დავით ყიფიანი

დავით ყიფიანი (დ. 18 ივნისი, 1951, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. 17 სექტემბერი, 2001, თბილისი, საქართველო) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი, თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე. იცავდა თბილისის „ლოკომოტივის“, თბილისის „დინამოსა“ და საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (1978), ვიცე-ჩემპიონი (1977) და ხუთგზის ბრინჯაოს პრიზიორი. საბჭოთა კავშირის თასის ორგზის მფლობელი (1976, 1979), ფინალისტი (1980), და თასების მფლობელთა თასის მფლობელი (1981) თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში. საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი (1976), საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1981). ღირსების ორდენის კავალერი. 

1977 წელს აღიარეს საბჭოთა კავშირის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად.Soviet Union - Player of the Year Awards რვაჯერ იყო დასახელებული საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში.საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაСписок 33 лучших футболистов сезона в СССР

ყველა დროის ერთ-ერთი უდიდესი ქართველი ფეხბურთელი.ტოპ 20 ყველა დროის საუკეთესო ქართველი ფეხბურთელი საქართველოს სპორტული საზოგადოების, სპორტული ჟურნალისტების, საფეხბურთო სპეციალისტებისა და ფეხბურთის გულშემატკივრების საყოველთაო აღიარებით — თბილისის „დინამოს“, ქართული ფეხბურთისა და ზოგადად, ქართული სპორტის ისტორიაში დღემდე ერთ-ერთ ყველაზე უფრო გამორჩეულ ფიგურად რჩება. როგორც ფეხბურთელი სარგებლობდა განსაკუთრებული საერთო-სახალხო სიყვარულითა და პოპულარობით.კარიერა ფრაზებში: დავით ყიფიანიდღესასწაულის წადილი: წიგნი ყიფოს იუბილესთვის 

 საკლუბო კარიერა 
დავით ყიფიანი 1951 წლის 18 ივნისს, თბილისში დაიბადა. ფეხბურთის თამაში დაიწყო 35-ე სკოლაში მწვრთნელ ფ. ჭელიძის ხელმძღვანელობით. 

1968 წელს, ყიფიანი საქართველოს ახალგაზრდულ ნაკრებთან ერთად, სოჭში გამართული „იმედის თასის“ გამარჯვებული გახდა. იმავე წელს ამ გუნდმა თბილისში, საბჭოთა კავშირის 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები 2–1 დაამარცხა.„დათო, უნდა ითამაშო, სანამ ფეხები დაგემორჩილება“

1970 წელს თამაშობდა თბილისის „ლოკომოტივში“ (1970), ხოლო 1971–1982 წლებში — თბილისის „დინამოში“. 

1973 წელს თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში საერთაშორისო ამხანაგური საფეხბურთო ტურნირის ე. წ. „კარაველას თასის“ — ტროფეო კოლომბინოს ()  გამარჯვებული ხდება, სადაც ტურნირის ფინალში თბილისის „დინამოელები“ ლისაბონის „ბენფიკას“ ანგარიშით 3–1 ამარცხებენ.კარაველას თასი. fcdinamo.geTrofeo Colombino de fútbolДинамо (Тбилиси) 3–1 Бенфика (Лиссабон). fc-dynamo.ruIX Trofeo Colombino de fútbol. dinamo-tbilisi.ru„კარაველას“ რაინდები. opentext

საბჭოთა კავშირის უმაღლეს ლიგაში ჩაატარა 245 მატჩი, გაიტანა 79 გოლი; ევროტურნირებზე — 35 მატჩი, 16 გოლი. სულ ოფიციალურ შეხვედრებში გატანილი აქვს 106 გოლი. იყო ევროპის ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის (1976), ევროპის თასების მფლობელთა თასის გათამაშებაში გამარჯვებული (1981).

 სანაკრებო კარიერა 
1974–1981 წლებში იყო საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების წევრი, რომლის შემადგენლობაში 19 მატჩი ითამაშა და 7 ბურთი გაიტანა.ქართული სპორტის საუკუნე – დაუვიწყარი სახელები: დავით ყიფიანი„ზედმეტად ქართველი“ ფეხბურთელი — რატომ არ წაიყვანეს 1982 წლის მსოფლიო პირველობაზე დავით ყიფიანიეროვნულ ბიბლიოთეკაში დავით ყიფიანისადმი მიძღვნილი წიგნის პრეზენტაცია გაიმართა

პირველად ეროვნული ნაკრების მაისურით 1974 წლის 17 აპრილს, იუგოსლავიის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ გამართულ საერთაშორისო ამხანაგურ შეხვედრაში ითამაშა. მატჩი ქალაქ ზენიცაში, სტადიონ „ბილინო პოლეზე“ გაიმართა. დავით ყიფიანი მინდორზე შეხვედრის მეორე ნახევარში გამოვიდა ვლადიმერ ფედოტოვის ნაცვლად და უკვე ოთხ წუთში შეძლო მეტოქის კარის აღება — თავისი პირველი და ამავე დროს გამარჯვების მომტანი გოლი პირველივე სანაკრებო შეხვედრაში. მატჩში მეტი გოლი აღარ გასულა და შეხვედრაც საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების გამარჯვებით, ანგარიშით 1–0 დასრულდა. აღსანიშნავია, რომ 46-ე წუთზე შეცვლაზე შემოსული დავით ყიფიანი 68-ე წუთზე მანუჩარ მაჩაიძემ შეცვალა, რომლისთვისაც აღნიშნული შეხვედრა, ასევე სადებიუტო იყო სანაკრებო კარიერაში. მაჩაიძისა და ყიფიანის გარდა, თბილისის დინამოელთაგან საბჭოთა ნაკრების შემადგენლობაში მონაწილეობას იღებდა რევაზ ძოძუაშვილიც.Yugoslavia 0–1 Soviet Union / International Friendly

სანაკრებო მატჩები და გოლები
  №
  თარიღი
  შეხვედრის ადგილი
  მასპინძელი
  ანგ.
  სტუმარი
  შეჯიბრება
  გოლები
  შენიშვნა
  წყარო
  117.04.1974ზენიცა0–1ამხანაგური Yugoslavia 0–1 USSR / Friendly
  223.03.1977ბელგრადი2–4ამხანაგური Yugoslavia 2–4 USSR / Friendly
  324.04.1977მოსკოვი2–0მსოფ. შეს. USSR 2–0 Greece / World Cup Qualifiers 
  430.04.1977ბუდაპეშტი2–1მსოფ. შეს.Hungary 2–1 USSR / World Cup Qualifiers
  510.05.1977ათენი1–0მსოფ. შეს.  Greece 1–0 USSR / World Cup Qualifiers
  618.05.1977თბილისი2–0მსოფ. შეს.  USSR 2–0 Hungary / World Cup Qualifiers 
  728.07.1977ლაიფციგიგდრ 2–1ამხანაგური East Germany 2–1 USSR / Friendly
  826.02.1978მარაქეში2–3ამხანაგური Morocco 2–3 USSR / Friendly
  905.04.1978ერევანი10–2ამხანაგური USSR 10–2 Finland / Friendly 
  1014.05.1978ბუქარესტი0–1ამხანაგური  Romania 0–1 USSR / Friendly
  1119.11.1978ტოკიო1–4ამხანაგური  Japan 1–4 USSR / Friendly
  1223.11.1978ტოკიო1–4ამხანაგური Japan 1–4 USSR / Friendly
  1327.11.1978ოსაკა0–3ამხანაგური  Japan 0–3 USSR / Friendly
  1419.05.1979თბილისი2–2ევრ. შეს. USSR 2–2 Hungary / UEFA Euro 1980 Qualifying 
  1527.06.1979კოპენჰაგენი1–2ამხანაგური  Denmark 1–2 USSR / Friendly
  1604.07.1979ჰელსინკი1–1ევრ. შეს. Finland 1–1 USSR / UEFA Euro 1980 Qualifying
  1705.09.1979მოსკოვი1–0 გდრამხანაგური USSR 1–0 East Germany / Friendly
  1812.09.1979ათენი1–0ევრ. შეს. Greece 1–0 USSR / UEFA Euro 1980 Qualifying
  1930.05.1981რექსემი0–0მსოფ. შეს. Wales 0–0 USSR / World Cup Qualifiers 

 სამწვრთნელო კარიერა 
სათამაშო კარიერის დასრულების შემდეგ სამწვრთნელო საქმიანობა განაგრძო. იყო თბილისის „დინამოს“, თბილისის „ლოკომოტივის“, ნიქოზიის „ოლიმპიაკოსის“, იაროსლავლის „შინიკის“ და საქართველოს ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი. მისი ხელმძღვანელობით თბილისის „დინამო“ (1990, 1995, 1996, 1997) და ქუთაისის „ტორპერდო“ (2000, 2001) საქართველოს ჩემპიონები გახდნენ. იმავე „დინამომ“ (1995, 1996, 1997) და „ტორპედომ“ (2001) საქართველოს თასი მოიპოვეს.

სტატისტიკა
საკლუბო
კლუბიწელიჩემპიონატითასიევროთასებიჯამშიმატჩიგოლიმატჩიგოლიმატჩიგოლიმატჩიგოლილოკომოტივი თბ.196810––––10Total10––––10დინამო თბილისი1969––––––––Total––––––––ლოკომოტივი თბ.197028310––293Total28310––293დინამო თბილისი197123310––2431972287302 1972–73 UEFA Cup13381973205305328819745134––851975241221––26131976189552 1976–77 UEFA Cup Winners' Cup1251519772714––523216197825761413591979223214228619803187340421119811881050248198242124094ჯამში2457934173510314106სულჯამში2748235173510344109

სანაკრებო

 საბჭოთა კავშირიDavid Kipianiწელიმატჩიგოლი1974111975––1976––1977631978631979501980––198110ჯამში197

 ფაქტები 
საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოსთან არსებული ფიზიკური კულტურისა და სპორტის კომიტეტის კოლეგიამ თავის სხდომაზე დაამტკიცა რესპუბლიკის საუკეთესო სპორტსმენთა ათეული 1976 წლის შედეგების მიხედვით, სადაც დავით ყიფიანი 1976 წლის საქართველოს მეოთხე საუკეთესო სპორტსმენად დასახელდა.

გაზეთ „სარბიელის“ ინიციატივით, 1998 წელს გულშემატკივრებმა (გამოკითხვაში მონაწილეობა მიიღო 837-მა მკითხველმა) საქართველოს XX საუკუნის საუკეთესო ფეხბურთელი, მწვრთნელი და სიმბოლური ნაკრები დაასახელეს. გამოკითხვის შედეგად დავით ყიფიანი (მიხეილ მესხის, ბორის პაიჭაძისა და სლავა მეტრეველის შემდეგ) საქართველოს XX საუკუნის მეოთხე საუკეთესო ფეხბურთელად დასახელდა.XX საუკუნის რჩეულები

2011 წლის 17 მაისს საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტროს გადაწყვეტილებით, თბილისის „დინამოს“ მიერ თასების მფლობელთა თასის მოპოვების 30 წლის იუბილესთან დაკავშირებით 1981 წლის თბილისის „დინამოს“ სრულ შემადგენლობასა და სამწვრთნელო შტაბთან ერთად — დავით ყიფიანს საქართველოს სპორტის რაინდის წოდება მიენიჭა.თბილისის „დინამოს“ ფეხბურთელებს სპორტის რაინდის წოდება მიენიჭათ

2014 წელს ყველაზე ავტორიტეტულმა ქართულმა სპორტულმა გაზეთმა „ლელომ“ მისი დაარსებიდან 80 წლის განმავლობაში საქართველოს საუკეთესო ქალი და მამაკაცი სპორტსმენები დაასახელა. გამოკითხვის შედეგებით, მამაკაცებში საქართველოს საუკეთესო სპორტსმენად დავით ყიფიანი აღიარეს.გაზეთმა „ლელომ“ 80 წლის განმავლობაში საქართველოს საუკეთესო სპერტსმენები დააჯილდოვა

1981 წლის 18 აგვისტოს ითამაშა ევროპის ნაკრებში ჩეხოსლოვაკიის წინააღმდეგ (0–4). 

2001 წელს მისი სახელი მიენიჭა საქართველოს ეროვნული თასის გათამაშებას. 

მის სახელს ატარებს საქართველოს საფეხბურთო თასი და გურჯაანის ცენტრალური სტადიონი.

 მიღწევები 
 საკლუბო 
  დინამო თბილისი
 საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი  
 ჩემპიონი: 1978
 ვიცე-ჩემპიონი: 1977
 ბრინჯაოს პრიზიორი: 1971, 1972, 1976 (გ.), 1976 (შ.), 1981
 საბჭოთა კავშირის თასი  
 თასის მფლობელი: 1976, 1979
 ფინალისტი: 1980"Шахтер" (Донецк) 2–1 "Динамо" (Тб.) / Финал  // fc-dynamo.ruShakhtyor Donetsk 2–1 Dinamo Tbilisi / Soviet Union Cup 1980Сбылось и не сбылось // "Футбол-Хоккей"Кубковые вершины "Шахтера". Год 1980-й
 კარაველას თასი
 თასის მფლობელი: 1973თბილისის „დინამო“ კარაველას თასს დაეუფლა
 ევროპის თასების მფლობელთა თასი
 თასის მფლობელი: 1981

 სანაკრებო 
  სსრ კავშირის ახალგაზრდული ნაკრები
 ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატი
 ჩემპიონი: 1976
  სსრ კავშირის ოლიმპიური ნაკრები
 ოლიმპიური თამაშების საფეხბურთო ტურნირი
 ბრინჯაოს პრიზიორი: 1976
 ინდივიდუალური 
 საბჭოთა კავშირის საუკეთესო ფეხბურთელი: 1977 Кипиани, Давид Давидович
 გრიგორი ფედოტოვის კლუბის წევრი: 115 გოლი

 №1: 1977, 1978
 №2: 1976, 1980, 1981
 №3: 1973, 1975, 1979

 სამწვრთნელო 
  დინამო თბილისი
 უმაღლესი ლიგა
 ჩემპიონი: 1990, 1994–1995, 1995–1996, 1996–1997
 საქართველოს თასი
 თასის მფლობელი: 1994–1995, 1995–1996, 1996–1997
  ტორპედო ქუთაისი
 უმაღლესი ლიგა
 ჩემპიონი: 1999–2000, 2000–2001
 საქართველოს თასი
 თასის მფლობელი: 2000–2001

 ლიტერატურა 













ბიბლიოგრაფია
































პერიოდიკა



 რესპუბლიკაში საუკეთესონი // „ლელო“, 31 დეკემბერი, 1981, № 250 (7061), გვ. 1.



 რესურსები ინტერნეტში 

 თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი 
 საქართველოს სპორტის და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო
 ქართული სპორტის სტატისტიკა

  თემატური საიტები
   AFS · FootballFacts.ru · National Football Teams · WorldFootball.net · КЛИСФ
  ლექსიკონები და ენციკლოპედიები
  უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი · საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი · ბიოგრაფიული ლექსიკონი · დიდი რუსული ენციკლოპედია
  ფოტო
  ციფრული ფოტომატიანე „ივერიელი“ · Alamy · Getty Images
  მედია
  ეპოქა და ადამიანი · საუკუნის პორტრეტები · 60 კითხვა · Goal.ge  

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:დაბადებული 18 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2001
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 სექტემბერი
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
დავით
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს მწვრთნელები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მწვრთნელები
კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს მწვრთნელები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:გრიგორი ფედოტოვის კლუბის წევრები
კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები