ჰერეთი

ჰერეთი — საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე.

წყაროებში პირველად V საუკუნეში მოიხსენიება. უძველეს ხანაში კავკასიის ალბანეთის სამეფოში შედიოდა. X-XIV საუკუნეების წყაროების მიხედვით მოიცავდა გვიანდელი ხანის შიგნიკახეთისა და გაღმამხრის ტერიტორიას საინგილოს ჩათვლით. XII საუკუნეში ამ ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა საქართველოს ფეოდალური მონარქიის ერთ-ერთი ადმინისტრაციულ-პოლიტიკური ერთეული — ჰერეთის საერისთავო, რომელიც დაღესტნის მოსაზღვრე მთიანეთსაც მოიცავდა. XI საუკუნის ზოგიერთი წყაროს მიხედვით, ჰერეთი მოიცავდა კამბეჩოვანსაც და სუჯეთსაც (ე. ი. გარდა მდ. ალაზნის ველისა, მდ. ივრის შუა და ქვემო დინების ზეგანს), თუმცა წყაროსეული ცნობა უფრო ძველ რეალობას ასახავს და ეფარდება ვახტანგ I გორგასალის (V ს.) მიერ შექმნილ ადრინდელი პერიოდის ჰერეთის საერისთავოს ტერიტორიას. ზოგიერთი წყაროს მიხედვით სახელწოდება „ჰერეთი“ აგრეთვე კავკასიის ალბანეთის ტერიტორიასაც აღნიშნავს. XV საუკუნიდან ტერმინი „ჰერეთი“ აღარ იხმარება და მას ენაცვლება ტერმინი კახეთი.

 იხილეთ აგრეთვე 
 ჰერეთის სამთავრო
 ჰერეთის სამეფო
 კახეთ-ჰერეთის სამეფო

 ლიტერატურა 

პაპუაშვილი თ. ჰერეთის ისტორიის საკითხები, თბილისი, 1970
მუსხელიშვილი დ. კახეთ-ჰერეთის პოლიტიკური გეოგრაფიის საკითხები XII-XIII საუკუნეში, „საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის კრებული“ 1967 ტ. 3
მუსხელიშვილი დ. ციხე-ქალაქი უჯარმა, თბილისი, 1966
ბერძენიშვილი ნ. მცხეთის საბუთი XI ს-ისა, „საქართველოს მუზეუმის მოამბე“ 1931 ტ. 6
ჯანაშვილი, ი. „გეოგრაფიული და ისტორიული აღწერა ჰერეთისა“ ჟურნალი „მოგზაური“ N4 გვ. 372-376 — 1901 წ.