დაღესტანი

დაღესტანი, ოფიციალურად დაღესტნის რესპუბლიკა () — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, შედის ჩრდილოეთ კავკასიის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში.2010 წლის 19 იანვრამდე სამხრეთის ფედერალურ ოკრუგში

დედაქალაქი — ქალაქი მაჰაჩყალა.

ძირითადი ტერიტორია ესაზღვრება სამხრეთით  აზერბაიჯანს, სამხრეთ-დასავლეთით — საქართველოს, აგრეთვე დასავლეთით —  ჩეჩნეთს, ჩრდილო-დასავლეთით — სტავროპოლის მხარეს და ჩრდილოეთით — ყალმუხეთის რესპუბლიკას.

შეიქმნა 1921 წლის 20 იანვარს.

რუსეთის უდიდესი რესპუბლიკა ჩრდილოეთ კავკასიაში, როგორც მოსახლეობის, ისე ტერიტორიის მხრივ.

 ეტიმოლოგია 
სიტყვა „დაღესტანი“, ან „დაღსტანი“ ნიშნავს „მთების ქვეყანას“, მომდინარეობს თურქული სიტყვისგან dağ („დაღ“), რაც ნიშნავს მთას და სპარსული სუფიქსის მნიშვნელობიდან — „ქვეყანა“. სპარსულად და არაბულად მისი სახელია  („დაღსთან“).

ხუნძურად — Дагъистаналъул Республика
დარგუულად — Дагъистанес Республика
ლეზგურად — Дагъустандин Республика
ლაკურად — Дагъустаннал Республика
თაბასარანულად — Дагъустан Республика

გეოგრაფია
რესპუბლიკა მდებარეობს ჩრდილოეთ კავკასიის მთებში. რესპუბლიკა მდებარეობს რუსეთის უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში და აღმოსავლეთით ესაზღვრება კასპიის ზღვა. რესპუბლიკის ფართობია 50 300 კმ2. რესპუბლიკას ჩრდილოეთით ესაზღვრება ჩეჩნეთი, დასავლეთით – ჩეჩნეთი, ჩრდილო-დასავლეთით – სტავროპოლის მხარე. დაღესტანს სამხრეთით აზერბაიჯანი ესაზღვრება, სამხრეთ-დასავლეთით კი – საქართველო. ქვეყნის ყველაზე მაღალი წერტილია მთა ბაზარდუზუ, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის საზღვარზე. რესპუბლიკაში სულ 1800 მდინარეა, მათგან გამორჩეულებია: სულაკი, სამური და თერგი.

ბუნებრივი რესურსები
დაღესტანი მდიდარია ნავთობით, ბუნებრივი აირით, წიაღისეული ნახშირით და სხვა მინერალებით.

კლიმატი
დაღესტანში იანვრის თვეში საშუალო ტემპერატურაა +2 °C. ივლისში საშუალო ტემპერატურაა +26 °C.

პოლიტიკა
მინი|right|დაღესტანის რესპუბლიკის მთავრობის შენობა
დაღესტანის სახალხსო ასამბლეაში შედის 72 დეპუტატი, რომლებსაც ირჩევს ხალხი ოთხი წლის ვადით. ასამბლეა არის ქვეყნის მმართველი ორგანო.

დაღესტნის კონსტიტუცია მიღებული იქნა 2003 წლის 10 ივლისს.

 მოსახლეობა 
ხალხიმოსახლეობა 2021 წელსრაოდენობა %ხუნძები956 83130,5%დარგუელები521 38116,6%ყუმუხები496 45515,8%ლეზგები416 96313,3%ლაკები162 5185,2%თაბასარანელები126 3194,0%აზერბაიჯანელები116 9073,7%რუსები102 2433,3%ჩეჩნები99 3203,2%ნოღაელები36 9441,2%აღულები29 2530,9%რუთულელები27 0430,9%წახები10 3200,3%სხვები31 7521,0%
 ლიტერატურა 
 ხუციშვილი ნ., დაღესტანი, „კავკასიური სახლი“, თბილისი, 2002
 Народы Дагестана, Издательство Академии Наук СССР, Москва, 1995

 სქოლიო