იოსებ აბაკელია

იოსებ კონსტანტინეს ძე აბაკელია (დ. , ქუთაისი ― გ. 1938) — ქართველი ფთიზიატრი, საქართველოში მეცნიერული ფთიზიატრიის ფუძემდებელი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1924), პროფესორი (1930).

ბიოგრაფია
1903 წელს დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია და შევიდა ნოვოროსიის უნივერსიტეტში. იმავე წლიდან იყო ესერების პარტიის წევრი. დააპატიმრეს რევოლუციურ მოძრაობაში მონაწილეობისთვის. გათავისუფლების შემდეგ ცხოვრობდა ოდესაში. 1911 წელს დაამთავრა მოსკოვის საიმპერატორო უნივერსიტეტის (ამჟამად მოსკოვის უნივერსიტეტი) სამედიცინო ფაკულტეტი. რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული და ციმბირში გადასახლებაც ჰქონდა მისჯილი, მაგრამ რექტორის და სტუდენტების შუამდგომლობით გადაურჩა სასჯელს. 1914 წელს მობილიზაციის დროს იოსებ აბაკელია სამხედრო სამსახურში გაიწვიეს და უფროს ექიმად დანიშნეს ერთ-ერთ საარტილერიო ბრიგადაში. 

1918 წლის თებერვალში დაბრუნდა საქართველოში. აირჩიეს ესერების ამიერკავკასიის საოლქო კომიტეტის წევრად. იყო საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრი ესერთა პარტიიდან. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ ჩამოშორდა პოლიტიკას. 1921 წელს გამოაქვეყნა პირველი ქართულენოვანი სახელმძღვანელო ტუბერკულოზის შესახებ. აბაკელიას თაოსნობით დაარსდა თბილისის პირველი ტუბერკულოზის ამბულატორია (1922; 1925-იდან I ტუბდისპანსერი) და ტუბერკულოზის რესპუბლიკური ინსტიტუტი (1930). 1938-მდე ამ ინსტიტუტის დირექტორი იყო. 1933 წლიდან კითხულობდა ტუბერკულოზის კურსს ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტში. 1935-1938 წლებში ხელმძღვანელობდა თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტში მის მიერვე დაარსებულ ტუბერკულოზის კათედრას. გამოიკვლია ორგანიზმში ტუბერკულოზის გავრცელების მანამდე შეუსწავლელი ლიმფური გზები. სხვა ქართველ ფთიზიატრებთან ერთად საქართველოს ყველა კუთხეში ფართოდ გაშალა ტუბერკულოზთან ბრძოლა. დიდ ყურადღებას უთმობდა კურორტ აბასთუმნის განვითარებას. რეპრესირებულია. სიკვდილის შემდეგ რეაბილიტირებულია.

აბაკელიას ცოლად ჰყავდა ბიოქიმიკოს ვლადიმერ ასათიანის და ელენე. აბაკელიას სახელს ატარებს ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ყოფილი ტყის ქუჩა).ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულო, განკარგულება №431 , 2021 წლის 7 სექტემბერი.

თხზულებები
ტუბერკულოზი, ტფილისი, 1921
ფილტვის და სხვა ორგანოთა ტუბერკულოზი, ტფილისი, 1934

ლიტერატურა

სქოლიო

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:მოსკოვის საიმპერატორო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
იოსებ
კატეგორია:ქართველი ფთიზიატრები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში