ეუსებიო

ეუზებიუ და სილვა ფერეირა (; დ. 25 იანვარი, 1942 — გ. 5 იანვარი, 2014) — მოზამბიკური წარმოშობის პორტუგალიელი ფეხბურთელი. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც ეუსებიო. საყოველთაოდ აღიარებულია მსოფლიოს ყველა დროის ერთ-ერთ უდიდეს ფეხბურთელად, მეტსახელად „შავი ავაზა“ და „შავი მარგალიტი“.Across Europe, in a less politically correct time when far fewer players of African origin were on view, he was known as „The Black Pearl“ or alternatively, „The Black Panther“. იხ. Eusebio: Portuguese pioneer // He was nicknamed „Pantera Negra“ (Black Panther) and „Perla Negra“ (black pearl) by the fans. იხ. Eusébio: A Legend of Football ითვლება პირველ უდიდეს ფეხბურთელად, რომელიც აფრიკის კონტინენტმა მისცა საფეხბურთო სამყაროს.He has been called „Africa’s first great footballer“ and „Africa’s greatest-ever player“. იხ. Eusébio: A Legend of FootballFrom Africa to posterity: How Eusébio lit up the World Cup. Theguardian.com. თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე. ცნობილია ლისაბონის „ბენფიკასა“ და პორტუგალიის ეროვნულ ნაკრებში გამოსვლებით. ლისაბონის „ბენფიკას“ შემადგენლობაში, ამხანაგური მატჩების ჩათვლით ჩატარებულ 715 შეხვედრაში — 727 გოლი,Президент наградит Эусебио. UEFA.com. ხოლო პორტუგალიის ეროვნულ ნაკრებში ჩატარებულ 64 შეხვედრაში — 41 გოლი გაიტანა.matches played for national team by Eusébio. eu-football.info.Eusébio Ferreira da Silva — Goals in International Matches. rsssf.org.

1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი, საუკეთესო ბომბარდირიEusébio | Top goalscorer | 1966 FIFA World Cup England. UEFA.com.1966 FIFA World Cup England Golden Shoe. UEFA.com. და სიმბოლური ნაკრების წევრი. პორტუგალიის 11-გზის ჩემპიონი, პორტუგალიის თასის ხუთგზის მფლობელი, 1962 წლის ევროპის ჩემპიონთა თასის მფლობელი. პორტუგალიის ჩემპიონატის შვიდგზის საუკეთესო ბომბარდირი,Portugal — List of Topscorers. rsssf.org. ევროპის ჩემპიონთა თასის ორგზის საუკეთესო ბომბარდირი.Champions' Cup 1965-66 — Topscorers. rsssf.org.Champions' Cup 1967-68 — Topscorers. rsssf.org. 1965 წლის ოქროს ბურთისა და ორგზის ევროპის ოქროს ბუცის მფლობელი.

 ბიოგრაფია 
დაიბადა 1942 წლის 25 იანვარს ქალაქ ლორენსუ-მარკეშში, თეთრკანიანი მამისა და შავკანიანი დედის ოჯახში, სადაც ცხრა და-ძმას შორის ასაკით მეოთხე იყო. ოჯახი სიღარიბეში ცხოვრობდა, განსაკუთრებით მამის, ლაურინდო ანტონიო და სილვა ფერეირას გარდაცვალების შემდეგ. ახალგაზრდა ეუსებიო სიღარიბიდან თავის დაღწევის ერთადერთ გამოსავალს ფეხბურთში ხედავდა.

1950-იან წლებში ადგილობრივი კლუბის, ლორენსუ-მარკეშის „სპორტინგის“ (Sporting Club de Lourenço Marques) რიგებში თამაშობდა. ეს კლუბი დაკავშირებული იყო პორტუგალიურ ლისაბონის „სპორტინგთან“, რომელსაც ადვილად შეეძლო მისი გადაბირება, თუმცა მოვლენები სხვაგვარად განვითარდა. „ბენფიკას“ სკაუტი, ჟოზე კაროლო, ეუსებიოს თამაშს დაესწრო და გაოცებული დარჩა მისი სისწრაფითა და გოლეადორული ალღოთი. მან დაუყოვნებლივ შეატყობინა ეს „ბენფიკას“ ხელმძღვანელობას. იმ პერიოდში ლისაბონის „სპორტინგი“ ასევე ცდილობდა ეუსებიოს გადმობირებას, მაგრამ „ბენფიკა“ უფრო სწრაფი და მოხერხებული აღმოჩნდა. ფრანსისკო კალდერა, „ბენფიკას“ დირექტორი, ეუსებიოს დედას შეხვდა და დაარწმუნა, რომ მისი შვილი უფრო დიდ წარმატებას სწორედ „ბენფიკაში“ მიაღწევდა.Armando S. Sousa. A FÁBRICA: Eusébio da Silva Ferreira

1960 წელს, როდესაც ეუსებიო „ბენფიკას“ შეუერთდა, ის ჯერ კიდევ ძალიან ახალგაზრდა, 18 წლის იყო, რომელიც პირველად ტოვებდა მოზამბიკს. მიუხედავად მისი უდიდესი ნიჭისა, მას გარკვეული დრო დასჭირდა, რათა პორტუგალიურ ფეხბურთს და ახალ გარემოს შეგუებოდა.Эйсебио — «черная жемчужина» из Мозамбика

თავიდან ბელა გუტმანი, „ბენფიკას“ მწვრთნელი, არ ჩქარობდა მის ოფიციალურ თამაშებში ჩართვას. მანამდე ეუსებიო გუნდთან ერთად ვარჯიშობდა და უმცროსებში თამაშობდა. სადებიუტო შეხვედრაში ეუსებიომ 3 გოლი გაიტანა, მიუხედავად იმისა, რომ მხოლოდ მეორე ტაიმში შევიდა მოედანზე. ამის შემდეგ, ყველასთვის ნათელი გახდა, რომ „ბენფიკამ“ ნამდვილი ვარსკვლავი აღმოაჩინა.

ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მატჩი 1961 წელს გაიმართა, როდესაც „ბენფიკამ“ ამხანაგურ შეხვედრაში ბრაზილიური „სანტოსი“ მიიღო. პელე და მისი გუნდი უპირობო ფავორიტები იყვნენ, მაგრამ ეუსებიომ ყველა გააოცა, როდესაც 3 გოლი გაუტანა „სანტოსს“. ამ შეხვედრამ ეუსებიოს სახელი არა მხოლოდ პორტუგალიაში, არამედ მთელ მსოფლიოში გაუთქვა. 

1961–62 წლების სეზონში ეუსებიო უკვე გუნდის სრულუფლებიანი წევრი გახდა. მისი ფენომენალური თამაშის წყალობით, „ბენფიკა“ ევროპული ფეხბურთის ტოპ-გუნდად იქცა.Eusébio stars in Benfica's second triumph. UEFA.com.

ეუსებიოს პირველი დიდი სეზონი დაუვიწყარი აღმოჩნდა. ევროპის ჩემპიონთა თასის ფინალში „ბენფიკამ“ 5–3 დაამარცხა მადრიდის „რეალი“, რომლის შემადგენლობაშიც ალფრედო დი სტეფანო და ფერენც პუშკაში თამაშობდნენ. 19 წლის ეუსებიომ 2 გოლი გაიტანა. მიიჩნევენ, რომ ეს მატჩი მისი ვარსკვლავის დაბადება იყო მსოფლიო ფეხბურთში.Benfica 5–3 Real Madrid / 1962 European Cup final. UEFA.com.

სანაკრებო კარიერა
ეუსებიოს დებიუტი პორტუგალიის ეროვნულ ნაკრებში 1961 წლის 8 ოქტომბერს, ლუქსემბურგის წინააღმდეგ შედგა.Luxembourg 4–2 Portugal / FIFA World Cup qualificationLuxembourg 4–2 Portugal / Stade Municipal - LuxembourgLuxembourg 4–2 Portugal / Sunday, 8 October 1961

საყოველთაო შეფასებით, ფანტასტიკურად ითამაშა 1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე, სადაც ტურნირის საუკეთესო ბომბარდირი გახდა 9 გატანილი ბურთით, ხოლო პორტუგალიის ეროვნული ნაკრები მესამე ადგილზე გავიდა.

სანაკრებო სტატისტიკა
ეროვნული ნაკრებიწელიმატჩიგოლიპორტუგალია 19612119625219631019646419657719661212196763196821196942197010197152197294197343ჯამში6441

მიღწევები
 საკლუბო 
  ბენფიკა
 პრიმეირა ლიგა (11): 1960–61, 1962–63, 1963–64, 1964–65, 1966–67, 1967–68, 1968–69, 1970–71, 1971–72, 1972–73, 1974–75
 პორტუგალიის თასი (5): 1961–62, 1963–64, 1968–69, 1969–70, 1971–72 
 ლისაბონის თასი (9): 1962–63, 1964–65, 1966–67, 1967–68, 1968–69, 1971–72, 1972–73, 1973–74, 1974–75
 Taça Ribeiro dos Reis: 1963–64, 1965–66, 1970–71
 ევროპის ჩემპიონთა თასი: 1961–62European Cup History — Season 1961–62
 საკონტინენტთაშორისო თასის ფინალისტი: 1961, 1962

 სანაკრებო 
  პორტუგალია
 მსოფლიო ჩემპიონატი მესამე ადგილი: 1966

 ინდივიდუალური 
 ოქროს ბურთი: 1965
 World Soccer-ის მსოფლიოს XI: 1965
 FIFA XI: 1963, 1967
 ევროპის ოქროს ბუცი: 1968, 1973
 პრიმეირა ლიგის საუკეთესო ბომბარდირი: (7): 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1970, 1973
 ევროპის ჩემპიონთა თასის საუკეთესო ბომბარდირი: 1965–66, 1967–68
 პორტუგალიის თასის საუკეთესო ბომბარდირი: 1962, 1964, 1965, 1969, 1972
 მსოფლიო ჩემპიონატის ოქროს ბუცი: 1966
 მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს ბურთი: 1966
 მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1966
 BBC-ის წლის საუკეთესო უცხოელი სპორტსმენი: 1966
 IFFHS-ის ლეგენდა
 პორტუგალიის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 1970, 1973
 XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელი Placar-ის ვერსიით: 1999Placar's 100 Craques do Século.
 ყველა დროის 100 უდიდესი ფეხბურთელი World Soccer-ის ვერსიით: 1999
 Golden Foot: 2003 (ნომინაციაში „ფეხბურთის ლეგენდები“)
 ფიფა-ს ასეული (FIFA 100): 2004The FIFA 100. theguardian.com.Pele's list of the greatest. news.bbc.co.uk.Pelé's Choice of 125 Living Players. RSSSF.Fifa names greatest list. news.bbc.co.uk.FIFA 100 – list of the 125 greatest living footballers in 2004 created by Pelé

ფაქტები
 1966 წლიდან 2005 წლამდე ეუსებიო პორტუგალიის რეკორდს ფლობდა სანაკრებო გოლების რაოდენობით.
 1972 წლიდან 1984 წლამდე ეუსებიო პორტუგალიის რეკორდს ფლობდა ჩატარებული სანაკრებო მატჩების რაოდენობით.
 ეუსებიომ თავისი პირველი სანაკრებო გოლი სადებიუტო მატჩში, 1961 წლის 8 ოქტომბერს გაიტანა.
 საერთო ჯამში ეუსებიომ ნაკრებში 64 მატჩი ჩაატარა და 41 გოლი გაიტანა, რაც მესამე საუკეთესო შედეგია ნაკრების ისტორიაში — კრიშტიანუ რონალდუსა პაულეტას შემდეგ. 
 პორტუგალიაში კვლავ კამათობენ იმაზე, თუ ვინ არის ქვეყნის ისტორიაში საუკეთესო ფეხბურთელი. ლუიშ ფიგუმ, რომელსაც თავადაც შეეძლო ამ საპატიო წოდებაზე განეცხადებინა პრეტენზია, ერთხელ თქვა: „რონალდუ საუკეთესო ფეხბურთელია პორტუგალიური ფეხბურთის ისტორიაში? არ მინდა კამათი, მაგრამ ჩემი აზრი ასეთია: პორტუგალიაში არავინ არის და არავინ ყოფილა ეუსებიოზე უკეთესი.
 1999 წელს XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის Placar-ის ვერსიით მე-9,Placar's 100 Craques do Século ხოლო World Soccer-ის ვერსიით მე-10 ადგილზე დასახელდა.World Soccer 100 Players of the Century
 1999 წელს Guerin' Sportivo-ს ვერსიით XX საუკუნის 50 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის მე-12 ადგილზე დასახელდა.Guerin' Sportivo's I 50 Grandi del Secolo by Adalberto Bortolotti

პერიოდიკა  




რესურსები ინტერნეტში

 ეუსებიო — ენციკლოპედია ბრიტანიკა
 ეუსებიო — National-Football-Teams.com

 ეუსებიოს NASL/MISL სტატისტიკა — NASL-Jerseys.com

  თემატური საიტები
  AFS · AS.com · BDFA · BDFutbol · ESPN.com · EU-Football.info · FootballDatabase.eu 

კომენტარები

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 25 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
კატეგორია:პორტუგალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგაპროს ფეხბურთელები
კატეგორია:პორტუგალიის პრიმეირა ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლისაბონის ბენფიკას ფეხბურთელები
კატეგორია:მექსიკის ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:მონტერეის ფეხბურთელები
კატეგორია:პორტუგალიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:1966 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფიფას 100-ეული
კატეგორია:ოქროს ბურთის მფლობელები
კატეგორია:უეფას ჩემპიონთა ლიგის საუკეთესო ბომბარდირები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები