არხილოსკალო

არხილოსკალო — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში (კახეთის მხარე), არხილოსკალოს ადმინისტრაციული ერთეულის ერთადერთი სოფელი.

მდებარეობს შირაქის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 700 მ-ზე, დედოფლისწყაროდან 35 კმ-ში. 

 ისტორია 
სოფელი ზემო ქედი წარმოიქმნა შირაქის ვაკეზე აღმოსავლეთ საქართველოს მთიელების (ფშავლები, ხევსურები, მთიულები) სტიქიურ ჩასახლებასთან დაკავშირებით, რომელიც XX საუკუნის დასაწყისში, ძირითადად 1905–1913 წლებში, მიმდინარეობდა. ამ პროცესს აქტიურად უწყობდნენ ხელს იმდროინდელი მოღვაწეები: ვაჟა-ფშაველა, ნიკოლოზ ჯანდიერი და გრიგოლ ვარდაშევი (ზემო ქედის პირველი მამასახლისი). შირაქის ვაკის საძოვრებით მოსარგებლე თუში მეცხვარეების წინააღმდეგობის მიუხედავად, მოახალშენეებმა შირაქის ველის ჩრდილოეთი, ე. წ. „ქედი“ დაიკავეს და მთავრობისგან მოიპოვეს იქ დარჩენის უფლება. ასე შეიქმნა ქართველი მთიელებით დასახლებული ახალი სოფლები: ზემო ქედი (ძირითადად მთიულები), ქვემო ქედი (მთიულები და ხევსურები) და არხილოსკალო (ფშავლები).თოფჩიშვილი რ., აღმოსავლეთ საქართველოს მთიელთა მიგრაცია XVII–XX სს., თბ., 1984. — გვ. 42–46.ბაღაშვილი დ., მთის ხალხის ჩამოსახლება ვაჟა-ფშაველას თაოსნობით, გაზ. „შირაქი“, №2, 4–11 თებერვალი, 2023. — გვ. 6.
 კურორტი 
არხილოსკალო არის ადგილობრივი მნიშვნელობის კლიმატური კურორტი. ჰავა ზომიერად მშრალი სუბტროპიკულია, იცის ზომიერად ცივი, უთოვლო ზამთარი (იანვრის საშუალო ტემპერატურა -1,5°C), მშრალი და ცხელი ზაფხული (აგვისტოს საშუალო ტემპერატურა 23°C). მზის ნათების ხანგრძლივობა 2300 სთ წელიწადში, ნალექების წლიური ჯამი 540 მმ.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 980 ადამიანი.

 აღწერის წელი  მოსახლეობა  კაცი  ქალი 2002საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II 2378 1187 1191 2014  980 490 490

ღირსშესანიშნაობები
სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობს არაერთი არქეოლოგიური ძეგლი:
 არხილოსკალოს პირველი სამაროვანი 
 არხილოსკალოს მეორე სამაროვანი 
 სასანთლიანთ გორის ნამოსახლარი

 ცნობილი ადამიანები 

 ლაშა ბექაური — ორგზის ოლიმპიური ჩემპიონი ძიუდოში.

 ლიტერატურა 

 სქოლიო 

კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები