ებრაული დამწერლობა

ებრაული დამწერლობა () — ანბანური კონსონანტური დამწერლობა. ამჟამად გავრცელებული ებრაული დამწერლობის ე. წ. კვადრატული დამწერლობის  — გამოყენება ებრაელებმა დაიწყეს ძვ. წ. III საუკუნიდან და გამოიყენება როგორც თვით ებრაული ენისათვის, ისე ევროპული (იდიში, ლადინო) და თურქულ (ყარაიმული) ენებზე აღმოცენებული ებრაული მეტყველების გადმოსაცემად. არამეულიდან მომდინარე კვადრატულ დამწერლობამდე ებრაული ენისათვის გამოიყენებოდა ქანაანური დამწერლობა (ძვ. წ. X-II საუკუნეები). ებრაულ დამწერლობაში 22 ასოა, რომელთა რიგი და სახელწოდებანი საერთო-სემიტური წარმომავლობისაა. იწერება მარჯვნიდან მარცხნივ, გადაუბმელად. XX საუკუნემდე სიტყვის გადატანა არ ხდებოდა, რის გამოც სტრიქონის ბოლოს ზოგიერთი ასო გაჭიმულად იწერებოდა. უხმოვნო ტექსტებში ხმოვნები (განსაკუთრებით — გრძელი) ზოგჯერ გადმოიცემოდა უ̂, ჲ, ჰ თანხმოვნების ამღნიშვნელი ასოებით (ე. წ. matres lectionis). ახ. წ. VII-VIII საუკუნეებში შეიქმნა ხმოვანთა აღმნიშვნელი ნიშნების რამდენიმე სისტემა. მათგან განსაკუთრებით გავრცელდა ე. წ. ტიბერიული, რომელიც სეფარდული წარმოთქმის მიხედვით გადმოსცემს სამგვარი სიგრძის ხმოვნებს. იგივე სისტემა მოიცავს თანხმოვნის გაორკეცების, ხშულის სპირანტიზაციისა და თანხმოვნის უხმოვნობის, სიტყვის მთავარი და თანამახვილის აღმნიშვნელ ნიშნებს. კვადრატული დამწერლობის გარდა, გამოიყენება ნახევარკურსივი, ე. წ. რაში, რომელიც შუა საუკუნეებში გავრცელდა, და კურსივი, რომელსაც ამჟამად ფართოდ იყენებენ.

ძველი და თანამედროვე ებრაული, მათ შორის ბიბლიისა და თალმუდის არამეულის სადამწერლობო სისტემა. 

 ისტორია 
ებრაული დამწერლობა განვითარდა ფინიკიურისა და ქანაანური კონსონანტური დამწერლობებისაგან. ასოთა მოხაზულობა წინამორბედ დამწერლობებში ერთ საგანს აღნიშნავდა, ებრაულში კი ამ ნიშნებმა ბგერების მნიშვნელობები შეიძინეს (მაგალითად ב-ს 90o-ით შემობრუნებით მიიღება ფინიკიური ნიშანი, რომელიც აღნიშნავდა სახლს 18px - ებრაულად - בית (ბაჲთ) „სახლი“). უძველესი ხელნაწერები მოიპოვება ძვ. წ. XII საუკუნეში.

 უნიკოდი  კვადრატული   რაში   კურსივი  ასოთა სახელწოდება  წარმოთქმა  ციფრობრივი მნიშვნელობა Alef א 30px 17px 'ა̄ლეჶ ' 1 Bet ב 30px 17px ბე̄თ ბ ბ (ვ)2 Gimel ג 30px 17px გი̄მელ გ გ (ღ)3 Dalet ד 30px 17px და̄ლეთ დ 4 He ה 30px 17px ჰე̄ ჰ 5 Vav ו 30px 17px უ̂აუ̂ უ̂ 6 Zayin ז 30px 17px ზაჲინ ზ 7 Het ח 30px 17px ხე̄თ ჰ (ხ) 8 Tet ט 30px 17px ტე̄თ ტ 9 Yod י 30px 17px ჲოდ ჲ 10 Kaf כ 30px 17px ქა̄ჶ ქ ქ (ხ) 20 Final Kaf ך 30px 17px Lamed ל 12px 17px ლა̄მედ ლ 30 Mem מ 30px 17px მე̄მ მ 40 Final Mem ם 30px 17px Nun נ 30px 17px ნუნ ნ 50 Final Nun ן 30px 17px Samekh ס 30px 17px სა̄მეხ ს 60 Ayin ע 30px 17px ჸაჲდინ ჸ70 Pe פ 30px 17px ფე̄ ფ 80 Final Pe ף 30px 17px Tsadi צ 30px 17px ცა̄დე̄ ს (ც) 90 Final Tsadi ץ 30px 17px Qof ק 30px 17px კოჶ კ 100 Resh ר 30px 17px რე̄შ რ 200 Shin ש 30px 17px ში̄ნ შ 300 Tav ת 30px 17px თაუ̂ თ თ 400

ლიტერატურა