შუმერული ენა

შუმერული ენა — შუმერების ენა, რომელზეც საუბრობდნენ სამხრეთ მესოპოტამიაში ძვ. წ. IV ათასწლეულში. დაახლოებით ძვ. წ. XX საუკუნეში შუმერული შეცვალა აკადურმა ენამ და იგი მხოლოდ ქურუმების სარიტუალო და მეცნიერულ ენად დარჩა. საბოლოოდ შუმერული ენა ძველი წელთაღრიცხვის ბოლოს გაქრა. შუმერები წერდნენ სველ თიხაზე. შუმერთა იეროგლიფები წააგავდნენ სოლებს, რის გამოც მეცნიერებმა მათ სოლისებრი დამწერლობა (ან ლურსმული) უწოდეს.

 ისტორია 

შუმერული ენის განვითარების 5 პერიოდს ასხვავებენ.

 არქაული - ძვ. წ. 3000 - ძვ. წ. 2750
 ძველი შუმერული - ძვ. წ. 2750 — ძვ. წ. 2136
 ახალი შუმერული - ძვ. წ. 2136 - ძვ. წ. 1996
 გვიანდელი შუმერული ანუ ძველბაბილონური შუმერული - ძვ. წ. 1996 - ძვ. წ. 1736
 პოსტშუმერული - ძვ. წ. 1736 - ძვ. წ. II საუკუნე

 დამწერლობა 
შუმერული ენა უძველესი დამწერლობის მქონე ენაა. შუმერები იყენებდნენ ლურსმულ დამწერლობას.

ლიტერატურა

წერეთელი მ., „სუმერული და ქართული“, „გვირგვინი“, 1913

 (grammar treatment for the advanced student)
Hayes, John (1990; 2nd ed. 2000), A Manual of Sumerian: Grammar and Texts. UNDENA, Malibu CA. ISBN 0-89003-197-5. (primer for the beginning student)
Hayes, John (1997), Sumerian. Languages of the World/Materials #68, LincomEuropa, Munich. ISBN 3-929075-39-3.  (41 pp. précis of the grammar)
Jestin, J. (1951), Abrégé de Grammaire Sumérienne, Geuthner, Paris. ISBN 2-7053-1743-0. (118pp overview and sketch, in French)

Rubio, Gonzalo (2007), "Sumerian Morphology". In Morphologies of Asia and Africa, vol. 2, pp. 1327–1379. Edited by Alan S. Kaye. Eisenbrauns, Winona Lake, IN, ISBN = 1-57506-109-0.
 (Well-organized with over 800 translated text excerpts.)
 (collection of Sumerian texts, some transcribed, none translated)

კატეგორია:მკვდარი ენები
კატეგორია:შუმერული ენა