ბუკერის პრემია

ბუკერის პრემია () — ყველაზე პრესტიჟული ჯილდო მსოფლიოში ინგლისურ ლიტერატურაში. ენიჭება ავტორს, რომელიც თანამეგობრობის ქვეყნების ან ირლანდიის რესპუბლიკის მოქალაქეა, ინგლისურ ენაზე დაწერილი რომანისთვის. პრემიას თან ახლავს ფულადი ჯილდო 50 ათასი ფუნტი სტერლინგის ოდენობით (2002 წლამდე 21 ათასი ფუნტი იყო). პირველი პრემია გაიცა 1969 წელს. 2002 წლიდან ბუკერის პრემიის სპონსორია კომპანიათა კონცერნი „მენი“. შედეგად მისი სრული ოფიციალური სახელია The Man Booker Prize.

პრემიის მინიჭება შემდეგი სქემით ხდება: თავდაპირველად ყოველწლიურად განახლებადი საკონსულტაციო კომიტეტი, რომელშიც შედიან ორი გამომცემელი და მწერალთა, ლიტერატურულ აგენტთა, კინომეწარმეთა, ბიბლიოთეკებისა და თავად ბუკერის პრემიის ფონდის თითო წარმომადგენელი, ადგენს დაახლოებით 100 წიგნის სიას. იგივე კომიტეტი ამტკიცებს ხუთწევრიან ჟიურის, რომლის წევრები, როგორც წესი, ხდებიან წამყვანი ლიტერატურული კრიტოკოსები და მწერლები, მეცნიერების ღირსეული წარმომადგენლები, გავლენიანი საზოგადოებრივი ფიგურები. აგვისტოში ჟიური აქვეყნებს ე.წ. ლონგლისტს (გრძელი სია), რომელშიც 25-მდე კანდიდატია შესული, ხოლო სექტემბერში ამ სიიდან ექვსი მონაწილე პრემიის „შორტლისტში“ (მოკლე სია) შედის. ბუკერის პრემიის გამარჯვებული ცხადდება ოქტომბერში სპეციალურ ცერემონიაზე.

ბუკერის პრემიის ოთხი მფლობელი — უილიამ გოლდინგი, ნადინ გორდიმერი, ვიდიადჰარ ნაიპოლი და ჯონ მაქსველ კუტზეე — შემდგომში გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურის დარგში. 1999 წელს ჯონ მ. კუტზეე პირველი მწერალი გახდა, რომელმაც ბუკერის პრემია ორჯერ მოიპოვა. ორ წელიწადში ეს მიღწევა გაიმეორა ავსტრალიელმა მწერალმა პიტერ კერიმ.

გამარჯვებულები
წელიავტორინაწარმოებიჟანრიქვეყანა197175pxვიდიადჰარ ნაიპოლი  (1932-2018)თავისუფალ ქვეყანაშირომანიგაერთიანებული სამეფო  ტრინიდადი და ტობაგო197475pxნადინ გორდიმერი  (1923-2014)კონსერვაციონისტირომანისამხრეთი აფრიკა198175pxსალმან რუშდი  (დ. 1947)შუაღამის შვილებიმაგიური რეალიზმიგაერთიანებული სამეფო198275pxთომას კენილი (დ. 1935)შინდლერის კიდობანიბიოგრაფიული რომანი ავსტრალია198375pxჯონ მაქსველ კუტზეე  (დ. 1940)მაიკლ კეის ცხოვრება და დროებარომანისამხრეთი აფრიკა198975pxკაზუო იშიგურო  (დ. 1954)დღის მიწურულსისტორიული რომანიგაერთიანებული სამეფო199275pxმაიკლ ონდააჩი (დ. 1943)ინგლისელი პაციენტიისტორიოგრაფიული მეტაფიქციაკანადა199775pxარუნდატი როი  (დ. 1961)წვრილმანების ღმერთირომანიინდოეთი199875pxიენ მაკიუენი  (დ. 1948)ამსტერდამირომანიგაერთიანებული სამეფო199975pxჯონ მაქსველ კუტზეე  (დ. 1940)სირცხვილირომანისამხრეთი აფრიკა200075pxმარგარეტ ეტვუდი   (დ. 1939)ბრმა მკვლელიისტორიული რომანიკანადა200275pxიან მარტელი   (დ. 1963)პის ცხოვრებაფანტასტიკური სათავგადასავლო რომანიკანადა200375pxდიბისი პიერი   (დ. 1961)ვერნონ გენიოს ლითლიშავი კომედიაავსტრალია200775pxენ ენრაიტი (დ. 1962)თავყრილობარომანიირლანდია201175pxჯულიან ბარნსი   (დ. 1946)დასასრულის განცდარომანიგაერთიანებული სამეფო201475pxრიჩარდ ფლენეგანი   (დ. 1961)ვიწრო გზა შორეული ჩრდილოეთისკენისტორიული რომანიავსტრალია201775pxჯორჯ სანდერსი   (დ. 1958)ლინკოლნი ბარდოშიისტორიული/ექსპერიმენტული რომანიამერიკის შეერთებული შტატები201975პქმარგარეტ ეტვუდიThe Testaments რომანიკანადა75პქბერნარდინ ევარისტოგოგონა, ქალი და სხვებიექსპერიმენტული რომანიგაერთიანებული სამეფო202075pxდუგლას სტიუარტი   (დ. 1976)Shuggie Bainლიტერატურული ფანტასტიკაშოტლანდია/აშშ202175pxდეიმონ გალგუტი   (დ. 1963)დაპირებალიტერატურული ფანტასტიკასამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა202275pxშეჰან კარუნატილაკა   (დ. 1975)მაალი ალმეიდას შვიდი მთვარეფანტასტიკა/ისტორია/პოლიტიკური სატირაშრი-ლანკა202375pxპოლ ლინჩი   (დ. 1977)წინასწარმეტყველის სიმღერადისტოპიური რომანიირლანდია202475pxსამანტა ჰარვი   (დ. 1975)წინასწარმეტყველის სიმღერალიტერატურული და სამეცნიერო ფანტასტიკაინგლისი202575pxსდევიდ სოლოი   (დ. 1974)ხორცილიტერატურული ფანტასტიკაუნგრეთი/ინგლისი

სქოლიო

ლიტერატურა
 Lee, Hermione (1981). "The Booker Prize: Matters of judgment" . Times Literary Supplement, reprinted 22 October 2008.

 რესურსები ინტერნეტში 


 ბუკერის პრემიის არქივი 

კატეგორია:ლიტერატურული ჯილდოები
კატეგორია:ინგლისური ლიტერატურა
კატეგორია:1968 წელს დაარსებული დაჯილდოების ცერემონიები‎
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით