ფარმაცია

ფარმაცია ( < ) — იმ სამეცნიერო-პრაქტიკული დისციპლინების კომპლექსი, რომლებიც შეისწავლის საწამლე საშუალებათა ძიების, მოპოვების, გამოკვლევის, დამზადების, შენახვისა და გაცემის პრობლემებს. ფარმაკოლოგიასთან ერთად  ფარმაცია შეადგენს მეცნიერებას წამლების შესახებ. ფარმაციას განეკუთვნება ფარმაცევტული ქიმია, ფარმაცევტული პრეპარატებისა და საწამლე ფორმების ტექნოლოგია, სასამართლო ქიმია, ფარმაკოგნოზია, ფარმაციის ორგანიზაცია და ეკონომიკა და სხვა. ფარმაციის პერსპექტული მიმართულებაა ბიოფარმაცია, რომელიც შეისწავლის, თუ რამდენად დამოკიდებულია წამლის ეფექტი მისი გამოყენების ფორმაზე და წამლის დამზადების ტექნოლოგიურ თავისებურებებზე.

ფარმაციის სფეროს სპეციალისტებს ფარმაცევტებს უწოდებენ. ფარმაცევტულ დაწესეჯულებებს განეკუთვნება სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტები, ლაბორატორიები და საწარმოები, რომლებიც ამზადებენ საწამლე საშუალებებს; დაწესებულებები, რომლებიც განაგებენ სამკურნალო მცენარეულის მოგროვებასა და დამუშავებას; აფთიაქები, საწყობები, საანალიზო ლაბორატორიები და სხვა. 

სამკურნალო მცენარეების მოშენება და წამლების დამზადება საქართველოში უძველესი დროიდან იყო ცნობილი. ქართული ფარმაციის უნიკალური ძეგლებია „უსწორო კარაბადინი“, „წიგნი სააქიმოი“, „სამკურნალო წიგნი – კარაბადინი“ და „იადიგარ დაუდი“. XIX საუკუნეში იწყება ფარმაცევტული დაწესებულებების დაარსება, 1912 წელს საქართველოში 161 აფთიაქი იყო. 1922 წელს თსუ-ის სამკურნალო ფაკულტეტზე შეიქმნა ფარმაცევტული განყოფილება 1932 წელს დაარსდა ფარმაკოქიმიის ინსტიტუტი, ხოლო 1937 წელს თბილისის ფარმაცევტული ინსტიტუტი. 1951 წელს შეიქმნა საქართველოს ფარმაცევტთა სამეცნიერო საზოგადოება. საქართველოში ფარმაციის განვითარების საქმეში დიდი ღვაწლი მიუძღვით ი. ქუთათელაძეს, ნ. მასხულიას, ვ. ჭუმბურიძეს, ე. აბოლს, ვ. შოთაძეს, ა. მშვიდობაძეს და სხვებს.

 ლიტერატურა 


 Asai, T. (1985). Nyokan Tūkai. Tokyo: Kōdan-Sha.
 Pharmacy Consulting Services | McKesson  – A landmark study in hospital pharmacy performance based on an extensive literature review and the collective experience of the Health Systems Pharmacy Executive Alliance.