გულგულა

გულგულა — სოფელი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში, ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფელი გულგულა). 

მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე თურდოს (ალაზნის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 425 მ-ზე, თელავიდან დაშორებულია 6 კმ-ით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 108 ადამიანი.

ისტორია
სოფლის ტერიტორია დასახლებული იყო გვიანდელი ბრინჯაოს ხანიდან, რასაც ადასტურებს სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ე. წ. ოლიების ტყეში გამოვლენილი სამაროვანი, რომელიც გაითხარა 1956-1972 წლებში. 29 ორმოსამარხში აღმოჩენილი თიხის ჭურჭლის სიმრავლე მიანიშნებს, რომ მოსახლეობის ერთ-ერთი საარსებო წყარო მეთუნეობა უნდა ყოფილიყო. სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ე. წ. სათვალისწყალზე გაითხარა 20 ორმოსამარხი, რომლებიც არქეოლოგიური მასალის ზოგიერთი თავისებურებით რამდენადმე ადრეული ჩანს.

გეოგრაფიულ პუნქტ გულგულას იხსენიებს „ცხოვრება ქართუელთა მეფეთა“, რომლის მიხედვით, ზოგიერთი მოსაზრებით, ამ ადგილს ადრე ტყე-ტბა ერქვა. ტყე-ტბა ჰერეთისა და კახეთის სასაზღვრო ადგილზე მდებარეობდა.

1906 წლის 8 იანვარს სოფელში დაარსდა კომუნა, რომელიც ლევ ტოლსტოის იდეების მიმდევარმა ივანე კოლელიშვილმა დააარსა. მასში 190-დან 70 ოჯახი გაწევრიანდა, თუმცა მალე კომუნის წევრთა რაოდენობა გაიზარდა 100-120 კომლამდე. 1906 წლის 7 ოქტომბერს მთავრობამ კომუნა დაშლილად გამოაცხადა, მისი ხელმძღვანელი კოლელიშვილი კი დააპატიმრა და გადასახლება მიუსაჯა.ხვადაგიანი ი. „ სოფელ გულგულას კომუნა“, კრებული „ინიციატივა ცვლილებებისთვის“ გვ. 22-35 — თბილისი, 2015, ISBN 978-9941-0-8204-7

სოფელში შემორჩენილია სხვადასხვა დროის არქიტექტურული ძეგლები: დიმიაანთ კოშკი (XVIII ს.), გვიანდელი შუა საუკუნეების კვირაცხოვლისა და ყველაწმიდის (განახლებულია XIX ს-ში) ეკლესიები, წმ. გიორგის ეკლესია (XVIII–XIX სს.).

დემოგრაფია
 აღწერის წელი  მოსახლეობა 2002 1252 2014 1108 

იხილეთ აგრეთვე
გულგულის სამაროვანი
ტყე-ტბა
გულგულის ეკლესია
გულგულის კვირაცხოვლის ეკლესია
გულგულის ყვავის საყდარი
გულგულის ყველაწმინდის ეკლესია
გულგულის წმინდა გიორგის ეკლესია
დიმიაანთ კოშკი
ნატკორის ეკლესია
ოლიების მიწის სამაროვანი
სათვალისწყლის სამაროვანი
ჩაველაანთ ციხე

ლიტერატურა

სქოლიო

კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის სოფლები