საქალაქთაშორისო ბაზრობათა თასი

საქალაქთაშორისო ბაზრობათა თასი () — ყოველწლიური საფეხბურთო ტურნირი ევროპის ქვეყნების კლუბებს შორის 1955–1971 წლებში. 1971 წელს ტურნირი უეფას თასმა შეცვალა.

ტურნირის ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბია „ბარსელონა“, რომელმაც 3-ჯერ მოიგო ტიტული. სულ, საქალაქთაშორისო ბაზრობათა თასი 9 სხვადასხვა კლუბს აქვს მოგებული. გათამაშების უკანასკნელი გამარჯვებულია ინგლისური „ლიდზ იუნაიტედი“.

 ისტორია 
ტურნირის დაარსების იდეა სამ ადამიანს — შვეიცარიელ ერნსტ ტომენს, იტალიელ ოტორინო ბარაზის და ინგლისელ სერ სტენლი როუზს ეკუთვნის. 1955 წლის 18 აპრილს ეს სამი პატივცემული ჩინოსანი ბაზელის შორიახლოს მდებარე რაიფელდენში შეიკრიბა და ტურნირის დაარსება გადაწყვიტა. შეჯიბრი იმ დიდი ქალაქების გუნდებს შორის გაიმართებოდა, სადაც იმ დროისთვის დიდი ბაზრობები ტარდებოდა. ასეთი ქალაქები მალე შეირჩა. ეს პატივი 12 ქალაქს - ბარსელონას, ბაზელს, ბირმინგემს, ვენას, ზაგრებს, კიოლნს, კოპენჰაგენს, ლოზანას, ლაიფციგს, ლონდონს, მილანსა და ფრანკფურტს ხვდა წილად. ამ შეჯიბრის გამართვით, ტურნირის ორგანიზატორებს ორი კურდღლის დაჭერა სურდათ: ერთი მხრივ ისინი ფეხბურთს გაუწევდნენ პოპულარიზაციას, მეორე მხრივ კი ბაზრობაზე ხალხს მიიზიდავდნენ, გააფართოვებდნენ ტურიზმის ინფრასტრუქტურას და დიდ ფინანსურ მოგებასაც ნახავდნენ.ჟურნალი ”ფეხბურთი”. #19(325), 2005 წელი. გვ.14;

შეჯიბრი-კონკურსი თავდაპირველად მხოლოდ იმ გუნდებისთვის იყო გახსნილი, რომელთა ქალაქებში სავაჭრო ბაზრობები ტარდებოდა და რა ადგილი ეჭირათ ამ გუნდებს მათ ეროვნული ლიგებში მნიშვნელობა არ ჰქონდა. ადრეულ კონკურსებში ასევე მოქმედებდა წესი "ერთი ქალაქი - ერთი გუნდი". 1968 წლიდან მას ხშირად უწოდებდნენ "დამწევთა თასს" და მასში შედიოდნენ გუნდები, რომლებსაც ლიგაში მაღალი პოზიცია ეჭირათ.

ბაზრობათა თასის პირველი გათამაშება მთელი სამი წელი გაგრძელდა და ბარსელონას ნაკრების (ბარსელონას 10 და ესპანიოლის 1 ფეხბურთელი) გამარჯვებით დასრულდა. ასეთი გაწელილი სეზონი იმით იყო განპირობებული, რომ ორგანიზატორებს, იმ დღეებში როდესაც ბაზრობა არ იმართებოდა, მატჩების ორგანიზაცია უჭირდათ. მიუხედავად იმისა, რომ ტურნირში მონაწილეობის უფლება 12 ქალაქის გუნდს ჰქონდა, 1955–58 წლებში გათამაშებაში მხოლოდ 10 ნაკრები იღებდა მონაწილეობას და მათ ერთმანეთში სულ 23 მატჩი გამართეს. ფინალში კატალონიელებმა ლონდონის ნაკრები დაამარცხეს.

მომავალი სეზონი ერთი წლით ნაკლებ დროში ჩატარდა. 1958–60 წლების ბაზრობათა თასის გათამაშებაში უკვე 16 გუნდი მონაწილეობდა. ტურნირისადმი ინტერესი დღითი დღე იზრდებოდა. შეჯიბრის ორგანიზატორებმა სულ მალე ახალი წესი შემოიღეს, რომლის თანახმადაც, ბაზრობათა თასზე ერთი ქვეყნიდან მხოლოდ ოთხი გუნდის დაშვება შეიძლებოდა. კიდევ ერთ წელიწადში გუნდების რაოდენობა 32-მდე გაიზარდა, ხუთი წლის შემდეგ ბაზრობათა თასისთვის უკვე 48 გუნდი იბრძოდა, ხოლო 1969–70 წლების სეზონში მათი რაოდენობა 64-მდე გაიზარდა. დღესდღეობით უეფას თასზე 100-ზე მეტი კლუბი გამოდის რაც რეკორდია ნებისმიერი საფეხბურთო თუ არასაფეხბურთო ტურნირისათვის.

გათამაშების პირველ წლებში ტურნირზე ესპანური კლუბები დომინირებდნენ. უეფა-ს ჩემპიონთა თასზე განცდილი წარუმატებლობების შემდეგ, ბარსელონა სრული სერიოზულობით მოეკიდა აღნიშნულ შეჯიბრს და პირველობაც სამჯერ მოიპოვა. კატალონიელებს ოდნავ ჩამორჩნენ ვალენსიელები, რომლებმაც ტიტული ორჯერ მოიგეს. სამხრეთული კლუბების ჰეგემონიას ბოლო ლიდზ იუნაიტედმა მოუღო და პირველი ჩრდილოური გუნდი გახდა რომელმაც ოქროს მედლები მოიპოვა. ეს 1968 წელს მოხდა. სწორედ მაშინ დაიწყო ინგლისური კლუბების ჰეგემონია.

1971 წელს ეს შეჯიბრი უეფას თასმა შეცვალა. 1971 წლის 22 სექტემბერს გაიმართა შეხვედრა ტურნირის პირველ და უკანასკნელ გამარჯვებულებს შორის – ბარსელონა ლიდზ იუნაიტედის წინააღმდეგ. მატჩის გამარჯვებული სამუდამოდ დაისაკუთრებდა ტურნირის ორიგინალ თასს. შეხვედრა ესპანური კლუბის გამარჯვებით დასრულდა ანგარიშით 2–1.

 ფინალები 

სეზონიქვეყანაგამარჯვებულიანგარიშიდამარცხებულიქვეყანა1955–58ბარსელონა (1)2–2; 6–0ლონდონის ნაკრები1958–60ბარსელონა (2)0–0; 4–1ბირმინგემ სიტი1960–61რომა (1)2–2; 2–0ბირმინგემ სიტი1961–62ვალენსია (1)6–2; 1–1ბარსელონა1962–63ვალენსია (2)2–1; 2–0დინამო ზაგრები1963–64რეალ სარაგოსა (1)2–1ვალენსია1964–65ფერენცვაროში (1)1–0იუვენტუსი1965–66ბარსელონა (3)0–1; 4–2 დ.დ.რეალ სარაგოსა1966–67დინამო ზაგრები (1)2–0; 0–0ლიდზ იუნაიტედი1967–68ლიდზ იუნაიტედი (1)1–0; 0–0ფერენცვაროში1968–69ნიუკასლ იუნაიტედი (1)3–0; 3–2უიპეშტი1969–70არსენალი (1)1–3; 3–0ანდერლეხტი1970–71ლიდზ იუნაიტედი (2)2–2; 1–1იუვენტუსი

 სტატისტიკა და რეკორდები 

 კლუბების მიხედვით 
კლუბიგამარჯვებულიდამარცხებულიგამარჯვებულიდამარცხებული ბარსელონა311958, 1960, 19661962 ვალენსია211962, 19631964 ლიდზ იუნაიტედი211968, 19711967 რეალ სარაგოსა1119641966 ფერენცვაროში1119651968 დინამო ზაგრები1119671963 რომა101961 ნიუკასლ იუნაიტედი101969 არსენალი101970 ბირმინგემ სიტი021960, 1961 იუვენტუსი021965, 1971 ლონდონის ნაკრები011958 უიპეშტი011969 ანდერლეხტი011970

 ქვეყნების მიხედვით 

ქვეყნების მიხედვით ყველაზე მეტი გამარჯვებული ესპანეთს ჰყავს. ესპანურმა გუნდებმა 6-ჯერ მოახერხეს საქალაქთაშორისო ბაზრობათა თასის აღება და 3-ჯერ ფინალში გასულები დამარცხდნენ. სულ 5 ქვეყნის გუნდებმა მოახერხეს საქალაქთაშორისო ბაზრობათა თასის მოპოვება.

ქვეყანაგამარჯვებულიფინალისტი634412121101

გამარჯვებული მწვრთნელები
 სეზონი  გამარჯვებული  კლუბი1955–58 დომენეკ ბალმანია ბარსელონა1958–60 ელენიო ერერა ბარსელონა1960–61 ლუის კარნილიარომა1961–62 ალეხანდრო სკოპელი ვალენსია1962–63 ალეხანდრო სკოპელი  ვალენსია1963–64 ანტონი რამალიეტსი რეალ სარაგოსა1964–65 იოჟეფ მესაროში ფერენცვაროში1965–66 როკე ოლსენი ბარსელონა1966–67 ივიცა ხორვატი დინამო ზაგრები1967–68 დონ რევი ლიდზ იუნაიტედი1968–69 ჯო ჰარვი ნიუკასლ იუნაიტედი1969–70 ბერტი მი არსენალი1970–71 დონ რევი  ლიდზ იუნაიტედი

 ყველაზე ტიტულოვანი მწვრთნელები 
მწვრთნელიჩემპიონისეზონები ალეხანდრო სკოპელი21961–62, 1962–63 დონ რევი1967–68, 1970–71

 ეროვნების მიხედვით 
მოცემულია მწვრთნელთა ტიტულების რაოდენობა მათი ეროვნების მიხედვით.

მწვრთნელის ეროვნებატიტულები54211

 იხილეთ აგრეთვე 
 უეფა-ს ევროპა ლიგა

 რესურსები ინტერნეტში 
 Fairs' Cup

 სქოლიო 

კატეგორია:საქალაქთაშორისო ბაზრობათა თასი
კატეგორია:საფეხბურთო ტურნირები