ვენეროლოგია

ვენეროლოგია (, ნათ. ბრ.  და ...ლოგია) — მედიცინის დარგი, შეისწავლის ვენერულ დაავადებებს, მათ ეტიოლოგიას, კლინიკას, მკურნალობას და პროფილაქტიკას. ვენეროლოგია იყენებს კლინიკურ, სტატისტიკურ და ლაბორატორიულ-ექსპერტიზულ (ბაქტერიოსკოპულ, მიკრობიოლოგიურ, სეროლოგიურ, ჰისტოლოგიურ, იმუნობიოლოგიურ და სხვა) მეთოდებს. 

დამოუკიდებელ დისციპლინად ვენეროლოგია XV საუკუნის ბოლოს იქცა, როდესაც ევროპაში დაიწყო ათაშანგის პანდემია (ქრისტეფორე კოლუმბის ექსპედიციის ამერიკიდან დაბრუნების შემდეგ). ვენერული დაავადებები – ათაშანგი, გონორეა და რბილი შანკრი — დიდხანს ერთ და იმავე დაავადებად ითვლებოდა, თუმცა ფ. ბალფური (1767), ბ. ბელი (1793) და ი. ტოდი (1794) ათაშანგს და გონორეას სხვადასხვა დაავადებად მიიჩნევდნენ. XIX საუკუნის I ნახევარში ფ. რიკორმა საფუძველი ჩაუყარა ვენეროლოგთა ფრანგულ სკოლას. მან 1838 წელს ათაშანგისა და გონორეის სხვადასხვაობის დასამტკიცებლად ადამიანებზე ბარბაროსული ცდები ჩაატარა (ხელოვნურად დაასნებოვნა 600 ადამიანი ათაშანგით და 800 გონორეით). 1879 წელს ბრესლაუს ვენეროლოგების სკოლის ფუძემდებელმა ა. ნაისერმა გონორეის გამომწვევი მიკრობი – გონოკოკი აღმოაჩინა, რითაც საბოლოოდ დაამტკიცა რომ გონორეა ცალკე დაავადებაა. 1885 წელს იტალიელმა ექიმმა პ. ფერარიმ რბილი შანკრით დაავადებულის გამონაყოფში იპოვა სტრეპტობაცილა, 1887 წელს კი რუსმა მეცნიერმა ო. პეტერსენმა ექსპერიმენტულად დაამტკიცა, რომ სტრეპტობაცილა რბილი შანკრის გამომწვევია. 1905 წელს გერმანელმა მეცნიერებმა ფ. შაუდინმა და ე. ჰოფმანმა ათაშანგის გამომწვევი მკრთალი ტრეპონემა აღმოაჩინეს. 1906 წელს ა. ვასერმანმა ათაშანგის სადიაგნოსტიკო სეროლოგიური რეაქცია შემოიღო. 1909 წელს პ. ერლიხმა ს. ჰატასთან ერთად შექმნა ათაშანგის სამკურნ. პრეპარატი – სალვარსანი საზარდულის ჟლიმფოგრანულომატოზი ანუ მეოთხე ვენერული დაავადება 1913 წელს ცალკე ნოზოლოგიურ ერთეულად გამოყვეს და აღწერეს ფრანგმა ექიმებმა მ. დიურანმა, ი. ნიკოლამ და მ. ფავრიმ. XX საუკუნის 30-იან წლებში ვენერულ დაავადებათა სამკურნალოდ დაიწყეს სულფანილამიდური პრეპარატების ხოლო 1944 წლიდან ანტიბიოტიკების გამოყენება. რუსეთში ვენეროლოგიის მეცნიერებათა სკოლის შექმნაში დიდი ღვაწლი მიუძღვის პეტერბურგის სამედიცინო ქირურგიულ აკადემიასთან სიფილიდოლოგიის კათედრის დამაარსებელს ბ. ტარნოვსკის. მისივე ხელმძღვანელობით 1885 წელს პეტერბურგში ჩამოყალიბდა რუსეთში პირველი ვენეროლოგთა საზოგადოება. მოსკოვის ვენეროლოგიური სკოლის შემქმნელი და დერმატო-ვენეროლოგთა სამეცნიერო საზოგადოების დამაარსებელია ა. პოსპელოვი. 1921 წელს მოსკოვში შეიქმნა სახელმწიფო ვენეროლოგიური ინსტიტუტი. 

ლიტერატურა