აფხაზეთის მმართველთა სია

აფხაზეთის მმართველთა სია — სტატიაში წარმოდგენილია აფხაზეთის მმართველთა სია, რომლის დადგენაც ხდება ქართული ავთენტური წყაროებისა და უცხოური წყაროების დამხარებით.

აფხაზეთის მმართველთა სია

ტიტულისახელიმმართველობის წლებიდინასტიაა. ლაზეთის მთავარნი (პატრიკიოსნი)1. ანოსი Iანოსიდები2. ღოზარი I3. იუსტინე I4. ფინიკტიოსი I5. გრიგოლ I (668 წლამდე)6. ბარნუკი ანუ ლებარნუკი I (668 წ.)7. დემეტრე I8. გიორგი I (697 წ.)ბ. აფხაზეთის მხარეთა ერისთავნი9. თეოდოსი I10. კოსტანტი I11. ლეონ I(720/730–740 წ.)12. თეოდორე I13. კოსტანტი II14. ლეონ II (753–786 წ.)ლეონიდებიგ. დასავლეთ საქართველოს („აფხაზეთის“) მეფენიპავლე ინგოროყვა – თავი მეოთხე: დასავლეთ საქართველოს ფეოდალური სახელმწიფო («აფხაზთა სამეფო») და ცნობები მის შესახებ გიორგი მერჩულის ძეგლში: 2) დასავლეთ საქართველოს „აფხაზეთის სამეფოს“ დაარსების ისტორიისათვის. გვ. 189–218.14. ლეონ II (786–798 წ.)15. თეოდოსი II (798–825 წ.)16. დემეტრე II (825–861 წ.)17. გიორგი II აღწეფელი (861–868 წ.)20. ბაგრატ I (881/?–893 წ.)21. კოსტანტი III (893–922 წ.)22. გიორგი II 22ა. ბაგრატ II(922–957 წ.) (თანა-მეფე)23. ლეონ III (957–967 წ.)24. დემეტრე II (967–975 წ.)25. თეოდოსი III (975–978 წ.)მეფე სრულიად საქართველოსი, საქართველოს გამაერთიანებელი.ბაგრატ III(978–1014 წ.)ბაგრატიონები1008 წლიდან აფხაზეთი საქართველოს სამეფოს შემადგენლობაშია, ბაგრატიონთა პროტექტორატის ქვეშ.ერისთავები (მმართველები) და აფხაზეთის მფლობელი მთავრები შარვაშიძეები დინასტიიდანЮрий Чиковани „Род Абхазских Князей Шервашидзе“ (Историко-генеалогическое исследование): Эриставы (Правители) и Владетельные князья Абхазии из династии Шервашидзе (Шарвашидзе). “Универсал” Тбилиси, 2007. Таблица А1. არღუნაი, ერისთავი (მმართველი)~ (1412–1444)შარვაშიძეები (, )2. რაბია, მფლობელი~ (1459–1461)3. სოლომონ (I), მფლობელი~ (1491–1495)4. არზაყან, მფლობელი~ (1491–1520)5. ბესლაკო, მფლობელი~ (1550–1580)6. ყარაბეი, მფლობელი~ (1580–1630)7. პუტო (პუტუ), მფლობელი~ (1600–1630)8. ბესლაკო, მფლობელი~ (1627–1650)9. სოლომონ (II), მფლობელი~ (1627–1650)10. სეტემან, მფლობელი~ (1627–1650)11. სუსტან (სუსტარ, გიორგი I), მფლობელი~ (1650–1670)12. ზეგნაყ, მფლობელი~ (1665–1700)13. სარეხ (სორეხ), მფლობელი~ (1660–1680)14. როსტომ (როსტო), მფლობელი~ 167615. ჯიქეშია (დგეშა), მფლობელი~ (1700–1710)16. ყვაპ (ყვაპუ), სამურზაყანოს მმართველი~ (1680–1704)17. ჰამიდ (ლევან), მფლობელი~ 173018. მურზაყან, სამურზაყანოს მმართველი~ (1700–1704)19. მანუჩარ (სულეიმან-ფაშა), მფლობელი (1731–1770)20. ზურაბ, მფლობელი~ (1770–1780)21. ხუტუნია, სამურზაყანოს მმართველი?–175722. ქელეშ-ბეი (ქეილაშ აჰმედ-ბეგი), მფლობელი(1780–1808)23. ლევან, სამურზაყანოს მმართველი?–181424. ასლან-ბეი (I), მფლობელი(1808–1810)25. გიორგი (II) (სეფერ-ბეი), მფლობელი(1810–1821)26. დიმიტრი (ომარ-ბეი), მფლობელი(1821–1822)27. მიხეილ (ჰამუთ-ბეი), მფლობელი(1822–1864)28. გიორგი (III), მფლობელი(1866)1864 წლის 24 ივნისს გაუქმდა და შეუერთდა რუსეთის იმპერიას.აფხაზეთის მთავრობის პრეტენდენტებიგიორგი მიხეილის ძე შარვაშიძეივლისი, 1866–1918შარვაშიძეებიკონსტანტინე იოსების ძე შარვაშიძე1918–1973გიორგი კონსტანტინეს ძე შარვაშიძე1973-2010თეიმურაზ გიორგის ძე შარვაშიძე

 შენიშვნები 

ლიტერატურა
ქართულენოვანი
ლორთქიფანიძე მ., ფეოდალური საქართველოს პოლიტიკური გაერთიანება, თბ., 1963.
ლორთქიფანიძე მ., „ეგრის-აფხაზეთის სამეფო“, საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. II, თბ., 1973.
Анчабадзе З., Из истории средневековой Абхазии (VI-XVII вв.), Сухуми, 1959
 ინგოროყვა პ. გიორგი მერჩულე, თბ. 1954.
ჯავახიშვილი ივ., ქართველი ერის ისტორია, ტ. II, თბ., 1965.
თაყაიშვილი ე., რას შეიცავდა ეგრეთ წოდებული აფხაზეთის ისტორია ბაგრატ მეფისა, საისტორიო მასალანი, თბ., 1912 
 მიბჩუანი თ., აფხაზეთის მეფეები და მთავრები, თბ., 1997

უცხოენოვანი
 Nodar Assatiani et Alexandre Bendianachvili, Histoire de la Géorgie, Paris, l'Harmattan, 1997, 335 p. [détail des éditions] (ISBN 2-7384-6186-7)
 Marie-Félicité Brosset Histoire de la Géorgie : Additions et Eclaircissements, Additions IX : « Rois des Aphkazes  », p. 174 & « Tableau généalogique des rois d’Aphkazie, d’après les sources géorgiennes », p. 175.
 Christian Settipani, Continuité des élites à Byzance durant les siècles obscurs. Les princes caucasiens et l'Empire du vie au ixe siècle, Paris, de Boccard, 2006, 634 p. (ISBN 978-2-7018-0226-8), p. 454-465, « Les princes d'Abasgie ».
 Cyrille Toumanoff, Les dynasties de la Caucasie chrétienne de l'Antiquité jusqu'au xixe siècle : Tables généalogiques et chronologiques, Rome, 1990, p. 529-530 et 534-535.

რესურსები ინტერნეტში
 ვახუშტი „საქართველოს ისტორია“ , გამოცემა გ. დ. ქართველიშვილისა. განმარტებული და შევსებული ახლად შეძენილის არხეოლოგიურისა და ისტორიულის ცნობებით დ. ზ. ბაქრაძის მიერ. ტფილისი, 1885. გვ. 321–323. I. აფხაზეთი.

სქოლიო

კატეგორია:აფხაზეთის მმართველები