ზემო ხოდაშენი

ზემო ხოდაშენი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში (კახეთის მხარე), ზემო ხოდაშნის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: აწყური, ახალდაბა, ზემო ხოდაშენი, ჩაბინაანი, ჩარექაული, ხველიანდრო, ხორხელი).

მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე ალაზნის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 600 მ-ზე, ახმეტიდან 16 კმ-ში, თელავიდან (უახლოესი რკინიგზის საგური) 15 კმ-ში. 
 ისტორია 
სოფლის ძველი სახელწოდებაა ხოდაშენი (ზემო ხოდაშენი მოგვიანებით ეწოდა ქვემო ხოდაშნისგან განსასხვავებლად). იხსენიება XVI-XVIII საუკუნის წერილობით წყაროებში, მ. შ. ვახუშტის ისტორიულ-გეოგრაფიულ თხზულებაში და იოანე ბატონიშვილის „ქართლ-კახეთის აღწერაში“, ასევე სამართლის დოკუმენტურ ძეგლებში. XVII-XVIII საუკუნეებში აქ აღმოსავლეთ საქართველოს მთიელთა რამდენიმე გვარი დასახლდა. 1710-1722 წლებში სოფელი რუსთველის სადროშოში შედიოდა. 1742 წელს ხოდაშნის ციხე მიწისძვრამ დაანგრია. 1759-1781 წლებში სამეფო ხელისუფლებამ ხოდაშენი ათონის ფილეთეოსის მონასტერს შესწირა. წყაროებში იხსენიება ხოდაშნის მამულების გამგებელი ათონიდან მოსული ბერი კოზმანი. 1774 წელს ასპინძის ბრძოლის შემდეგ ხოდაშენში ჩასახლდა ჯავახეთის სოფელ ბარალეთიდან გადმოსული 6 კომლი.

 კულტურული მემკვიდრეობა 

სოფლის შუაგულში ძველი სამონასტრო კომპლექსიდან შემორჩენილია მხოლოდ ხარების ეკლესია, რომელიც ყოფილა კახეთის მეფეების მიერ XVI საუკუნეში ათონის მთაზე აგებული ფილოთეოსის მონასტრის მეტოქი, ასევე შემორჩენილია კოშკი მარნით. ზემო ხოდაშნის მახლობლად მდებარეობს XIX საუკუნის ბოჭორმის დარბაზული ეკლესია, გვიანდელი შუა საუკუნეების ნათლისმცემლის, კვირაცხოვლის, წმ. გიორგის, წამებულის, წმ. მარიამის დარბაზული ეკლესიები და სხვ. 

სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 7–8 კმ-ზე მდებარე დედათა მონასტრის კომპლექსში შედის წმ. ნიკოლოზის ეკლესია, სასახლე, სატრაპეზო, კოშკი–სამრეკლო, საცხოვრებელი ნაგებობები და მარანი. სოფლის სამხრეთით 3–3,5 კმ-ზე მდებარეობს VIII–IX საუკუნეების სამეკლესიიანი ბაზილიკა.

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 868 ადამიანი.

 აღწერის წელი  მოსახლეობა  კაცი  ქალი 1908  194  2002  1144 557 587 2014  868 423 445

იხილეთ აგრეთვე
ზემო ხოდაშნის ბოჭორმის ეკლესია
ზემო ხოდაშნის დედათა მონასტრის კომპლექსი
ზემო ხოდაშნის ეკლესიები
ზემო ხოდაშნის კვირაცხოვლის ეკლესია
ზემო ხოდაშნის ნათლისმცემლის ეკლესია
ზემო ხოდაშნის წმინდა გიორგის ეკლესია
ზემო ხოდაშნის წმინდა მარიამის ეკლესია
ზემო ხოდაშნის წამებულის ეკლესია
ზემო ხოდაშნის ხარების ეკლესია
ტარიელაანთ საყდარი

ლიტერატურა

სქოლიო

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები