ტაჯიკური ენა

ტაჯიკური ენა — სპარსული ენის სტანდარტიზებული ვარიანტი ტაჯიკეთში. მსგავსი დასახელება პოლიტიკური მიზეზების გამო ეწოდა საბჭოთა კავშირის პერიოდში, ამავე პერიოდში დამწერლობის სისტემად შემოღებული იქნა კირილიცა, რომელიც დღემდე გამოიყენება.

ტაჯიკური ენა მშობლიურია ტაჯიკების იმ ნაწილისთვის, რომლებიც ტაჯიკეთში ცხოვრობენ, ხოლო ავღანეთში მცხოვრები ტაჯიკებისთვის მშობლიურია სპარსული ენის სხვა სტანდარტიზაცია — დარი, რომელიც ტაჯიკურისგან განსხვავებით იყენებს სპარსულ დამწერლობას და თურქული ენების ნაკლებ გავლენას განიცდის.

ლინგვისტურად არ განიხილება ცალკე ენად, განიხილავენ როგორც სპარსულ ენას და შესაბამისად მიაკუთვნებენ ინდოევროპული ოჯახის ირანულ ჯგუფს. 

დიალექტური განსხვავებები უმნიშვნელოა, ამიტომ საზღვრების გავლება მათ შორის რთულია. პირობითად ისინი იყოფიან ჩრდილოეთის, სამხრეთის, სამხრეთ-აღმოსავლეთის და ცენტრალურ ჯგუფებად. ზოგიერთი წყარო ტაჯიკურს აკუთვნებს ავღანეთში გავრცელებულ ყველა სპარსულ დიალექტს.

 დამწერლობა 
ტაჯიკური დამწერლობა ეფუძნება კირილიცას და მოიცავს 35 ასო–ნიშანს (გრაფემას).
 №  კირილიცა  ლათინიცა(1929—1940)  არაბულიშრიფტი  IPA 1  А а  A a  َ, اَ  /a/ 2  Б б  B ʙ  ﺏ  /b/ 3  В в  V v  و  /v/ 4  Г г  G g  گ  /ɡ/ 5  Ғ ғ  Ƣ ƣ  ﻍ  /ʁ/ 6  Д д  D d  ﺩ  /d/ 7  Е е  E e  ی  /e/ 8  Ё ё  Jo jo  یا  /jɔ/ 9  Ж ж  Ƶ ƶ  ژ  /ʒ/ 10  З з  Z z  ﺽ ,ﻅ ,ﺫ ,ﺯ  /z/ 11  И и  I i  اِ, ِ  /i/ 12  Ӣ ӣ  Ī ī  ی  /ˈi/ 13  Й й  J j  یْ, ی  /j/ 14  К к  K k  ک  /k/ 15  Қ қ  Q q  ﻕ  /q/ 16  Л л  L l  ﻝ  /l/ 17  М м  M m  ﻡ  /m/ 18  Н н  N n  ﻥ  /n/ 19  О о  O o  ا ,آ  /ɔ/ 20  П п  P p  پ  /p/ 21  Р р  R r  ﺭ  /ɾ/ 22  С с  S s  ﺙ ,ﺹ ,ﺱ  /s/ 23  Т т  T t  ﺕ ,ﻁ  /t/ 24  У у  U u  اُ, ُ  /u/ 25  Ӯ ӯ  Ū ū  او ,و  /ɵ/ 26  Ф ф  F f  ﻑ  /f/ 27  Х х  X x  ﺥ  /χ/ 28  Ҳ ҳ  H h  ﺡ  /h/ 29  Ч ч  C c  چ  /tʃ/ 30  Ҷ ҷ  Ç ç  ﺝ  /dʒ/ 31  Ш ш  Ş ş  ﺵ  /ʃ/ 32  ъ  '  ﻉ  /ʔ/ 33  Э э  E e  ای  /e/ 34  Ю ю  Ju ju  یُ ,یو  /ju/ 35  Я я  Ja ja  یه, یَ  /ja/

 ლექსიკა 

ფრაზები და სიტყვები

 გამარჯობა — Salom; Assalom u aleykum
 კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება — Rahmat
 გმადლობთ — Taşakur; Rahmat
 კი / არა — Ha / Ne
 გეთაყვა — Lutfan
 ნახვამდის — Hayr; Hayr naboşad

რიცხვები
0 — sifr
1 — yak
2 — du
3 — se
4 — cor
5 — panç
6 — şaş
7 — haft
8 — hasht
9 — nūh
10 — dah

 იხილეთ აგრეთვე 

 ირანისტიკა 
 სპარსული ენა
 აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი

 რესურსები ინტერნეტში 
 ტაჯიკური — ethnologue.com
 აღმოსავლეთმცოდნეობა — თსუ 

კატეგორია:ტაჯიკური ენა