ლეონიდ ბრეჟნევი

ლეონიდ ილიას ძე ბრეჟნევი (; დ. 1 იანვარი, 1907 [ძვ. სტ. 19 დეკემბერი, 1906], ქ. კამენსკოე, ამჟამად დნეპროძერჟინსკი (უკრაინა) — გ. 10 ნოემბერი, 1982, მოსკოვი) — საბჭოთა პოლიტიკური, სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე. სკკპ ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი (1964–1966), სკკპ ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივანი (1966–1982), სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე (1960–1964, 1977–1982), სკკპ ცენტრალური კომიტეტის მდივანი (1952–1953, 1956–1960, 1963–1964), ცენტრალური კომიტეტის პოლიტბიუროს წევრი 1966 წლიდან. სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს III–X მოწვევების დეპუტატი (1950–1982), სოციალისტური შრომის გმირი (1961), ოთხგზის საბჭოთა კავშირის გმირი (1966, 1976, 1978, 1981), ლენინის ორდენის რვაგზის კავალერი, საბჭოთა კავშირის მარშალი (1976). 

ბიოგრაფია
ლეონიდ ბრეჟნევი დაიბადა 1906 წლის 19 დეკემბერს სოფ. კამენსკოეში, მუშა-მეტალურგის ოჯახში. შრომითი ცხოვრება 15 წლისამ დაიწყო. 1927 წელს დაამთავრა კურსკის სამიწათმომწყობო-სამელიორაციო ტექნიკუმი. 1923 წელს შევიდა კომკავშირში, 1931 წელს სკკპ რიგებში.

სწავლობდა მეტალურგიულ ინსტიტუტში, სადაც ამავე დროს ასრულებდა პარტიულსა და საზოგადოებრივ დავალებებს, იყო ფაკულტეტის პარტკომის მდივანი, პროფკომის თავმჯდომარე, მოგვიანებით ინსტიტუტის პარტკომის მდივანი. ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა ქარხანაში, ჯარში მსახურობდა იმიერბაიკალში, იყო საბჭოთა და პარტიულ სამუშაოზე. 

სამხედრო და პარტიული მოღვაწეობა
1923–1936 წლებში ბრეჟნევი იყო წითელი არმიის სამხედრო სამსახურში. 1939 წელს აირჩიეს პარტიის დნეპროპეტროვსკის საოლქო კომიტეტის მდივნად, სადაც მუშაობას ეწეოდა სამხედრო ტექნიკის წარმოების ორგანიზაციისათვის. საბჭოთა კავშირის დიდი სამამულო ომის (1941–1945) პირველივე დღეებიდან იგი პოლიტიკურ და ორგანიზატორულ მუშაობას ეწეოდა მოქმედ არმიაში, მსახურობდა სამხრეთის ფრონტის პოლიტსამმართველოს უფროსის მოადგილედ, შემდეგ მე-18 არმიის პოლიტგანყოფილებისა და მე-4 უკრაინის ფრონტის პოლიტსამმართველოს უფროსად. ხოლო სამამულო ომის დამთავრების შემდეგ იგი ხელმძღვანელ პარტიულ სამუშაოზეა. 

1946 წლის აგვისტოდან იყო უკრაინის კპ-ის ზაპოროჟიეს, 1947 წლის ნოემბრიდან — დნეპროპეტროვსკის საოლქო კომიტეტების პირველი მდივანი, 1950–1952 წლებში მოლდავეთის კპ ცკ-ის პირველი მდივანი. XIX ყრილობაზე ბრეჟნევი აირჩიეს სკკპ ცკ-ის წევრად, სკკპ ცკ-ის 1952 წლის ოქტომბრის პლენუმზე — სკკპ ცკ-ის პრეზიდიუმის წევრობის კანდიდატად და სკკპ ცკ-ის მდივნად. 1952–1954 წლებში გენერალ-ლეიტენანტის წოდებით მუშაობდა საბჭოთა არმიისა და სამხედრო-საზღვაო ფლოტის მთავარი პოლიტსამმართველოს უფროსის მოადგილედ. 1954 თებერვლიდან ყაზახეთის კპ ცკ-ის მეორე, ხოლო 1955 აგვისტოდან პირველი მდივანია.

პარტიის XIX და მომდევნო ყრილობებზე ბრეჟნევს ირჩევენ სკკპ ცენტრალური კომიტეტის წევრად. იყო სკკპ ცენტრალური კომიტეტის პრეზიდიუმის წევრობის კანდიდატი, სკკპ ცენტრალური კომიტეტის მდივანი (1956–1957), სკკპ ცენტრალური კომიტეტის პრეზიდიუმის წევრი (1957–1966), 1966 წლიდან სკკპ ცენტრალური კომიტეტის პოლიტბიუროს წევრი. 1958–1966 წლებში იყო სკკპ ცენტრალური კომიტეტის რუსეთის სფსრ ბიუროს წევრი, ბიუროს თავმჯდომარის მოადგილე და თავმჯდომარე. იყო სსრ კავშირის III–X მოწვევათა უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, რუსეთის სფსრ V–X მოწვევათა უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, მოლდავეთის სსრ III მოწვევის უმაღლესი საბჭოსა და ყაზახეთის სსრ IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. იყო სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი (1965–1977), სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე (1960–1964 წლებში და 1977 წლიდან).

1964 წლის 13 ოქტომბერს ხრუშჩოვი, რომელიც დასასვენებლად ბიჭვინთაში იმყოფებოდა, სასწრაფოდ გამოიძახეს მოსკოვში ცენტრალური კომიტეტის პრეზიდიუმის სხდომაზე, სადაც თავს დაატეხეს გამანადგურებელი კრიტიკა, რის შემდეგ, იძულებული გახადეს გადადგომის განცხადებაზე მოეწერა ხელი. 14 ოქტომბერს გახსნილ სკკპ ცენტრალური კომიტეტის პლენუმზე სუსლოვის მოხსენების შემდეგ ხრუშჩოვი გადაყენებულ იქნა ყველა სახელმწიფო და პარტიული პოსტიდან და „ხანდაზმულობისა და ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო“ პენსიაზე გაუშვეს. ამავე ოქტომბრის პლენუმზე სკკპ ცენტრალური კომიტეტის პირველ მდივნად ბრეჟნევი, ხოლო სსრ კავშირის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარედ — კოსიგინი აირჩიეს.

დაჯილდოებული იყო „გამარჯვების“ ორდენით, რვა ლენინის ორდენით, ორი ოქტომბრის რევოლუციის ორდენით, ორი წითელი დროშის ორდენით, მე-2 ხარისხის ბოგდან ხმელნიცკის, პირველი ხარისხის სამამულო ომის, წითელი ვარსკვლავის ორდენებით, საპატიო იარაღითა და სსრ კავშირის მედლებით. მინიჭებული ჰქონდა კარლ მარქსის სახელობის მედალი, ლენინური პრემიის ლაურეატის წოდება. კომუნისტური, მუშათა და ეროვნული მოძრაობის წინაშე დამსახურებისათვის, მშვიდობისათვის ბრძოლაში შეტანილი წვლილისათვის ლ. ი. ბრეჟნევს სამგზის მიენიჭა ბულგარეთის სახალხო რესპუბლიკის გმირის, სამგზის გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის გმირის, მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკის გმირის და მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკის შრომის გმირის, სამგზი ჩეხოსლოვაკიის სოციალისტური რესპუბლიკის გმირის, კუბის რესპუბლიკის გმირის, ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკის შრომის გმირის წოდებანი, დაჯილდოებული იყო პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის, უნგრეთის სახალხო რესპუბლიკის, რუმინეთის სოციალისტური რესპუბლიკის, იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკის, კორეის სახალხო-დემოკრატიულ რესპუბლიკის, ლაოსისა და სხვა სახელმწიფოების ჯილდოებით.

ჯილდოები
სსრ კავშირის ჯილდოები
 საბჭოთა კავშირის გმირის ოქროს ვარსკვლავის ოთხი მედალი (18.12.1966 (№ 11230),„...დაბადებიდან 60 წლის იუბილესთან დაკავშირებით.“ 18.12.1976 (№ 97/II),„...დაბადებიდან 70 წლის იუბილესთან დაკავშირებით.“ 19.12.1978 (№ 5/III),„...დაბადებიდან 72 წლის იუბილესთან დაკავშირებით.“ 18.12.1981 (№ 2/IV))„...დაბადებიდან 75 წლის იუბილესთან დაკავშირებით.“
 სოციალისტური შრომის გმირის მედალი „ნამგალი და ურო“ (17.06.1961 (№ 9995))სარაკეტო ტექნოლოგიების შექმნაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისა და საბჭოთა ადამიანის კოსმოსში წარმატებული ფრენის უზრუნველყოფისთვის.
 ლენინის ორდენის რვაგზის კავალერი (1947, 1956, 1961, 1966, 1971, 1976, 1978, 1981)
 ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის ორგზის კავალერი (14.03.1979 (№ 58256); 18.12.1980 (№ 87064))„სკკპ-სა და საბჭოთა სახელმწიფოსთვის გაწეული დიდი დამსახურებისთვის“.
 წითელი დროშის ორდენის ორგზის კავალერი (27.03.1942 (№ 23636); 28.05.1944 (№ 8148))
 ბოგდან ხმელნიცკის მეორე ხარისხის ორდენი (03.11.1944 (№ 1182))
 სამამულო ომის პირველი ხარისხის ორდენი (18.09.1943 (№ 11025))
 წითელი დროშის ორდენი (16.03.1943 (№ 102567))

ბიბლიოგრაფია
 ლ. ი. ბრეჟნევი, საბჭოთა პროფკავშირები ჩეენი საზოგადოების გავლენიანი ძალაა. სიტყვა სსრ კავშირის პროფესიული კავშირების XVI ყრილობაზე 1977 წლის 21 მარტს, თბ. გამ. „საბჭოთა საქართველო“, 1977, გვ. 17.

რესურსები ინტერნეტში

 ლეონიდ ბრეჟნევის გამოსვლების, სტატიების, ინტერვიუებისა და მემუარების კრებული (რუსულად)
 Net-Film-ის კინოქრონიკებისა და დოკუმენტური ფილმების არქივი
 ლეონიდ ბრეჟნევი საბჭოთა ტელევიზიის პორტალზე
  ლექსიკონები და ენციკლოპედიები
  ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“ · Universalis · დიდი რუსული ენციკლოპედია · დიდი დანიური ენციკლოპედია · კატალანური დიდი ენციკლოპედია · დიდი ნორვეგიული ენციკლოპედია

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1982
კატეგორია:დაკრძალულები ნეკროპოლში კრემლის კედელთან
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო მეთაურები
კატეგორია:საბჭოთა ინჟინრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის მარშლები
კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები
კატეგორია:ცივი ომის ლიდერები
კატეგორია:გამარჯვების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:სსრკ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები 
კატეგორია:სსრკ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები 
კატეგორია:სსრკ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები 
კატეგორია:სსრკ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები 
კატეგორია:სსრკ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები 
კატეგორია:სსრკ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები 
კატეგორია:სკკპ-ის XIX ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XX ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXI ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXII ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXIII ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXIV ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXV ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სკკპ-ის XXVI ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:1941–1945 წლების დიდ სამამულო ომში გამარჯვების 20 წლის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:კლემენტ გოტვალდის ორდენის კავალრები
კატეგორია:1941–1945 წლების დიდ სამამულო ომში გამარჯვების 30 წლის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:სამამულო ომის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:მედლით საბრძოლო დამსახურებისათვის დაჯილდოებულები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:კავკასიის დაცვისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:ყამირი მიწების ათვისებისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:ლენინგრადის 250 წლისთავის აღსანიშნავი მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:სსრ კავშირის შეიარაღებულ ძალთა 50 წლის საიუბილეო მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:დიმიტროვის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:სსრკ-ის არმიის გენერლები
კატეგორია:სსრ კავშირის შეიარაღებულ ძალთა 60 წლის საიუბილეო მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:რსფსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:რსფსრ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:რსფსრ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:რსფსრ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:რსფსრ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:ვლადიმერ ლენინის დაბადების 100 წლისთავის აღსანიშნავი მედლით დაჯილდოებულები