3 იანვარი

3 იანვარი — გრიგორიანული კალენდრის მე-3 დღე.  წლის ბოლომდე დარჩენილია 362 დღე (ნაკიან წელში - 363).

 დღის მოვლენები 
 1496 : ლეონარდო და ვინჩის საფრენი აპარატის გამოცდა წარუმატებლად დასრულდა.
 1521 : პაპმა ლეო X-ემ ლუთერი ერეტიკოსად გამოაცხადა.
 1777 : ამერიკელმა გენერალმა ჯორჯ ვაშინგტონმა დაამარცხა ბრიტანელები პრინსტონის ბრძოლაში.
 1815 : ავსტრია, ბრიტანეთი და საფრანგეთი ქმნიან საიდუმლო თავდაცვით ალიანსს პრუსიისა და რუსეთის წინააღმდეგ.
 1833 : ბრიტანეთი იპყრობს ფოლკლენდის კუნძულებს სამხრეთ ატლანტიკაში.
 1868 : იაპონიაში აღდგა საიმპერატორო ხელისუფლება.
 1888 : მარვინ სტოუნი აპატენტებს საწრუპ მილს.
 1921 : თურქეთი და სომხეთი ზავდებიან.
 1924 : ინგლისელმა მკვლევარმა ჰოვარდ კარტერმა აღმოაჩინა ტუტანხამონის სარკოფაგი მეფეთა ხეობაში, ლუქსორთან, ეგვიპტე.
 1925 : ბენიტო მუსოლინი თავს იტალიის დიქტატორად აცხადებს.
 1932 : ბრიტანეთის იმპერიის ხელისუფლებამ დააპატიმრა მოჰანდას განდი.
 1957 : ჰამილტონ უოჩ კომპანი პირველ ელექტრონულ საათს უშვებს.
 1959 : ალასკა გახდა აშშ-ს 49-ე შტატი.
 1962 : პაპმა იოანე XXIII-მ ფიდელ კასტრო ერეტიკოსად გამოცხადდა.
 1988 : მარგარეტ ტეტჩერი ხდება ყველაზე გრძელვადიანი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი მე-20 საუკუნეში.
 1990 : პანამის ყოფილი ლიდერი მანუელ ნორიეგა ამერიკის ჯარებს ბარდება.
 1993 : მოსკოვში ჯორჯ ბუში, უფრ. და ბორის ელცინი ხელს აწერენ მეორე სტრატეგიულ შეიარაღებათა შემცირების შეთანხმებას (START).
 2014 : ერი რაძაუნარიმამპიანინა მადაგასკარის პრეზიდენტად აირჩიეს.
 2019 : პირველად აშშ-ის ისტორიაში კონგრესის წევრად, წარმოშობით სომალელი ქალი, ილჰან ომარი აირჩიეს.
 2020 : აშშ-ის მიერ ბაღდადის აეროპორტზე წარმოებული ავიაიერიშის შედეგად ყასემ სოლეიმანი მოკლეს.
 2026 : აშშ-მა ვენესუელაში სამიზნეები დაბომბა, პრეზიდენტი ნიკოლას მადურო დაატყვევა, დელსი როდრიგესი კი პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა.

 ამ დღეს დაბადებულნი 
 ძვ. წ. 106 : ციცერონი — რომის პოლიტიკური მოღვაწე.
 1611 :ჯეიმზ ჰარინგტონი   — ინგლისელი პუბლიცისტი
 1756  : ჟერომ პეტიონ დე ვილნევი   — საფრანგეთის რევოლუციის მოღვაწე
 1777 : ლუი პუანსო  — ფრანგი მათემატიკოსი და მექანიკოსი
 1793 : ლუკრეცია მოტი   — ქალთა უფლებების დამცველი ამერიკის შეერთებულ შტატებში
 1864 : ალექსანდრე ხახანაშვილი — ქართველი ფილოლოგი და ისტორიკოსი
 1865: იოსებ დუმბაძე — ქართველი სამხედრო მოღვაწე
1872  : სამსონ ფირცხალავა   — ქართველი საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე
 1873  : ივანე ბაბუშკინი  — პროფესიონალი რევოლუციონერი
1876  : ვილჰელმ პიკი  — გერმანელი პოლიტიკოსი
 1883 : კლემენტ ეტლი — ინგლისელი სახელმწიფო მოღვაწე
1887  : ავგუსტ მაკე — გერმანული ექსპრესიონიზმის წარმომადგენელი. 
 1891: ანანია ერქომაიშვილი — ქართველი მომღერალ-მგალობელი
 1892 : ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინი — ინგლისელი ფილოლოგი, მწერალი და პროფესორი.
 1900 : ვასილ აბაევი  —  ენათმეცნიერი, ლექსიკოგრაფი, ფოლკლორისტი და ეთნოგრაფი.
1912 : ანდრო თევზაძე  — ქართველი პოეტი
 1912  : ფრედერიკო ბორელ გარსია  — ესპანეთის რესპუბლიკის არმიის ჯარისკაცი ესპანეთის სამოქალაქო ომის წლებში
 1915  : პიერ კურტადი — ფრანგი ნოველისტი და ჟურნალისტი
 1926 : სერ ჯორჯ მარტინი   — ბრიტანეთის იმპერიის ორდენოსანი, ინგლისელი პროდიუსერი
 1929 : სერჯო ლეონე — იტალიელი რეჟისორი.
 1938  : ლეილა მესხი   — ქართველი მწერალი.
 1942 : ლასლო შოიომი  — უნგრელი იურისტი
 1956 : მელ გიბსონი — ამერიკელი მსახიობი და რეჟისორი.
 1962 : გაი პრეტი — ინგლისელი სესიური ბას-გიტარისტი
 1963 :დავით გობეჯიშვილი   — ქართველი მოჭიდავე
 1969 : მიხაელ შუმახერი — ფორმულა 1-ის შვიდგზის ჩემპიონი
 1977 : მაიუმი იიძუკა — იაპონელი მომღერალი
 1985  : სანდრო იაშვილი  — ქართველი ფეხბურთელი
1989 : ჟორდი მასიპი   — ესპანელი ფეხბურთელი
 1992 : იონ აურტენეჩე   — ესპანელი ფეხბურთელი
 1995 : სალიუ ტარაუოლი   — სიერა-ლეონელი ფეხბურთელი

 ამ დღეს გარდაცვლილნი 
 639 : დაგობერტ I — ფრანკების მეფე
 1325 : ფილიპ V — საფრანგეთის მეფე
 1501 : ალიშერ ნავოი - აღმოსავლური პოეტი, სუფიური თემატიკის ფილოსოფოსი, თემურიდის ხორასნის სახელმწიფო მოღვაწე, მხატვარი.]]
 1923 : ჰაშეკი, იაროსლავ — ჩეხი მწერალი.
 1975 : რობერტ ნოიმანი — ავსტრიელი მწერალი.
 2002 : ჰაინეკენი, ფრედი — ჰოლანდიელი ლუდის მწარმოებელი
 2015 : ედუარდ ბრუკე — აშშ პოლიტიკოსი
 2022 : ვიქტორ სანეევი  — ქართველი მძლეოსანი, სამგზის ოლიმპიური ჩემპიონი სამხტომში.

 დღესასწაულები 

 მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

 მაკარი მმარხველი
მრავალვნებული ანტონ II
 წმინდა იულიანა და მის თანა ხუთასი მამა და ასოცდაათი დედა, ნიკომიდიას წამებულნი
 წმინდა თემისტოკლე
 პეტრე საკვირველთმოქმედი

 აგრეთვე:
 ბურკინა-ფასო : რევოლუციის დღე (1966-დან).
 მსოფლიო : კვატების საერთაშორისო დღე (2011-დან).

 იხილეთ აგრეთვე 

სხვა თვეები:


0103