ძველი სომხური ენა

ძველი სომხური ენა ანუ გრაბარი (სომხ. գրաբար გრაბარ) სამწერლობო ენას წარმოადგენს არაუგვიანეს V საუკუნიდან, მას შემდეგ, რაც შეიქმნა სომხური ანბანი.

სხვადასხვა წყაროებში არსებობს მინიშნებები იმის თაობაზე, რომ მანამდე სომხები სხვა ანბანს იყენებდნენ. გრაბარს სომხური ეკლესია ბოლო დღემდე იყენებს. ის არის სომხური სამოციქულო ეკლესიის ღვთისმსახურების ოფიციალური ენა. ამ ენაზეა შემონახული უაღრესად მდიდარი და საინტერესო ლიტერატურა თეოლოგიური და ისტორიოგრაფიული ხასიათის თემებზე, პოეზიასა და ეპიკაზე.

 იხილეთ აგრეთვე 
 სომხური ენა
 სომხური ანბანი
 მესროპ მაშტოცი
 სომხური ენის ორთოგრაფიული რეფორმა (1922–1924 წწ.)
 აღმოსავლეთსომხური ენა
 დასავლეთსომხური ენა

 ლექსიკონები, სახელმძღვანელოები 
 აბულაძე, ილია: ძველი სომხური ქრესტომატია : სომხური წერის ნიმუშები : ლექსიკონი, ბრუნება უღვლილების პარდიგმები — ტფილისი : სახუნტია, 1935
 აბულაძე, ილია: ქართული და სომხური ლიტერატურული ურთიერთობა IX–X სს-ში : ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად წარმოდგენილი სადისერტაციო ნაშრომის თეზისები / ოფიციალური ოპონენტები: კ. კეკელიძე, ლ. მელიქსეთ-ბეგი, ს. ყაუხჩიშვილი ; საქ. სსრ მეცნ. აკადემია. აკად. ივ. ჯავახიშვილის სახელობ. ინს-ტი — თბილისი : საქ. სსრ მეცნ. აკად. გამ-ბა და სტ., 1945
 მელიქსეთ-ბეგი, ლეონ: სომხური ლიტერატურის ისტორიის პერიოდიზაცია — ტფილისი : სახ. უნ-ტის გამ-ბა და სტ.-ლითოგრ., 1934
 მელიქსეთ-ბეგი, ლეონ: ძველი სომხური ლიტერატურის ისტორია სახელმძღვანელო უმაღლესი სკოლისათვის — თბილისი : სტალინის სახელობის სახ. უნ-ტის გამ-ბა, 1941
 მელიქსეთ-ბეგი, ლეონ: ძველი სომხური ელემენტარული გრამატიკის შესწავლისათვის დამხმარე ზოგიერთი ძირითადი ტაბულები და სქემები / დაიბეჭდა პედაგოგიური ფაკულტეტის დადგენილებით. მდივანი დოც. გ. ნათაძე ; [ავტორის წინასიტყვაობით] — ტფილისი : ტფილისის სახ. უნივერსიტეტის გამოცემა, 1926
 მელიქსეთ-ბეგი, ლეონ: ძველი სალიტერატურო სომხური ენის გრამატიკის სქემა (ხუთ-ხმოვანობის ცნებაზე აგებული) — ტფილისი: ტფ. სახ. უნ-ტის გამოც., 1934
 შილაკაძე, ივანე: ძველი სომხური ენის გრამატიკა ქრესტომათიითა და ლექსიკონით — თბილისი : თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1954 -
 შილაკაძე, ივანე: ძველი სომხური ენის გრამატიკა ქრესტომათიითა და ლექსიკონით : [სახელმძღვ. სტუდენტთათვის] — მე-2 შევს. გამოც. — თბილისი : თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1975

 რესურსები ინტერნეტში 
  Classical Armenian Online (The University of Texas at Austin) 
  ზურაბ რატიანი: „წყაროთა ღაღადი ანუ პირიქითა საქართველო“ (ლეონტი მროველის „აქამომდის ქართლოსიანთა ენა სომხური იყო, …“-ს შესახებ) 

კატეგორია:სომხური ენა