აპოცენტრი და პერიცენტრი

1 დედამიწა
2 თანამგზავრის ორბიტა
3 დედამიწის თანამგზავრი
4 დედამიწის ეკვატორული ხაზი
5 დედამიწის ბრუნვის ღერძი
6 პერიგეა
7 აპოგეა
8 აფსიდათა ხაზი
პერიცენტრი და აპოცენტრი (ბერძნ. περί პერი — გარშემო, ახლოს, გვერდით; ბერძნ. από აპო — „-დან“, „-გან“ (რთული სიტყვის ნაწილი, გამოხატავს უარყოფას და რაღაცის ნაკლებობას), ლათ. centrum — ცენტრი) — ციური სხეულის ორბიტის უახლოესი და უშორესი წერტილები ცენტრალური სხეულიდან, რომლის გარშემოც ისინი ბრუნავენ.

მზის სისტემის პლანეტების ორბიტაზე პერიცენტრსა და აპოცენტრს უწოდებენ შესაბამისად პერიჰელიუმსა და აფელიუმს (პერიჰელიუმი და აფელიუმი; ბერძნ. ‘ήλιος ჰელიოს — მზე). 
ასევე ფართოდ გამოიყენება ტერმინები პერიგეა და აპოგეა (აგრეთვე პერიგეუმი და აპოგეუმი; ბერძნ. περίγειος — „დედამიწის გვერდით“; ბერძნ. απόγεια — „დედამიწიდან“), რომელთაც დედამიწის ორბიტაზე მთვარესა და ხელოვნურ თანამგზავრის უახლოესა და უშორეს წერტილებს უწოდებენ.

 ფორმულა 
ორბიტაზე პერიაფსიდებსა და აპოაფსიდებს ასტრომექანიკაში ორბიტაზე ცენტრიდან უმოკლესი და უდიდესი მანძილებისთვის გამოიყენება ტერმინები: პერიაფსიდები და აპოაფსიდები ახასიათებთ შემდეგი ფორმულები:
 პერიაფსიდები: მაქსიმალური სიჩქარე  მინიმალურ (პერიაფსიდები) მანძილზე  
 აპოაფსიდები: მინიმალური სიჩქარე  მაქსიმალურ (აპოაფსიდები) მანძილზე  

მაშინ როცა, კეპლერის პლანეტათა მოძრაობის კანონისა და ენერგიის მუდმივობის თანახმად, შემდეგი მონაცემები მოცემულ ორბიტაზე არის მუდმივი:
 განსაზღვრული ფარდობითი იმპულსის მომენტი 
 განსაზღვრული ორბიტალური ენერგია 

სადაც,
  არის უდიდესი მანძილი ელიფსის ცენტრიდან წრეწირამდე
  არის სტანდარტული გრავიტაციის პარამეტრი
  არის ექსცენტრისიტეტი, განსაზღვრული როგორც  

 ტერმინოლოგია 
ჩვეულებრივ გამოიყენება ტერმინები აპოცენტრი და პერიცენტრი, თუმცა ტექნიკური ხმარებისთვის ამჯობინებენ ტერმინებს: აპოაფსიდები და პერიაფსიდები.
 სხეული  უახლოესი წერტილი  უშორესი წერტილი გალაქტიკა  პერიგალაქტიკონი  აპოგალაქტიკონი ვარსკვლავი  პერიასტრი  აპოასტრი შავი ხვრელი  პერიმელასმა/პერიბოთრა/პერინიგრიკონი  აპომელასმა/აპობოთრა/აპონიგრიკონი მზე  პერიჰელიუმი  აფელიუმი მერკური  პერიჰერმიონი  აპოჰერმიონი ვენერა  პერიცითერიონი/პერიცითერეანი/პერიკრიტიონი  აპოცითერიონი/აპოცითერეანი/აპოკრიტიონი დედამიწა  პერიგეა/პერიგეუმი  აპოგეა/აპოგეუმი მთვარე  პერისელენიუმი/პერიცინთიონი/პერილუნე  აპოსელენიუმი/აპოცინთიონი/აპოლუნე მარსი  პერიარეიონი  აპოარეიონი იუპიტერი  პერიზენე/პერიიოვი  აპოზენე/აპოიოვი სატურნი  პერიკრონე/პერისატურნიუმი  აპოკრონე/აპოსატურნიუმი ურანი  პერიურანიონი  აპოურანიონი ნეპტუნი  პერიპოსეიდიონი  აპოპოსეიდიონი პლუტონი  პერიჰადიონი  აპოჰადიონი

 დედამიწის პერიჰელიუმი და აფელიუმი 
მინი|220პქ|პერიჰელიუმის მაგალითი
მინი|220პქ|აფელიუმის მაგალითი
დედამიწა მზეს ყველაზე მეტად იანვრის დასაწყისში უახლოვდება, ივლისის დასაწყისში — შორდება. პერიჰელიუმს, აფელიუმსა და დედამიწის სეზონებს შორის კავშირი იცვლება 21 000 წლიან ციკლში. ეს ანომალიური პროცესი იწვევს კლიმატის პერიოდულ ცვლილებას (იხ. მილანკოვიჩის ციკლები).

ამ მოვლენის სამომავლო თარიღი და საათი მოცემულია შემდეგ გრაფაში: 
 წელი  პერიჰელიუმი  აფელიუმი 2007                       3 იანვარი 20Z   7 ივლისი 00Z    2008                      3 იანვარი 00Z   4 ივლისი 08Z    2009                        4 იანვარი 15Z    4 ივლისი 02Z    2010                        3 იანვარი 00Z6 ივლისი 11Z2011                        3 იანვარი 19Z4 ივლისი 15Z2012                        5 იანვარი 00Z5 ივლისი 03Z2013                2 იანვარი 05Z 5 ივლისი 15Z2014   4 იანვარი 12Z4 ივლისი 00Z2015                      4 იანვარი 07Z6 ივლისი 19Z2016                      2 იანვარი 23Z4 ივლისი 16Z

 სქოლიო 

კატეგორია:ასტრონომია
კატეგორია:ციური მექანიკა