ხევი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)

ხევი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ხევი, ბჟოლიეთი, ბუქსიეთი). მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 250 მ. ჩოხატაურიდან 15 კმ, საჯავახოდან 35 კმ. სოფელში დგას წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესია და ბუღარა მამალაძის ძეგლი. სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფელში გადის ჩოხატაური-ბახმაროს საავტომობილო გზა.

ისტორია
1970-იან წლებში წყალტუბოს არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ სოფელში, სატობისყელის და გუბაზეულის შესართავთან გამოავლინა ადრე ნეოლითური ნამოსახლარი, აღმოჩენილია ადრე-ბრინჯაოს ხანის განძი.კალანდაძე კ., „დასავლეთ საქართველოს არქეოლოგიური კულტურა ახალი აღმოჩენების შუქზე“ გვ. 56 — 1986 წ. XVI საუკუნეში სოფლის მოსახლეობა მხოლოდ 1 კომლი იყო, თეიმურაზ სალუქვაძის ოჯახი. სოფელი როსტომ გურიელმა შესწირა ბიჭვინთის ღვთისმშობელს. სოფლის ძველი სახელია მამალაძე. ამ გვარის წარმომადგენელი იყო ბუღარა მამალაძე, რომელიც უკანასკნელი გურიელების დროს ცხოვრობდა, როცა ხევში სულ 6 კომლი სახლობდა.

1870-იან წლებში ხევის მოსახლეობა 100 კომლამდე იყო გაზრდილი. შედიოდა ერკეთის სასოფლო საზოგადოებაში. 1919 წელს შეიქმნა ხევის თემიგურიის ერობის მოამბე N1 გვ. 7 1 იანვარი 1920. საბჭოთა პერიოდში გავრცელებული იყო მეჩაიეობა და მეცხოველეობა. მოქმედებდა ბიბლიოთეკა, კლუბი, საავადმყოფო, აფთიაქი, კავშირგაბმულობის განყოფილება.

მოსახლეობა
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 205 ადამიანი.

 აღწერის წელი  მოსახლეობა  კაცი  ქალი 1908Кавказский календарь на 1910 год  510   1911Кавказский календарь на 1912 год   1229   2002საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II   238  122  116 2014   205  105  100

ღირსშესანიშნაობები
ბუღარა მამალაძის ძეგლი
ბუღარა იცავდა სოფელსა და გუბაზეულის ხეობას თავდასხმებისაგან, რომელთა მიზანი გოგო-ბიჭების გატაცება და ოსმალეთის იმპერიაში გაყიდვა იყო. ბუღარამ ბევრი გამტაცებელი მოკლა და მანვე გაანადგურა ახმედ-ბეგ ხიმშიაშვილის მეკობრული რაზმი 1819 წელს.დიმიტრი ბაქრაძე, „არქეოლოგიური მოგზაურობა გურიასა და აჭარაში“, გვ. 189 — ბათუმი, „საბჭოთა აჭარა“, 1987

გადმოცემის მიხედვით ბუღარა მამალაძე თურმე ტანად არც თუ ისე მაღალი ყოფილა, მაგრამ გოლიათურად ღონიერი იყო და მჭექარე ხმა ჰქონდა. გადმოცემის თანახმად, მისი ყიჟინა ახლო-მახლო სოფლებს სწვდებოდა, თუ სადმე ორსული ქალი იყო, აუცილებლად მუცელი მოეშლებოდაო. ამიტომ მას ხშირად აფრთხლილებდნენ, ამა და ამ ადგილას ფეხმძიმე ქალი არისო.

ქვაიჯვარა
სოფელ ხევში, საქორისთავში, სასაფლაოზე შემორჩენილია რამდენიმე საუკუნოვანი ქვის ჯვარი ქვაიჯავარა. ჯვარი დასვენებული იყო ჩოხატაურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში 2000 წლამდე. 2000 წელს სოფლის მოსახლეობის მოთხოვნით ის დააბრუნეს სოფელ ხევში სასაფლაოზე.

ნასაყდრი
სოფლის ჩრდილოეთით, უნაგირა ქედზე მდებარეობს ნასაყდრი. მას ჩრდილოეთიდან მამაწმინდის ღელე ჩამოუდის. შემორჩენილია ტრაპეზის ქვა და რამოდენიმე თლილი, კვადრი. ირგვლივ კედლის წყობა შეინიშნება, რომელიც რელიეფს შემოუყვება. ნაეკლესიარის ადგილას ამჟამად წმინდა გიორგის სახელობის ხის მცირე ზომის სალოცავი დგას. სალოცავის მშენებლობისას უპოვიათ ფურცელზე შესრულებული ხელნაწერები.

ლიტერატურა

სქოლიო

კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები