ზემო ხალაწანი

ზემო ხალაწანი — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტის ხალაწანის ადმინისტრაციულ ერთეულში (კახეთის მხარე).

მდებარეობს პანკისის ხეობაში, მდინარე ალაზნის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 760 მ-ზე, ახმეტიდან 25 კმ-ში. მინიჭებული აქვს მაღალმთიანი დასახლების სტატუსი.საქართველოს მთავრობის დადგენილება მაღალმთიან დასახლებათა ნუსხის დამტკიცების შესახებ, №671, 2015 წლის 30 დეკემბერი.

 ისტორია 
ზემო ხალაწნის ტერიტორიაზე ადამიანის ცხოვრების კვალი ბრინჯაოს ხანაში დასტურდება. სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით დაზიანებულ ორმოსამარხში შემთხვევით აღმოჩნდა ძვ. წ. II-I ათასწლეულთა მიჯნის ბრინჯაოს სატევარი.ფიცხელაური კ., აღმოსავლეთ საქართველოს ტომთა ისტორიის ძირითადი პრობლემები (ძვ. წ. XV–VII სს.). თბ., 1973. — გვ. 73. 

XVIII საუკუნის აღწერების დოკუმენტებში, ასევე ვახუშტი ბატონიშვილის „აღწერა სამეფოსა საქართველოსაზე“ თანდართულ სოფლების სიაში და იოანე ბატონიშვილის „ქართლ-კახეთის აღწერაში“ პანკისის ხეობის სოფლებს შორის დასახელებულია ნაპანკისევი და ხალაწანი. ამასთან, ნაპანკისევი ვახუშტის რუკაზე დღევანდელი ზემო ხალაწნის ტერიტორიაზე არის აღნიშნული. XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე აქ თიანეთის სოფელ ალოტიდან გადმოსახლდნენ ქართველი მთიელები, ძირითადად გოდერძაულთ თემის ფშავლები. XX საუკუნის განმავლობაში სოფლის მოსახლეობა ძირითადად მონოეთნიკური (ქართული) იყო. 1990-იანი წლებიდან ზემო ხალაწანში პანკისელმა ქისტებმაც დაიწყეს დასახლება და ამჟამად იქ უკვე ეთნიკურად შერეული მოსახლეობაა.მამისიმედიშვილი ხ., პანკისი: წარსული და თანამედროვეობა. თბ., 2008. — გვ. 76, 190, 193.

 კულტურული მემკვიდრეობა 
ზემო ხალაწნის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, მთის ფერდობზე დგას ადრინდელი შუა საუკუნეების დარბაზული ეკლესია „ბზიანა“. ასევე მაღლობზე დგას XVI საუკუნის დარბაზული ეკლესია „გმირი“. სოფლის ჩრდილოეთით, ადგილ ღამურაანზე შემორჩენილია გვიანდელი შუა საუკუნეების ღვთისმშობლის ეკლესიის კომპლექსი (დიდი და მცირე ეკლესიები). ზემო ხალაწანსა და მის შემოგარენში დგას 3 თავდაცვითი კოშკი: ე. წ. ფათალიანთ და გვერდმოშლილთ კოშკები და კვირიას ციხე-სახლი. 

დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 89 ადამიანი.

 აღწერის წელი  მოსახლეობა  კაცი  ქალი 2002 125 59 66 2014  89 43 46

ლიტერატურა

სქოლიო

კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები