ტრისტან ცარა

ტრისტან ცარა (), ნამდვილი სახელი სამი როზენსტოკი (; დ. 16 აპრილი, 1896, რუმინეთი — გ. 25 დეკემბერი, 1963, პარიზი) — რუმინული წარმოშობის ფრანგი პოეტი და ესეისტი. დადაიზმის ერთ-ერთი დამაარსებელი, ცნობილია თავისი მანიფესტებით.

ბიოგრაფია
ცარა დაიბადა მოინეშტში, რუმინეთში, რუმინულად მოლაპარაკე ებრაულ ოჯახში. მას ეკუთვნის  პირველი დადაისტური ტექსტები: La Première Aventure céleste de Monsieur Antipyrine (ბატონი ანტიპირინის პირველი ზეციური თავგადასავალი) (1916), Vingt-cinq poèmes (ოცდახუთი ლექსი) (1918) და  დადაიზმის მანიფესტების კრებული, Sept manifestes Dada (დადას შვიდი მანიფესტი) (1916-1924).

პარიზში ცარა მონაწილეობდა ხმაურიან აქციებში დადაისტებთან, ანდრე ბრეტონთან, ფილიპ სუპოსთან და ლუი არაგონთან ერთად. ეს გამოსვლები მიმართული იყო საზოგადოების შოკირებისა და მეტყველების ტრადიციული სტრუქტურის რღვევისკენ.

1929 წლის ბოლოს, ნიჰილიზმისა და განადგურებისგან დაღლილი ცარა დადაიზმთან შედარებით უფრო კონსტრუქტიულ და ჩამოყალიბებული მიმდინარეობას, სიურეალიზმს შეუერთდა. მან თავისი დროის დიდი ნაწილი მიუძღვნა სიურეალიზმისა და მარქსიზმის დაკავშირებას. 1937 წელს იგი საფრანგეთის კომუნისტურ პარტიაში შევიდა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ცარა ფრანგული განმათავისუფლებელი მოძრაობის აქტიური მონაწილე იყო. 1956 წელს უნგრული რევოლუციის ჩახშობისადმი პროტესტის ნიშნად მან დატოვა კომუნისტური პარტია.

თავისი პოლიტიკური შეხედულებების გამო ცარა საბოლოოდ ხალხთან დაახლოვდა და თანდათან ლირიკულ პოეტად ჩამოყალიბდა. მის ლექსებში ავტორის სულიერი ტანჯვა აისახება.

ტრისტან ცარა გარდაიცვალა პარიზში, 1963 წელს და დასაფლავებულია მონპარნასის სასაფლაოზე.

 ნაწარმოებები 
 ბატონი ანტიპირინის პირველი ზეციური თავგადასავალი 1916
 ოცდახუთი ლექსი 1918
 კინო კალენდარი აბსტრაქტული სახლი გულის 1920
 დადას შვიდი მანიფესტი 1924
 დაახლოებითი ადამიანი 1931
 მარტო მოლაპარაკე 1950
 შიდა სახე 1953

რესურსები ინტერნეტში
დადას მანიფესტი, 1918დადაისტური ნაწარმოებები 

სქოლიო

კატეგორია:ფრანგი მწერლები
კატეგორია:ფრანგი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:გარდაცვლილი 1963
კატეგორია:ტრისტან ცარა
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი პოეტები
კატეგორია:XX საუკუნის რუმინელი პოეტები
კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი პოეტები
კატეგორია:რუმინელი მამაკაცი პოეტები
კატეგორია:ებრაელი პოეტები
კატეგორია:რუმინულენოვანი პოეტები
კატეგორია:სიმბოლისტი პოეტები
კატეგორია:სიურრეალისტი პოეტები
კატეგორია:დადაიზმი
კატეგორია:რუმინელი სიურრეალისტი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი დრამატურგები
კატეგორია:XX საუკუნის რუმინელი დრამატურგები
კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი დრამატურგები
კატეგორია:ებრაელი დრამატურგები
კატეგორია:მოდერნისტული თეატრი
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი ესეისტები
კატეგორია:რუმინელი ესეისტები
კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი ესეისტები
კატეგორია:ფრანგი ლიტერატურის კრიტიკოსები
კატეგორია:რუმინელი ლიტერატურის კრიტიკოსები
კატეგორია:რუმინელი კომპოზიტორები
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი მთარგმნელები
კატეგორია:რუმინელი მთარგმნელები
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი კომპოზიტორები
კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი კომპოზიტორები
კატეგორია:ებრაელი კომპოზიტორები
კატეგორია:ფრანგი მუსიკოსები
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი დიპლომატები
კატეგორია:ებრაელი სოციალისტები
კატეგორია:რუმინელი კომუნისტები
კატეგორია:კომუნისტი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი მამაკაცი მუსიკოსები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით