დინამო ბათუმი (საფეხბურთო კლუბი)

მინი|მარჯვნივ|ძველი ლოგო
დინამო ბათუმი — ქართული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ბათუმიდან. დაარსდა 1923 წელს. ასპარეზობს ეროვნულ ლიგაში. სსრ კავშირის ჩემპიონატების მონაწილე (1939, 1960–1989). საქართველოს ორგზის ჩემპიონი და ხუთგზის ვიცე-ჩემპიონი, საქართველოს თასის მფლობელი და ხუთგზის ფინალისტი, საქართველოს სუპერთასის ორგზის მფლობელი და სამგზის ფინალისტი. საშინაო მატჩებს ატარებს აჭარაბეთ არენაზე.  

 ისტორია 
1912 წლის ზაფხულში ბათუმში პირველი საფეხბურთო გუნდი შეიქმნა „ხოლოდნო სლობოდსკაიას“ სახელწოდებით.ქართული ფეხბურთის თარიღისათვის // „ლელო“, 2005, № 36, გვ. 4. 1914 წლისათვის ბათუმს ათამდე ორგანიზებული და ბევრი „ველური“ გუნდი ჰყავდა. ქალაქის პირველობაზე ერთმანეთს ხვდებოდნენ: „სელექტედი“, „გიმნაზიჩესკაია“, „დრუჟბა“, „ვოლნიე სოკოლა“, „არაქსი“, „გრეჩისკაია“, „ბონდარი“, „მარსი“ და სხვ.

ამ პერიოდშივე ბათუმელებმა პირველი საქალაქთაშორისო შეხვედრა გამართეს. ქალაქის ნაკრები ფოთში გაემგზავრა, სადაც დიდი ანგარიშით 0–8 დამარცხდა. შემდეგი ჩასვლისას ბათუმელებმა ფოთელები 1–0 დაამარცხეს. იმავე 1913 წელს სოხუმში გაემგზავრა „არაქსი“, ეს მატჩი ფრედ — 0–0 დასრულდა, განმეორებით მატჩში ბათუმში „არაქსმა“ დამაჯერებლად — 5–0 მოიგო.

ბათუმში სპორტის და კერძოდ კი ფეხბურთის განვითარებაში მნიშვნელოვანი როლი ბათუმის ვაჟთა გიმნაზიის ფიზკულტურის მასწავლებელმა ეროვნებით ჩეხმა — ა. კოუბამ შეასრულა, რომელიც რეგიონში საზოგადოება „შევარდენის“ შექმნის ინიციატორი იყო.

1921 წელს ბათუმში შემდეგი გუნდები შეიქმნა: „მეზღვაური“, „წითელი რაინდი“, კომკავშირული საფეხბურთო კოლექტივი „კსმ“, ხოლო ორი წლის შემდეგ ცნობილი საფეხბურთო გუნდი „ბდპო“ბდპო — ბათუმის ნებაყოფლობითი ხანძარსაწინააღმდეგო საზოგადოება (). ჩამოყალიბდა, რომელიც მალე საქართველოს ერთ-ერთი უძლიერესი გუნდი გახდა.

ბდპო-ში თამაშობდნენ: ძმები ანდრო და სოკრატ იოაკიმიდები, გ ფაჩულია, გ. ბაუერი, კ. ფსაროსი, ლ. ლაზარევი, ლ. აბაშიძე, ვ. დარჩია, ა. ბიბაევი, ს. კარაკულიანი, ა. პოპკოვი, ნ. ანიკინი, კ. ბერმანი, რ. პოღოსოვი, რ. ფალავანდიშვილი და სხვ.

წლების მანძილზე ბდპო წარმატებით თამაშობდა თბილისელების, ფოთელების, სოხუმელების და სხვა ქალაქების გუნდების წინააღმდეგ. 1924 წელს ბათუმურმა გუნდმა ორი შეხვედრა ჩაატარა ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტის (ზიი) გუნდთან. ბათუმში სტუმრებმა 1–0 იმარჯვეს, ხოლო თბილისში ბათუმელებმა იმავე ანგარიშით გაიმარჯვეს. ბდპო-მ არაერთხელ სძლია საზღვარგარეთული გემების მეზღვაურებს. იმავე წელს ბათუმში ჩამოვიდა ხარკოვის ნაკრები გუნდი, რომელმაც მანამდე საკავშირო შეჯიბრებაში გაიმარჯვა. სტუმრებმა სამი შეხვედრა გამართეს, მათ შორის ბათუმელებთან გამართული მატჩი 2–2 დასრულდა. უანასკნელი შეხვედრა ხარკოველებმა საქართველოს ნაკრებთან გამართეს, რომელშიც მრავლად იყვნენ წარმოდგენილი ბათუმელი ფეხბურთელები. შეხვედრას იმ ხანებში არნახულად დიდი აუდიტორია დაესწრო — ხუთი ათასი მაყურებელი. მატჩი მასპინძელთა გამარჯვებით — 1–0 დასრულდა.

1925 წელს, ბათუმის ფეხბურთელთა ნაკრებმა ორი ამხანაგური შეხვედრა გამართა თურქეთში ტრაბზონის ნაკრებ გუნდთან. პირველ მატჩში სტუმრებმა 7–1 გაიმარჯვეს მეორე კი 1–2 დათმეს.

1926 წლის 2 დეკემბერს, ბაქოში, ამიერკავკასიის პირველ ჩემპიონატში საქართველოს ნაკრებმა, რომლის შემადგენლობაში ბევრი ბათუმელი ფეხბურთელი გამოდიოდა, დიდი უპირატესობით სძლია სომხეთის ნაკრებს — 4–0. აღნიშნულ შეხვედრაში საქართველოს ნაკრების ღირსებას ბაღდოევი, ფოჩხუა, ლაზარევი, ანიკინი, იმნაძე, ფრუიძე, ქოიავა, იოაკიმიდი, ვაჩნაძე, ფაჩულია და ქებაძე იცავდნენ. მომდევნო სამი თამაში სომხეთის ნაკრებთან კვლავ ამიერკავკასიის ჩემპიონატის ეგიდით ჩატარდა: 1928 წელს 5–1, 1934 წელს 4–0, ხოლო 1935 წელს 3–0 — საქართველოს ნაკრების სასარგებლოდ. 

1927 წლის საქართველოს პირველი ჩემპიონატის გამარჯვებული ბათუმის ნაკრები გუნდი გახდა. ბათუმელებმა სამივე მატჩში (თბილისელები და ფოთელები 2–1, სოხუმელები 3–0) დაამარცხეს მეტოქეები. ბათუმის ნაკრების ღირსებას იცავდნენ: ლ. აბაშიძე, ლ. ანიკინი, ნ. ანიკინი, ა. ბიბაევი, ა. იოაკიმიდი, ვ. დარჩია, ლ. ლაზარევი, ა. აკოპოვი, რ. ფალავანდიშვილი, გ. ფაჩულია, რ. პოღოსოვი, გ. ფსაროსი, ა. ფოჩხუა, ს. ქსენოფონტოვი და ა. შიოშვილი. 

თანდათან ფეხბურთი აჭარაში პოპულარული ხდებოდა და სულ უფრო მეტი ახალგაზრდა ინტერესდებოდა ამ თამაშით. გუნდებში ბევრი ახალგაზრდა პერსპექტიული მოთამაშე ჩნდებოდა, რომლებიც შემდგომ წლებში ქვეყნის წამყვანი გუნდების ღირსებას იცავდნენ. მათ შორის იყვნენ: ბორის ფროლოვი, ალკივიად ფეხლევანიდი, იბრაჰიმ სარჯველაძე, ედუარდ ტანტიბა, გიორგი აროშიძე, ანზორ კავაზაშვილი, ილია დათუნაშვილი და სხვები, რომლებმაც თბილისის „დინამოში“ დიდი ფეხბურთი ითამაშეს. ბათუმში ფეხი აიდგეს რემიზ კამიშევმა (მოგვიანებით მოსკოვის „ტორპედო“), საშა ელიავამ, ანზორ კვაჭაძემ, ნიკოლოზ კეშელავამ, როინ კვასხვაძემ, ვალერიან ცხარტიშვილმა, გარი ქიქავამ, იგორ ფროლოვმა (იცავდა მოსკოვის „სპარტაკის“ და „ლოკომოტივის“ ღირსებას.)

1928 წლის საქართველოს ჩემპიონატში ბათუმის გუნდმა თბილისის ნაკრების შემდეგ მეორე ადგილი დაიკავა. 1920-იანი წლების ბოლოს და 1930-იანი წლების დასაწყისში, ფეხბურთის პოპულარობა ქალაქში კლებულობს, აღმასვლა კი 1930-იანი წლების მეორე ნახევარს უკავშირდება. 

1936 წელს საკლუბო გუნდების სსრ კავშირის პირველობა გაიმართა, იმავე წლის ზაფხულში სსრ კავშირის თასიც გათამაშდა, რომლისთვისაც ბრძოლაში 39 ქალაქის 83 გუნდი ჩაება. ბათუმის „დინამო“ პირველივე წრეში თბილისელ თანაკლუბელებთან დამარცხდა. 1936 წელს ბათუმში შიდა პირველობა ორ კატეგორიად გაიმართა — პირველში „დინამომ“ იმარჯვა, მეორეში „ბურევესტნიკმა“. 1938 წელს ბათუმის „დინამომ“ საქართველოს ჩემპიონის ტიტული მეორედ მოიპოვა.

იმავე წელს „დინამო“ ახლადდაარსებულ კონსტიტუციის თასს დაეუფლა. ბათუმელმა ფეხბურთელებმა ერთ სეზონში სამი ტიტული მოიპოვეს — 1938 წლის 12 დეკემბერს სოხუმელ თანაკლუბელებს 5–2 მოუგეს. 1938 წელს კიდევ ერთი ღირშესანიშნავი მოვლენა უკავშირდება. ენთუზიასტთა ინიციატივითა და დახმარებით ბათუმში დაიწყეს სტანდარტული ზომების საფეხბურთო მინდვრის მოწყობა.

1939 წელს საკავშირო ფეხბურთის ფედერაციის გადაწყვეტილებით ბათუმის დინამოელები სსრ კავშირის პირველობის „ბ“ კლასის გათამაშებაში ჩართეს. 23 ქულით გუნდმა მე-13 ადგილი დაიკავა, ხოლო შიდა პირველობაში „დინამო“ მე-5 ადგილზე გავიდა.

1940 წელს საუკეთესო გუნდის წოდების მოსაპოვებლად ბათუმურმა კლუბმა თბილისელი თანაკლუბელები 3–1 დაამარცხეს და მესამედ მოიპოვეს ქვეყნის ჩემპიონობა. იმავე წელს სსრ კავშირის თასის გათამაშებაში ბათუმის დინამოელები 1/8 ფინალიდან გამოვარდნენ. მეორე მსოფლიო ომის მიუხედავად 1943 წელს საქართველოს პირველობა მაინც ჩატარდა, სადაც „დინამო“ მხოლოდ მე-6 ადგილზე გავიდა.

 1945 — მე-3 ადგილი საქართველოს ჩემპიონატში
 1946 — მე-2 ადგილი 
 1947 — მე-3 ადგილი და საქართველოს თასი
 1948 — მე-3 ადგილი

 1960 — მე-7 ადგილი. მოკავშირე რესპუბლიკების I ზონა. „ბ“ კლასი
 1961 — მე-6 ადგილი. მოკავშირე რესპუბლიკების I ზონა. „ბ“ კლასი
 1962 — მე-7 ადგილი. მოკავშირე რესპუბლიკების II ზონა. „ბ“ კლასი
 1963 — 1-ლი ადგილი. მოკავშირე რესპუბლიკების I ზონა. „ბ“ კლასი.სსრკ ჩემპიონატის „ა“ კლასში გადასასვლელ მატჩში დინამოელებმა მეორე ზონაში გამარჯვებული თბილისის „ლოკომოტივთან“ დათმეს ორრაუნდიანი (1–0 და 1–5) შეხვედრა.
 1964 — 1-ლი ადგილი. მოკავშირე რესპუბლიკების IV ზონა. „ბ“ კლასი.ხუთ ზონაში გამარჯვებულებს შორის ჩატარებულ „ა“ კლასში გადასასვლელ ტურნირში დინამოელებმა მეოთხე ადგილი დიკავეს. იმავე წელს ბათუმელებმა ერთი საერთაშორისო შეხვედრა გამართეს — „დინამომ“ ირანული „შახინი“ 5–0 დაამარცხა.
 1965 — მე-10 ადგილი. მოკავშირე რესპუბლიკების I ზონა. „ბ“ კლასი.
 1966 — მე-9 ადგილი. სსრკ ჩემპიონატის „ა“ კლასის მეორე ჯგუფი (I ქვეჯგუფი).ამავე წელს „დინამომ“ თბილისის საერთაშორისო ზამთრის ტურნირში ფინალი (თერთმეტმეტრიანების სერიაში) დათმო თბილისი „ლოკომოტივთან“. ჯგუფში „დინამომ“ ლენინგრადის „ზენიტი“ და „ტატრანი“ (ჩეხოსლოვაკია) დაამარცხა.
 1967 — მე-18 ადგილი. „ა“ კლასის მეორე ჯგუფი (I ქვეჯგუფი)
 1968 — მე-7 ადგილი. „ა“ კლასის მეორე ჯგუფი (III ქვეჯგუფი).ბომბარდირი: ბ. გიორგაძე (13 გოლი).
 1969 — მე-7 ადგილი. „ა“ კლასის მეორე ჯგუფი (IVქვეჯგუფი)
 1970 — მე-10 ადგილი. „ა“ კლასის მეორე ჯგუფი (II ზონა)
 1971 — მე-4 ადგილი. „ა“ კლასის მეორე ჯგუფი (IV ზონა)
 1972 — მე-5 ადგილი. „ა“ კლასის მეორე ჯგუფი (III ზონა)
 1973 — მე-11 ადგილი. „ა“ კლასის მეორე ლიგა (IV ზონა)
 1974 — მე-2 ადგილი. „ა“ კლასის მეორე ლიგა (III ზონა)
 1975 — მე-12 ადგილი. „ა“ კლასის მეორე ლიგა (I ზონა)
 1976 — მე-6 ადგილი. „ა“ კლასის მეორე ლიგა (III ზონა)
 1977 — მე-9 ადგილი. „ა“ კლასის მეორე ლიგა (IV ზონა)
 1978 — მე-13 ადგილი. „ა“ კლასის მეორე ლიგა (IV ზონა)
 1979 — მე-15 ადგილი. „ა“ კლასის მეორე ლიგა (IV ზონა)
 1980 — მე-10 ადგილი. „ა“ კლასის მეორე ლიგა (IX ზონა)
 1981 — მე-9 ადგილი. „ა“ კლასის მეორე ლიგა (IX ზონა)1981 (Championship) Second League
 1982 — მე-10 ადგილი. „ა“ კლასის მეორე ლიგა (IX ზონა)
 1983 — 1-ლი ადგილი. „ა“ კლასის მეორე ლიგა (IX ზონა)
 1984 — მე-11 ადგილი. „ა“ კლასის პირველი ლიგა
 1985 — მე-11 ადგილი. „ა“ ჯგუფი, პირველი ლიგა
 1986 — მე-11 ადგილი. „ა“ პირველი ლიგა
 1987 — მე-19 ადგილი. „ა“ კლასის პირველი ლიგა
 1988 — მე-16 ადგილი. „ა“ კლასის პირველი ლიგა
 1989 — მე-18 ადგილი. „ა“ კლასის პირველი ლიგა

 მნიშვნელოვანი თარიღები 
1923: კლუბი დაარსდა სახელწოდებით „დინამო ბათუმი“
1990: კლუბს სახელი შეეცვალა: საფეხბურთო კლუბი „ბათუმი“ (FC Batumi)
1994: კლუბს დაუბრუნდა პირვანდელი სახელი (FC Dinamo Batumi)
1995: კლუბი პირველად მონაწილეობს ევროპის თასის გათამაშებაში (C2) (სეზონი 1995/96)

მიღწევები
 ეროვნული ლიგა 
 ჩემპიონი: 2021, 2023
 ვიცე-ჩემპიონი: 1997–98, 2014–15, 2019, 2020, 2022
 საქართველოს თასი 
 თასის მფლობელი: 1997–98
 ფინალისტი: 1992–93, 1994–95, 1995–96, 1996–97, 2023
 საქართველოს სუპერთასი 
 სუპერთასის მფლობელი: 1997–98, 2022
 ფინალისტი: 1995–96, 1996–97, 2023

 შემადგენლობა 2021 
მონაცემები წარმოდგენილია Crystalbet ეროვნული ლიგის ოფიციალური საიტიდან 2021 წლის 5 ნოემბრის მონაცემებით.დინამო ბთ - ეროვნული ლიგა (erovnuliliga.ge)

 2019 წლის ტრანსფერები 

 მოვიდნენ 
პოზ.ფეხბურთელიყოფილი კლუბიმცველი გიორგი გადრანი  დილა გორიმცველი ვაჟა ფაცაცია მერანი მარტვილიმცველი გიორგი ნავალოვსკი დინამო მინსკინახევარმცველი გიული მანჯგალაძე  ვენტსპილსინახევარმცველი ბენჯამინ ტეიდი კუიაბათავდამსხმელი რომან ჭანტურია ემპოლი 

* — იჯარით
** — იჯარიდან

 წავიდნენ 
პოზ.ფეხბურთელიახალი კლუბიმცველი გელა გოგიტიძე  შუქურა ქობულეთიმცველი ბექა ვარშანიძე  შუქურა ქობულეთი

* — იჯარით
** — იჯარიდან

 ევროთასებზე 
მინი|მარჯვნივ|„ლეხი“ 5–0 „დინამო“ ბათუმი
 სეზონი ტურნირი ეტაპი ქვეყანა კლუბი სახლი გასვლა1995–96უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი1Rობილიჩი2:21:02Rსელტიკი2:30:41996–97უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი1Rჰბ6:03:02RPSV1:10:31997–98უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი1Rარარატი0:32:01998–99უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი1Rპარტიზანი1:00:22015–16უეფა-ს ევროპის ლიგა1Rომონია1:00:22017–18უეფა-ს ევროპის ლიგა1Rიაგელონია ბელოსტოკი0:10:42020–21უეფა-ს ევროპის ლიგა1Rჰაპოელი0:32021–22უეფა-ს ევროპის ლიგა1Rტრე პენე 3:04:02Rბატე ბორისოვი0:14:13Rსივასპორი1:21:1 (დ.დ.)2022–23უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა1Rბრატისლავა1:20:0უეფა-ს კონფერენს ლიგა2Rლეხი პოზნანი1:10:5

 1990 წლიდან 
 ჩემპიონი ვიცე-ჩემპიონი მესამე ადგილი დაქვეითება აღზევება

 სეზონი ლიგა № თ მ ფ წ გბ მბ ქ თასი სუპერთასი ევროპა1990უმაღლესი ლიგა63418795628611/2 ფინალიN/A1991უმაღლესი ლიგა51910272821321991–92უმაღლესი ლიგა938156175558511/4 ფინალი1992–93უმაღლესი ლიგა113211615565639ფინალისტი1993–94უმაღლესი ლიგა532165116346531/2 ფინალი1994–95უმაღლესი ლიგა4301668694054ფინალისტი1995–96უმაღლესი ლიგა6301668682854ფინალისტიფინალისტითასების მფლობელთა თასის პირველი რაუნდი.1996–97უმაღლესი ლიგა3301884712262ფინალისტიფინალისტითასების მფლობელთა თასის პირველი რაუნდი.1997–98უმაღლესი ლიგა2301875581962მფლობელიმფლობელითასების მფლობელთა თასის საკვალიფიკაციო რაუნდი.1998–99უმაღლესი ლიგა530131164922501/2 ფინალითასების მფლობელთა თასის საკვალიფიკაციო რაუნდი.1999–00უმაღლესი ლიგა4     მფლობელი2000–01უმაღლესი ლიგა7      1/16 ფინალი2001–02უმაღლესი ლიგა5      1/4 ფინალი2002–03უმაღლესი ლიგა8      1/16 ფინალი2003–04უმაღლესი ლიგა10      1/4 ფინალი2004–05უმაღლესი ლიგა836912153533391/4 ფინალი2005–06უმაღლესი ლიგა63017764221581/16 ფინალი2006–07უმაღლესი ლიგა92686122730301/2 ფინალი2007–08უმაღლესი ლიგა132644181651161/16 ფინალი2008–09პირველი ლიგა83099123342362009–10პირველი ლიგა528 15 8 544 17 531/32 ფინალი2010–11პირველი ლიგა532 18 9 566 18 631/16 ფინალი2011–12პირველი ლიგა1 18  13  3  2 28  9 421/16 ფინალი2012–13უმაღლესი ლიგა 11 32  8  7  17 39  55 311/16 ფინალი2013–14პირველი ლიგა226 19 2 565 17 591/16 ფინალი2014–15უმაღლესი ლიგა230 18 4 840 24 581/16 ფინალი2015–16უმაღლესი ლიგა830 12 8 1041 32 441/16 ფინალიევროპა ლიგის პირველი საკვალიფიკაციო რაუნდი.2016უმაღლესი ლიგა315 7 5 323 7 261/32 ფინალი2017ეროვნული ლიგა836 10 3 2328 60 331/32 ფინალიევროპა ლიგის პირველი საკვალიფიკაციო რაუნდი.2018ლიგა 2136 23 7 660 22 761/16 ფინალი2019ეროვნული ლიგა236 21 7 85731 701/32 ფინალი2020ეროვნული ლიგა218 10 6 229 14 361/16 ფინალიევროპა ლიგის პირველი საკვალიფიკაციო რაუნდი.2021ეროვნული ლიგა136 2112 373 27 751/2 ფინალიკონფერენს ლიგის მესამე საკვალიფიკაციო რაუნდი.2022ეროვნული ლიგა236 238 587 34 771/16 ფინალიმფლობელიჩემპიონთა ლიგის პირველი საკვალიფიკაციო რაუნდი, კონფერენს ლიგის მეორე საკვალიფიკაციო რაუნდი.2023ეროვნული ლიგა136 21 11 483 41 74ფინალისტიფინალისტიკონფერენს ლიგის პირველი საკვალიფიკაციო რაუნდი.2024ეროვნული ლიგა4361510114241551/4 ფინალიმესამე ადგილი

 ცნობილი ფეხბურთელები 

  რევაზ ჩელებაძე
  ნოდარ ხიზანიშვილი
  ვახტანგ ქორიძე
  გარი ქიქავა
  ნუკრი კაკილაშვილი
  ლევან ხომერიკი
  შალვა აფხაზავა
  შოთა ბაბუნაშვილი
  ალექსანდრე ბაციკაძე
  გრიგოლ ბედიაშვილი
  ელგუჯა გრიგალაშვილი
  ალექსანდრე გურული
  ვიტალი დარასელია (უმცროსი)

  ვლადიმერ დვალიშვილი
  კახაბერ მჟავანაძე
  რობერტ ზირაქიშვილი
  სევასტი თოდუა
  ლაშა თოთაძე
  ალექსანდრე კოშკაძე
  უჩა ლობჟანიძე
  მიხეილ მახვილაძე
  გიორგი სეთურიძე
  ირაკლი სირბილაძე
  ლაშა ქებაძე
  ბესიკ ჩიმაკაძე
  მიხეილ ჯიშკარიანი
  ზაზა ჭელიძე

იხილეთ აგრეთვე
 საქართველოს საფეხბურთო კლუბების სია

 რესურსები ინტერნეტში 
 ოფიციალური საიტი
 Global Sports Archive
 Weltfussballarchiv

კომენტარები

 სქოლიო 

კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები
კატეგორია:დინამო ბათუმი (საფეხბურთო კლუბი)