16 ნოემბერი

16 ნოემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 320-ე დღე (ნაკიან წლებში – 321-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 45 დღე.

 დღის მოვლენები 
 1384 : იადვიგა აკურთხეს პოლონეთის მეფედ, მიუხედავად იმისა რომ ქალი იყო.
 1532 : ფრანსისკო პისარო და მისი ხელქვეითები ახერხებენ ინკების იმპერატორის — ატაჰუალპას დაჭერას.
 1849 : რუსეთის სასამართლომ ფიოდორ დოსტოევსკის სიკვდილი მიუსაჯა რადიკალ ინტელექტუალურ ჯგუფთან დაკავშირებული ანტი-სამთავრობო საქმიანობისთვის. სასჯელი გაუქმებულ იქნა უკანასკნელ მომემენტში.
 1904 : ჯონ ფლემინგმა გამოიგონა ვაკუუმის სინჯარა.
 1906 : ოპერის ვარსკვლავი ენრიკე კარუზო დააპატიმრეს ნიუ იორკის ცენტრალური პარკის ზოოპარკში მაიმუნების გალიასთან უცნობი ქალისთვის უკანალზე ჩქმეტის გამო.
 1907 : ინდიელთა ტერიტორიასა და ოკლაჰომის ტერიტორიას დაერქვა ოკლაჰომა და ხდება აშშ-ის 46 შტატი.
 1914 : ამერიკის ფედერალური სარეზერვო ბანკი (ამერიკის ცენტრალური ბანკი) ოფიციალურად იწყებს მუშაობას.
 1920 : ქანტას, ავსტალიის ეროვნული ავიაკომპანია დარეგისტრირდა როგორც საჰაერო გადამზიდი კომპანია სახელით „ქვინსლენდისა და ჩრდილოეთ ტერიტორიის საჰაერო სერვისები, ლტდ“. სიძველით მეორე ავიაკომპანია KLM-ის შემდეგ.
 1933 : აშშ და სსრკ ამყარებენ ფორმალურ დიპლომატიურ კავშირებს.
 1940 : მეორე მსოფლიო ომი - გერმანიის მიერ ქოვენთრიზე იერიშის მიტანის საპასუხოდ, ბრიტანეთის სამეფო საჰაერო ძალები ბომბავს ჰამბურგს.
 1940 : ჰოლოკოსტი - პოლონეთში ნაცისტები ვარშავის ებრაელთა გეტოს გარე სამყაროსგან იზოლირებულს ხდიან.
 1945 : ცივი ომი - აშშ იბირებს 88 გერმანელ მეცნიერს სარაკეტო ტექნოლოგიის დამუშავების დასაჩქარებლად.
 1945 : შეიქმნა იუნესკო.
 1965 : ვენერას პროგრამა - სსრკ კოსმოსში უშვებს უმართავ ხომალდს ვენერისკენ, პირველი კოსმოსური აპარატი, რომელმაც სხვა პლანეტის ზედაპირს მიაღწია.
 1979 : მეტროს პირველი ხაზი (M1) გაიხსნა ბუქარესტში, რუმინეთი.
 1988 : ბოლო ათწლეულის განმავლობაში პირველ ღია არჩევნებში პაკისტანში ამომრჩევლები პრემიერ მინისტრად ირჩევენ პოპულისტ კანდიდატს ბენაზირ ბჰუტოს.
 1993 : საქართველოს სამოქალაქო ომის მიმდინარეობისას მხედრიონის მებრძოლეებმა აიღეს სოფელი დარჩელი და გადაწვეს 27 საცხოვრებელი სახლი.
 1996 : დედა ტერეზა აშშ-ს საპატიო მოქალაქე ხდება.
 2000 : ბილ კლინტონი ხდება პირველი აშშ მოქმედი პრეზიდენტი, რომელიც ვიეტნამს სტუმრობს.
 2001 : ჰარი პოტერის პირველი ფილმი „ჰარი პოტერი და ფილოსოფიური ქვა“ გამოდის კინოეკრანებზე და ხდება მსოფლიოში მეორე ყველაზე მაღალანაზღაურებადი ფილმი.
 2007 : სასამართლომ ტელეკომპანია „იმედს“ სამაუწყებლო ლიცენზია დაუყადაღა „ხელისუფლების დამხობის პროპაგანდის“ გამო.
 2007 : ლადო გურგენიძემ საქართველოს პრემიერ-მინისტრის პოსტზე ზურაბ ნოღაიდელი შეცვალა.
 2011 : სილვიო ბერლუსკონის გადადგომის შემდეგ იტალიის პრემიერ-მინისტრი მარიო მონტი ხდება.
 2013 : აბდულა იამინი მალდივის რესპუბლიკის პრეზიდენტად აირჩიეს.
 2014 : რუმინეთის საპრეზიდენტო არჩევნებში წარმოშობით გერმანელმა კლაუს იოჰანისმა გაიმარჯვა.
 2024 : საბავშვო ევროვიზია 2024-ზე საქართველო ანდრია ფუტკარაძის შესრულებული სიმღერით „To My Mom“ იმარჯვებს.
 2025 : ხოსე ანტონიო კასტი ჩილეს პრეზიდენტად აირჩიეს.

 ამ დღეს დაბადებულნი 
 ძვ. წ. 42 : ტიბერიუსი — რომის იმპერატორი (გ.37)
 1717 : დ'ალამბერი, ჟან ლერონ —  ფრანგი მათემატიკოსი და ფილოსოფოსი
 1853 : ალხაზიშვილი, ილია —  ქართველი მწერალი, მეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე
 1910 : შავგულიძე, გიორგი —  ქართველი მსახიობი (გ.1959)
 1922 : სარამაგო, ჟოზე —  პორტუგალიელი მწერალი, სცენარსტი და ჟურნალისტი
 1974 : სკოულზი, პოლ —  ინგლისელი ფეხბურთელი

 ამ დღეს გარდაცვლილნი 
 1903 : დიმიტრი მაჩხანელი —   ქართველი მწერალი, პუბლიცისტი (დ. 1861)
 1954 : ევალდ ფონ კლაისტი (გენერალ-ფელდმარშალი) —  გერმანელი სამხედრო მოღვაწე (დ. 1881)
 2007 : გოდერძი ჩოხელი —  ქართველი მწერალი (დ. 1954)

 დღესასწაულები 
 მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

 ნიკოლოზ ქართველთა მნათობი
 აკეფსიმე ეპისკოპოსი, იაკობ ხუცესი და აითალე დიაკონი
 წმინდა მოწამენი, მხედარნი: ატიკე, აღაპი, ევდუქსი, კატერიოსი, ისტუკარი, პაკტოვი, ნიქტოპოლიონე და მეგობარნი მათნი
 ღირსი აკეფსიმე
 ღირსი სნანდულია

 იხილეთ აგრეთვე 

სხვა თვეები:



1116