ზურაბ საკანდელიძე

ზურაბ ალექსანდრეს ძე საკანდელიძე (დ. 9 აგვისტო, 1945, ქუთაისი, საქართველოს სსრ — გ. 25 იანვარი, 2004, თბილისი, საქართველო) — ქართველი  და საბჭოთა კალათბურთელი და კალათბურთის მწვრთნელი. იცავდა თბილისის „დინამოსა“ და საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების ღირსებას.

ქართველი კალათბურთელებიდან ოლიმპიური ჩემპიონის ტიტულს მხოლოდ ზურაბ საკანდელიძე და მიხეილ ქორქია ფლობენ. 1967 წელს, ჰელსინკში (ფინეთი) გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე ზურაბ საკანდელიძე საუკეთესო მცველად აღიარეს და ტურნირის სიმბოლურ ნაკრებში დაასახელეს. 1979–1983 წლებში საკალათბურთო კლუბ თბილისის „დინამოს“ მთავარი მწვრთნელი იყო. 

 ხსოვნა 
2006 წლიდან საქართველოს კალათბურთის ეროვნული ფედერაცია ყოველწლიურად ატარებს ოლიმპიური ჩემპიონების — ზურაბ საკანდელიძის და მიხეილ ქორქიას სახელობის ტურნირს.

2011 წელს, სერიაში „ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები“ (პროექტის ავტორი და მთავარი რედაქტორი ელგუჯა ბერიშვილი) გამოიცა დავით ჭელიძის წიგნი „ზურაბ საკანდელიძე“. გამოიცა ზურაბ ჯავახაძის წიგნი „ოქროზე ძვირფასი ზურაბ საკანდელიძე — ოლიმპიური სინჯის ოქროს მედალოსანი“ და მოეწყო ფოტოგამოფენა. 

2017 წელს გადაღებულ რუსულ მხატვრულ ფილმში „მოძრაობა ზემოთ“, რომელიც სსრ კავშირის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრების მიერ მიუნხენის ოლიმპიადაზე გამარჯვებას ეძღვნება, ზურაბ საკანდელიძის როლი ირაკლი მიქავამ შეასრულა.«Движе́ние вверх» — российская спортивная драма 2017 года режиссёра Антона Мегердичева. Фильм создан по мотивам реальных событий и повествует о победе сборной СССР над сборной США в финальном матче мужского баскетбольного турнира XX летних Олимпийских игр в Мюнхене (ФРГ) в ночь с 9 на 10 сентября 1972 года. 

თბილისში, ბაგებში მდებარე ერთ-ერთ ქუჩას ზურაბ საკანდელიძის სახელი მიენიჭა.

2015 წლის 14 ოქტომბერს ქუთაისის მერიისა და საქართველოს კალათბურთის ეროვნული ფედერაციის ერთობლივი ძალისხმევით ქუთაისის სპორტის მუზეუმში ზურაბ საკანდელიძის 70 წლის იუბილესთან დაკავშირებით საზეიმო ღონისძიება გაიმართა. საიუბილეო ღონისძიების დასასრულს ქუთაისის ოლიმპიურ სკვერში ზურაბ საკანდელიძის ბიუსტი (მოქანდაკე მიხეილ გვასალია) გაიხსნა.

 მიღწევები 
საკლუბო
  დინამო თბილისი
 სსრ კავშირის ჩემპიონი: 1968
 სსრ კავშირის ვიცე-ჩემპიონი: 1969
 სსრ კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1965
 სსრ კავშირის თასის მფლობელი: 1969

 სანაკრებო 
  სსრ კავშირი
 მიუნხენის ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი: 1972 
 მეხიკოს ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი: 1968
 მსოფლიო ჩემპიონი: 1967
 მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1970 
 ევროპის ოთხგზის ჩემპიონი: 1965, 1967, 1969, 1971
 ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1973

 ინდივიდუალური 
 ევროპის ჩემპიონატის საუკეთესო მცველი: 1967 
 მსოფლიოს სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1967 
 საქართველოს წლის საუკეთესო სპორტსმენი: 1967 
 საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი: 1967 
 საპატიო ნიშნის ორდენის კავალერი 
 ღირსების ორდენის კავალერი  
 ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენის კავალერი 

ბიბლიოგრაფია

 100 лет российского баскетбола: история, события, люди: справочник / Автор-составитель В. Б. Квасков. — М.: Советский спорт. — 274 с.: илл. ISBN 5-9718-0175-9
 Саканделидзе Зураб Александрович // Олимпийская энциклопедия / Павлов С. П.. — М.: Советская энциклопедия, 1980. — 415 с.

პერიოდიკა



რესურსები ინტერნეტში

 საქართველოს კალათბურთის ეროვნული ფედერაცია
 საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის საიტი
 ზურაბ საკანდელიძე — ქართული სპორტი
 კარიერა ფრაზებში: ზურაბ საკანდელიძე

ლექსიკონები და ენციკლოპედიები უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი · საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი · ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ფოტო ციფრული ფოტომატიანე „ივერიელი“
ვიდეო ზურაბ საკანდელიძე — 70
მედია სპორტული გაზეთი „ლელო“

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 9 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კატეგორია:ქართველი კალათბურთელები
კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოლიმპიური თამაშების ოქროს მედალოსნები