ბერძნული დამწერლობა

ბერძნული დამწერლობა — ანბანური დამწერლობა, რომელსაც იყენებს ბერძნული ენა. პირველი წარწერები გვხვდება ქრისტეს შობამდე მე-9 საუკუნეში. იგი წარმოიშვა ძველი ფინიკიური დამწერლობისაგან. ფინიკიურიდან ბერძნულში გადმოსვლისას ყველა ასომ სახე შეიცვალა, ბერძნებმა ანბანში პირველებმა შემოიტანეს ხმოვნები. ბერძნულ ანბანში 24 ასოა, მათგან შვიდი ხმოვანია. ისევე როგორც ლათინურსა და კირილიცაში, ბერძნულშიც არის დიდი და პატარა ასოები.

 ასოთა სახელწოდებები 
ასოთა სახელწოდებები, ისევე როგორც მოხაზულობები, ბერძნებმა ფინიკიურისგან გადმოიღეს. მაგალითად ფინიკიურში პირველი ორი ასოს სახელწოდებაა „ალეფ“ და „ბეთ“, ბერძნულშიც იმავე ასოებს „ალფა“ და „ბეტა“ ჰქვია.

ზოგიერთი ხმოვნის სახელი დამკვიდრდა ბიზანტიურ ხანაში. მაგალითად „ომიკრონ“ (ο) და „ომეგა“ (ω). ამ ასოთა სახელი მომდინარეობს სითყვებიდან მიკრონ (პატარა) და მეგა (დიდი), ხოლო თუ ამ ასოებს მივუწერთ „ო“-ს მივიღებთ: ო-პატარა (ო-მიკრონ) და ო-დიდი (ო-მეგა). ასევე „იფსილონ“ და „ეფსილონ“, ნიშნავს ი-მოკლე და ი-გრძელი.

 ასოთა კომბინაციები 
არსებობს ასევე ასოთა ზოგიერთი კომბინაცია, რომლებიც ერთი ნიშნით გამოისახება. ბერძნულში ეს ნიშნებიც ბიზანტიურ ხანაში დამკვიდრდა. მათი ნაწილი კი დღესაც გამოიყენება:
ასოსახელწოდებალათინურიტრანსკრიფციაფონეტიკურიმნიშვნ.რიცხვითიმნიშვნ.ქართულიბაქტრიულიბერძნული30px|დიგამა20px|Wawსტიგმაst6
 სტიგმა, სიგმა და ტაუ ერთად. 

 ამოტრიალებული ომიკრონი (Ȣ ȣ, ან Ʊ ʊ). იშვიათად გამოიყენება „ου“ კომბინაციის ნაცვლად.
 კავშირი καὶ „და“ იწერება ხოლმე როგორც ϗ (კაი) (ლათინური „&“-ის მსგავსად).

 ანბანი 
ასოფინიკიურიშესატყვისიქართულისახელწოდებაბერძნულისახელწოდებალათინურიტრანსკრიფციაფონეტიკურიმნიშვნ.რიცხვითიმნიშვნ.ძვ.საშუალოახ.ძვ.ახ.ძვ.ახ.Α α20px|Alephალფაάλφαa1<span style="font-size:133%;">Β β20px|Bethბეტაβήταbv2Γ γ20px|Gimelგამაγάμμαγάμαggh, g, j[], []3Δ δ20px|Dalethდელტაδέλταdd, dh4<span style="font-size:133%;">Ε ε20px|Heეფსილონიέψιλονe5Ζ ζ20px|Zayinძეტაζήταz(ან )მერე 7<span style="font-size:133%;">Η η20px|Hethეტაήταe, ēi8<span style="font-size:133%;">Θ θ20px|Tethთეტაθήταth9Ι ι20px|Yodhიოტაιώταγιώταi10<span style="font-size:133%;">Κ κ20px|Kaphკაპაκάππακάπαk20Λ λ20px|Lamedhლამბდაλάμδαλάμβδαl30Μ μ20px|Memმიუμιμυm40Ν ν20px|Nunნიუνινυn50Ξ ξ20px|Samekhქსიξιxx, ks60Ο ο20px|Ayinომიკრონიόμικρονo70<span style="font-size:133%;">Π π20px|Peპიπιp80<span style="font-size:133%;">Ρ ρ20px|Resროρωr (: rh)r, 100<span style="font-size:133%;">Σ σ ς20px|Sinსიგმაσίγμαs200Τ τ20px|Tawტაუταυt300<span style="font-size:133%;">Υ υ20px|Wawიფსილონიύψιλονu, yy, v, f(ძველად 400<span style="font-size:133%;">Φ φ(სადაოა)ფიφιphf500Χ χხიχιchch, kh600Ψ ψფსიψιps700Ω ω20px|Ayinომეგაωμέγαo, ōo800ასოშესაბამისიფინიკიური ანბანიქართულისახელწოდებაძვ.საშუალოახ.ძვ.ახ.ძვ.ახ.რიცხვითიმნიშვნ.ბერძნულისახელწოდებალათინურიტრანსკრიფციაფონეტიკურიმნიშვნ.

 არქაული ასოები 
ასოალტერნატიულიფინიკიურიშესატყვისისახელწოდებაბერძნულისახელწოდებალათინურიტრანსკრიფციაფონეტიკურიმნიშვნ.რიცხვითიმნიშვნ.არქაურიგვიანდელი30px|დიგამა30px|დიგამა20px|Wawდიგამაw630px|ჰეტაჰეტა –h30px|სანი20px|Sade, 20px|Sinსანიs –30px|ქოპა30px|ქოპა20px|Qophქოპაq9030px|სამპი30px|სამპი(20px|Sade)სამპი –ssსადაოა(, , )900

 სხვა 
ასოსახელწოდებალათინურიტრანსკრიფციაფონეტიკურიმნიშვნ.რიცხვითიმნიშვნ.ქართულიბაქტრიულიბერძნული30px|შოშო(უცნობია) –sh
 ასო Ϸ ϸ (შო) ბაქტრიული ენის წერაში გამოიყენებოდა.

რესურსები ინტერნეტში
 Greek Unicode Issues Nick Nicholas.

კატეგორია:ბერძნული დამწერლობა