16 მარტი

16 მარტი — გრიგორიანული კალენდრის 75–ე დღე (ნაკიან წლებში - 76–ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 290 დღე.

 დღის მოვლენები 
 1079 : ირანში შემოიღეს მუსლიმური  კალენდარი.
 1190 : ჯვაროსნები იწყებენ იორკის ებრაელთა ხოცვას.
 1521 : ფერდინანდ მაგელანი ფილიპინებს აღწევს.
 1935 : ჰიტლერი არღვევს ვერსალის ზავს და შეიარაღებას იწყებს. იქმნება ვერმახტი.
 1939 : პრაღის ციხე-სიმაგრიდან ჰიტლერი ბოჰემიასა და მორავიას გერმანელთა პროტექტორატებად აცხადებს.
 1945 : ბრიტანული ავიაბომბდამშენები 20 წუთში ანადგურებენ ვიურცბურგის (გერმანია) 90%-ს; დაღუპულია 5.000 ადამიანი.
 1963 : მთა აგუნგის ვულკანი (ბალი) იღვიძებს, შედეგად 11.000 ადამიანი იღუპება.
 1993 : საქართველოს ჯარებმა მოიგერიეს აფაზი სეპარატისტებისა და ჩრდილოეთ კავკასიელი კონფედერატების მასობრივი  შეტევა სოხუმზე; ორდღიან ბრძოლებში ქართული მხარიდან 137 ადამიანი დაიღუპა და 350-მდე დაიჭრა.
 2001 : ერთადერთი დღე დიდ ბრიტანეთში თვითმკვლელობის გარეშე 1993-2002 წლებში, ჯანდაცვის კვლევის მონაცემებით.
 2005 : ისრაელი ოფიციალურად გადასცემს იერიქონს პალესტინას.
 2006 : გაეროს გენერალური ასამბლეა  გაეროს ადამიანის უფლებათა დაცვის საბჭოს შექმნას ერთსულოვნად უჭერს მხარს .
 2009 : 
 აზერბაიჯანელი ამომრჩევლების უმრავლესობამ საკონსტიტუციო რეფერენდუმში ხმა მისცა საპრეზიდენტო ვადაზე შეზღუდვის მოხსნას.
 მაურისიო ფუნესი, მემარცხენე პარტიიდან, აირჩიეს სალვადორის პრეზიდენტად.
 მადაგასკარში ოპოზიციურმა ძალებმა ყოფილი დისკ-ჟოკეისა და ანტანანარივუს მერის ანდრი რაჯოელინას მეთაურობით პრეზიდენტი მარკ რავალომანანას მთავრობა დაამხეს.
 2010 : ხანძარმა გაანადგურა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი, კასუბის მეფეების საფლავი უგანდაში.
 2012 : მოლდოვის პარლამენტმა ქვეყნის პრეზიდენტად ნიკოლაე ტიმოფტი აირჩია.
 2013 : საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები მეექვსედ გახდა ევროპის ერთა თასის გამარჯვებული.
 2014 :  ე. წ. რეფერენდუმის შედეგად, ყირიმის ავტონომიურმა რესპუბლიკამ უკრაინისგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა და რუსეთის ფედერაციასთან შეერთების პროცესი დაიწყო.
 2022 : 
 მის მსოფლიო 2021-ის გამარჯვებული პოლონელი კაროლინა ბიელავსკა გახდა. 
 რუსეთი ევროპის საბჭოდან გარიცხეს.

 ამ დღეს დაბადებულნი 
 1473 : ჰაინრიხ V   — საქსონიის ჰერცოგი (1536–1541)
 1751 :  ჯეიმზ მედისონი  — აშშ-ის  პრეზიდენტი (1809–1817)
 1839 : სიული პრიუდომი — ფრანგი პოეტი.
 1852 : სესარ ვალიეხო  — პერუელი პოეტი, მეამბოხე და ნოვატორი.
 1859 : ალექსანდრე პოპოვი — რუსი ფიზიკოსი 
 1865 : ასპაზია  — ლატვიელი პოეტი და დრამატურგი
 1869 : გიორგი ბადრიძე  — ქართველი ექიმი-პედიატრი.    
 1884 : ალექსანდრე ბელიაევი   — საბჭოთა ფანტასტი-მწერალი
 1884 : ჰარისონ ფორდი —  ამერიკელი კინოს მსახიობი მუნჯი კინემატოგრაფიის პერიოდში.
 1907 : კარლო კალაძე — ქართველი პოეტი, დრამატურგი
 1911 : იოზეფ   მენგელე — ნაცისტური გერმანიის სს-ის ოფიცერი 
 1915 : ჰალდუნ თანერი   — თურქი მწერალი
 1916 : მერსედეს მაკ-კემბრიჯი — ამერიკელი მსახიობი
 1920 : ტონინო გუერა   — იტალიელი   მწერალი
 1920 :  ლეო მაკ-კერნი   — ავსტრალიელი მსახიობი.
 1921 : ფაჰდი  — საუდის არაბეთის მეფე (1982–2005)
 1933 : ბაქარ გიგინეიშვილი — ქართველი ენათმეცნიერი.
 1941 : ბერნარდო ბერტოლუჩი  — იტალიელი კინორეჟისორი და მწერალი.
 1945 : რობერტ გეი — კოტ-დ’ივუარის  მეთაური (1999–2000)
 1949 : ვიქტორ გარბერი  — ამერიკელი მსახიობი.
 1953 : რიჩარდ სტოლმანი — ამერიკელი   პროგრამისტი.
 1954 : ნენსი უილსონი  — ამერიკელი მომღერალი
 1955 : იზაბელ იუპერი — ფრანგი კინო და ტელემსახიობი
 1956 : ეველინე ვიდმერ-შლუმპფი — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი
 1957 : მერაბ აბრამიშვილი  — ქართველი მხატვარი.
 1957 : დავით ზურაბიშვილი  — ქართველი ეკონომისტი, მწერალი და პოლიტიკოსი.
 1962 : ცირა ბარამიძე — ქართველი ენათმეცნიერი
 1967 : ტრეისი ბონემი —   ამერიკელი მუსიკოსი. 
 1984 : ბრენდონ პრასტი  — კანადელი   ჰოკეისტი
 1985 : გოჩა ხოჯავა — ქართველი ფეხბურთელი
 1986 : ალექსანდა დადარიო — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი      
 1989 : თეო უოლკოტი — ინგლისელი ფეხბურთელი
 1993 : ტატო  აბუსელიძე   — ქართველი ფეხბურთელი
 1993 : დავით სხირტლაძე — ქართველი ფეხბურთელი
 ამ დღეს გარდაცვლილნი 
 1185 : ბალდუინ IV იერუსალიმელი — იერუსალიმის მეფე.
 1350 : ალფონსო XI — კასტილიის და ლეონის მეფე.
 1736 : პერგოლეზი, ჯოვანი ბატისტა — იტალიელი კომპოზიტორი.
 1940 : ლაგერლეფი, სელმა — შვედი მწერალი.
 1982 :  ბათიაშვილი, ირაკლი — ქართველი ენტომოლოგი.
 1985 : ხუნდაძე, გიორგი — ქართველი ქირურგი

 დღესასწაულები 

 მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

 იოანე ოქროპირი I – კათალიკოსი 
 წმინდა ევტროპი, წმინდა კლეონიკე და წმინდა ვასილისკო
 პიამა ქალწული

 იხილეთ აგრეთვე 

სხვა თვეები: 


0316