი ეტაპი 

ჯგუფი 1
  ადგილი
  ქვეყანა
  1
  2
  3
  4
  5
  6
  7 
  +
  −
  =
  ქულა
  1—2
   - 
 2
 3
 3½
 2½
 4
 3½
 5
 0
 1
 18½
  1—2
  2
  - 
 2½	
 3½
 3
 4
 3½
 5
 0
 1
 18½
  3
  1
 1½
  - 
 3
 2½
 2½
 3
 4
 2
 0
 13½
  4
  ½
 ½
 1
  - 
 3
 3½
 4
 3
 3
 0
 12½
  5
  1½
 1
 1½
 1
  - 
 3½
 2½
 2
 4
 0
 11
  6
  0
 0
 1½
 ½
 ½
  - 
 2½
 1
 5
 0
 5
  7
  ½
 ½
 1
 0
 1½
 1½
  - 
 0
 6
 0
 5

ჯგუფი 2
  ადგილი
  ქვეყანა
  1
  2
  3
  4
  5
  6
  7 
  +
  −
  =
  ქულა
  1
   - 
 1½
 3½
 2½
 3
 3
 4
 5
 1
 0
 17½
  2
  2½
  - 
 2½	
 2
 3
 2½
 3½
 5
 0
 1
 16
  3
  ½
 1½
  - 
 2½
 3
 3
 3½
 4
 2
 0
 14
  4
  1½
 2
 1½
  - 
 2
 3
 3½
 2
 2
 2
 13½
  5
  1
 1
 1
 2
  - 
 3
 2
 1
 3
 2
 10
  6
  1
 1½
 1
 1
 1
  - 
 3
 1
 5
 0
 8½
  7
  0
 ½
 ½
 ½
 2
 1
  - 
 0
 5
 1
 4½

ჯგუფი 3
  ადგილი
  ქვეყანა
  1
  2
  3
  4
  5
  6
  7 
  +
  −
  =
  ქულა
  1
   - 
 2½
 3
 2½
 2½
 3½
 4
 6
 0
 0
 18
  2
  1½
  - 
 1½	
 3
 2½
 4
 4
 4
 2
 0
 16½
  3
  1
 2½
  - 
 2
 2½
 3½
 3½
 4
 1
 1
 15
  4
  1½
 1
 2
  - 
 2
 4
 3
 2
 2
 2
 13½
  5
  1½
 1½
 1½
 2
  - 
 3½
 3
 2
 3
 1
 13
  6
  ½
 0
 ½
 0
 ½
  - 
 3
 1
 5
 0
 4½
  7
  0
 0
 ½
 1
 1
 1
  - 
 0
 6
 0
 3½

ჯგუფი 4
  ადგილი
  ქვეყანა
  1
  2
  3
  4
  5
  6
  +
  −
  =
  ქულა
  1
   - 
 1
 2½
 2½
 4
 4
 4
 1
 0
 14
  2
  3
  - 
 1½
 2½
 2
 4
 3
 1
 1
 13
  3
  1½
 2½
  - 
 1
 3½
 2½
 3
 2
 0
 11
  4
  1½
 1½
 3
  - 
 1
 3
 2
 3
 0
 10
  5
  0
 2
 ½
 3
  - 
 2½
 2
 2
 1
 8
  6
  0
 0
 1½
 1
 1½
  - 
 0
 5
 0
 4

 მეორე ეტაპი (ფინალები) 

ფინალი A
  ადგილი
  ქვეყანა
  1
  2
  3
  4
  5
  6
  7 
  8
  9
  10
  11
  12
  13
  14
  15
  +
  −
  =
  ქულა 1
   - 
 2
 2½ 
 3
 3
 3
 3
 2
 2
 2
 3½
 2
 3
 2½ 
 2½ 
 9
 0
 5
 36
  2
  2
  - 
 2½ 
 1½
 2½ 
 2
 2
 1½
 2
 4
 3½
 2
 4
 2½ 
 3½
 7
 2
 5
 35½
  3
  1½
 1½
  - 
 2
 1½
 3
 1½
 2½ 
 2
 2
 3
 3
 3½
 3½
 3
 7
 4
 3
 33½
  4
  1
 2½ 
 2
  - 
 3½
 1½
 1½
 1½
 2
 3
 3½
 3
 2½ 
 1½
 4
 7
 5
 2
 33
  5
  1
 1½
 2½ 
 ½
  - 
 3½
 2½ 
 1½
 2
 2½ 
 2½ 
 3½
 3
 3½
 2½ 
 9
 4
 1
 32½
  6
  1
 2
 1
 2½ 
 ½
  - 
 3½
 3½
 2½ 
 2
 3
 2½ 
 2
 3½
 2½ 
 8
 3
 3
 32
  7
  1
 2
 2½ 
 2½ 
 1½
 ½
  - 
 2
 3
 2½ 
 2½ 
 3½
 3
 2½ 
 2½ 
 9
 3
 2
 31½
  8
  2
 2½ 
 1½
 2½ 
 2½ 
 ½
 2
  - 
 1½
 2
 2
 3
 2
 2½ 
 4
 6
 3
 5
 30½
  9
  2
 2
 2
 2
 2
 1½
 1
 2½ 
  - 
 2½ 
 3
 1
 1½
 2½ 
 ½
 4
 5
 5
 26
  10
  2
 0
 2
 1
 1½
 2
 1½
 2
 1½
  - 
 2
 1
 2
 2
 4
 1
 6
 7
 24½
  11
  ½
 ½
 1
 ½
 1½
 1
 1½
 2
 1
 2
  - 
 3
 3
 2½ 
 2½ 
 4
 8
 2
 22½
  12
  2
 2
 1
 1
 ½
 1½
 ½
 1
 3
 3
 1
  - 
 1½
 2½ 
 1½
 3
 9
 2
 22
  13
  1
 0
 ½
 1½
 1
 2
 1
 2
 2½ 
 2
 1
 2½ 
  - 
 2
 3
 3
 7
 4
 22
  14
  1½
 1½
 ½
 2½ 
 ½
 ½
 1½
 1½
 1½
 2
 1½
 1½
 2
  - 
 2½ 
 2
 10
 2
 21
  15
  1½
 ½
 1
 0
 1½
 1½
 1½
 0
 3½
 0
 1½
 2½ 
 1
 1½
  - 
 2
 12
 0
 17½
\* კურსივით მონიშნული მატჩები (2:2) არ ჩატარებულა.

ფინალი B
  ადგილი
  ქვეყანა
  1
  2
  3
  4
  5
  6
  7 
  8
  9
  10
  11
  +
  −
  =
  ქულა
  16
   - 
 2½ 
 2
 3 
 2½ 
 3 
 3½ 
 2½ 
 2 
 4 
 3
 8
 0
 2
 28
  17
  1½
  - 
 3
 2
 3
 3
 2
 3½
 3½
 3½
 3
 7
 1
 2
 28
  18
  2
 1
  - 
 2½
 1½
 3
 4
 2
 3½
 3½
 4
 6
 2
 2
 27
  19
  1 	
 2 	
 1½
  - 
 3 	
 2 	
 3½ 	
 3½ 	
 2½ 	
 3 	
 4
 6
 2
 2
 26
  20
  1½
 1
 2½
 1
  - 
 3
 4
 2½
 3½
 3½
 3
 7
 3
 0
 25½
  21
  1
 1
 1
 2
 1
  - 
 3
 2½
 3
 3½
 3
 5
 1
 4
 21
  22
  ½
 2
 0
 ½
 0
 1
  - 
 2½
 3
 3
 3
 4
 5
 1
 15½
  23
  1½
 ½
 2
 ½
 1½
 1½
 1½
  - 
 1½
 2½
 2½
 2
 1
 7
 15½
  24
  2
 ½
 ½
 1½
 ½
 1
 1
 2½
  - 
 2 
 2½
 2
 6
 2
 14
  25
  0 
 ½ 
 ½ 
 1 
 ½
 ½
 1
 1½ 
 2
  - 
 2½
 1
 8
 1
 10
  26
  1 
 1 
 0 
 0 
 1 
 1 
 1 	
 1½ 
 1½ 
 1½
  - 
 0
 10
 0
 9½

 ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა 
 : ერიხ ელისკაზესი 9½, პაულ მიხელი 8½, ლუდვიგ ენგელსი 14, ალბერტ ბეკერი 7½, ჰაინრიხ რაინჰარდტი 6½.
 : საველი ტარტაკოვერი 10½, მიგელ ნაიდორფი 14, პაულინ ფრიდმანი 13, თეოდორ რეგეძინსკი 8, ფრანტიშეკ სულიკი 4½.
 : პაულ კერესი 14½, ილმარ რაუდი 9½, პაულ შმიდტი 5, გუნარ ფრიდემანი 12½, იოჰანეს ტიურნი 5.

 საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით 

დაფამოჭადრაკექვეყანაქულაპარტია% I  ხოსე რაულ კაპაბლანკა    8½  11  77,3 II  ჰაინც ფოერდერი    7½  10  75,0 III  ლუდვიგ ენგელსი    9½  11  86,4 IV  გუნარ ფრიდემანი    10  13  76,9 სათ.  ისაიას პლეცი    9½  13  73,1

 ლიტერატურა 

 Ю. Авербах, Б. Туров Шахматные олимпиады. Москва. изд. „ФиС“ 1974
 Шахматы. Энциклопедический словарь. Москва. изд. „Советская Энциклопедия“ 1990
 Ханамирян Г. Всемирные шахматные Олимпиады. 1927-2006. Ереван: 2006

 რესურსები ინტერნეტში 
 მერვე საჭადრაკო ოლიმპიადა: ბუენოს-აირესი 1939 საიტზე OlimpBase.org

08