ტორპედო ქუთაისი (საფეხბურთო კლუბი)

„ტორპედო“ — ქართული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ქუთაისიდან. დაარსდა 1946 წელს. პირველ სამ ეროვნულ ჩემპიონატში გამოდიოდა „ქუთაისის“ სახელით. თამაშობს ეროვნული ჩემპიონატის უმაღლეს ლიგაში. 1949 წელს გახდა საქართველოსა საბჭოთა ჩემპიონატის ოქროს პრიზიორი, ასევე არის ეროვნული ლიგის 4 გზის ოქროსა (2000, 2001, 2002, 2017) და ოთხგზის ვერცხლის (1999, 2003, 2005), უმაღლესი ლიგა 2024 პრიზიორი. ხუთჯერ გახდა საქართველოს თასის (1999, 2001, 2016, 2018, 2022) და ორჯერ საქართველოს სუპერთასის მფლობელი 2018 და 2024 წელს. დამოუკიდებელი საქართველოს საფეხბურთო ჩემპიონატის დაარსებიდან „ტორპედო“ უმაღლეს ლიგაში ასპარეზობდა, მხოლოდ სამი სეზონით მოხდა მისი დაქვეითება პირველ ლიგაში (2007–08, 2008–09, 2009–10), 2010 წლიდან ისევ აღზევდა უმაღლეს ლიგაში, სადაც დღემდე ასპარეზობს. საშინაო მატჩებს ატარებს რამაზ შენგელიას სტადიონზე, რომელიც 2023 წელს განახლდა, 12 000 მაყურებელს იტევს.

თავის დროზე „ტორპედოს“ რიგებში გამოდიოდნენ ისეთი ცნობილი ფეხბურთელები, როგორებიც არიან რევაზ ძოძუაშვილი, თამაზ კოსტავა (საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი 1970), ანზორ კავაზაშვილი (საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი 1967), ნოდარ ხიზანიშვილი (საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი 1981), მურთაზ ხურცილავა (საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი 1962, საბჭოთა კავშირის სპორტის საერთაშორისო კლასის ოსტატი 1966, საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი 1969), სერგო კუტივაძე, ოთარ გაბელია (საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი 1981), მანუჩარ მაჩაიძე (საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი 1970), გივი ნოდია (საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი 1966, საბჭოთა კავშირის სპორტის საერთაშორისო კლასის ოსტატი 1972), თენგიზ სულაქველიძე (საბჭოთა კავშირის სპორტის საერთაშორისო კლასის ოსტატი 1980, საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი 1981), გურამ ცხოვრებოვი, რამაზ ურუშაძე (საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი 1961).

 ისტორია 
 დაარსების პერიოდი 
1946 წელს ქუთაისის ავტოქარხნის ბაზაზე ჩამოყალიბდა გუნდი, სახელად ქუთაისის „ტორპედო“. უკვე 1949 წელს კი, ქუთაისის „ტორპედო“ საქართველოს იმჟამინდელი ჩემპიონატის გამარჯვებული გახდა.

1957 წელს ქუთაისში ჩამოყალიბდა საფეხბურთო გუნდი „ლოკომოტივი“, რომლის მწვრთნელადაც დაინიშნა ცნობილი სპეციალისტი ანდრო ჟორდანია. იმის გამო, რომ „ლოკომოტივის“ რესპუბლიკურმა საბჭომ თბილისიდან ვერ შეძლო გუნდის პატრონობა, ქუთაისის ხელმძღვანელობამ 1959 წლის 3 მაისს ქალაქის სპორტკომიტეტის დადგენილებით გუნდი გადასცა საავტომობილო ქარხანას და „ლოკომოტივის“ ნაცვლად მას „ტორპედო“ ეწოდა. მთავარ მწვრთნელად დაინიშნა გიორგი ანთაძე. 1959 წლის 23 აპრილს ტორპედოელებმა ქუთაისში პირველი საერთაშორისო ამხანაგური მატჩი გამართეს შვედეთის ქალაქ სუნდსვალის გუნდთან. შეხვედრა მასპინძელთა გამარჯვებით 3:0 დასრულდა. 1959 წლის 5 ივლისს ქუთაისს მეორე უცხოური გუნდი დანიის „ალიანსენი ეწვია. ტორპედოელებმა დიდი უპირატესობის მიუხედავად მეტოქის დამარცხება ვერ შეძლეს — 3:3. 1959 წლის 4 ნოემბერს მესამე საერთაშორისო ამხანაგურ მატჩში ქუთათურებმა ფინეთის „პალლოსეურა“ გაანადგურეს-3:0. 1959 წლის საკავშირო ჩემპიონატი „ტორპედომ“ მე-6 ადგილზე დაასრულა.

 „ბ“ კლასი 

1960 წლიდან ქუთაისის „ტორპედო“ საკავშირო გათამაშების „ბ“ კლასის მეორე ზონაში გამოდიოდა. ქუთაისელებმა შესანიშნავად ჩაატარეს სეზონი. გუნდმა 30 თამაშიდან 47 ქულა დააგროვა, 12 ქულით გაუსწრო მეორე ადგილზე გასულ ლენინაბადის „დინამოს“ და პირველ ზონაში გამარჯვებულ თბილისის „ლოკომოტივს“ დაუპირისპირდა. ორი მატჩის ჯამში გამარჯვება „ტორპედოს“ დარჩა (3:1, 0:1) და „ბ“ ლიგაში პირველი ადგილი მოიპოვა. იმის გამო რომ 1960 წელს „ა“ კლასის საგზური არ გათამაშებულა, ტორპედოელებს მომავალ წელსაც დაბალ ლიგაში მოუხდათ ასპარეზობა, თუმცა გუნდის ფეხბურთელებს სპორტის ოსტატის წოდებები მიანიჭეს.

1961 წლის სეზონში უშანგი სალდაძის ხელმღვანელობით ტორპედოელები კვლავ გამარჯვებული გამოვიდნენ „ბ“ კლასის მეორე ზონის გუნდებს შორის და მოიპოვეს უფლება ებრძოლათ „ა“ კლასის საგზურისთვის. უმაღლესში გადასასვლელ სამთა ტურნირში, რომელიც კიშინიოვში გაიმართა ქუთაისელებმა ტალინის „კალევთან“ და თბილისის „ლოკომოტივთან“ პაექრობაში პირველი ადგილი მოიპოვეს და „ა“ კლასში აღზევდნენ.

 „ა“ კლასი 
1962 წელს 2 მაისს ქუთაისის ცენტრალურ სტადიონზე ქუთაისის „ტორპედო“ საბჭოთა კავშირის უმაღლესი ლიგის სასტარტო მატჩში მოსკოვის „ტორპედოს“ დაუპირისპირდა. წინა დღით ქუთაისელთა დუბლებმა მოსკოველთა მეორე გუნდი 5:1 გაანადგურეს. ახალგაზრდების შემართება ძირითად გუნდსაც გადაედო და ქართველმა ფეხბურთელებმა გადაჭედილი ტრიბუნების თვალწინ ბრწყინვალე გამარჯვება მოიპოვეს — 4:2.ღირსშესანიშნავი თარიღი "ტორპედოს” ისტორიაში ,საინფორმაციო სააგენტო „მსოფლიო სპორტი“, 2 მაისი, 2012. „ტორპედოს“ კარგი დებიუტი გამოუვიდა, მაგრამ ასპარეზობა ასევე წარმატებულად ვეღარ განაგრძო და საბოლოოდ მე-15 ადგილს დასჯერდა. თუმცა, ქუთათურებმა უკან ჩამოიტოვეს საკმაოდ ცნობილი გუნდები: ლენინგრადის „დინამო“, მინსკის „დინამო“ და „კრილია სოვეტოვი“, რომლებსაც „ა“ კლასში ასპარეზობის საკმაო გამოცდილება გააჩნდათ. საყურედღებოა, რომ ქუთაისელებმა სანიმუშო სათამაშო დისციპლინისთვის გაზეთ „სოვეტსკი სპორტისგან“ მიიღეს პრიზი „სამართლიანი თამაშისთვის“.

1963 წლის სეზონში „ტორპედო“ არაერთი დასამახსოვრებელი შეხვედრა ჩაატარა: 15 აპრილს ქუთათურებმა თბილისის „დინამოს“ უმასპინძლეს. ამ მატჩის სანახავად ქალაქის სტადიონზე 40 000 კაცზე მეტი მივიდა. ეს ციფრი დღესაც სარეკორდოა „ტორპედოსთვის“. მატჩი დამთავრდა ფრედ — 0:0. საყურადღებოა, რომ ქუთაისელმა ფეხბურთელებმა წარმატებით ჩაატარეს „მოსკოვური“ მატჩები. მოსკოვის „ცსკას“ 1963 წლის ჩემპიონატში ქუთაისელებთან სეხვედრამდე თამაში არ ჰქონდათ წაგებული და მათი წარმატებული სერია საკუთარ მოედანზე „ტორპედოსთან“ შეწყდა. ქუთათურებმა გასვლაზე დაამარცხეს მოსკოვის „ლოკომოტივი“, ხოლო კიევში „დინამოსთან“ ფრე 1:1 ითამაშეს. შეხვედრის შემდეგ კიეველმა მაყურებელმა მქუხარე ტაშით დააჯილდოვა ქართველი ფეხბურთელები, რომლებმაც ლამაზი, ტექნიკური ფეხბურთის დემონსტრირებით მოხიბლეს. 18 აგვისტოს ჩემპიონატის მორიგ მატჩში ავტოქარხნელებმა 1:0 დაამარცხეს გათამაშების ლიდერი მოსკოვის „დინამო“ და საბოლოოდ განამტკიცეს აზრი, რომ ქუთაისის „ტორპედო“ მოსკოვური გუნდებისთვის ერთ-ერთ უხერხულ მეტოქეს წარმოადგენდა.

1963 წლის სეზონი მე-12-ე ადგილზე დაამთავრეს ქუთაისელმა ფეხბურთელებმა და მათ საყოველთაო აღიარება ჰპოვეს საკავშირო თუ საერთაშორისო სარბიელზე. სეზონის დასასრულს ფეხბურთის საკავშირო ფედერაციამ გამოაქვეყნა სსრკ 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სია, სადაც მეკარეთა სამეულში ლეგენდარული ლევ იაშინის შემდეგ მეორე ნომრად დასახელებული იყო „ტორპედოს“ გოლკიპერი რამაზ ურუშაძე.

1964 წლის ჩემპიონატის სტარტზე ტორპედოელები არადამაჯერებლად გამოიყურებოდნენ, რამაც მათი უმაღლეს ლიგაში დარჩენის საკითხი ეჭვის ქვეშ დააყენა. 25 აგვისტოს გასვლაზე ლენინგრადის „ზენიტის“ დამარცხებამ „ტორპედოელებს“ უმაღლეს ლიგაში ადგილის შენარჩუნების შანსი მისცა. 6 ოქტომბერს „ტორპედომ“ გათამაშების ლიდერს, მოსკოვის „ტორპედოს“ უმასპინძლა. როგორც სტუმრებს, ასევე მასპინზლებს ორი ქულა ჰაერივით სჭირდებოდათ. მოსკოველები გამარჯვების შემთხვევაში განიმტკიცებდნენ ლიდერის პოზიციას, ხოლო ქუთაისელებს 2 ქულის დაკარგვის შემთხვევაში არავითარი თეორიული შანსი აღარ რჩებოდათ „ა“ კლასში დარჩენისთვის. ჯუმბერ ხაჟალიას მიერ გატანილმა ერთადერთმა გოლმა სანუკვარი ორი ქულა მოუტანა ქუთაისელ ფეხბურთელებს, ხოლო მოსკოველებს ეს მარცხი მოგვიანებით ჩემპიონობის დაკარგვადაც დაუჯდათ. „ტორპედომ“ ამის შემდეგ გასვლაზე დაამარცხა „როსტოვი“ და მოსკოვის „დინამო“, შემდეგ კი დამატებით მატჩში გორკის „ვოლგა“ დაამარცხა და უმაღლეს ლიგაში ადგილი შეინარჩუნა. 1964 წლის ბოლოს საბჭოთა კავშირის ფეხბურთის ფედერაციამ გამოაქვეყნა უძლიერეს ფეხბურთელთა სია, სადაც ქუთაისის „ტორპედოდან“ ხუთი ფეხბურთელი მოხვდა: რამაზ ურუშაძე, იუზა ლოსაბერიძე, სერგო კუტივაძე, ჯემალ ხერხაძე და ვალერიან ჩხარტიშვილი.

1965 წელს „ტორპედომ“ პროგრამა მინიმუმი კვლავ შეასრულა და უმაღლეს ლიგაში ადგილი შეინარჩუნა. ჩემპიონატის დასრულებმადე სამი ტურით ადრე „ტორპედომ“ გათამაშების ლიდერს კიევის „დინამოს“ უმასპინძლა და ლოსაბერიძის გოლით 1:0 დაამარცხა. ქუთაისში მარცხი კიეველებსაც ჩემპიონობის დაკარგვის ფასად დაუჯდათ. ტორპედოელთა ასპარეზობაზე ცნობილი მიმომხილვევლი ო.სერგეევი წერდა: „რომ არსებობდეს პრიზი ჩემპიონატის ყველაზე უფრო სენსაციური შედეგისთვის, მას უსათუოდ დაიმსახურებდნენ ქუთაისელი ფეხბურთელები. სწორედ მათ წაართვეს ფინიშზე კიეველებს ის ორი ქულა, რომელიც ოქროს მედლების დაკარგვის ფასად დაუჯდათ უკრაინელ ფეხბურთელებს. გუნდმა, რომელმაც დაამარცხა ვერცხლისას და ბრინჯაოს პრიზიორები, სუსტად ჩაატარა შეხვედრები აუტსაიდერებთან...“ საკავშირო ჩემპიონატის დასრულების შემდეგ „ტორპედოელები“ საერთაშორისო შეხვედრების ჩასატარებლად აფრიკაში გაემგზავრნენ. ქუთათურებმა 5:1 დაამარცხეს გვინეის ნაკრები, ფრედ 0:0 ითამაშეს მალის ნაკრებთან, 7:0 დაამარცხეს ნიგერიის ერთ-ერთი გუნდი, ბოლოს კი დაამარცხეს მალის ნაკრები - 1:0.

1966 წლის საფეხბურთო სეზონში გუნდმა დაიკავა მე-15 ადგილი და უკან ჩამოიტოვა ისეთი ცნობილი გუნდები, როგორებიც იყვნენ მოსკოვის „ლოკომოტივი“ და ლენინგრადის „ზენიტი“. 1967 წლის ჩემპიონატი „ტორპედომ“ მე-13-ე ადგილზე დაასრულა. რაც საკმაოდ კარგი შედეგი იყო ისეთი პატარა ქალაქის გუნდისთვის როგორიც ქუთაისია. სეზონის ბოლოს „ტორპედოში“ აღზრდილი რევაზ ძოძუაშვილი მიიწვიეს თბილისის „დინამოში“, მოკლე ხანში კი მან საბჭოთა კავშირის ნაკრებშიც დაიმკვიდრა ადგილი. 1968 წელს 9 ქულით ჩამოიტოვა ბოლო ადგილზე მყოფი კიროვაბადის „დინამო“ და კვლავ შეინარჩუნა ადგილი უმაღლეს ლიგაში. მომდევნო წელს კი ქუთათურებმა ჩემპიონატში მე-14 ადგილი მოიპოვეს. 1970 წლის ჩემპიონატის ფინიშზე „ტორპედო“ გათამაშების ცხრილში ბოლოსწინა მე-16 ადგილზე აღმოჩნდა და უმაღლესი ლიგა დატოვა.

 დაქვეითება 
1971 წლიდან ქუთათურები საბჭოთა პირველ ლიგაში ასპარეზობდნენ. 11 წლის მანძილზე გუნდი იბრძოდა საუკეთესოთა შორის დასაბრუნებლად. მრავალწლიანი წარუმატებელი ცდის შემდეგ, 1981 წელს „ტორპედომ“ პირველ ლიგაში მეორე ადგილი დაიკავა, რაც მას უმაღლესი ლიგისკენ უხსნიდა გზას. 1982 წლის სეზონში გუნდმა მე-13 ადგილი დაიკავა. მომდევნო წელს კი ბოლოსწინა მე-17-ე და კვლავ დაბალ ლიგაში დაქვეითთდა. 1984 წლის ჩემპიონატი ქუთაისელებმა წარმატებით წარმართეს და უკვე მესამედ დაბრუნდნენ უმაღლეს ლიგაში. 1985 წელს გუნდი მთელი სეზონის მანძილზე სახიფათო ზონაში იყო, მაგრამ ფინიშის სწორზე ზედიზედ სამმა გამარჯვებამ „ტორპედოს“ საბოლოოდ მე-11 ადგილი მოუტანა, რაც საუკეთესო შედეგია ქუთაისელთა უმაღლეს ლიგაში 13 წლიანი ასპარეზობის მანძილზე. 1986  წელს მართალია ცალკეულ შეხვედრებში ტორპედოელები ტოლს არ უდებდნენ მეტოქეს, მაგრამ, მთლიანობაში გუნდი არასტაბილურად გამოიყურებოდა, რამაც შედეგზეც იქონია გავლენა და „ტორპედო“ ბოლო ადგილზე აღმოჩნდა.

 დამოუკიდებლობის პერიოდი 
დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ „ტორპედო“ ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ქართული გუნდი გახდა. სწორედ მან შეძლო 1999 წელს „დინამოს“ ჰეგემონიის დამხობა და 1999-2001 ზედიზედ სამჯერ გახდა საქართველოს ჩემპიონი, ორჯერ მოიპოვა საქართველოს თასი.

2008 წელს ქუთაისის „ტორპედო“ ფინანსური გარანტიის არ ქონის გამო დააქვეითეს, მაგრამ მიუხედავად ამისა „ტორპედო“ 2008-2009 წლებში უკონკურენტოდ გადავიდა | ლიგაში, ხოლო 2009-2010 წლებში უმაღლესი ლიგის საგზურის მოპოვებაც შეძლო.
„ტორპედომ“ 2010-2011 წლის სეზონი არასტაბილურად დაიწყო, რასაც გულშემატკივრის მოთხოვნით მთავარი მწვრთნელის ნესტორ მუმლაძის განთავისუფლება მოჰყვა, ახალ მწვრთნელად კი გია გიგატაძე დანიშნეს, რომელმაც თამაშის დალაგება შეძლო და ბოლო ადგილიდან გუნდი მე-4 ადგილზე გაიყვანა და საქართველოს თასის ფინალის საგზურიც მოიპოვა, რომელშიც მძიმე ბრძოლაში 0:1 დამარცხდა გაგრის გუნდ გაგრასთან..ტორპედოს ისტორია . მომდევნო ორ სეზონში „ტორპედომ“ 2 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა ეროვნული ლიგიდან, 2016 წელს კი საქართველოს თასიც აღმართა.

იმავე წელს ტორპედო აუქციონის წესით გაიყიდა. ახალი მფლობელი და კლუბის პრეზიდენტი ბიზნესმენი ზაალ ჩაჩავა გახდა.ზაალ ჩაჩავა ქუთაისის "ტორპედოს" პრეზიდენტი ოფიციალურად გახდა - სპორტული პორტალი "sportall.ge", 24-06-2016 საქართველოს თასის მოგების შემდეგ, კლუბი ჩაიბარა კახაბერ ჩხეტიანმა, რომელმაც საფეხბურთო კარიერის განმავლობაში „ტორპედოს“ შემადგენლობაში 6 სეზონი გაატარა.

15 წლიანი ლოდინის შემდეგ, 2017 წლის 26 ნოემბერს, ქუთაისის „ტორპედო“ საქართველოს ჩემპიონი გახდა. გუნდმა დაძაბულ ბრძოლაში თბილისის „დინამო“ დაამარცხა.„ეროვნული ლიგის“ ცხრილი, 2017 წლის სეზონი

2018 წლის გახსნით მატჩში ქუთაისის „ტორპედომ“ საჩხერის „ჩიხურას“ მოუგო, რითაც გუნდმა თავისი არსებობის ისტორიაში პირველად მოიპოვა საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასის ტიტული. მოცემულ სეზონში გუნდი ეროვნულ ლიგაში მესამე ადგილზე გავიდა, თასის ფინალში კი „გაგრასთან“ გაიმარჯვა და ტიტულსაც დაეუფლა.

2019 წელი კიდევ ერთი გამარჯვებითა და ტიტულით დაიწყო გუნდისთვის. „ტორპედომ“ სუპერთასის ფინალში დაამარცხა „საბურთალო“ და ბოლო 26 თვეში მეხუთე ტიტულს დაეუფლა. მარტში, „ტორპედოს“ 27-მატჩიანი წაუგებელი სერია „ლოკომოტივთან“ მარცხით დასრულდა.„ტორპედოს “27 მატჩიანი წაუგებელი სერია დასრულდა  - საფეხბურთო პორტალი „popsport.com“, 9-04-2014 კლუბში ფინანსურმა კრიზისმა იჩინა თავი, რის გამოც „ტორპედოს“ გულშემატკივრები კლუბის პრეზიდენტის, ზაალ ჩაჩავას გადადგომას ითხოვდნენ.ზაალ ჩაჩავას შეუსრულებელი დაპირება - რა დაემართა „ტორპედოს“ ერთ წელიწადში - საინფორმაციო პორტალი „kutaisipost.ge“, 14-07-2019

აგვისტოს ბოლოს, ზაალ ჩაჩავამ „ტორპედო“ ქუთაისი დატოვა.ოფიციალურად: "ტორპედო" ზაალ ჩაჩავამ დატოვა - სპორტული პორტალი (sportall.ge), 27-08-2019 ფინანსური პრობლემის გამო, კლუბიდან ძირითადი შემადგენლობის ფეხბურთელებიც წავიდნენ, რის გამოც კახაბერ ჩხეტიანმა „საბურთალოსთან“ მატჩში „ტორპედოს“ 18-წლამდელთა ახალგაზრდული კლუბიდან 11 მოთამაშე დაიმატა, მათ შორის იყო 13 წლის მეკარე სოსო კოპალიანი.11 არასრულწლოვანი - „ტორპედოს" განაცხადი „საბურთალოსთან“ მატჩში - სპორტული პორტალი „sportall.ge“

გუნდმა შეინარჩუნა ადგილი ეროვნულ ლიგაში, თუმცა მთავარმა მწვრთნელმა, კახაბერ ჩხეტიანმა ტორპედო ქუთაისი 2019 წლის დეკემბერში დატოვა.ჩხეტიანმა „ტორპედო“ დატოვა - სპორტული პორტალი „CrystalSport.ge“, 20-12-2019 

2020 წლის თებერვალში, კლუბში ახალი ინვესტორები გამოჩნდნენ. გუნდის ახალი მფლობელი და პრეზიდენტი ფაბრიციო მანინი გახდა, თუმცა მოგვიანებით მანაც დატოვა დაკავებული თანამდებობა.იტალიელები „ტორპედოს“ ტოვებენ - საინფორმაციო პორტალი „kutaisipost.ge“

2021 წლის ივნისში კახაბერ ჩხეტიანი მეორედ დაინიშნა მთავარი მწვრთნელის პოსტზეჩხეტიანი "ტორპედოში" ოფიციალურად დაბრუნდა - სპორტული პორტალი (sportall.ge), 22-06-2021, თუმცა იმავე წლის 1-ელ ნოემბერს გუნდის დირექციამ ის გაათავისუფლა. კახაბერ ჩხეტიანის გაშვების მთავარი მიზეზი გუნდის მიერ ბოლო პერიოდში ნაჩვენები შედეგები და არსებული სატურნირო ვითარება იყო.კახა ჩხეტიანი - ორ-სამ დღეში პრესკონფერენციას გავმართავ და იქ ვისაუბრებ - 1TV (1 ნოემბერი, 2021)

2021 წლის სექტემბერში, კლუბის 100%-იანი მფლობელი კომპანია „ნიუ ვიჟენ უნივერსიტეტი“ გახდა.„ტორპედოს“ ახალმა მფლობელმა ქუთაისის მერიასთან ხელშეკრულება გააფორმა - საინფორმაციო პორტალი „kutaisipost.ge“

 სტადიონი 

ქუთაისის ცენტრალური სტადიონი აშენდა 1949-1956 წლებში მაშინდელი ახალი ქუთაისის ტერიტორიაზე. პირველად რეკონსტრუქცია 1998 წელს ჩაუტარდა, ხოლო 2010 წელს მოეწყო უეფას სტანდარტების შესაბამისად. ამჟამად სტადიონი 15 000 მაყურებელს იტევს.

სტადიონის გარდა „ტორპედოს“ გააჩნია საკუთარი ბაზა, ჩოგბურთის კორტების კომპლექსი, საცურაო აუზი, ფიტნეს კლუბი, სოლარიუმი და სხვ.

სტადიონის მთავარი სპორტული არენა მოიცავს საფეხბურთო მოედანს (105X75 მ), 400-მეტრიან სარბენ წრეს და ხტომისა და ტყორცნის სექტორებს. საერთაშორისო სტანდარტის ტაბლო და განათების სისტემა, ადმინისტრაციული შენობა, გასახდელები და პრეს–ზონა უმაღლესი კლასის თამაშებისათვის საჭირო პირობებს ქმნის.

 სახელწოდება 
 1946: დაარსდა როგორც ტორპედო ქუთაისი
 1949: დაერქვა ლოკომოტივი ქუთაისი.
 1960: დაერქვა  ტორპედო ქუთაისი
 1990: დაერქვა  სკ ქუთაისი.
 1992: დაერქვა  ტორპედო ქუთაისი
 2008: დაერქვა  ტორპედო-2008 ქუთაისი
 2010 წლიდან  ტორპედო ქუთაისი

 სიმბოლიკა 
 ლოგოები 

 კლუბის ფერები 
შავითეთრი

 სპონსორები 
პერიოდისპონსორებიეკიპირებაგენერალური სპონსორი2011-12SallerWissol2011-12JAKOWissol2012–13ვისოლი, AUTO ექსპრესი, ლაგუნა, სმარტი, ავერსი, ალფა, სილქნეტი, საქკაბელი, TravelMinderNIKEWissol2013–14ვისოლი, AUTO ექსპრესი, ლაგუნა, სმარტი, ავერსი, ალფა, სილქნეტი, საქკაბელი, TravelMinderUMBRO2018კრისტალბეთიAdidasCrystalbet2019კრისტალბეთიAdidasCrystalbet2020ედენაროKappaEdenaro.com2021–23ნიუ ვიჟენ უნივერსიტეტიPumaNew Vision University2023–ნიუ ვიჟენ უნივერსიტეტიMacronNew Vision University

 შემადგენლობა 2025 

{{საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე|ნომერი=24|პოზ=მცველი|სახელი=ამირან ტყეშელაშვილი

 ტიტულები 

შიდა ჩემპიონატები
ეროვნული ლიგა (დონე 1)
  ჩემპიონი (4):  1999-2000, 2000-2001, 2001-2002, 2017
  მეორე ადგილი (4): 1998-1999, 2002-2003, 2004-2005,  2024
  ბრინჯაოს პრიზიორი (6): 1991, 1993-1994, 2011-2012, 2012-2013, 2018, 2023
საქართველოს თასი 
 File:Cup Winner.png გამარჯვებული (5):  1998-1999, 2000-2001, 2016, 2018,  2022
 File:Cup Finalist.png ფინალისტი (5): 1999-2000, 2001-2002, 2003-2004, 2010-2011, 2017
საქართველოს სუპერთასი
 File:Cup Winner.png გამარჯვებული (3): 2018, 2019, 2024
 File:Cup Finalist.png ფინალისტი (2): 1999, 2017
  ბრინჯაოს პრიზიორი (2): 2023, 2025
პირველი ლიგა
  ჩემპიონი (1): 2009-2010
საერთაშორისო ტურნირები
თურქმენეთის პრეზიდენტის თასი
  გამარჯვებული (1): 2002
  ფინალისტი (1): 2004
 თანამეგობრობის თასი/პირველი ლიგა წყარო (დონე 2)  გამარჯვებული (1): 2001 (გაზიარებული რეკორდი)საბჭოთა დროის ჩემპიონატებისაქართველოს საბჭოთა ჩემპიონატი  ჩემპიონი (1): 1949საბჭოთა პირველი ლიგა (დონე 2)  ჩემპიონატი (2): 1960, 1961
  მეორე ადგილი (3): 1949, 1981, 1984 (გაზიარებული რეკორდი)  მესამე ადგილი (1): 1975საბჭოთა მეორე ლიგა (დონე 3)  ჩემპიონი (1): 1988ენძელას თასი File:Cup Finalist.png ფინალისტი (1): 1967
ტორპედოს დუბლების ტიტულებიბენდელას თასი File:Cup Finalist.png ფინალისტი (1): 2013
ტორპედოს ახალგაზრდული გუნდის საერთაშორისო ტიტულებიევიმას თასი File:Cup Winner.png გამარჯვებული (1): 2013
ტორპედოს ფანების ტიტულები
  ოფიციალური ფანკლუბი „ჯუნგლები“ბალუს თასი File:Cup Winner.png გამარჯვებული (1): 2012დასავლეთ საქართველოს თასი File:Cup Winner.png გამარჯვებული (2): 2013, 2014(რეკორდი)ჩიბოს თასი File:Cup Winner.png გამარჯვებული (2): 2016, 2023

 რეკორდები 
 რეკორდული მოგება: 9-0 (28 ნოემბერი 2023, „შუქურა“ ქობულეთი)
 რეკორდული წაგება: 2-7 (6 დეკემბერი 1994, „კოლხეთი-1913“ ფოთი); 0-5 (5 აგვისტო, 1996, ოდიში „ზუგდიდი“);
 ყველაზე მეტი მატჩი უმაღლეს ლიგაში: კახა კვეტენაძე - 206
 ყველაზე მეტი გოლი უმაღლეს ლიგაში: დავით ჯანაშია - 85

 გოლი N. სახელი ქვეყანა თარიღი 100 დავით ჯანაშია   16 სექტემბერი, 1991 200 მამუკა ხუნდაძე   10 მაისი, 1993 300 მამუკა ხუნდაძე   19 ნოემბერი, 1994 400 მიხეილ აშვეთია   13 მაისი, 1996 500 გიორგი მეგრელაძე   4 სექტემბერი, 1997 600 გია იმედაძე   19 მაისი, 1999 700 დავით ჯანაშია   3 დეკემბერი, 2000 800 შოთა ბაბუნაშვილი   15 სექტემბერი, 2002 900 გიორგი მეგრელაძე   14 აგვისტო, 2004 1000 ნიკოლოზ ნადირაძე   20 მაისი, 2007 1100 მერაბ გიგაური   15 სექტემბერი, 2012

 გამოჩენილი ფეხბურთელები 

ქვეყნის საუკეთესო ფეხბურთელთა ათეულში არაერთხელ იყვნენ დასახელებული სხვადასხვა თაობის ტორპედოელები: გურამ ცხოვრებოვი, რევაზ ძოძუაშვილი, ჯემალ ხერხაძე, სერგო კუტივაძე, გივი ნოდია, თენგიზ სულაქველიძე, თამაზ კოსტავა და სხვები. ხოლო რამაზ შენგელია ორჯერ სსრკს ნომერ-1 ფეხბურთელად იქნა აღიარებული. ძმები გივი და ლევან ნოდიები ევროპის ჩემპიონები არიან იუნიორთა შორის. 1969 წლის საკავშირო ჩემპიონატში წარმატებით ასპარეზობდა „ტორპედოელთა“ თავდამსხმელი ჯუმბერ ხაჯალია, რომელმაც 16 გოლი გაიტანა და გაზეთ „ტრუდის“ პრიზის ერთ-ერთი რეალური პრეტენდენტი იყო.

 სახელი პოზიცია ქვეყანა საფეხბურთო წლები ნათამაშები გოლები რევაზ ძოძუაშვილი  მცველი    1964–1967  67  1 თამაზ კოსტავა  მცველი    1973–1976  106  0 ანზორ კავაზაშვილი  მეკარე    1972  31  0 ნოდარ ხიზანიშვილი  მცველი    1983  6  0 მურთაზ ხურცილავა  მცველი    1975–1976  47  4 სერგო კუტივაძე  ნახევარმცველი    1962–1966  128  9 ოთარ გაბელია  მეკარე   1983–1984  29  0 მანუჩარ მაჩაიძე  ნახევარმცველი    1981–1982  45  6 გივი ნოდია  თავდამსხმელი    1965–1966  36  9 თენგიზ სულაქველიძე  მცველი / ნახევარმცველი    1974–1978  138  2 გურამ ცხოვრებოვი  მცველი    1961–1963  57  2 რამაზ ურუშაძე  მეკარე    1961–1964  91  0 ირაკლი ზოიძე  მეკარე    2000–2001  36  0 დავით გავარამიძე  მეკარე    2000–2001  19  0 ნიკოლოზ ტოგონიძე  მეკარე    2001–2002  6  0 დავით ჯანაშია  თავდამსხმელი    1989–1993, 1997–2001, 2002, 2005–2007  182  79 მიხეილ აშვეთია  თავდამსხმელი    1993–1994, 2000–2001  40  23 მალხაზ ასათიანი  მცველი / ნახევარმცველი    1999–2003  76  15 ვალერ აბრამიძე  მცველი    1998–2002, 2005–2006  ?  ? კახაბერ კვეტენაძე  ნახევარმცველი    1993–2001, 2002–2003  251  30 ზურაბ იონანიძე  თავდამსხმელი    1992–1993, 1997–2003  171  104 ანდრეი პოროშინი  თავდამსხმელი    2001–2003  55  23 მამუკა მანაგაძე  ნახევარმცველი    1985-1986  20  3 გიორგი მეგრელაძე  თავდამსხმელი    1995-2000, 2004-2005, 2011-2014  175  86 

 ტორპედოს ბომბარდირები 

სეზონიფეხბურთელიგოლი2024 ბიორნ იონსენი232023 გიორგი არაბიძე142022 გიორგი კუხიანიძე92021 თორნიკე ახვლედიანი92020 გიორგი ფანცულაია72019 ბუდუ ზივზივაძე132018 თორნიკე კაპანაძე142017 თორნიკე კაპანაძე142016 ოლეგ მამასახლისი52015–2016 თორნიკე კაპანაძე92014–2015 ოთარ კვერნაძე102013–2014 ოთარ კვერნაძე72012–2013 ნიკოლოზ საბანაძე102011–2012 რევაზ გოცირიძე102010–2011 გიორგი მეგრელაძე7

ცხრილში გოლთა რაოდენობა მოცემულია მხოლოდ ადგილობრივი ჩემპიონატის მონაცემებით.

 სეზონები გასაღები' თ = მატჩების რაოდენობა
 მ = მოგებული თამაშების რაოდენობა
 ფ = ფრე
 წ = წაგება
 გტ = გატანილი გოლები
 გშ = მიღებული გოლები
 ქ = ქულა
 პოზ = საფინალო პოზიცია

 უმლ = საქართველოს უმაღლესი ლიგა
 პილ = საქართველოს პირველი ლიგა
 სულ = საბჭოთა უმაღლესი ლიგა
 სპლ = საბჭოთა პირველი ლიგა
 სმლ = საბჭოთა მეორე ლიგა
  ზ  = ზონა
 რკ = რესპუბლიკათა კავშირი

ე1 = პირველი ეტაპი
ე2 = მეორე ეტაპი
ჯე = ჯგუფური ეტაპი
წე = წინასწარი ეტაპი
სე = საკვალიფიკაციო ეტაპი
1ს = პირველი საკვალიფიკაციო ეტაპი
2ს = მეორე საკვალიფიკაციო ეტაპი

 ჩემპიონი მეორე ადგილი მესამე ადგილი აღზევდა დაქვეითდა

+ ლიგის და თასის ჩემპიონატის შედეგები სეზონების მიხედვითსეზონიჩემპიონატითმფწგტგშქპოზშიდა თასიფედერაციის თასისუპერთასიუეფაფიფასახელიგოლილიგაბომბარდირი 1949261682582540 1/32 ?? 1953    1/64  ?? 1955    Z4,1/128  ?? 1957301668542838 Z3,1/2  ?? 1958301767663540 Z4,1/4  ?? 1959261169363428 n/a  ?? 1960302172702149 Z3,1/4  ?? 1961302226492346 1/32  ?? 196218756211619 1/16  ?? 19633862111223733 1/16  ?? 19643210715203727 1/16  ?? 1965328321296919 1/16  ?? 19663691017445928 1/16  ?? 19673681513375031 1/16  ?? 19683891019274828 1/16  ?? 1969264616205014 1/16  ?? 19703261115244223 1/8  ?? 197142121515475339 1/16  ?? 19723819613493244 1/16  ?? 19733816418404634 1/16   ?? 197438141014374238 1/32   ?? 19753818137553149 წე  რამაზ შენგელია15 197638131510463841 ე2  რამაზ შენგელია12 19773815815454838 ე1  ?? 19783814915444137 ე1  ?? 197946171514444046 ჯე  ?? 19804618919625445 ჯე  ?? 19814626416574656 ჯე  დევის დარჯანია19 198234101014394530 ჯე  მერაბ მეგრელაძე19 19833441218265818-2 ქულა 1/4  ?? 19844223910765555 1/16  ოთარ კორღალიძე24 19853411914405131 1/32  ?? 1986305718246017 1/16ჯე  ?? 198742111219305134 1/16  ?? 1988302442702152 1/32  ?? 19894218519697341 1/4  მერაბ მეგრელაძე33 1990342059623365 1/4ქართულმა კლუბებმა დატოვეს სსრკ-ს ფეხბურთის ფედერაცია და შეუერთდნენ საკუთარი ქვეყნის – საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციას.  ?? 1991191126343035    ?? 1991–923815419666049 1/2  ?? 1992–933216412705452 1/2  ?? 1993–943215710564952  1/16  ?? 1994–953014214584744 1/8  ?? 1995–96301578694952 1/4  ??   1996–973014412705846 1/8  ?? 1997–98301596513054 1/8  ?? 1998–99302145732767 გამარჯვებული ფინალისტიინტერტოტოს თასი - ე2 ?? 1999–00281972701664ფინალისტი უეფა-ს თასი - ე1  ზურაბ იონანიძე25 2000–01322084491568გამარჯვებული  უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა - 2ს ?? 2001–02322354641874 ფინალისტი  უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა - 2ს ანდრეი პოროშინი17 2002–03322264652072  1/2უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა - 2ს  ზურაბ იონანიძე26 2003–043215611463851 ფინალისტი უეფა-ს თასი - სე  სულიკო დავითაშვილი20 2004–053620106563170  1/4  ?? 2005–06308616284230 SR უეფა-ს თასი - 1ს ?? 2006–07269413243531 1/4  ?? 2007–082711610383139 ჯე  ?? 2008–093014313322245 1/16   ?? 2009–10282242701270 ე2   რევაზ კვერნაძე14 2010–113614139312255 ფინალისტი  გიორგი მეგრელაძე14 2011–12362079503267  1/4 უეფა-ს ევროპის ლიგა - 1ს რევაზ გოცირიძე13 2012–13  უეფა-ს ევროპის ლიგა - 1ს  2013–14     2014–15     2015–16     2016 გამარჯვებული   2017ეროვნული ლიგა362376592776გამარჯვებული ფინალისტი ფინალისტიუეფა-ს ევროპა ლიგა - 1სთორნიკე კაპანაძე142018ეროვნული ლიგა362097662569 გამარჯვებულიგამარჯვებულიუეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა - 1ს

უეფა-ს ევროპა ლიგა - პლეი-ოფითორნიკე კაპანაძე212019ეროვნული ლიგა3612816535444მე-61/2გამარჯვებულიუეფა-ს ევროპა ლიგა - 1სბუდუ ზივზივაძე132020ეროვნული ლიგა20569203117მე-81/4გიორგი ფანცულაია112021ეროვნული ლიგა38101315414640მე-81/16ფადი ზიდანი82022ეროვნული ლიგა3615912484954მე-5გამარჯვებულიგიორგი კუხიანიძე82023ეროვნული ლიგა3616128553760მე-31/8 უეფა-ს კონფერენს ლიგა - 2სგიორგი არაბიძე142024ეროვნული ლიგა362178584070მე-21/8გამარჯვებულიუეფა-ს კონფერენს ლიგა - 2სბიორნ იონსენი232025ეროვნული ლიგაუეფა-ს კონფერენს ლიგა - 1ს

 ყველა ტურნირის სტატისტიკა 

 ტურნირი სეზონი მატჩები მ ფ წ გტ გშ ეროვნული ლიგა (დონე 1) 32 982 479 211 292 1598 1118 ეროვნული ლიგა 2 (დონე 2) 3 85 47 13 25 140 65 საქართველოს თასი 34 181 98 41 42 338 180 საქართველოს სუპერთასი 5 6 2 2 2 4 4 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 3 10 4 2 4 12 15 უეფა-ს თასი/უეფა-ს ევროპის ლიგა 5 12 2 2 8 14 28უეფა-ს ინტერტოტოს თასი 1 4 2 1 1  9 3 საბჭოთა უმაღლესი ლიგა (დონე 1) 14 443 107 129 207  402 659 საბჭოთა პირველი ლიგა (დონე 2) 20 746 338 169 239  1037 818 საბჭოთა მეორე ლიგა (დონე 3) 1 34 25 7 2  76 24 სსრკ-ს თასი  37 82 27 15 40 93 123 სსრკ-ს ფედერაციის თასი 1 3 0 2 1 3 4

 არაოფიციალური ტურნირები 

 ტურნირი სეზონი მატჩები მ ფ წ გტ გშთანამეგობრობის თასი (დონე 1) 2 8 4 1 3 12 12თანამეგობრობის თასი/პირველი ლიგა წყარო (დონე 2) 1 3 3 0 0 8 1თურქმენეთის პრეზიდენტის თასი 2 8 3 3 2 8 7მარბელიას თასი 1 3 0 1 2 4 7

 ევროთასებზე 
 სეზონი ტურნირი ეტაპი ქვეყანა კლუბი შინ გასვლითი1998–99უეფა-ს ინტერტოტოს თასი1Rერებუნი6–01–12Rლომელი1–21–01999–00უეფა-ს თასიQRლანტანა ტალინი4–25–01Rაეკ ათენი0–11–62000–01უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა2Rცრვენა ზვეზდა2–00–42001–02უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა1Rლინფილდი1–00–02Rკოპენჰაგენი1–11–32002–03უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა1Rბ-36 ტორსჰავნი5–21–02Rსპარტა პრაღა1–20–32003–04უეფა-ს თასი1Rლანსი0–20–32005–06უეფა-ს თასი1Rბატე ბორისოვი0–10–52012–13უეფა-ს ევროპის ლიგა1Rაკტობე1–10–12013–14უეფა-ს ევროპის ლიგა1R ჟილინაჟილინა (სლოვაკეთი) 3:3 ტორპედო (ქუთაისი) , „საქართველოს ოლიმპიელთა კლუბი“, 12 ივლისი, 2013.0–33–32017-18უეფა-ს ევროპის ლიგა1Rტრენჩინი0–31-52018-19უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა1Rშერიფი2–10–3უეფა-ს ევროპა ლიგა2Rვიკინგური3–04–03Rკუკესი5–20–2POლუდოგორეცი0–10–42019-20უეფა-ს ევროპა ლიგა1Rორდაბასი0–20–1

 ევროპული რეკორდი 

 ტურნირი სეზონი მატჩები მ ფ წ გტ გშ უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 4 12 5 2 5 14 19 უეფა-ს თასი/უეფა-ს ევროპის ლიგა 8 22 5 2 15 27 48უეფა-ს ინტერტოტოს თასი 1 4 2 1 1  9 3 ჯამში 13 38 12 5 21 50 70

 უეფა-ს კლუბების რეიტინგში 2021 
 ადგილი  ქვეყანა  კლუბი  კოეფიციენტი297კოლერაინი3.750298რუნავიკი3.750299ტორპედო ქუთაისი3.750300უიპეშტი3.500301კაუნო ჟალგირისი3.500
  წყარო

 მწვრთნელები 
 რევაზ ძოძუაშვილი (1 ივნისი, 2005 – 1 ივნისი, 2007)
 გიორგი კიკნაძე (1 თებერვალი, 2007 – 1 მარტი, 2007)
 ნესტორ მუმლაძე (1 ივლისი, 2010 – 24 სექტემბერი, 2010)
 გია გიგატაძე (3 ნოემბერი, 2010– 30 ივნისი, 2011)
 გიორგი კიკნაძე (1 ივლისი, 2011 – 11 სექტემბერი)
 ზაზა ზამთარაძე (1 ივლისი, 2011 – 25 სექტემბერი, 2011)
 გია გეგუჩაძე (1 ოქტომბერი, 2011 – 31 მაისი, 2013)
 ჟერარდ სარაგოსა (31 მაისი, 2013– 31 დეკემბერი, 2013)
 რევაზ ძოძუაშვილი (10 იანვარი, 2014 – 8 დეკემბერი, 2014)
 გიორგი დარასელია (15 დეკემბერი, 2014 – 5 ოქტომბერი, 2015)
 ალექსანდრე შტელინი (ოქტომბერი, 2015 – მაისი, 2016)
 კობა ჟორჟიკაშვილი (ივნისი, 2016 – სექტემბერი, 2016)
 კახაბერ ჩხეტიანი (სექტემბერი, 2016 – დეკემბერი, 2019)
 მიხეილ აშვეთია (თებერვალი, 2020 -– აპრილი, 2021)
 შოთა ბაბუნაშვილი (მოვალეობის შემსრულებელი/აპრილი, 2021 – ივნისი, 2021)
 კახაბერ ჩხეტიანი(ივნისი, 2021 – ნოემბერი, 2021)
 შოთა ბაბუნაშვილი (მოვალეობის შემსრულებელი/ნოემბერი, 2021)
 გია ცეცაძე (ნოემბერი, 2021 – მაისი 2022 )
 თორნიკე შეყრილაძე (მოვალეობის შემსრულებელი/მაისი, 2022)
 შოთა ბაბუნაშვილი  (მოვალეობის შემსრულებელი/მაისი, 2022)
 კახაბერ ჩხეტიანი (მაისი, 2022 – მაისი, 2023)
 ლაშა დვალიშვილი   (მოვალეობის შემსრულებელი/მაისი, 2023)
  სტივ კინი (მაისი, 2023 – დეკემბერი 2024)
 დირკ შუსტერი  (იანვარი, 2025 – )

იხილეთ აგრეთვე
 საქართველოს საფეხბურთო კლუბების სია

 რესურსები ინტერნეტში 

 ოფიციალური საიტი 
 პროფილი Soccerway-ზე
 ქუთაისის ტორპედო Uefa.Com-ზე
 პროფილი Footballfacts.ru-ზე

 ლიტერატურა 
 ზურაბ ჯავახაძე'', ქუთაისის ფეხბურთი 100 წლისაა

 სქოლიო 

{{საფეხბურთო შემადგენლობა

კატეგორია:ქუთაისის სპორტი
კატეგორია:ტორპედო ქუთაისი
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები
კატეგორია:სსრ კავშირის საფეხბურთო კლუბები