ანაფილაქსია

ანაფილაქსია ( და ) — პათოლოგიური პროცესი, რომელიც უვითარდება ადამიანს ან ცხოველს მის ორგანიზმში (კანში, კანქვეშ, კუნთებში, სისხლში) უცხო ცილის – ანტიგენის (ანაფილაქტოგენის) განმეორებით შეყვანისას. ანაფილაქსია ალერგიის თავისებური ფორმაა. ანაფილაქტოგენის თვისება აქვს ზოგიერთ არართულ ორგანულ ნაერთს, მცენარეულ პროდუქტს, ანტიბიოტიკებს და სხვა. სისხლში ანაფილაქტოგენის პირველად მოხვედრა იწვევს სპეციფიური ანტისხეულების გამომუშავებას, შესამჩნევი კლინიკური მოვლენების გარეშე. თუმცა 6–12 დღის შემდეგ ვითარდება ორგანიზმის მომეტებული მგრძნობელობა (სენსიბილიზაცია), რაც შეიძლება მთელი სიცოცხლის მანძილზე დარჩეს. ეს იმას ნიშნავს, რომ იმავე ანაფილაქტოგენის განმეორებით შეყვანა იწვევს სწრაფ (რამდენიმე წამში ან წუთში) ანაფილაქსიურ რეაქციას, რისი ტიპობრივი გამოვლინებაა ანაფილაქსიური შოკი: სისხლის წნევის მკვეთრი დაცემა, აგზნებადობა, რასაც მოჰყვება ცენტრალური ნერვული სისტემის დათრგუნვა, ბრონქოსპაზმი, გულის მუშაობის დარღვევა და სიკვდილი სუნთქვის ცენტრის დამბლის გამო.  

ადამიანის სამკურნალოდ და პროფილაქტიკისათვის უცხო წარმოშობის იმუნური შრატებისა (ანტიდიფთერიული, ანტიტეტანუსური და სხვა) და ანტიბიოტიკების (პენიცილინი და სხვა) განმეორებით გამოყენებისას მოსალოდნელია ანაფილაქსიური შოკის განვითარება. ამიტომ, როცა გამოკითხვით არ ხერხდება იმის დადგენა, მიიღო თუ არა ავადმყოფმა წარსულში ზემოთ დასახელებული საშუალებანი, მიმართავენ სინჯს: კანში შპრიცით შეჰყავთ გამოსაცდელი პრეპარატის ძლიერ მცირე დოზა. დადებითი რეაქციის დროს ვითარდება ადგილობრივი ანაფილაქსია (ართიუსის ფენომენი): კანი შეწითლდება, შეშუპდება, ჩნდება მცირე ზომის სისხლჩაქცევები, არ არის გამორიცხულიკანის ნეკროზიც. 

ანაფილაქსიური შოკის თავიდან ასაცილებლად იყენებენ ანაფილაქსიის ბეზრედკას მეთოდს: პაციენტის კუნთში შეჰყავთ შრატის მცირე დოზა — 0.5-1.0 მლ, განზავებული 3 მლ ფიზიოლოგიურ ხსნარში, ხოლო 1-2 საათის შემდეგ — საჭჯირო დოზა მთლიანად. ეს იწვევს ორგანიზმის ზემგრძნობელობის დაწევას ნორმამდე — დესენსიბილიზაციას. ანაფილაქსიის საწინააღმდეგოდ იყენებენ აგრეთვე ადრენალინს, ეფედრინს, ანტიჰისტამინურ საშუალებებს, ჰორმონულ პრეპარატებსა და სხვა.

ლიტერატურა

კატეგორია:ალერგოლოგია