ზემო მაღარო

ზემო მაღარო — სოფელი საქართველოში, სიღნაღის მუნიციპალიტეტის, მაღაროს ადმინისტრაციულ ერთეულში (კახეთის მხარე). 

მდებარეობს გომბორის ქედის  ჩრდილო-აღმოსავლეთ დაბოლოებაზე, ზღვის დონიდან 950 მ-ზე, სიღნაღიდან 7 კმ-ში. 

ისტორია
ზემო მაღარო მდებარეობს ისტორიულ ქიზიყში. სოფლის ისტორიული სახელია „მაღარო“. ალექსანდრე I დიდის 1441 წლის საბუთის მიხედვით („ახალი სოფელი ავაშენე, ყუარელნი და მაღაროელნი დავასახლე“) მეფეს იქ მოსახლეობა ფშავის მთა მაღაროდან ჩაუსახლებია. 1520 წელს აქ გაიმართა ბრძოლა ქართლის მეფე დავით X-სა და კახთა მეფის მემკვიდრე ლევანს შორის, XVI საუკუნის ბოლოს შეტაკება ქართლის მეფე სიმონ I-სა და კახეთის მეფე ალექსანდრე II-ს შორის, 1643 წელს — ქართლის მეფე როსტომსა და თეიმურაზ I-ს შორის. 1648 წელს როსტომის მიგზავნილმა ყიზილბაშებმა მაღაროში მოკლეს თეიმურაზის ძე დათუნა.      

პლატონ იოსელიანის ცნობით მაღაროში იყო კახეთის მეფე დავით იმამ ყული-ხანის საზაფხულო სასახლე (არსებობდა 1705 წლმდე). XVIII საუკუნეში სოფელი მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა ლეკიანობის წინააღმდეგ ბრძოლაში. სოფელში დაბადებულთა შორის არიან ქართველი მოღვაწეები გაიოზ რექტორი და სოლომონ დოდაშვილი. XIX საუკუნეში სოფლის მოსახლეობის დიდი ნაწილი თავიანთ „კალოებზე“ ჩასახლდა და წარმოქმნა სოფელი ქვემო მაღარო, მაღაროს კი ზემო მაღარო დაერქვა.შაიშმელაშვილი ივ., ქიზიყი, თბ., 1973. — გვ. 103. 2000-იან წლებში, ერთხანს, ორივე სოფელი ადმინისტრაციულად გაერთიანებული იყო მაღაროს სახელით (ასეა 2014 წლის აღწერაშიც). 2017 წელს ზემო მაღაროს მიენიჭა მაღალმთიანი დასახლების სტატუსი. 

სოფლის სამხრეთ განაპირას, მაღარო–სიღნაღის უღელტეხილის თხემის ცენტრალურ ნაწილში არის „ზღუდრის გორაკი“, რომლის სამხრეთ და დასავლეთ კალთებზე ნამოსახლარებია, ხოლო აღმოსავლეთ მხარეს ზღუდრის ნაშთია. ზღუდრის გორაკის თავზე დგას გვიანდელი ფეოდალური ხანის ერთნავიანი ეკლესია — „ზღუდრის წმ. გიორგი“, თხემის ჩრდილოეთ დაქანებაზე შუა საუკუნეების საფორტიფიკაციო ნაგებობა მდგარა (დაუშლიათ 1930 წელს საშენ მასალად), ხოლო ბოდბისხევის გადასახედში — სათავდაცვო კოშკი. სოფელში დგას ასევე XVI საუკუნის ერთნავიანი „სამსაყდრის“ ეკლესია.

დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 224 ადამიანი. 2014 წლის აღწერის დოკუმენტებში ზემო მაღარო და ქვემო მაღარო მოხსენიებულია საერთო სახელწოდებით — მაღარო (მოსახლეობა — 1747 მცხოვრები). 

 აღწერის წელი  მოსახლეობა  კაცი  ქალი 1989  264 2002საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტომი II  224  101  123

ლიტერატურა



სქოლიო

კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სოფლები