26 მაისი

26 მაისი — გრიგორიანული კალენდრის 146-ე დღე (ნაკიან წლებში - 147-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 219 დღე.

 დღის მოვლენები 
 451 : ავარაირის ბრძოლა სომეხ აჯანყებულებსა და სასანიდის იმპერიის ჯარს შორის. სომხები დამარცხდნენ, თუმცა ქრისტიანობის თავისუფლად აღმსარებლობის უფლება მოიპოვეს.
 1293 : მიწისძვრამ კამაკურაში, იაპონია, 30 000 ადამიანი იმსხვერპლა.
 1538 : ჯონ კალვინი და მისი მიმდევრები ჟენევიდან განდევნეს.
 1670 : დუვრში ინგლისის მეფე ჩარლზ II და საფრანგეთის მეფე ლუი XIV საიდუმლოდ დუვრის ხელშეკრულებას დებენ.
 1762 : მიხეილ ლომონოსოვმა ვენერაზე ატმოსფერო აღმოაჩინა.
 1805 : ნაპოლეონ ბონაპარტი აკურთხეს იტალიის მეფედ.
 1864 : მონტანა აშშ-ის ტერიტორია გახდა.
 1865 : აშშ-ში დასრულდა სამოქალაქო ომი.  
 1868 : ინგლისში გაიმართა უკანასკნელი საჯარო სიკვდილით დასჯა.   
 1869 : ბოსტონის უნივერსიტეტს მასაჩუსეტსის თანამეგობრობამ ქარტია მიანიჭა.
 1879 : რუსეთი და დიდი ბრიტანეთი ხელს აწერენ შეთანხმებას, რომლის მიხედვით ჩამოყალიბდა ავღანეთის სახელმწიფო.
 1889 : ეიფელის კოშკის პირველი ლიფტი გაიხსნა საზოგადოებისთვის.
 1895 : ტახტზე ავიდა რუსეთის უკანასკნელი იმპერატორი ნიკოლოზ II.
 1896 : ჩარლზ დოუ აქვეყნებს დოუ ჯონსის ინდუსტრიული საშუალოს პირველ გამოცემას.
 1908 : სპარსეთში ინგლისელმა ბიზნესმენმა უილიამ დარსიმ ნავთობის მოპოვება დაიწყო. 
 1906 : ვოქსჰოლის ხიდი გაიხსნა ლონდონში.
 1918 : გამოცხადდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა.
 1919 : გამოიცა პირველი ქართული საფოსტო მარკა
 1923 : საფრანგეთში გაიმართა პირველი 24 საათიანი ავტორბოლა "ლე მანი"
 1928 : 
 ფიფას სხდომაზე მიიღეს გადაწყვეტილება ოთხ წელიწადში ერთხელ ფეხბურთში მსოფლიო ჩემპიონატის ჩატარების შესახებ.
 პირველი მოძრავი ფილმის წარმოდგენა გაიმართა ათენში, საბერძნეთი
 1938 : ქალაქ ვოლფსბურგში ადოლფ ჰიტლერმა ფოლკსვაგენის ქარხნის მშენებლობას ჩაუყარა საფუძველი
 1947 : სსრკ-ში გაუქმდა სიკვდილით დასჯა. რომელიც კვლავ აღდგა 1950 წელს.
 1948 : სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში გამოცხადდა აპარტეიდის პოლიტიკა
 1966 : ბრიტანეთის გაიანა დამოუკიდებელი ხდება.
 1970 : საბჭოთა ტუპოლევ ტუ-144 პირველი სამგზავრო ტრანსპორტი ხდება, რომელმაც მახ-2-ს გადააჭარბა.
 1972 : აშშ და სსრკ ხელს აწერენ ანტიბალისტიკურ ქობინთა ხელშეკრულებას.
 1986 : ევროპის თანამეგობრობამ ევროპის დროშა მიიღო.
 1991 : საქართველოს პირველ საპრეზიდენტო არჩევნებში დიდი უპირატესობით იმარჯვებს ზვიად გამსახურდია.
 2002 : მარს-ოდისეამ პლანეტა მარსზე უზარმაზარი წყლის ყინულის დანალექის ნიშნები აღმოაჩინა.
 2006 : კუნძულ იავაზე მიწისძვრამ 5700 ადამიანი იმსხვერპლა. 200 000 უსახლკაროდ დარჩა.
 2008 : ნასას ფენიქსი მარსზე პირველ წარმატებულ მოტორიზებულ დაშვებას ახორციელებს ბოლო 30 წლის განმავლობაში.
 2009 : საქართველოს დამოუკიდებლობის დღესთან დაკავშირებით თბილისთან მუხათგვერდის ძმათა სასაფლაო გაიხსნა.
 2012 : ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე შვედმა მომღერალმა ლორინმა გაიმარჯვა სიმღერით „Euphoria“.
 2012 : მიხაელ ჰანეკეს ფილმმა „სიყვარული“ კანის კინოფესტივალზე ოქროს პალმის რტო მოიპოვა.
 2018 : მადრიდის რეალმა ფინალში დაამარცხა ლივერპული და მესამედ ზედიზედ უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული გახდა.
 2019 : გიტანას ნაუსედა ლიეტუვის პრეზიდენტად აირჩიეს.

 ამ დღეს დაბადებულნი 
 1602 : ფილიპ დე შამპენი — ფრანგი ფერმწერი (გ. 1674).
 1822 : გონკური, ედმონდ დე — ფრანგი მწერალი.
 1842 : წერეთელი, გიორგი — ქართველი პროზაიკოსი და პუბლიცისტი.
 1859 : ბახტაძე, ილია — ქართველი პუბლიცისტი, ჟურნალისტი, მთარგმნელი.
 1875 : მაჩადო-ი-რუისი, ანტონიო — ესპანელი პოეტი.
 1877 : არაკი სადაო — იაპონიის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე,
 1878 : დუნკანი, აისედორა — ამერიკელი მოცეკვავე.
 1912 : კადარი, იანოშ — უნგრელი პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე.
 1926 : დეივისი, მაილს — ამერიკელი ჯაზის მუსიკოსი.
 1933 : შენგელაია, ელდარ — ქართველი კინორეჟისორი.
 1939 : კოსტავა, მერაბ — ქართველი დისიდენტი, მუსიკათმცოდნე, პოეტი, საზოგადო მოღვაწე.
 1946 : პიოვანი, ნიკოლა — იტალიელი კინო-კომპოზიტორი.

 ამ დღეს გარდაცვლილნი 
 1976 : ჰაიდეგერი, მარტინ — გერმანელი ფილოსოფოსი
 2008 : სიდნი პოლაკი — ამერიკელი რეჟისორი

 მსოფლიოს ქვეყნების დღესასწაულები 
 საქართველო - დამოუკიდებლობის დღე (1918).
 პოლონეთი - დედის დღე.
 გაიანა - დამოუკიდებლობის დღე
 დანია - კრონპრინც ფრედერიკის დაბადების დღე
 სომხეთი - სარდარპატის ბრძოლაში გამარჯვების დღე
 რუსეთი - მეწარმეობის დღე

 საეკლესიო დღესასწაულები 
 მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

 ექვთიმე ათონელი
 ათონის ივერთა მონასტერში ლათინებისაგან მოწყვეტილი ღირსმოწამეები 
 გლიკერია ქალწული და  ლაოდიკე დილეგის მცველი
 ალექსანდრე რომაელი
 წმინდა გიორგი აღმსარებელი, მეუღლე მისი ირინე და შვილი მათნი
 წმინდა პავსიკაკოსი

 იხილეთ აგრეთვე 

სხვა თვეები



0526