ქოქოსის კუნძულები

ქოქოსის (კილინგი) კუნძულები (, , ) — მარჯნის მცირე ზომის კუნძულთა ჯგუფი (27 კუნძული) ინდოეთის ოკეანეში (სამხრეთის განედი 12°05' და აღმოსავლეთის გრძედი 96°53'). ფართობი დაახლოებით 14 კმ², მოსახლეობა 2021 წლის აღწერის მონაცემებით — 593 ადამიანი. მათ შორის დაახლოებით 80 % მალაელია. ადმინისტრაციული ცენტრია — სოფელი ვესტ-აილენდი, რომელიც მდებარეობს დასავლეთ კუნძულზე (West Island). ოფიციალური ენაა — ინგლისური. 65 პროცენტი მოსახლეობისა მუსულმანია. ყველა ეს კუნძულები ადმინისტრაციულად წარმოადგენს ავსტრალიის გარე ტერიტორიას.

 გეოგრაფია 
მარჯნის წარმოშობის არქიპელაგი. შედგება სამხრეთი ნაწილისა და ცალკე ჩრდილოეთით მდებარე 25 კმ-ით დაშორებულ ერთადერთ დაუსახლებელ კუნძულ ჩრდილოეთ კილინგისაგან. ყველაზე მაქსიმალური წერტილია — 5 მ.

კლიმატი ნესტიანი ტროპიკული, ციკლონების სეზონია ოქტომბრიდან აპრილამდე.

სასმელი წყლის რესურსები ცოტაა, წვიმის წყალი გროვდება ბუნებრივ მიწისქვეშა რეზერვუარებში.

ჩრდილოეთ კილინგის ფართობია — დაახლოებით 1,2 კმ², ლაგუნის — დაახლოებით 0,5 კმ². ატოლი პრაქტიკულად მთლიანად კეტავს ლაგუნას ოკეანისაგან.

სამხრეთ კილინგის კუნძულები შედგება 26 პატარა კუნძულებისაგან, რომელთაგანაც მუდმივად დასახლებულია მხოლოდ ორი კუნძული — ვესტ-აილენდი და ჰოუმი. სამხრეთ კილინგის კუნძულების საერთო ფართობია — 13,1 კმ².

№ კუნძული(ქართ.)კუნძული(მალ.)კუნძული(ინგლ.)ფართობი,კმ² 1  ჰორსბურგი  Pulau Luar  Horsburgh Island  1,04 2  დირექშენი  Pulau Tikus  Direction Island  0,34 3  უორქჰაუსი  Pulau Pasir  Workhouse Island  <0,01 4  პრისონი  Pulau Beras  Prison Island  0,02 5  უეპლასის კუნძულები  Pulau Gangsa  Woeplace Islets  <0,01 6  ჰოუმი  Pulau Selma  Home Island  0,95 7  სკაევოლა  Pulau Ampang Kechil  Scaevola Islet  <0,01 8  კანუი  Pulau Ampang  Canui Island  0,06 9  ამპანგ-მინორი  Pulau Wa-idas  Ampang Minor  0,02 10  გოლდუოტერი  Pulau Blekok  Goldwater Island  0,03 11  ტორნი  Pulau Kembang  Thorn Island 0,04 12  გუსბერი  Pulau Cheplok  Gooseberry Island  <0,01 13  მაისერი  Pulau Pandan Misery Island  0,24 14  გოატი  Pulau Siput  Goat Island  0,10 15  მიდლ-მისიონი  Pulau Jambatan  Middle Mission Isle  <0,01 16  სამხრეთ გოატი  Pulau Labu  South Goat Island  0,04 17  სამხრეთი კუნძული  Pulau Atas  South Island  3,63 18  ჩრდილოეთ გოატი  Pulau Kelapa Satu  North Goat Island  0,02 19  ისტ-კეი  Pulau Blan  East Cay  0,03 20  ბურიალი  Pulau Blan Madar  Burial Island  0,03 21  ვესტ-კეი  Pulau Maria  West Cay  0,01 22  კილინგჰემ-ჰორნი  Pulau Kambling  Keelingham Horn Island  <0,01 23  ვესტ-აილენდი  Pulau Panjang  West Island  6,23 24  ტარტლი  Pulau Wak Bangka  Turtle Island  0,22     სულ         13,1

 ისტორია 
კუნძულები აღმოაჩინა ინგლისელმა კაპიტანმა უილიამ კილინგმა 1609 წელს.

1825 წლის 6 დეკემბერს კუნძულებზე იმყოფებოდა ბრიტანელი კაპიტანი ჯონ კლუნიზ-როსი. 1827 წლის 27 თებერვალს მან სამხრეთ კუნძულზე დააარსა დასახლება, ხოლო 1831 წელს — იგი დაეუფლა ყველა კუნძულს, გამოაცხადა რა ისინი კლუნიზ-როსის ოჯახის ფეოდალურ საკუთრებად. 1857 წელს დიდმა ბრიტანეთმა მოახდინა მათი ანექსირება, ხოლო 1878 წელს გადასცა ცეილონის გუბერნატორს მმართველობაში. 1886 წლის 7 ივლისს დედოფალმა ვიქტორიამ კუნძულები გადასცა კლუნიზ-როსის ოჯახს უვადო მფლობელობაში. 1886 წელს მიაკუთვნეს კოლონია სტრეიტს სეტლმენტსს, რომელსაც შემდგომში მიუერთეს შობის კუნძულიც. სტრეიტს სეტლმენტსზე დაქვემდებარება იყო ფორმალური, ფაქტობრივად კლუნიზ-როსის ოჯახი მართავდა კუნძულებს თავისი შეხედულებისამებრ და 1887 წლიდან 1978 წლამდე გამოსცემდა საკუთარ ვალუტას — ქოქოსის კუნძულების რუპიას.

1955 წლის 23 ნოემბერს მმართველობაში გადაეცა ავსტრალიას. 1978 წლის 1 სექტემბერს ავსტრალიის მთავრობამ გამოისყიდა კლუნიზ-როსის ოჯახის შთამომავლისაგან პრაქტიკულად ყველა მიწა, ხოლო დანარჩენი გამოსყიდულ იქნა 1986 წელს. 1984 წლის 6 აპრილს ჩატარდა რეფერენდუმი კუნძულების თვითგამორკვევის შესახებ. მონაწილეთა უმრავლესობამ მხარი დაუჭირა ავსტრალიასთან კავშირის შენარჩუნებასCocos Islands.

 ეკონომიკა 
ყველაზე დიდ კუნძულზე — ვესტ-აილენდზე — მდებარეობს აეროპორტი (ემსახურება ტრასას ავსტრალია — ევროპა) და ცხოვრობს მოსახლეობის უმრავლესობა. მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობაა — აეროპორტის მომსახურება, ქოქოსის პალმის მოპოვება და კოპრის წარმოება. ბოლო დროს ვითარდება ტურიზმი.

სქოლიო

 ლიტერატურა 

 ქსე, ტ. 10, გვ. 552, თბ., 1986

კატეგორია:ქოქოსის კუნძულები
კატეგორია:ავსტრალიის კუნძულები
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:არქიპელაგები
კატეგორია:ქვეყნები ანბანის მიხედვით