ტამპლიერები

ქრისტესა და სოლომონის ტაძრის ღატაკი რაინდები (), აგრეთვე ცნობილი როგორც ტამპლიერები ( — მეტაძრეები) ან ტამპლიერთა ორდენი () — ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სამხედრო ორდენი დასავლეთ ევროპაში არსებულ სამხედრო-რელიგიურ ორდენებს შორის. Malcolm Barber, The New Knighthood: A History of the Order of the Temple. Cambridge University Press, 1994. ISBN 0-521-42041-5. ორგანიზაცია არსებობდა ორი საუკუნის მანძილზე შუა საუკუნეებში (XII-XIV სს.).

კათოლიკური რაინდული ორდენის წევრები შუა საუკუნეებში. ორდენი დააარსეს ფრანგმა რაინდებმა იერუსალიმში I ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდეგ (დაახლ. 1118-19). ორდენის მიზანი იყო სალოცავად მიმავალთა დაცვა და პალესტინასა და სირიაში ჯვაროსანთა სახელმწიფოების განმტკიცება-გაფართოება. ტამპლიერები ეწოდათ ორდენის დამაარსებელთა თავდაპირველი რეზიდენციის სახელწოდების მიხედვით. ეს რეზიდენცია იმყოფებოდა ეკლესიის მახლობლად, რომელიც გადმოცემით სოლომონის ტაძრის ადგილას იყო აგებული. ტამპლიერები ატარებდნენ თეთრ მოსასხამს, რომელზედაც წითელი ჯვარი ჰქონდათ გამოსახული. 1128 წელს შემუშავებული წესდებით (დაამტკიცა პაპმა ჰონორიუს II-მ) ორდენი მკაცრ ცენტრალიზებულ ორგანიზაციად ჩამოყალიბდა. 1139 წელს პაპმა ინოკენტი II-მ ტამპლიერებს დიდი პრივილეგიები უბოძა. ტამპლიერები აქტიურად მონაწილეობდნენ XII-XIII სს ჯვაროსნულ ლაშქრობებში, ორდენი თანდათანობით მდიდრდებოდა და მძლავრი პოლიტიკური ძალა ხდებოდა, ახლო აღმოსავლეთსა და ევროპაში ტამლიერების ორდენი უდიდესი ფეოდების მფლობელი გახდა. ორდენის გამდიდრების წყაროს ვაჭრობა, უმთავრესად მევახშეობა, წარმოადგენდა. ტამპლიერთა სახლი პარიზში ფართო საბანკო ოპერაციების ცენტრი ხდება. 1291-დან ტამპლიერები ჯერ კვიპროსზე, მერე კი ევროპაში, ძირითადად საფრანგეთში დამკვიდრდნენ. XIV საუკუნის დამდეგს საფრანგეთის მეფე ფილიპ IV ლამაზი იწყებს ორდენის წინააღმდეგ ბრძოლას. ტამპლიერებს ბრალი დასდეს მწვალებლობაში და მრავალ სხვა მანკიერებაში და 1307 წლის 13 ოქტომბერს ორდენის თითქმის ყველა წევრი დააპატიმრეს. 1310 წელს ორდენის დიდი მაგისტროსი ჟაკ დე მოლი და ყველა ტამპლიერი დაწვეს. ორდენის ქონებას სამეფო ხაზინამ კონფისკაცია უყო, ხოლო ავინიონის პაპმა კლემენტ V-მ 1312 წელს ორდენი საბოლოოდ გააუქმა.

 ორდენის ისტორია 
1099 წელს, იერუსალიმის აღების შემდეგ პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის ბევრი მონაწილე დაბრუნდა დასავლეთში ან დაიღუპა, ხოლო აღმოსავლეთში მათ მიერ შექმნილ ჯვაროსნების სახელმწიფოს არ ჰქონდა საკმარისი სამხედრო ძალა და ჭკვიანი სარდლობა, რომელიც დაიცავდა მათ სახელმწიფოს სხვა მტრებისგან. ამის შედეგი იყო ის, რომ წმინდა მიწაზე მიმავალ მომლოცველებს ხშირად თავს ესხმოდნენ მძარცველები და ძარცვავდნენ, ჯვაროსნებს კი მათი დაცვის უზრუნველყოფა არ შეეძლოთ. დაახლოებით 1119 წელს ფრანგმა დიდგვაროვანმა ჰიუგ დე პეინმა შეკრიბა რვა თავის ნათესავი რაინდი გოდფრუა დე სენტ-ომერის ჩათვლით და დააარსა ორდენი, რომლის მიზანიც იყო პილიგრიმების დაცვა ახლო აღმოსავლეთში და წმინდა მიწაზე. ამ ორდენს ეწოდებოდა „მათხოვარი რაინდები“. ისინი იმდენად ღარიბები იყვნენ, რომ ორ რაინდს მხოლოდ ერთი ცხენი ჰყავდა. სწორედ ამიტომ მათ მეხსიერებაში დიდხანს რჩებოდა სურათი - ერთ ცხენზე მჯდარი ორი კაცი. ორდენის საქმიანობის შესახებ, ისევე, როგორც თვით ორდენზე ძალიან ცოტა რამ იყო ცნობილი 1128 წლამდე, ტრუას საბჭომდე, რომელზეც ორდენი ოფიციალურად წარადგინეს, ხოლო მღვდელს-ბერნარს დაავლეს შეექმნა ორდენის წესდება.

შუა საუკუნეების ისტორიკოსი ვილჰელმ ტირის არქიეპისკოპოსი, იერუსალიმის სამეფოს კანცლერი, თავის ნაშრომში წარმოადგენს ორდენის შექმნის პროცესს: 
მარცხნივ|მინი|ტამპლიერი რაინდები.
თავისი არსებობის დასაწყისში ორდენს ევალებოდა მხოლოდ მომლოცველების დაცვა და პირველი რაინდები წარმოადგენდნენ რაღაც "სასულიერო ძმობის" მსგავსს. ორდენი ასევე იცავდა ქრისტეს საფლავს. 

იერუსალიმის სამეფოს მმართველმა ბოლდუინ II-მ რაინდებს გამოუყო ადგილი სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ალ-აქსას მეჩეთში შტაბ-ბინის ნაცვლად. იმ დროიდან ორდენი იწოდებოდა, როგორც „ტაძრის ორდენი“, ხოლო რაინდები, როგორც ტამპლიერები. ტამპლიერები, რომლებიც ესწრებოდნენ ტრუას საბჭოს, წავიდნენ ინგლისში და საფრანგეთში ხალხის მათი ორდენისკენ გადმობირების მიზნით. მათ მიბაძეს გოდფრუა დე სენტ-ომერის მაგალითს და დაბრუნდნენ სამშობლოში.

ჰიუგ დე პეინმა მოიარა შამპანი, ანჟი, ნორმანდია, ფლანდრია, ასევე ინგლისი და შოტლანდია. გარდა იმისა, რომ ორდენმა მიიღო დიდი შემოწირულობა ნეოფიტებისაგან, ასევე მათ მიიღეს საკმაოდ დიდი მიწის ფართობები, რამაც უზრუნველყო მათი ეკონომიკური მდგრადობა დასავლეთში, განსაკუთრებით კი საფრანგეთში და განამტკიცა მათი „ეროვნული“ კუთვნილება, ორდენი ითვლებოდა ფრანგულად. ძალიან მალე ამ სასულიერო-რაინდული ორდენის წევრობის იდეამ დაიპყრო ლანგედოკისა და პირენეის ნახევარკუნძულის მოსახლეობა.

1139 წლის 29 მარტს რომის პაპმა ინოკენტი II-მ გამოსცა ქარტია სახელწოდებით „Omne Datum Optimum“, რომელშიც ეწერა, რომ ტამპლიერს შეეძლო თავისუფლად, ყოველგვარი დაბრკოლებების გარეშე გადაელახა ნებისმიერი ქვეყნის საზღვარი. ის თავისუფლდებოდა ყოველგვარი გადასახადისაგან და არ ემორჩილებოდა არავის.

 ტამპლიერთა ორდენის დიდი მაგისტრების სია 
 1. 50px ჰიუგ დე პეინი (Hugues de Pay(e)ns) 1118/9 — 24 მაისი, 1136/7 2. 50px რობერ დე კრაონი (Robert de Craon)  ივნისი, 1137 — 13 იანვარი, 1149 3. 50px ევერარ დე ბარი (Ev(e)rard des Barres)  1149 — 1152 4. 50px ბერნარ დე ტრომელე (Bernard de Tremelay) ივნისი, 1152 — 16 აგვისტო, 1153 5. 50px ანდრე დე მონბარი (André de Montbard)  1153 — 17 იანვარი, 1156 6. 50px ბერნარ დე ბლანკეფორი (Bertrand de Blanchefort) 1156 — 2 იანვარი, 1169 7. 50px ფილიპ დე მილი (Philippe de Milly de Nablus) აგვისტო, 1169 — აპრილი, 1171 8. 50px ოდო დე სენტ-ამანი (Odo de St Amand) 1171 — 8 ოქტომბერი,  1179 9. 50pxარნო დე ტოროგა (Arnold de Torroja) 1180 — 30 სექტემბერი, 1184 10. 50pxჟერარ დე რიდფორი (Gérard de Ridefort) 1185 — 4 ოქტომბერი, 1189 11. 50px რობერ დე საბლე (Robert de Sablé) 1191 — 23 სექტემბერი, 1193 12. 50px ჟილბერ ერე (Gilbert Erail (Herail, Horal, Arayl)) 1194 — 21 დეკემბერი, 1200 13. 50px ფილიპ დე პლეზიე (Phillipe de Plessis)  1201 — 12 თებერვალი, 1209 14. 50px გიიომ დე შარტრი (Guillaume de Chartres) 1210 — 25 (26) აგვისტო, 1219 15. 50px პედრო დე მონტეგიუ (Pedro de Montaigu) 1219 — 28 იანვარი, 1232 16. 50px არმან დე პერიგორი (Armand de Périgord) 1232 — 17 ოქტომბერი,  1244 17. 50px რიშარ დე ბიური (Richard de Bures) 1244/45 — 9 მაისი, 1247 18. 50px გიიომ დე სონაკი (Guillaume de Sonnac) 1247 — 11 თებერვალი, 1250 19. 50px რენო დე ვიშიე (Renaud de Vichiers) 1250 — 20 იანვარი, 1256 20. 50px თომა ბერარი (Thomas Bérard)  1256 — 25 მარტი, 1273 21. 50px გიიომ დე ბოჟე (Guillaume de Beaujeu) 13 მაისი, 1273 — 18 მაისი 1291 22. 50px ტიბო გოდენი (Thibaud Gaudin)  აგვისტო, 1291 — 16 აპრილი, 1292 23. 50px ჟაკ დე მოლი (Jacques de Molay) აპრილი. 1292 — 22 მარტი, 1312

დამატებითი ლიტერატურა
Malcolm Barber, Keith Bate. The Templars: Selected sources translated and annotated by Malcolm Barber and Keith Bate (Manchester University Press, 2002) ISBN 0-7190-5110-X
 Charles G. Addison. The History of the Knights Templar (1842)
 d'Albon, André. ''Cartulaire général de l'ordre du Temple: 1119?–1150  (1913–1922) (at Gallica)
  ;



რესურსები ინტერნეტში



 სქოლიო 


კატეგორია:წმინდა გრაალი
კატეგორია:კათოლიკური ორდენები
კატეგორია:გასამხედროებული ორდენები
კატეგორია:რაინდები