5 ივნისი

5 ივნისი — გრიგორიანული კალენდრის 156-ე დღე (ნაკიან წლებში – 157-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 209 დღე.

 დღის მოვლენები 
 70 : ტიტუსმა და მისმა ლეგიონერებმა იერუსალიმის შუა კედელი გაარღვიეს.
 1783 : ძმებმა მონგოლფიერებმა მშობლიურ ქალაქ ანონეში (საფრანგეთი) 500 მეტრის სიმაღლეზე გაუშვეს პირველი საჰაერო ბურთი.
 1806 : ლუი ბონაპარტმა გამოაცხადა ჰოლანდიის სამეფოს შექმნა.
 1832 : პარიზის სტუდენტების აჯანყება დაიწყო.
 1837 : ტეხასის რესპუბლიკაში ქალაქი ჰიუსტონი დაარსდა.
 1849 : დანია კონსტიტუციური მონარქია გახდა.
 1873 : ინგლისის დაჟინებული მოთხოვნით გაუქმდა მსოფლიოში ყველაზე დიდი მონათა ბაზარი ზანზიბარში.
 1900 : ბოერთა მეორე ომი: ბრიტანეთმა პრეტორია აიღო.
 1915 : დანიაში ქალებს ხმის უფლება მისცეს.
 1944 : მეორე მსოფლიო ომი - ისტორიაში უდიდესო ორი მოიერიშე ფლოტილია კვეთს მსოფლიოს ორ მოპირდაპირე მხარეს. ხომალდების უმრავლესობა აშშ-ს ეკუთვნოდა.
 1944 : მეორე მსოფლიო ომი - ათასზე მეტმა ბრიტანულმა ბომბდამშენმა გერმანულ ყუმბართმშენებს 5000 ტონიანი ბომბები დაუშინა ნორმანდიის სანაპიროსთან.
 1945 : მოკავშირეთა კონტროლის საბჭო ფორმალურად ხდება გერმანიის სამხედრო ოკუპაციის მმართველობითი ორგანო.
 1947 : მარშალის გეგმა: ჰარვარდის უნივერსიტეტში წარმოთქმულ სიტყვაში აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი ჯორჯ მარშალი მოუწოდებს მთავრობას ომით დანგრეული ევროპისთვის ეკონომიკური დახმარების გაწევას.
 1953 : აშშ-ს სენატმა უარყო ჩინეთის წევრობა გაეროში.
 1959 : სინგაპურის სახელმწიფოს პირველი მთავრობის ინაუგურაცია მოხდა.
 1967 : ექვსდღიანი ომი დაიწყო: ისრაელის საჰაერო ძალები ერთბაშად იერიშს იღებს ეგვიპტის, იორდანიისა და სირიის საჰაერო ძალებზე.
 1968 : კალიფორნიაში, ლოს-ანჟელესში  წინასწარ საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ მძიმედ დაჭრეს და მომდევნო დღეს გარდაიცვალა სენატორი რობერტ კენედი. მკვლელი სერხან ბიშარა სერხანი პოლიციამ ადგილზე დააკავა.
 1969 : საერთაშორისო კომუნისტური კონფერენცია ჩატარდა მოსკოვში.
 1975 : სუეცის არხი გაიხსნა პირველად ექვსდღიანი ომის შემდეგ.
 1975 : დიდ ბრიტანეთში პირველად (დღემდე ერთადერთხელ) ჩატარდა რეფერენდუმი ევროპის ეკონომიკურ თანამეგობრობაში დარჩენის თაობაზე.
 1977 : სეიშელის კუნძულებზე მთავრობის გადატრიალება მოხდა.
 1977 : გაყიდვაში გამოვიდა პირველი პერსონალური კომპიუტერი ეიფლ II „Apple II“.
 1981 : აშშ-ს დაავადებათა კონტროლის მეცნიერებმა პირველად იქნა აღმოჩენილი და აღწერილი ადამიანის იმუნოდეფიციტის სინდრომის ვირუსი (შიდსი).
 2000 : მიწისძვრამ კუნძულ სუმატრაზე 100-ზე მეტი ადამიანი იმსხვერპლა.
 2002 : მოზილა 1.0, პირველი ოფიციალური ვერსია, გამოვიდა.
 2006 : სერბეთი დამოუკიდებლობას აცხადებს სერბეთ-მონტენეგროს კავშირიდან.
 2012 : XXI საუკუნეში უკანასკნელად განხორციელდა პლანეტა ვენერას ტრანზიტი.
 2017 : 
რამდენიმე ქვეყანამ, მათ შორის საუდის არაბეთმა, აგს-მა, ბაჰრეინმა და ეგვიპტემ, კატართან დიპლომატიური ურთიერთობები გაწყვიტა.
 მონტენეგრო ნატოს 29-ე წევრი გახდა.
 2019 : დანიის საპარლამენტო არჩევნებში მემარცხენე-ცენტრისტული პარტიები მეტე ფრედერიკსენის ხელმძღვანელობით იმარჯვებენ.

 ამ დღეს დაბადებულნი 
 1723 : სმითი, ადამ — შოტლანდელი ეკონომისტი (გ. 1790)
 1883 : კეინსი, ჯონ მეინარდ — ინგლისელი ეკონომისტი (გ. 1946)
 1898 : გარსია ლორკა, ფედერიკო — ესპანელი პოეტი და დრამატურგი.
 1935 : კახი კავსაძე — ქართველი კინომსახიობი.
 1941 : მარტა არხერიჩი — არგენტინელი პიანისტი.

 ამ დღეს გარდაცვლილნი 
 1017 : სანჯო — იაპონიის 67-ე იმპერატორი (დ.976)
 1316 : ლუი X — საფრანგეთის მეფე (დ.1289)
 1906 : ჰარტმანი, ედუარდ — გერმანელი ფილოსოფოს-იდეალისტი 
 1910 : ო. ჰენრი — ამერიკელი მწერალი (დ.1862)
 1975 : ასტვაცატუროვი, არკადი — საბჭოთა ეპოქის მეცნიერი
 2004 : რეიგანი, რონალდ — აშშ-ის მე-40 პრეზიდენტი (დ.1911)

 მსოფლიო მნიშვნელობის თარიღი 
 გაერო: გარემოს საერთაშორისო დღე.

 მსოფლიოს ქვეყნების დღესასწაულები 
 აზერბაიჯანი: მელიორატორის დღე.
 დანია: კონსტიტუციის დღე (ნაციონალური დღე)
 დანია: მამის დღე.
 ირლანდია: ივნისის დღესასწაული.
 ყაზახეთი: ეკოლოგის დღე.
 კოლუმბია: მადლიერების დღე
 რუსეთი: ეკოლოგის დღე.
 სეიშელის კუნძულები: განთავისუფლების დღე
 ბელარუსი: ეფროსინია პოლოცკაიას ხსოვნის დღე

 საეკლესიო დღესასწაულები 
 მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
 დამიანე – დემეტრეყოფილი
 მარიამ კლეოპასი
 მიქაელ აღმსარებელი
 ღირსმოწამე მიქაელი

 იხილეთ აგრეთვე 

სხვა თვეები



0605