ქართლოსი

ქართლოსი — ქართველთა ლეგენდარული წინაპარი, ბიბლიური ნოეს ძის იაფეთის შთამომავალი, თარგამოსის ძე, ჰაოსის შემდეგ უფროსი, ძმათა შორის უხუცესი და მთავარი.

 ქართლოსის წინაპრები 

 ისტორია
მას შემდეგ რაც თარგამოსის მოდგმა გამრავლდა, გადაწყდა კავკასიის წილხვედრი მიწა განაწილებულიყო რვა ძმას შორის. ყველაზე უფროსი — ჰაოსი დარჩა მამის წიაღში (არარატსა და მასისის მთებს შორის გადაჭიმულ ტერიტორიაზე), ხოლო ქართლოსი დანარჩენ ექვს ძმასთან ერთად დასახლდა ჩრდილოეთით მდებარე მიწებზე. „ქართლოსს უხუცესი და მთავარი მათი მოვიდა, სად ერთვის მტკვარს არაგვი: აღაშენა ქალაქი და უწოდა სახელი თავისი ქალაქსა მას ქართლოს, (რომლის გამო ეწოდა ქვეყანასა ამას ქართლი)“.

ქართლის ცხოვრება
ლეონტი მროველი წერს:

 მემატიანის ცნობები 
მემატიანის ცნობით, „მას ჟამსა (მცხეთის მამასახლისის დროს) დაივიწყეს დამბადებელი ღმერთი და ექმნეს მსახურ მზისა, მთოვარისა და ვარსკვლავთა ხუთთა, ხოლო მტკიცე და უფროსი საფიცარი მათი იყო საფლავი ქართლოსისა“, რომელიც არმაზში (ქართლში) დაკრძალეს. ამრიგად, ასტრალური კულტის, კერპთაყვანისცემის შორეულ ჟამს ქართველთა დიდ მითურ წინაპარს თაყვანს სცემდნენ, როგორც ჰეროსს და ღვთაებას.

პირველ კაცს საქართველოში ერქვა ქართლოსი (ქართ(ლ)ისი), პირველ ქალაქს ქართ(ლ)ი, პირველი საფიცარი იყო საფლავი ქართლოსისამ. გ. ჯანაშვილი „საქართველოს ისტორია უძველეს დროითგან 985 წლ. ქრ. შ.“: ბ. ღმერთ-კაცნი. ა. ქართლოსი. ტომი I, გვერდი: 92..

ქართლოსი პროზაში
შეიქმნა მითები, რომელთაგან ერთი ვაჟა-ფშაველამ დაამუშავა პოემაში „ჰაოს და ქართლოს“. ამ თქმულებით, „თვალცრემლიანი ჰაოსი ქართლოსს მოადგა კარზედა“, შესჩივლა მტერმა დამჩაგრა, საბრძაბენელი დავკარგე და შემივრდომეო. ქართლოსი ძმას ძმურად ეხვევა. ხარს უკლავს, სახლს და ქონებას უნაწილებს. ეუბნება: „ერთად ვიცხოვროთ ძმურადა, მტერს შევუთვალოთ მუქარა“. სიტყვით ჰაოსი ეთანხმება, ფიცს აძლევს: „ღმერთმა ჰქნას ჩვენი ერთობა ბოლომდე იყოს მტკიცეთა“. მაგრამ მერე ქართლოსს ომში იწვევენ. იქ საარაკო საგმირო საქმეებით იხვეჭს სახელს, ჩამოდის და ჰაოსი შინ არ უშვებს. სახლ-კარი და ქონება მიუთვისებია, ქართლოსი სიზმარშიც იტანჯება, მაგრამ ელანდება არა ძმის მუხანათობა, არამედ მტერთან შეხლა და ხმალთა ტრიალი.

 იხილეთ აგრეთვე 
ქართველთა ეთნარქები

ლიტერატურა
 ნაწარმოები ქართლის ცხოვრება. ვაჟა-ფშაველა, მეოთხე ტომი, საქართველოს ეპონიმია.

რესურსები ინტერნეტში

 ვახუშტი ბატონიშვილი „საქართველოს ძველი ისტორია“: ნათესავთ აღწერისა და წილთათჳს.

სქოლიო

კატეგორია:ქართული მითების პერსონაჟები
კატეგორია:ეპონიმები
კატეგორია:ქართველთა ეთნარქები