ტბელი აბუსერისძე

ტბელი აბუსერისძე (დ. დაახლოებით 1190 — გ. 1240) — ქართველი პროზაიკოსი, ჰიმნოგრაფი, მწიგნობარი და ასტრონომი, ხიხათის (აჭარის) ერისთავთერისთავის, ივანეს, შვილი და ქართული კულტურის მეცენატების — ვარდან და აბუსერ აბუსერიძეების - ძმა.  კანონიზებულია ქართული მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ და მოიხსენიება 17/30 აგვისტოს. 2020 წელს აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში დაწესდა ტბელი აბუსერისძის ორდენი.

ტბელი აბუსერისძე ავტორია თხზულებებისა:
 „ქორონიკონი სრული მისითა საუწყებლითა და განგებითა“,
 „სასწაულნი წმიდისა მთავარმოწამისა გიორგისნი,
 „გალობანი სამთა იოანეთა: ნათლისმცემლისა, მახარებლისა და ოქროპირისა“.

რელიგიურ-ისტორიული თხზულება აღწერს აჭარელი გლეხის, ხელობით კალატოზის, ბოლოკ-ბასილის სამშენებლო საქმიანობას შუარტყალში. ის შეიცავს აბუსერისძეთა საგვარეულო მატიანეს, აგრეთვე იმდროინდელი ყოფა-ცხოვრებისა და ზნე-ჩვეულებების შესახებ მნიშვნელოვან ცნობებს. თხზულება მდიდარია კონკრეტული ისტორიული ხასიათის მონაცემებითაც. ქრონოლოგიურ-ასტრონომიული ტრაქტატი არის ვრცელი საკალენდრო ცნობარი, რომელშიც განხილულია წელთაღრიცხვის სხვადასხვა სისტემის ღირსება-ნაკლოვანებანი და მოცემულია საეკლესიო დღესასწაულთა და მთვარის ამოსვლა-ჩასვლის მზა ცხრილები.

ლიტერატურა
სიხარულიძე ი., ტბელ აბუსერიძე - XIII საუკუნის ქართველი მწერალი, თბ., 1963;
 ჯავახიშვილი ივ., ისტორიის მიზანი, წყაროები და მეთოდები წინათ და ახლა, წგნ. 1 - ძველი ქართული საისტორიო მწერლობა, თბ., 1945;

რესურსები ინტერნეტში

 სერგო დუმბაძე, ნიკოლოზ დუმბაძე, †შოთა ბოლქვაძე "ასწლოვანი სკოლა აბუსერისძეთა ნაფუძარზე

კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი ასტრონომები
კატეგორია:ქართველი წმინდანები
კატეგორია:დაბადებული 1190 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1240
კატეგორია:XIII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:მტბევარი მღვდელთმთავრები
კატეგორია:აბუსერისძენი