სალმან რუშდი

აჰმედ სალმან რუშდი (, , ; დ. 19 ივნისი, 1947) — ინდური წარმოშობის ბრიტანელ-ამერიკელი რომანისტი და ესეისტი. პირველი წარმატება რუშდის მეორე რომანმა „შუაღამის შვილები“ (1981) მოუტანა, რომელმაც ბუკერის პრემია მიიღო და პრემიის ისტორიაში საუკეთესო გამარჯვებულად ორჯერ დასახელდა. მწერლის შემოქმედება, რომელიც მაგიურ რეალიზმსა და ისტორიულ პროზას აერთიანებს, აღმოსავლურ და დასავლურ ცივილიზაციებს შორის მიგრაციაზე, კავშირების გაბმაზე და მათ რღვევაზე მოგვითხრობს. მისი ნაწარმოებების უმრავლესობაში მოქმედება ინდოეთის სუბკონტინენტზე ვითარდება. 

მწერლის მეოთხე რომანი „ეშმაკეული აიები“ (1988) მრავალი ქვეყნის მუსლიმთა რისხვის საგანი გახდა. აიათოლა რუჰოლა ხომეინის მიერ მასზე ფატვას (სიკვდილის განაჩენის) გამოტანის გამო მომდევნო რამდენიმე წელი მას მალვაში ცხოვრებამ მოუწია და მხოლოდ შიგადაშიგ ჩნდებოდა საზოგადოებაში.

1983 წელს რუშდი ლიტერატურის სამეფო საზოგადოების წევრი გახდა. 1999 წელს მან საფრანგეთის მთავრობისგან ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენი მიიღო."Rushdie to Receive Top Literary Award ." Chicago Tribune. 7 January 1999. Retrieved 26 March 2012. 2007 წელს მწერალს ელისაბედ II-ისგან ლიტერატურაში შეტანილი წვლილისთვის რაინდის წოდება მიენიჭა."Birthday Honours List – United Kingdom." The London Gazette 58358(1):B1. 16 June 2007. Retrieved 26 March 2012. . 2009 წელს ჟურნალი The Times-ის სიაში „50 საუკეთესო ბრიტანელი ავტორი 1945 წლიდან“ რუშდი ოცდამეათე ადგილზე დასახელდა."The 50 Greatest British Writers Since 1945". The Times, 5 January 2008. Retrieved 1 January 2010. Subscription required.

2000 წლიდან ავტორი აშშ-ში ცხოვრობს. გარკვეული პერიოდის მანძილზე იგი ემორის უნივერსიტეტში ასწავლიდა. 2015 წელს ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის არტურ ლ. კარტერის ჟურნალისტიკის ინსტიტუტმა მას გამორჩეული მწერლის სტატუსი მიანიჭა. რუშდი ამერიკის ხელოვნებისა და ლიტერატურის აკადემიის წევრი გახდა. 2012 წელს მან გამოაქვეყნა მემუარი „ჯოზეფ ანტონი“, რომელშიც იგი იხსენებს თავისი ცხოვრების იმ პერიოდს, როცა „ეშმაკეული აიების“ გამო ფატვა გამოუცხადეს. 

2022 წლის აგვისტოში, ნიუ-იორკის შტატში საჯარო ლექციის ჩატარებისას რუშდის სცენაზე თავს დაესხნენ. პირველადი მონაცემებით მწერალი დაჭრეს, ხოლო თავდამსხმელი დააკავეს.
ბიოგრაფია
ადრეული ცხოვრება
დაიბადა ბრიტანეთის ინდოეთის ქალაქ ბომბეიში. მის მამას, ანის აჰმედ რუშდს, კემბრიჯში იურიდიული განათლება ჰქონდა მიღებული, მოგვიანებით კი ბიზნესმენი გახდა. 2012 წლის მემუარში მწერალი იხსნებს, რომ მამამისმა გვარი რუშდი ავეროესის პატივსაცემად აიღო.

რუშდი ბომბეიში გაიზარდა და საშუალო განათლებასაც იქ იღებდა. იგი ლონდონში გადავიდა, სადაც სწავლა რაგბის სკოლაში განაგრძო, შემდეგ კი კემბრიჯის უნივერსიტეტის სამეფო კოლეჯში ჩაირიცხა, რომელიც ისტორიაში ხელოვნების მაგისტრის ხარისხით დაამთავრა. კემბრიჯში სწავლის დასრულების შემდეგ რუშდი ხანმოკლე დროით თავის ოჯახთან ერთად პაკისტანში ცხოვრობდა, შემდეგ კი დიდ ბრიტანეთში გადავიდა მუდმივად საცხოვრებლად. 

 ბიბლიოგრაფია 

რომანები

 „გრიმუსი“ / Grimus (1975)
 „შუაღამის შვილები“ / Midnight’s Children (1981)
 „სირცხვილი“ / Shame (1983)
 „ეშმაკეული აიები“ / The Satanic Verses (1988)
 „ჰარუნი და ისტორიების ზღვა“ / Haroun and the Sea of Stories (1990)
 „მავრის ბოლო ოხვრა“ / The Moor’s Last Sigh (1995)
 „მიწა მის ფეხთქვეშ“ / The ground beneath her feet (1999)
 „მძვინვარება“ / Fury (2001)
 „კლოუნი შალიმარი“ / Shalimar the Clown (2005)
 „ფლორენციელი ჯადოქარი“ / The Enchantress of Florence (2008)
 „ორი წელი, რვა თვე და 28 ღამე“ / Two Years Eight Months and Twenty-Eight Nights (2015)

მოთხრობების კრებულები

 „აღმოსავლეთი, დასავლეთი“ / East, West (1994) (მოთხრობები)

პუბლიცისტიკა

 „აღმოსავლეთის ციალი“/ The East is Blue (2004) (ესსეისტიკა)
 „იაგუარის ღიმილი: ნიკარაგუული დღიური“ / The Jaguar Smile: A Nicaraguan Journey (1987)
 „გამოგონილი სამშობლო: ესსე და კრიტიკა“ / Imaginary Homelands: Essays and Criticism, 1981—1991 (1992) (ესსეისტიკა)
 „ამ ზღვარის გადაკვეთა: ესსეების კრებული“ / Step Across This Line: Collected Nonfiction 1992—2002 (2002)

სქოლიო

კატეგორია:ინდოელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:ბუკერის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ისლამის კრიტიკოსები
კატეგორია:XX საუკუნის ათეისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ათეისტები
კატეგორია:სალმან რუშდი
კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი რომანისტები
კატეგორია:ისლამის ამერიკელი კრიტიკოსები
კატეგორია:ინგლისელი ათეისტები
კატეგორია:ინგლისელი ფემინისტები
კატეგორია:ინგლისელი მემუარისტები
კატეგორია:ისლამის ბრიტანელი კრიტიკოსები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ნატურალიზებული მოქალაქეები
კატეგორია:მუმბაელი მწერლები
კატეგორია:პოსტკოლონიური ლიტერატურა
კატეგორია:პოსტმოდერნისტი მწერლები
კატეგორია:ათეიზმი გაერთიანებულ სამეფოში
კატეგორია:მამაკაცი ფემინისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ინდოელი ესეისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ინდოელი ესეისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ინდოელი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ინდოელი რომანისტები
კატეგორია:რელიგიის კრიტიკოსები
კატეგორია:ინდოელი ტელესცენარისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ინდოელი დრამატურგები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:ინგლისელი ჰუმანისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები