ღები

ღები — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ღები, გონა, პატარა ღები). მდებარეობს მდინარე რიონის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1350 მეტრი. ონიდან 35 კილომეტრი. სოფელში მოიპოვება ანტიმონიუმი.რაჭული მეტალის აღზევება Forbes Georgia

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 296 ადამიანი.

 აღწერის წელი  მოსახლეობა  კაცი  ქალი 1901    1936  1013 923 2002საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II   492  215  277 2014   296  135  161

ისტორია
სოფელ ღების (ღები—სვანურ. „ღებ“—ნიშნავს ჩაღრმავებულ ადგილს) დაარსებას ხალხური თქმულება მიაწერს ლეჩხუმიდან გამოქცეულ ვიღაც მღებავს, რომელსაც თურმე იქ კაცი შემოკვდომია და მთის რაჭაში გახიზნულა. მას აქეთ ხელი მიუყვია თავისი ხელობა-მღებრობისათვის და ამ სოფელსაც ღები დარქმევია. შემდეგ ღები სხვადასხვა მხრიდან გადმოსახლებული გვარებით მოშენებულა. პირველად აქ უნდა გადმოსახლებულიყო ჩვეშოდან ლობჯანიძეების წინაპარი ხოშიტა ლობჯანიძე, რომელიც დაბინავებულა რიონის მარჯვენა მხარეზე და თავისი კოშკიც აუშენებია.

გადმოცემის თანახმად თავისუფალი ღებელები ვერ შეურიგდნენ ბატონყმურ წყობას და გადაწყვიტეს ბატონთა განადგურება. ღებელთა შეთქმულებას მეთაურობდა ზვიადა ლობჯანიძე. ხალხმა მოისყიდა არიშიძეთა მოურავი, გაგნიძე, რომლის დახმარებითაც ნადირობიდან დაბრუნებული ორი ძმა არიშიძე მოკლეს. გადმოცემის თანახმად, მესამე ძმას ცხენით რიონზე გასვლა განუზრახავს. მას ქალი დასდევნებია და წყალში გაყვანა უთხოვია. ქალს დოდუკი რქმევია. არიშიძეს შემოუსვამს დოდუკი, მაგრამ ქალს ბატონი შუა წყალში ცხენიდან გადმოუთრევია და ორივე დაღუპულან. დოდუკის ანდერძად ჰქონია დაბარებული, არიშიძის მოკვლის შემდეგ ერთი ტაბლა (კვერი) გამოეცხოთ მისთვის. ღებელები ამ ანდერძს დღემდე ასრულებენ — ჭირისუფალი საკურთხის დამზადებისას ორ ტაბლას დოდუკის მოსახსენიებლადაც აცხობს.

ღები საისტორიო წყაროებში მოიხსენიება 1503 წლიდან.

ვახუშტი ბაგრატიონი ღების შესახებ წერს:

იხილეთ აგრეთვე
ბრილის სამაროვანი

ლიტერატურა

 ქართლის ცხოვრება. ტომი IV. ბატონიშვილი ვახუშტი „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“. გვ. 769 სახელმწიფო გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო.“ თბილისი 1973

სქოლიო

კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კატეგორია:ბრინჯაოს ხანა საქართველოში