პელე

პელე (), ნამდვილი სახელი ედსონ არანტეს დუ ნასიმენტუ (; დ. 23 ოქტომბერი, 1940პელეს დაბადების მოწმობაში მის ნამდვილ სახელად მოხსენიებულია „ედისონ“, და არა „ედსონ“; დაბადების თარიღად კი 21 ოქტომბერი, და არა 23 ოქტომბერი:
მიუხედავად ამისა, ფეხბურთელი აცხადებს, რომ ეს მონაცემები არ შეესაბამება სიმართლეს და მისი ნამდვილი სახელია „ედსონ“, ხოლო დაიბადა 23 ოქტომბერს.Anibal Massaini Neto (Director/Producer), (2004). Pelé Eterno [დოკუმენტური ფილმი]. Brazil: Anima Produções Audiovisuais Ltda. International: Universal Studios Home Video., ტრეს-კორასოინსი, ბრაზილია — გ. 29 დეკემბერი, 2022, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, რომელიც მრავალი სპეციალისტის, ფეხბურთელისა და გულშემატკივრის მიერ მიჩნეულია მსოფლიოს ყველა დროის საუკეთესო ფეხბურთელადPele: The greatest of them all  FIFA.com"What they said about Pele" . FIFA.com. 
-Bobby Moore: "Pele was the most complete player I've ever seen, he had everything. Two good feet. Magic in the air. Quick. Powerful. Could beat people with skill. Could outrun people. Only 5 ft 8 in tall, yet he seemed a giant of an athlete on the pitch. Perfect balance and impossible vision. He was the greatest because he could do anything and everything on a football pitch. I remember Saldhana the coach being asked by a Brazilian journalist who was the best goalkeeper in his squad. He said Pele. The man could play in any position." Independent.co.uk
-Ferenc Puskas: “The greatest player in history was Di Stefano. I refuse to classify Pele as a player. He was above that."  FIFA.com
-Sir Alex Ferguson: "Question:-Best player you ever saw? -AF: Pelé, di Stefano, Maradona, Cruyff. -Q:In that order? -AF: Yes, I think so." Newstatesman.com
-Romario: "Messi has all the conditions to be the best, but first he has to beat Maradona, Romario and then eventually Pele." Mtnfootball.com
-Costa Pereira: “I arrived hoping to stop a great man, but I went away convinced I had been undone by someone who was not born on the same planet as the rest of us."  
-Michel Platini: "There's Pele the man, and then Pele the player. And to play like Pele is to play like God."
-Eusebio: "Pele played in an era which had so many great players and in that atmosphere he stood out above the others.  He was the complete player in every aspect as well as being a kind human being. Cristiano Ronaldo is young yet, and has many years ahead of himself. But as of now, I do not see anyone who can compare with Pele" Lacancha.com
-Johan Cruyff: "Pele was the only footballer who surpassed the boundaries of logic." 
-Alfredo Di Stefano: "The best player ever? Pele. Messi and Cristiano Ronaldo are both great players with specific qualities, but Pele was better." Goal.com
-Sir Bobby Charlton: “I sometimes feel as though football was invented for this magical player." 
-Tostao: "Pele was the greatest – he was simply flawless. And off the pitch he is always smiling and upbeat. You never see him bad-tempered. He loves being Pele." 
-Zico: "This debate about the player of the century is absurd. There's only one possible answer: Pele. He's the greatest player of all time, and by some distance I might add." 
-Franz Beckenbauer: "Pele is the greatest player of all time. He reigned supreme for 20 years. All the others - Diego Maradona, Johan Cruyff, Michel Platini - rank beneath him. There's no one to compare with Pele."  -
-Tarcisio Burgnich: "Before the match, I told myself that Pele was just flesh and bones like the rest of us. Later I realised I'd been wrong." 
-Cesar Luis Menotti: "The best of all was Pele, who is a mixture of Di Stefano, Maradona, Cruyff and Leo Messi." Goal.com
-Cesar Luis Menotti: "It's ugly to compare but the greatest was Pele. If we believe that God made man, the "black" Pelé he made him perfect. He gave him everything. He lacked nothing, header, physical power, dribbling, finishing, inspiration, genius, temper, vision, goal. Everything." 
-Gianni Rivera: "However, I do think there's someone who was even better(than Messi) and that's Pele. He used both feet on the pitch. He was as dangerous with his right as he was with his left. He was strong in the air as well, and created a lot of chances."  Soccerway.com
-Hugo Gatti: "Pelé had the skin of a player, head, pace, everything. He was a panther dressed in white, I played with him. He entered to play in the last minute and he could turn the match. And the big difference is that Pelé on the field created fear, Maradona not...For me, it is Pelé, Alfredo Di Stefano and Maradona, in that order. I appreciate Diego, he is a great player. But from another planet was Pelé, not him."  worldfootball24.com
-Teófilo Cubillas: "I confronted him several times on the pitch and I think there will be noone like him." 
-Zito: "Maradona was a great forward and a great player, but he is not Pele. I can't compare him to Pele..." Goal.com
-Mario Zagallo: "Pele represented everything in soccer because of what he has done on the pitch."
-Cristiano Ronaldo: "Pele is the greatest player in football history, and there would only be one Pele in the world." Goal.com
-Geoffrey Green: "Di Stefano was manufactured on earth, Pele was made in heaven." Goal.com
http://www.goal.com/en/news/12/spain/2012/09/10/3366174/pele-was-better-than-messi-cristiano-ronaldo-says-di-stefanoPele tops World Cup legends poll BBC News.Tostao: Messi better than Maradona, but not Pele.Over 50 per cent of Goal.com UK readers believe Brazilian legend Pele was a greater player than Diego Maradona Goal.com.World Soccer Players of the Century England Football Online.THE LIST: The greatest players in the history of football Daily Mail. Retrieved 1 May 2011. 1999 წელს ფეხბურთის ისტორიისა და სტატისტიკის საერთაშორისო ფედერაციამ (IFFHS) დაასახელა „საუკუნის ფეხბურთელად“. იმავე წელს ფრანგულმა ყოველკვირეულმა ჟურნალმა „France Football-მა“ საუკუნის საუკეთესო ფეხბურთელის გამოსავლენად გამოკითხა ოქროს ბურთის მფლობელები; პირველ ადგილზე გავიდა პელეFrance Football's Football Player of the Century.. 1999 წელს საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტმა და სააგენტო „Reuters-მა“, ხოლო 2001 წელს გაზეთმა „L'Équipe-მა“ პელე საუკუნის სპორტსმენად დაასახელა. თავისი საფეხბურთო კარიერის დროს, ის ყველაზე მაღალ-ანაზღაურებადი ფეხბურთელი იყოhttp://news.google.com/newspapers?id=U5scAAAAIBAJ&sjid=B2YEAAAAIBAJ&pg=3185,795141&dq=wilt+chamberlain&hl=en.

ფეხბურთის ისტორიისა და სტატისტიკის საერთაშორისო ფედერაციის თანახმად, პელე საუკეთესო საჩემპიონატო ბომბარდირია, 541 გატანილი ბურთით. სულ, მას 1281 გოლი აქვს გატანილი 1363 მატჩშიPELÉ: The King of Football   FIFA.com.. ფეხბურთში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისათვის, თავის მშობლიურ ბრაზილიაში, პელე ეროვნულ გმირად მიიჩნევაPelé (Brazilian Athlete) Encyclopædia Britannica.Harris, Harry (2002), Pelé: his life and times. გვ .190. Welcome Rain Publishers.. აქტიურად მონაწილეობს სოციალური ვითარების გაუმჯობესების კამპანიებში (თავისი მე-1000 გოლი ბრაზილიის ღარიბ ბავშვებს მიუძღვნა). მოიხსენიებენ როგორც „შავ მარგალიტს“ (Pérola Negra), „ფეხბურთის მეფეს“ (O Rei do Futebol)http://www.imdb.com/name/nm0671446/bioVarious from many of his biographies, See for example   3rd section, last line: " 'The King' was given to Pelé by the French press in 1961 after he played a few matches with SFC in Europe" Or the already quote  Or the book "Pele, King of Soccer/Pele, El rey del futbol – Monica Brown (Author) & Rudy Gutierrez (Illustrator) Rayo Publishing Dec.2008 ISBN 978-0-06-122779-0 ".

პელემ საფეხბურთო კლუბ სანტოსში თამაში 15 წლის ასაკში დაიწყო, ეროვნულ ნაკრებში 16 წლისა, ხოლო როდესაც თავისი პირველი მსოფლიო ჩემპიონობა მოიგო, 17 წლის იყო. ევროპული კლუბებისაგან უამრავი შემოთავაზებების მიუხედავად, პელეს ბრაზილია არ დაუტოვებია. 1961 წელს ქვეყნის პრეზიდენტმა ჟანიუ კუადროსმა ფეხბურთელი „ოფიციალურ ეროვნულ საგანძურად“ გამოაცხადაPelé . fifa.com, რამაც სანტოსს საშუალება მისცა პელე 1974 წლამდე შეენარჩუნებინა. სანტოსთან ერთად, ფეხბურთელმა 1962 და 1963 წლებში ლიბერტადორესის თასი მოიგო, სამხრეთი ამერიკის ყველაზე პრესტიჟული ტურნირი.

სანახაობრივმა თამაშმა და გოლებმა პელე მსოფლიო ვარსკვლავად აქცია, რის გამოც „სანტოსი“ მრავლად აწყობდა საერთაშორისო ტურნეებს. სათამაშო კარიერის დროს, ის უკან დაწეულ თავდამსხმელად თამაშობდა.

საფეხბურთო კარიერის დასრულების შემდეგ მონაწილეობს სხვადასხვა საფეხბურთო და კომერციულ ღონისძიებებში. 2010 წელს დასახელდა „ნიუ-იორკ კოსმოსის“ საპატიო პრეზიდენტად.

 ადრეული წლები 

პელე ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატის ქალაქ ტრეს-კორასოინსში დაიბადა. მამა კლუბ ფლუმინენსეს ფეხბურთელი დონდინიუ იყო, ხოლო დედა — დონა სელესტე არანტესი. ორ დედმამიშვილს შორის პელე უფროსი იყოRobert L. Fish; Pelé (1977). My Life and The Beautiful Game: The Autobiography of Pelé, Chapter 2. Doubleday & Company, Inc., Garden City, New York. ISBN 0-385-12185-7. მას სახელი ამერიკელი გამომგონებლის, ტომას ედისონის პატივსაცემად უწოდეს. თუმცა მშობლებმა გადაწყვიტეს სახელიდან ასო „ი“ ამოეღოთ და ეწოდათ „ედსონ“; მიუხედავად ამისა, დაბადების მოწმობაში შეცდომა გაიპარა და ბევრ დოკუმენტში პელე მაინც სახელით „ედისონ“ მოიხსენიებოდა. ოჯახში მას დიკოს მეტსახელით მოიხსენიებდნენ. მეტსახელი „პელე“ მან სკოლის წლებში შეიძინა, რისი მიზეზიც, სავარაუდოდ, მის მიერ ვასკო და გამას მეკარე ბილეს სახელის დამახინჯებული წარმოთქმა იყო. პელე თავის ავტოგრაფიაში წერს, რომ არც მას და არც მის ძველ მეგობრებს წარმოდგენა არ აქვთ თუ რას ნიშნავს ეს სიტყვა. პორტუგალიურ ენაზე ეს სიტყვა არაფერს ნიშნავს. ამ სიტყვის წარმოშობის კიდევ ერთი ვერსია ირლანდიელ მღვდელს უკავშირდება, რომელი იმ ადგილებში მუშაობდა, სადაც ფეხბურთელი გაიზარდა; როდესაც მღვდელმა პელეს თამაში იხილა, წამოიყვირა სიტყვები „...Ag imirt peile“, რაც ირლანდიურად ფეხბურთის თამაშს ნიშნავს.

პელე სან-პაულუს შტატის ქალაქ ბაურუში, სიღარიბეში გაიზარდა. ფულს ჩაის მაღაზიებში მოსამსახურედ მუშაობით გამოიუმუშავებდა. ახალგაზრდობაში თამაშობდა რამდენიმე სამოყვარულო გუნდში, რომელთა შორის იყო: Sete de Setembro, Canto do Rio, São Paulinho და Amériquinha.

Bauru Athletic Club-ის ახალგაზრდულ გუნდთან ერთად (მწვრთნელი ვალდემარ დე ბრიტო) პელემ ზედიზედ 3-ჯერ სან-პაულუს შტატის ახალგაზრდული ჩემპიონატი მოიგო (1954–1956). ბავშვობაში თამაშობდა ფუტზალს, ბაურუს გუნდში სახელად „რადიუმი“, რომელთან ერთად რამდენიმე ტურნირი მოიგო.

 საკლუბო კარიერა 
 სანტოსი 
მინი|მარჯვნივ|პელე, 1958 წლის ოქტომბერი
1956 წელს მწვრთნელმა დე ბრიტომ პელე ინდუსტრიულ და საპორტო ქალაქ სანტუსში წაიყვანა და ადგილობრივი კლუბის ხელმძღვანელობას 15 წლის ფეხბურთელი წარუდგინა. გამოსაცდელი პერიოდისას „სანტოსის“ მწვრთნელ ლუის ალონსო პერესზე პელემ დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა და 1956 წლის ივნისში გუნდთან პროფესიონალური კონტრაქტი გააფორმა. იმ დროიდანვე, ადგილობრივი მედია ფეხბურთელს მომავალ სუპერვარსკვლავად მოიაზრებდა. კლუბში მისი დებიუტი 1956 წლის 7 სექტემბერს შედგა Corinthians Santo Andre-სთან და შეხვედრაში, რომელიც სანტოსმა 7–1 მოიგო, ფეხბურთელმა შესანიშნავად ითამაშა; ამ დროს ის 16 წლის იყო. სწორედ ამ შეხვედრაში გაიტანა პელემ თავისი პირველი ოფიციალური გოლი კარიერაში.

1957 წლის სეზონის დასაწყისში პელეს ძირითად შემადგენლობაში ერგო ადგილი და, 16 წლის ასაკში, ლიგის საუკეთესო ბომბარდირი გახდა. პროფესიონალური კონტრაქტის გაფორმებიდან 10 თვის შემდეგ ეროვნულ ნაკრებში გამოიძახეს.

1958 წელს, „სანტოსთან“ ერთად, პელემ პირველი მთავარი ტიტული — პაულისტას ლიგა მოიგო; მან ტურნირი საუკეთესო ბომბარდირად დაასრულა 58 გატანილი გოლით, რაც დღემდე სარეკორდოაArtilheiros da história Folha Online.. 1 წლის შემდეგ გუნდთან ერთად რიო-სან-პაულუს ტურნირი მოიგოMatches which decided Rio-São Paulo Tournament RSSSF., თუმცა ვერ შეძლო პაულისტას ტიტულის შენარჩუნება. 1960 წელს პელემ 33 გოლი გაიტანა და კვლავ დაიბრუნა პაულისტას ჩემპიონის ტიტული, თუმცა კრახით დასრულდა მათი გამოსვლა რიო-სან-პაულოს ტურნირზე, დაასრულეს რა ის მე-8 ადგილზეTorneio Rio-São Paulo 1960  RSSSF.. პაულისტას ტიტული სანტოსმა მომდევნო წელსაც შეინარჩუნა, პელემ კი 47 გოლი გაიტანა. ამავე წელს გუნდმა ბრაზილიის თასიც მოიგო, რომლის ფინალში სალვადორის „ბაია“ დაამარცხა; პელემ ამ ტურნირზე 9 გოლი გაიტანა. ამ გამარჯვებამ გუნდს საშუალება მისცა მონაწილეობა მიეღო ლიბერტადორესის თასზე, დასავლეთ ნახევარსფეროს ყველაზე პრესტიჟულ ტურნირზეSantos revive spirit of Pelé. BBC Sport..
მინი|მარცხნივ|პელე (მარცხნივ) და ალბერტო სპენსერი სანტოსისა და პენიაროლის 1962 წლის ლიბერტადორესის თასის ფინალური შეხვედრის წინ
„სანტოსის“ ყველაზე წარმატებული სეზონი 1962 დაიწყო. ლიბერტადორესის თასის ჯგუფურ ეტაპზე გუნდი პარაგვაულ „სერო პორტენიოსთან“ და ბოლივიურ „დეპორტივო მუნისიპალთან“ მოხვდა და ერთი შეხვედრის გარდა („სერო პორტენიოსთან“ სტუმრად 1–1), ყველა მოიგო. ნახევარფინალში მათ ჩილეს „უნივერსიდად კათოლიკა“, ფინალში კი ტურნირის მოქმედი ჩემპიონი — ურუგვაის „პენიაროლი“ დაამარცხეს. ბომბარდირთა შორის, 4 გატანილი გოლით, პელემ მე-2 ადგილი დაიკავა. იმავე წელს, გუნდმა ბრაზილიის ჩემპიონატის ტიტულიც დაიცვა, პელე კი გუნდს 37 გატანილი გოლით დაეხმარა. ასევე მოიგო ბრაზილიის თასი (4 გოლი) და 1962 წლის საკონტინენტთაშორისო თასიIntercontinental Cups 1962 and 1963  FIFA.com.Extraordinary Pele crowns Santos in Lisbon  FIFA.com.Will South Africa 2010 produce a new Pele? BBC Sport..

1962 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შემდეგ ისეთი მდიდარი ევროპული კლუბები, როგორებიცაა მადრიდის „რეალი“, „იუვენტუსი“ და „მანჩესტერ იუნაიტედი“, ახალგაზრდა ფეხბურთელის გადაბირებას შეეცადნენ, თუმცა ბრაზილიის მთავრობამ პელე „ოფიციალურ ეროვნულ საგანძურად“ გამოაცხადა და მისი ტრანსფერი აღკვეთა.

როგორც მოქმედი გამარჯვებული, „სანტოსი“ პირდაპირ იქნა დაშვებული 1963 წლის ლიბერტადორესის თასის ნახევარფინალურ ეტაპზე. ნახევარფინალურ შეხვედრაში, „ბოტაფოგოს“ წინააღმდეგ, რომელშიც ისეთი ცნობილი ფეხბურთელები გამოდიოდნენ, როგორებიც არიან გარინჩა და ჟაირზინიო, პელემ ერთადერთი გოლი გაიტანა თავისი გუნდის მხრიდან და მატჩი 1–1 დაასრულა. განმეორებით თამაშში, „მარაკანაზე“, პელემ ჰეტ-თრიკი შეასრულა და გუნდს 4–0 გაამარჯვებინა. ფინალურ ჯგუფში, სანტოსმა „ბოკა ხუნიორსი“ საკუთარ მოედანზე 3–2 დაამარცხა, სტუმრად კი — 2–1. გუნდმა ზედიზედ მეორედ მოიგო ლიბერტადორესის თასი, პელემ კი ტურნირი საუკეთესო ბომბარდირად დაასრულა 5 გატანილი გოლით. „სანტოსმა“ ვერ შეძლო პაულისტას ლიგის მოგება, თუმცა იმარჯვა რიო-სან-პაულუს ტურნირში, ფინალში „ფლამენგოს“ დამარცხებით, ანგარიშით 3–0; პელემ 1 გოლი გაიტანა. ამავე წელს გუნდთან ერთად პელემ საკონტინენტთაშორისო და ბრაზილიის თასებიც მოიგო.
მარჯვნივ|მინი|პელე, 1963 წელი
ლიბერტადორესის თასზე „სანტოსმა“ ტიტულის დაცვა მომდევნო 1964 წელსაც სცადა, თუმცა არგენტინულ „ინდეპენდიენტესთან“ ორივე ნახევარფინალური შეხვედრა დათმო. გუნდმა მოიგო პაულისტას ლიგა, სადაც პელემ 34 გოლი გაიტანა. ასევე მოიგო ბრაზილიის თასი ზედიზედ მეოთხედ, ხოლო რიო-სან-პაულუს ტურნირში გამარჯვება „ბოტაფოგოსთან“ გაინაწილა. 1965 წლის ლიბერტადორესის თასის ჯგუფურ ეტაპზე „სანტოსმა“ ყველა მატჩი მოიგო და ნახევარფინალში ურუგვაულ „პენიაროლს“ დაუპირისპირდა. ორი ლეგენდარული მატჩის შემდეგ გამარჯვებული ვერ გამოვლინდა, 1965 წლის 31 მარტს, ბუენოს-აირესში დანიშნულ გადათამაშებაში, პელეს გუნდი, ანგარიშით 2–1 დამარცხდა; თავად პელემ თავისი გუნდიდან ერთადერთი გოლი გაიტანა, თუმცა გასამარჯვებლად ეს საკმარისი არ გამოდგა. 8 გატანილი გოლით, ტურნირი საუკეთესო ბომბარდირად დაასრულაCopa Libertadores – Topscorers Rsssf.com.. გუნდის გამოსვლა კრახით დასრულდა რიო-სან-პაულუს ტურნირზეც.

1966 წელს პელეს გუნდმა დაკარგა ბრაზილიის თასის ტიტულიც, სამაგიეროდ იმარჯვა პაულისტას ლიგაზე 1967, 1968 და 1969 წლებში. პელეს უფრო და უფრო მცირე წვლილი შეჰქონდა გუნდის წარმატებებში. 1969 წლის 19 ნოემბერს, მან თავისი მე-1000 გოლი გაიტანა „სანტოსის“ მაისურით. გოლი, რომელსაც „O Milésimo“ („მეათასე“) შეარქვეს, ლეგენდარულმა ფეხბურთელმა, „მარაკანას“ სტადიონზე, „ვასკო და გამას“ კარში თერთმეტმეტრიანი დარტყმით გაიტანა.

მოგვიანებით, პელემ განაცხადა, რომ ყველაზე ლამაზი გოლი სან-პაულუში, ადგილობრივ იუვენტუსთან მატჩში გაიტანა, რომელიც პაულისტას ლიგის ტურნირზე ჩატარდა, 1959 წლის 2 აგვისტოს. ვინაიდან ამ გოლის ვიდეო მასალა არ მოიძებნა, მან კომპიუტერული ანიმაციის გაკეთება მოითხოვა. 2014 წელს, გრაფიკოსებმა თვითმხილველებზე დაყრდნობით ამ გოლის ანიმაციური ვერსია დაამზადესპელეს გოლის ანიმაციური ვერსია. „იუთუბი“.პელეს საუკეთესო გოლი, რომელიც აქამდე არ გინახავთ. „მსოფლიო სპორტი“. 10.10.2014.

პელეს სანახაობრივმა თამაშის სტილმა და გოლებმა ის მსოფლიო ვარსკვლავად აქცია. მისი პოპულარობის გამო სანტოსი მრავლად აწყობდა საერთაშორისო ტურნეებს. 1967 წელს, ნიგერიის ორმა ფრაქციამ, რომლებიც ქვეყნის სამოქალაქო ომში იყვნენ ჩართული, 48 საათიან სამშვიდობო ხელშეკრულებას მოაწერეს ხელი, რათა პელეს ლაგოსში გამართული საჩვენებელი თამაშისათვის ეყურებინათGoal.com Worldview: The Legacy Of Pele. goal.com.

 ნიუ-იორკ კოსმოსი 

1974 წლის სეზონის (მე-19 სეზონი სანტოსში) შემდეგ, პელე ბრაზილიის საკლუბო ფეხბურთიდან წავიდა, თუმცა მშობლიური გუნდის ზოგიერთ ოფიციალურ შეხვედრაში მაინც ჩნდებოდა. 1975 წელს ის ჩაირიცხა აშშ-ის კლუბ ნიუ-იორკ კოსმოსში. ამის გამო ფეხბურთის პოპულარობა აშშ-ში და ამერიკელი მაყურებლის ინტერესი ამ სპორტისადმი მნიშვნელოვნად გაიზარდა. 1977 წელს, მისი ლიდერობით გუნდმა ჩრდილოეთ ამერიკის ფეხბურთის ლიგა მოიგოHappy 70th Birthday – A Video Tribute To Pelé Goal.com..

1977 წლის 1 ოქტომბერს პელემ თავისი ლეგენდარული კარიერა დაასრულა, როდესაც შედგა გამოსამშვიდობებელი მატჩი სანტოსსა და ნიუ-იორკ კოსმოსს შორის. შეხვედრა „Giants Stadium-ზე“ ჩატარდა და მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში ტელეტრანსლაციით გადაიცემოდა. მატჩს ფეხბურთელის მამა და ცოლი ესწრებოდნენ, ისევე როგორც მისი მრავალი მეგობარი, რომელთა შორის იყვნენ მუჰამედ ალი და ბობი მურიNew York Cosmos picture special: The original stars and stripes Mail Online.. პირველ ტაიმში პელე ნიუ-იორკ კოსმოსის, ხოლო მეორე ტაიმში სანტოსის მაისურით თამაშობდა. თავისი უკანასკნელი გოლი თავისუფალი დარტყმით გაუტანა სანტოსის მეკარეს. შესვენებისას, ამერიკულმა კლუბმა პელეს 10-ნომრიანი მაისური „ხმარებიდან ამოღებულად“ გამოაცხადა, თავად ფეხბურთელმა კი მაისური თავის მამას აჩუქა, რომელიც მინდორზე ნიუ-იორკ კოსმოსის კაპიტანმა უერნერ როთმა შემოიყვანა. შეხვედრა ამერიკული კლუბის გამარჯვებით დასრულდა, — 2–1. მატჩის შემდეგ, პელემ ნიუ-იორკ კოსმოსის ფეხბურთელებთან ერთად მინდორს შემოურბინა, რომლის დროსაც მარცხენა ხელში ამერიკული, მარჯვენა ხელში კი ბრაზილიური დროშა ეკავა. შემდეგ გუნდის რამდენიმე ფეხბურთელმა ის ხელში აიტაცა და მინდორს ასე შემოატარეს.

 სანაკრებო კარიერა 
პელეს პირველი საერთაშორისო მატჩი 1957 წლის 7 ივლისს შედგა „მარაკანას“ სტადიონზე, რომელიც ბრაზილიამ არგენტინასთან წააგო, ანგარიშით 2–1Seven the number for Pele  FIFA.. თავისი გუნდიდან ერთადერთი გოლი სწორედ პელემ გაიტანა; ამ დროს ის 16 წლისა და 9 თვის იყო და ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი გახდა, რომელმაც საერთაშორისო მატჩში გოლი გაიტანაPele: The greatest football player ever  MSN..

 მსოფლიო ჩემპიონატი 1958 

მარჯვნივ|მინი|პელე 1958 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალის შემდეგ (მარჯვნივ: გილმარ დოს სანტოს ნევესი)
შვედეთში ჩასატარებელ მსოფლიო ჩემპიონატზე პელე მუხლის ტრავმით ჩავიდა, თუმცა მისი თამაში მაინც გადაწყდა. ის გათამაშების ყველაზე ახალგაზრდა მონაწილე იყოპელე ყველაზე ახალგაზრდა მოთამაშე იყო როგორც საკუთვრივ 1958 წლის გათამაშების, ასევე, მთლიანად, მსოფლიო ჩემპიონატის ისტორიაში, თუმცა მისი რეკორდი ჩრდილოირლანდიელმა ნორმან უაიტსაიდმა გააუმჯობესა 1982 წელს.. პირველად ითამაშა საბჭოთა კავშირის ნაკრების წინააღმდეგ, ჯგუფური ეტაპის მესამე მატჩში და საგოლე გადაცემა მიითვალა "Copa 1958 ".. პირველი გოლი მეოთხედფინალში, უელსის, კარში გაიტანა, გუნდი ნახევარფინალში გაიყვანა და გახდა ყველა ახალგაზრდა ფეხბურთელი, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატზე გოლი გაიტანა (17 წლისა და 239 დღის). საფრანგეთთან ნახევარფინალურ მატჩში ბრაზილია პირველი ტაიმის შემდეგ ანგარიშით 2–1 იგებდა, მეორე ტაიმში კი პელემ ჰეტ-თრიკი შეასრულა და ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი გახდა, რომელმაც ეს შეძლოSweden 1958: Pele's genius propels Brazil to first title The Independent.World Cup hat-trick top 10: The first, quickest, oldest, youngest tournament trebles The Mirror..

1958 წლის 19 ივნისს პელე ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი გახდა, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალში ითამაშა; შვედეთის ნაკრების წინააღმდეგ გამართულ ფინალში ის 17 წლისა და 249 დღის იყო. მატჩში მან 2 გოლი მიითვალა, ბრაზილიამ კი 5–2 მოიგო და ისტორიაში პირველად გახდა მსოფლიო ჩემპიონი. პირველი გოლი, რომლის დროსაც პელემ ბურთი ჯერ მოწინააღმდეგე მცველს თავზე გადაუგდო, შემდეგ კი მიწაზე დაუშვებლად გაიტანა, ერთ-ერთ საუკეთესოდაა მიიჩნეული მსოფლიო ჩემპიონატის ისტორიაშიFIFA World Cup Goal of the Century  FIFA.. მოგვიანებით შვედეთის ნაკრების წევრმა სიგე პარლინგმა პელეს მეორე გოლზე თქვა: „როდესაც პელემ ფინალში მეხუთე გოლი გაიტანა, გულწრფელად რომ გითხრათ, აღფთოვანებული ვიყავი“Pelé – I was there  FIFA.. როდესაც მატჩი დასრულდა, პელე დროებით მოედნიდან გავიდა და ექიმების ხელში აღმოჩნდა, თუმცა მალევე დაბრუნდა და გამარჯვება ცრემლებით აღნიშნა. მან ტურნირი 6 გატანილი გოლით დაასრულა 4 თამაშში და მხოლოდ ფრანგ ჟიუსტ ფონტენს ჩამორჩა, რომელმაც 13 გოლი გაიტანა1958 FIFA World Cup Sweden  FIFA.com..
მარცხნივ|მინი|პელე იბრძვის ბურთისთვის შვედეთთან ფინალურ მატჩში (1958)
მაშინდელმა პრესამ პელე ტურნირის აღმოჩენად მიიჩნია, მოგვიანებით კი „ვერცხლის ბურთის“ პრიზიც მიენიჭა, როგორც მეორე საუკეთესო ფეხბურთელს, დიდის შემდეგThe King of football . FIFA. "Nasce Uma Lenda "..

1958 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე დაიწყო პელემ 10-ნომრიანი მაისურით თამაში. შემდგომში ცნობილი გახდა, რომ ეს ფაქტი დეზორგანიზაციით იყო გამოწვეული: გუნდის ხელმძღვანელებს ფეხბურთელების ნომრები ფიფა-სთვის არ გაუგზავნიათ; ფეხბურთის მმართველმა ორგანომ ფეხბურთელებს ნომრები თავად მიანიჭა, პელეს კი 10-ნომრიანი მაისური შეხვდა Copa do Mundo de 1958 na Suécia ..

 სამხრეთ ამერიკის ჩემპიონატი 1959 
1959 წელს ბრაზილიის ნაკრებმა არგენტინაში ჩატარებულ სამხრეთ ამერიკის ჩემპიონატზე (მოგვიანებით სახელი გადაერქვა — კოპა ამერიკა) მიიღო მონაწილეობა. მიუხედავად იმისა, რომ გუნდს არც ერთი მატჩი არ წაუგია, მასპინძელ არგენტინას 1 ქულით ჩამორჩა და მეორე ადგილზე გავიდა. პელე საუკეთესო ბომბარდირი გახდა 8 გატანილი გოლით და ტურნირის საუკეთესო მოთამაშედ დასახელდაCopa América Best Players. RSSSF.South American Championship 1959, Scorers' List RSSSF..

 მსოფლიო ჩემპიონატი 1962 

წინასწარ იყო მიჩნეული, რომ ჩილეში ჩასატარებელი ჩემპიონატი „პელეს მსოფლიო ჩემპიონატი“ იქნებოდა, რადგანაც მსოფლიოს საუკეთესო ფეხბურთელად ითვლებოდა. პირველ მატჩში, მექსიკის წინააღმდეგ, პელემ ჯერ საგოლე გადაცემა გააკეთა, შემდეგ კი თავად გაიტანა. ის ჩეხოსლოვაკიასთან თამაშში დაშავდა, როდესაც შორეულ დარტყმას ცდილობდა. შედეგად, ტურნირის ყველა დარჩენილი შეხვედრა გაუცდა, მოედანზე კი ამარილდომ ჩაანაცვლა. გარინჩას ლიდერობით, ბრაზილიის ნაკრებმა მეორე მსოფლიო ტიტული მოიგოგლენ მური (3 ივნისი, 2006) Pele: The Greatest The Independent..

 მსოფლიო ჩემპიონატი 1966 

1966 წელს ინგლისში ჩატარებულ მსოფლიო ჩემპიონატზე ბრაზილიის რიგებში გამოდიოდნენ ისეთი ვარსკვლავები, როგორებიც არიან პელე, გარინჩა, ჟილმარი, ჯალმა სანტოსი, ჟაირზინიო, ტოსტაო, ჟერსონი. შესაბამისად, მათი წარმატების მოლოდინი დიდი იყოPortrait of Pele – Never-Seen: Pelé's 1966 World Cup LIFE. გვ.1,7.1966 FIFA World Cup England . FIFA.. მოწინააღმდეგე გუნდების, ბულგარეთისა და პორტუგალიის, ფეხბურთელები განსაკუთრებით უხეშობდნენ პელეს წინააღმდეგ. ბრაზილიამ ჯგუფური ეტაპიდან გასვლა ვერ შეძლო და მხოლოდ 3 შეხვედრა ჩაატარა. პირველ თამაშში, პელემ ბულგარელებს თავისუფალი დარტყმით გოლი გაუტანა და პირველი ფეხბურთელი გახდა, რომელმაც ზედიზედ სამ მსოფლიო ჩემპიონატზე გაიტანა. თუმცა, ბულგარელების მიერ გამუდმებული უხეში თამაშის შედეგად, პელემ მეორე მატჩი, უნგრეთის წინააღმდეგ, გამოტოვა. უნგრელებთან ბრაზილიელები დამარცხდნენ, პელე კი, მიუხედავად იმისა, რომ სრულად გამოჯანმრთებული ჯერ არ იყო, მინდორს ჯგუფის მესამე მატჩში დაუბრუნდა, პორტუგალიის წინააღმდეგ. მწვრთნელმა ვისენტე ფეოლამ ამ მატჩში მთელი რიგი ცვლილებები განახორციელა: შეცვალა მეკარე, მთელი დაცვა, თავდასხმა (მხოლოდ ჟაირზინიო შეინარჩუნა), ნახევარდაცვაში კი ბულგარეთთან ჩატარებული მატჩის ფორმაციას დაუბრუნდა. თამაშის დროს, პორტუგალიელი ჟუან მორაისი ძალიან ეუხეშა პელეს, თუმცა არბიტრმა არ გააძევაWorld Cup final: 10 top World Cup refereeing errors  The Telegraph.. პელემ შეხვედრა ტრავმირებულმა დაასრულა (ამ დროისათვის შეცვლა არ იყო ნებადართული), ბრაზილია კი ანგარიშით 1–3 დამარცხდა. თამაშის შემდეგ, მან დაიფიცა, რომ მსოფლიო ჩემპიონატზე აღარ მიიღებდა მონაწილეობას, თუმცა, მოგვიანებით, გადაწყვეტილება შეცვალა.

 მსოფლიო ჩემპიონატი 1970 

მარჯვნივ|მინი|ბრაზილიის ნაკრები პერუსთან მატჩამდე (პელე ქვედა რიგში, მარჯვნიდან მეორეა)
პელე ეროვნულ ნაკრებში ჯერ კიდევ 1969 წლის დასაწყისში გამოიძახეს. თავდაპირველად, უარი განაცხადა, თუმცა შემდეგ გადაიფიქრა და ექვს საკვალიფიკაციო მატჩში მიიღო მონაწილეობა (გაიტანა 6 გოლი). 1970 წელს მექსიკაში ჩატარებული მსოფლიო ჩემპიონატი პელესთვის უკანასკნელი იყო. წინა გათამაშებასთან შედარებით ბრაზილიურ გუნდში ბევრი ცვლილება განხორციელდა: ფეხბურთიდან წავიდნენ გარინჩა, ნილტონ სანტოსი, ვალდირ პერეირა, ჯალმა სანტოსი და გილმარი. თუმცა, 1970 წლის ბრაზილიის ფორმაციის ნაკრებს, რომელშშიც გამოდიოდნენ პელე, რიველინო, ჟაირზინიო, გერსონი, კარლოს ალბერტო ტორესი, ტოსტაო, კლოდოალდო და სხვები, ხშირად მიიჩნევენ საუკეთესო ნაკრებად ფეხბურთის ისტორიაშიBrazil 'best ever' says Five Live BBC Sport.The boys from Brazil: On the trail of football's dream team The Independent.Mexico 1970: Brazilians show all how beautiful game should be played  Sky Sports.1970 Brazilian Soccer Team Voted Best Ever The New York Times.The greatest teams of all time The Telegraph.The 10 greatest football teams of all time Daily Mail..

გუნდის წამყვანი ხუთეულიდან (ჟაირზინიო, პელე, გერსონი, ტოსტაო და რიველინო) თავის კლუბში ყველა მე-10 ნომრად თამაშობდა, ერთად კი შეუჩერებელი შემტევი ხაზი შექმნეს, რომელშიც ცენტრალური როლი პელეს ენიჭებოდა; ტურნირში ბრაზილიის 19 გოლიდან მან 14-ში მიიღო მონაწილეობა1970 FIFA World Cup Mexico . FIFA.. ჩეხოსლოვაკიასთან მატჩში, პელემ გადამწყვეტი მეორე გოლი გაიტანა, როდესაც გერსონის გრძელი გადაცემის შემდეგ ბურთი მკერდით გაისწორა და ისე გაიტანა, — თამაში ბრაზილიამ 4–1 მოიგო1970 FIFA World Cup Mexico: Brazil - Czechoslovakia . FIFA.. შემდეგ მატჩში, ინგლისთან, მორიგი გოლის გატანასთან იყო ახლოს, თუმცა მისი თავური ინგლისელმა მეკარემ, გორდონ ბენკსმა, მოიგერიაThe 100 greatest World Cup moments: (No.18) The Independent.. შეხვედრის მეორე ნახევარში პელემ საგოლე გადაცემა გააკეთა ჟაირზინიოსათვის, რომელიც ერთადერთი აღმოჩნდა თამაშში და ბრაზილიამ 1–0 მოიგო. რუმინეთთან, მან ანგარიში საჯარიმო დარტყმით გახსნა, მეორე ტაიმში კი, დუბლი გაიფორმა და გუნდმა ჯგუფური ეტაპი სამი მოგებით დაასრულა, — 3–2. მეოთხედფინალურ ეტაპზე, ბრაზილიამ პერუს ნაკრები ანგარიშით 4–2 დაამარცხა, პელემ კი საგოლე გადაცემა მიითვალა. ნახევარფინალში ბრაზილია ურუგვაის შეხვდა. ეს მათი პირველი შეხვედრა იყო 1950 წლის გათამაშების შემდეგ. პელემ საგოლე გადაცემა ჩაიწერა აქტივში და ერთ-ერთი საუკეთესო მატჩი ჩაატარა კარიერაში, — მისმა გუნდმა 3–1 იმარჯვაThe Greatest? For Century, Pele Eclipses Muhammad Ali The New York Times..

ბრაზილიას ფინალში იტალია შეხვდა. მატჩში, რომელიც 21 ივნისს გაიმართა მეხიკოს „აცტეკას“ სტადიონზე, ანგარიში პელემ გახსნა თავური დარტყმითMemorable Celebrations 1: Pele's iconic leap of joy after scoring Brazil's century goal. Goal.. მოგვიანებით, მან საგოლე გადაცემებიც გააკეთა ჟაირზინიოსა და კარლოს ალბერტოსათვისბენსონი, ენდრიუ (2 ივნისი, 2006) The perfect goal. BBC Sport.Football First XI: Best goals ever. CNN.. სამხრეთამერიკულმა გუნდმა 4–1 იმარჯვა და ჟიულ რიმეს სახელობის თასი სამუდამოდ დაისაკუთრა, პელე კი ტურნირის საუკეთესო მოთამაშედ დასახელდაBrazil's heroes of 1970 relive their days of glory  FIFA.com.. მატჩის შემდეგ იტალიელთა მცველმა ტარჩიზიო ბურნიჩიმ პელეზე განაცხადა: „თამაშამდე ჩემს თავს ვუთხარი, რომ ისიც ისეთივე ადამიანია, როგორც ყველა სხვა, — მაგრამ ვცდებოდი“Pelé, King of futbol. ESPN..

პელეს უკანასკნელი სანაკრებო მატჩი 1971 წლის 18 ივლისს შედგა რიო-დე-ჟანეიროში, იუგოსლავიის წინააღმდეგ70 Facts About Brazil Legend Football Icon Pele On His 70th Birthday Goal.. სულ, პელესთან ერთად, გუნდმა 67 შეხვედრა მოიგო, 14 ფრედ დაასრულა, ხოლო 11 — წააგო10 World Cup Gods! Our look at the best of the best in World Cup history. Mail Online..

 პირადი ცხოვრება 
1966 წლის 21 თებერვალს პელე როუზმერი დოს რეის კოლბიზე დაქორწინდაPele Facts. famousbirthdays.com. მისგან ჰყავს 2 ქალიშვილი, — კელი კრისტინა და ჯენიფერი, — და ვაჟი ედსონი. წყვილი 1982 წელს გაიყარაPelé is not just the greatest ever player. He’s much more than that... . gq-magazine.co.uk. 1981—1986 წლებში პელე ბრაზილიელ მომღერალ შუშას ხვდებოდაHistórias secretas de Playboy (4): o dia em que Pelé foi, pessoalmente, recolher todas as fotos de Xuxa nua | Ricardo Setti – VEJA.com. Veja.abril.com.br.. 1994 წლის აპრილში ფსიქოლოგსა და გოსპელის შემსრულებელზე, — ასირია ლემოს სეიშასზე, — დაქორწინდა, რომლისგანაც იმავე წლის 29 სექტემბერს ტყუპი, — ჯოშუა და სელესტე, — შეეძინა. ამჟამად ისინი გაყრილები არიან.

1970 წელს პელე ბრაზილიის სამხედრო დიქტატურის სასამართლომ დაკითხა მემარცხენე ძალებისადმი სიმპათიის ბრალდებით. როგორც დოკუმენტებიდან ჩანს, ამის მიზეზი პელეს მიერ ხელმოწერილი მანიფესტი გახდა, რომელიც პოლიტიკური პატიმრების გათავისუფლებას მოითხოვდა. მას ქვეყნის პოლიტიკურ მოვლენებში მონაწილეობა არ მიუღიაPelé foi investigado pela ditadura na década de 1970..

2012 წლის ნოემბერში პელემ ბარძაყის წარმატებული ოპერაცია გადაიტანაReport: Pele hip operation a success . soccernet.

 შემდგომი საქმიანობა 
მარჯვნივ|მინი|მარიო ზაგალო და პელე
2012 წლის თებერვალში პელე კომპანიის „Legends 10“ აგენტი გახდა, რომლის საშუალებით მარკეტინგულ მოლაპარაკებებს მთელი მსოფლიოს მასშტაბით აწარმოებსКомпания Legends 10 получила эксклюзивные права представлять Пеле во всем мире. news.rambler.ru.

1992 წელს პელე დაინიშნა გაერთიანებული სამეფოს ელჩად ეკოლოგიისა და გარემოს საკითხებშიWorld Sport Humanitarian Hall of Fame Inductees – Pelé .Reasons why Rio is the right Olympic choice CBC.. 1995 წელს სპორტში გაწეული წვლილისათვის ბრაზილიის ოქროს მედლით დაჯილდოვდა და ქვეყნის პრეზიდენტმა, ფერნანდუ კარდოზუმ, სპორტის მინისტრად დანიშნაPelé . „სანტოსის“ ოფიციალური საიტი.; იყო იუნესკოს კეთილი ნების ელჩიGoodwill Ambassadors. un.org. 1997 წელს, დედოფალ ელისაბედ II-სგან ბრიტანეთის იმპერიის ორდერი მიიღოEducation: Sir Pele lends his support The Independent.. 2005 წელს „ბი-ბი-სი-სგან“ მიიღო ჯილდო  ცხოვრებაში მიღწეული წარმატებებისათვისPele and Mourinho win BBC awards. „ბი-ბი-სი“.. 2012 წელს ედინბურგის უნივერსიტეტისგან მიიღო საპატიო ხარისხი „ჰუმანიტარულ და გარემოს საკითხებში მნიშვნელოვანი წვლილისათვის, ასევე სპორტული მიღწევებისათვის“.

მინისტრობისას, ქვეყნის საკანონმდებლო ორგანოში პელემ წარადგინა წინადადება ბრაზილიურ ფეხბურთში კორუფციის შესამცირებლად, რომელიც „პელეს კანონის“ სახელითაა ცნობილი. მან თანამდებობა 2001 წელს დატოვა, როდესაც კორუფციულ გარიგებებში იქნა მხილებული, თუმცა მისი დანაშაული არ დამტკიცდაUNICEF denies Pele corruption reports Reuters.Pelé slips from Brazil pedestal, The Observer..

2002 წელს, პელე ლონდონის საფეხბურთო კლუბ ფულჰემში სკაუტად მუშაობდაPelé scouts for Fulham, BBC Sport.. მონაწილეობა მიიღო 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპის კენჭისყრაშიPele: Aussies have skills to beat Brazil , smh.com.au., ასევე 2012 წლის ოლიმპიური თამაშების დახურვის ცერემონიალში"Going out in a blaze of golden glory: Awe-inspiring shots from the fantastic fireworks show which closed London's 2012 Olympics". Daily Mail..

პელეს გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე ავტობიოგრაფია, მონაწილეობა აქვს მიღებული დოკუმენტურ და ნახევრად დოკუმენტურ ფილმებში, დაწერილი აქვს მუსიკალური ნაწარმოებები; ეკუთვნის მუსიკა ფილმისათვის „პელე“ (1977)პელეს ფილმოგრაფია. imdb.com. ითამაშა 1981 წლის ფილმში „გაქცევა გამარჯვებისკენ“, რომელშიც ასევე მონაწილეობენ ფეხბურთისა და ჰოლივუდის ვარსკვლავები, — ბობი მური, ოსვალდო არდილესი, კაზიმეჟ დეინა, მაიკლ კეინი, სილვესტერ სტალონე და სხვებიVictory (1981). imdb.com.

2007 წლის ნოემბერში, პელე საპატიო სტუმარი იყო უძველესი საფეხბურთო კლუბის, შეფილდის დაარსების 150-წლისთავისადმი მიძღვნილ მატჩზე, რომელიც ამ უკანასკნელსა და „მილანის ინტერს“ შორის გაიმართა.

2010 წლის 1 აგვისტოს, პელე საფეხბურთო კლუბ ნიუ-იორკ კოსმოსის საპატიო პრეზიდენტად დაინიშნა.

 მიღწევები 
 სანაკრებო 
 მსოფლიო ჩემპიონი (3): 1958, 1962, 1970
 როკას თასის მფლობელი (2): 1957, 1963
 კრუზის თასის მფლობელი (3): 1958, 1962, 1968http://www.rsssf.com/tableso/ocruz.html
 ბერნარდო ო'ჰიგინსის თასის მფლობელი (1): 1959http://www.rsssf.com/tableso/ohiggins.html
 ატლანტიკის თასის მფლობელი (1): 1960http://www.rsssf.com/tablesa/atlantico.html
 ოსვალდო კრუზის თასის მფლობელი (3): 1958, 1962, 1968

 საკლუბო 
სანტოსი
 ლიბერტადორესის თასის მფლობელი (2): 1962, 1963
 საკონტინენტთაშორისო თასის მფლობელი (2): 1962, 1963
 საკონტინენტთაშორისო სუპერთასის მფლობელი (1): 1968http://www.rsssf.com/sacups/supcopa68.html
 საკონტინენტთაშორისო ჩემპიონების სუპერთასის მფლობელი (1): 1968
 ბრაზილიის სერია A-ს გამარჯვებული (6): 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1968Pelé – Títulos  Santos Futebol Clube.
 რიო-სან-პაულოს ტურნირის გამარჯვებული (4): 1959, 1963, 1964, 1966The 1964 Torneio Rio-São Paulo was held jointly with Botafogo.
 პაულისტას ჩემპიონი (10): 1958, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1967, 1968, 1969, 1973
ნიუ-იორკ კოსმოსი
 ჩრდილოეთ ამერიკის საფეხბურთო ლიგა, Soccer Bowl (1): 1977
 ჩრდილოეთ ამერიკის საფეხბურთო ლიგა, ატლანტიკის კონფერენციის ჩემპიონი (1): 1977

სულ, პელეს 40 ოფიციალური ტიტული აქვს მოგებულიEquipes em que Pelé jogo. campeoesdofutebol.com.br.

 ინდივიდუალური 
Pelé: ENGLAND ARE WORLD CUP THREAT, Sportinglife.com. Retrieved 27 March 2007.

 სანტოსი
 საკონტინენტთაშორისო თასი: ყველა დროის საუკეთესო ბომბარდირი
 ლიბერტადორესის თასის საუკეთესო ბომბარდირი (1): 1965.
 ბრაზილიის სერია A-ს საუკეთესო ბომბარდირი (3): 1961, 1963, 1964.
 პაულისტას ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი (11): 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1969, 1973.
 რიო-სან-პაულუს ტურნირის საუკეთესო ბომბარდირი (1): 1963.Artilheiros do Torneio Rio-São Paulo. campeoesdofutebol.com.br
 სამხრეთ ამერიკის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 1973
 ბრაზილია
 კოპა ამერიკის საუკეთესო ბომბარდირი (1): 1959.
 ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების ყველა დროის საუკეთესო ბომბარდირი: 95 გოლი
 მსოფლიო ჩემპიონატის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი: 1958
 მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის ბუცი: 1958
 მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის ბურთი: 1958
 მსოფლიო ჩემპიონატის ოქროს ბურთი (საუკეთესო ფეხბურთელი): 1970
 კოპა ამერიკის საუკეთესო ფეხბურთელი: 1959
 ფეხბურთის ისტორიისა და სტატისტიკის საერთაშორის ფედერაცია (IFFHS): მსოფლიოს საუკეთესო ბომბარდირი
 ყველა დროის საუკეთესო ბომბარდირი ერთ კალენდარულ წელიწადში (ამხანაგური შეხვედრების ჩათვლით): 127 გოლი (1959)Legends: Pele . worldsoccer.about.com
 ყველაზე მეტი გოლი ქვეყნის ჩემპიონატში: 650 გოლი
 ყველაზე მეტი ჰეტ-თრიკი: 92Edson Arantes "Pelé" Nascimento . latinosportslegends.com
 „ბი-ბი-სი-ს“ საუკეთესო უცხოელი სპორტსმენი: 1970
 „ბი-ბი-სი-ს“ ჯილდო ცხოვრებაში მიღწეული წარმატებებისათვის: 2005
 საუკეთესო ფეხბურთელი, Golden Foot-ის ჯილდო: 2012Pelé will recieve the Golden Foot Awatd as the greatest player in football history. vavel.com
 საუკუნის სპორტსმენი, „Reuters-ის“ ვერსიით: 1999
 საუკუნის სპორტსმენი, საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის ვერსიით: 1999
 XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელი Placar-ის ვერსიით: 1999 Placar's 100 Craques do Século.
 ფიფა-ს ასეული (FIFA 100): 2004The FIFA 100. theguardian.com.Pele's list of the greatest. news.bbc.co.uk.Pelé's Choice of 125 Living Players. RSSSF.Fifa names greatest list. news.bbc.co.uk.FIFA 100 – list of the 125 greatest living footballers in 2004 created by Pelé
 საუკუნის სპორტსმენი, „L'Equipe-ის“ გამოკითხვით: 1981
 სამხრეთ ამერიკის წლის ფეხბურთელი: 1973South American Player of the Year 1973 RSSSF.
 შეყვანილია ამერიკის ფეხბურთის დიდების დარბაზში: 1993.Pele scores 1,000th goal. history.com
 ბრიტანეთის იმპერიის ორდერი: 1997
 საუკუნის ფეხბურთელი, UNICEF-ის ვერსიით: 1999
 ფიფა-ს საუკუნის ფეხბურთელი : 2000
 საუკუნის ფეხბურთელი, არჩეული France Football-ის ოქროს ბურთის  მფლობელების მიერ: 1999
 საუკუნის ფეხბურთელი, ფეხბურთის ისტორიისა და სტატისტიკის საერთაშორისო ფედერაციის (IFFHS) ვერსიით: 1999
 სამხრეთ ამერიკის საუკუნის ფეხბურთელი, ფეხბურთის ისტორიისა და სტატისტიკის საერთაშორისო ფედერაციის (IFFHS) ვერსიით: 1999
 ჯილდო სპორტში მიღწეული წარმატებებისათვის სამხრეთ ამერიკის პრეზიდენტ ნელსონ მანდელასგან: 2000
საპატიო ხარისხი ედინბურგის უნივერსიტეტისგან „ჰუმანიტარულ და გარემოს საკითხებში მნიშვნელოვანი წვლილისათვის, ასევე სპორტული მიღწევებისათვის“: 2012
საფრანგეთის სპორტის აკადემიის პრიზი: 1971
პარიზის წითელი მედალი, გაცემული ქალაქის მერიის მიერ: 1971
 ბრაზილიური ფეხბურთის მუზეუმის დიდების დარბაზის წევრი 

 სტატისტიკა 
 საკლუბო 
ფიფა-ს მონაცემებით, პელეს 1363 მატჩი აქვს ჩატარებული და 1281 გოლი — გატანილიThe King of football . ფიფა]. ეს მაჩვენებელი მოიცავს ამხანაგურ საკლუბო მატჩებში გატანილ გოლებსაც, მაგალითად იმ საერთაშორისო ტურნეებს, რომელშიც პელე მონაწილეობდა სანტოსთან და ნიუ-იორკ კოსმოსთან ერთად, ასევე რამდენიმე შეხვედრას, რომელიც მან ჩაატარა სამხედრო ძალების გუნდებთან ერთად სამხედრო სამსახურის დროსპელეს გოლების სრული სიისათვის იხილეთ ..

ქვემოთ მოცემული ცხრილი ასახავს პელეს მიერ სანტოსისა და ნიუ-იორკ კოსმოსისთვის გატანილ გოლების რაოდენობას ყველა მნიშვნელოვან გათამაშებაში. ფეხბურთელის ბრაზილიაში ასპარეზობის უმეტეს წლებში ქვეყანაში ეროვნული ჩემპიონატი არ არსებობდა. 1960 წლიდან ბრაზილიის ფეხბურთის კონფედერაციამ დაიწყო ორი ეროვნული შეჯიბრის ორგანიზება: ვერცხლის თასისა და ბრაზილიის თასის. ეროვნული ჩემპიონატი, — სერია A, — პირველად 1971 წელს ჩატარდა.

ბრაზილიისა და აშშ-ის ჩემპიონატებში პელეს სულ 656 გოლი აქვს გატანილი 702 მატჩში, რაც მსოფლიო რეკორდია.

კლუბისეზონიშიდა ტურნირებისულ შიდატურნირებისაერთაშორისო საკლუბოტურნირებისულოფიციალურადარ მოიცავს ამხანაგურ შეხვედრებს.არ მოიცავს პელეს სანტოსში ჩატარებულ პირველ 2 შეხვედრას; მათზე ინფორმაცია არ არსებობს.სულ ამხ.ჩათვლითპაულ.São Paulo. rsssfbrasil.comრსპPele History. soccer-europe.comვერც.სერია AთასიTaça Brasil. rsssfbrasil.comლიბ.Brazilian clubs in Copa Libertadores da América. rsssfbrasil.comსაკ.მატჩიგოლიმატჩიგოლიმატჩიგოლიმატჩიგოლიმატჩიგოლიმატჩიგოლიმატჩიგოლიმატჩიგოლიმატჩიგოლიმატჩიგოლისანტოსი195600        00    00221957Statistics.293695      3841    384167571958385888       4666    466660801959324576    423951    4353831001960Brazil Cup 1960. rsssfbrasil.com303330    0033330000333366591961264778    57335500003862741101962263700    5226374425374852671963Brazil Cup 1963. rsssfbrasil.com1922814    4827364512365152661964213443    6725370000314447571965304975    4237547800486466971966141300    521413-Santos FC na Copa Libertadores da América .  - 001915383119671817  149  003226--003226655619682117  1711  00382800003828735519692526  1212    3738--00373861571970157  134    28110000281154471971198    211  409000040972291972209    165  361400003614745019731911    3019  49300000493066521974101    179  2710000027104519სულ412470534956368434333063861915173765664311151088

კლუბისეზონილიგაპოსტ-სეზონისხვასულთამაშიგოლითამაშიგოლითამაშიგოლითამაშიგოლინიუ-იორკ კოსმოსი197595--1410231519762213221811422619772513641164223სულ563186432710764

 ეროვნული ნაკრები 
პელე ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების საუკეთესო ბომბარდირია 92 შეხვედრაში გატანილი 77 გოლით. გარდა ამისა, მას კიდევ აქვს გატანილი 18 გოლი 21 არაოფიციალურ შეხვედრაში. ჯამში, მას 95 გოლი აქვს გატანილი და 113 მატჩი — ჩატარებული. მსოფლიო ჩემპიონატზე ჩატარებული აქვს 14 თამაში, სადაც 12 გოლი და 10 საგოლე გადაცემა მიითვალაPele helps Brazil to World Cup title. history.com. გერმანელ უვე ზეელერთან ერთად, პელე ერთადერთი ფეხბურთელია, რომელსაც მსოფლიო ჩემპიონატის 4 სხვადასხვა გათამაშებაში აქვს გოლი გატანილიUwe Seeler. planetworldcup.com.

 მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი თარიღი  სტადიონი  მეტოქე  გოლი  ანგარიში  ჩემპიონატი  რაუნდი 1958-06-19  „ულლევი“, გეტებორგი, შვედეთი    1–0  1–0  1958  მეოთხედფინალი  1958-06-24  „როსუნდა“, სოლნა, შვედეთი    1–3  2–5  1958  ნახევარფინალი 1958-06-24  „როსუნდა“, სოლნა, შვედეთი    1–4  2–5  1958  ნახევარფინალი 1958-06-24  „როსუნდა“, სოლნა, შვედეთი    1–5  2–5  1958  ნახევარფინალი 1958-06-29  „როსუნდა“, სოლნა, შვედეთი    1–3  2–5  1958  ფინალი 1958-06-29  „როსუნდა, სოლნა, შვედეთი    2–5  2–5  1958  ფინალი 1962-05-30  „ესტადიო საუსალიტო“, ვინია-დელ-მარი, ჩილე   2– 0  2–0  1962  ჯგუფ. ეტაპი 1966-07-12  „გუდისონ-პარკი“, ლივერპული, ინგლისი    1–0  2–0  1966  ჯგუფ. ეტაპი 1970-06-03  „ხალისკო“, გვადალახარა, მექსიკა    2–1  4–1  1970  ჯგუფ. ეტაპი 1970-06-10  „ხალისკო“, გვადალახარა, მექსიკა    1–0  3–2  1970  ჯგუფ. ეტაპი 1970-06-10  „ხალისკო“, გვადალახარა, მექსიკა    3–1  3–2  1970  ჯგუფ. ეტაპი 1970-06-21  „აცტეკა“, მეხიკო, მექსიკა    1–0  4–1  1970  ფინალი

 ოფიციალური საერთაშორისო თამაშები (92) და გოლები (77) თარიღი  ქალაქი  მასპინძელი  ანგარიში  სტუმარი  ტურნირი  გოლი 1957-07-07 რიო-დე-ჟანეირო 1–2 როკას თასი1 1957-07-10 სან-პაულო 2–0 როკას თასი1 1958-05-04 რიო-დე-ჟანეირო 5–1 ოსვალდო კრუზის თასი1 1958-05-14 რიო-დე-ჟანეირო 4–0 ამხანაგური 1958-05-18 სან-პაულო 3–1 ამხანაგური2 1958-06-15 გეტებორგი 2–0  მსოფლიო ჩემპიონატი  1958-06-19 გეტებორგი 1–0 მსოფლიო ჩემპიონატი1 1958-06-24 სტოკჰოლმი 5–2 მსოფლიო ჩემპიონატი3 1958-06-29 სტოკჰოლმი 5–2 მსოფლიო ჩემპიონატი2 1959-03-10 ბუენოს-აირესი 2–2 კოპა ამერიკა 1 1959-03-15 ბუენოს-აირესი 3–0 კოპა ამერიკა 2 1959-03-21 ბუენოს-აირესი 4–2 კოპა ამერიკა 1 1959-03-26 ბუენოს-აირესი 3–1 კოპა ამერიკა 1959-03-29 ბუენოს-აირესი 4–1 კოპა ამერიკა 3 1959-04-04 ბუენოს-აირესი 1–1 კოპა ამერიკა 1 1959-05-13 რიო-დე-ჟანეირო 2–0 ამხანაგური 1959-09-17 რიო-დე-ჟანეირო 7–0 ო'ჰიგინსის თასი3 1959-09-20 სან-პაულო 1–0 ო'ჰიგინსის თასი 1960-04-29 კაირო 0–5 ამხანაგური 1960-05-01 ალექსანდრია 1–3 ამხანაგური3 1960-05-06 კაირო 0–3 ამხანაგური 1960-05-10 კოპენჰაგენი 3–4 ამხანაგური 1960-07-09 მონტევიდეო 0–1 ატლანტიკის თასი 1960-07-12 რიო-დე-ჟანეირო 5–1 ატლანტიკის თასი1 1962-04-21 რიო-დე-ჟანეირო 6–0 ოსვალდო კრუზის თასი1 1962-04-24 სან-პაულო 4–0 ოსვალდო კრუზის თასი2 1962-05-06 სან-პაულო 2–1 ამხანაგური 1962-05-09 რიო-დე-ჟანეირო 1–0 ამხანაგური1 1962-05-12 რიო-დე-ჟანეირო 3–1 ამხანაგური1 1962-05-16 სან-პაულო 3–1 ამხანაგური2 1962-05-30 ვინია-დელ-მარი 2–0 მსოფლიო ჩემპიონატი 1 1962-06-02 ვინია-დელ-მარი 0–0მსოფლიო ჩემპიონატი 1963-04-13 სან-პაულო 2–3 როკას თასი 1963-04-16 რიო-დე-ჟანეირო 5–2 როკას თასი3 1963-04-21 ლისაბონი 1–0 ამხანაგური 1963-04-28 პარიზი 2–3 ამხანაგური3 1963-05-02 ამსტერდამი1–0 ამხანაგური 1963-05-05 ჰამბურგი1–2 ამხანაგური1 1963-05-12 მილანი 3–0 ამხანაგური 1964-05-30 რიო-დე-ჟანეირო 5–1 ერთა თასი1 1964-06-03 სან-პაულო 0–3 ერთა თასი 1964-06-07 რიო-დე-ჟანეირო 4–1 ერთა თასი1 1965-06-02 რიო-დე-ჟანეირო 5–0 ამხანაგური3 1965-06-06 რიო-დე-ჟანეირო 2–0ამხანაგური1 1965-06-09 რიო-დე-ჟანეირო 0–0 ამხანაგური 1965-06-17 ორანი 0–3 ამხანაგური1 1965-06-24 პორტუ 0–0 ამხანაგური 1965-06-30 სტოკჰოლმი 1–2 ამხანაგური1 1965-07-04 მოსკოვი 0–3 ამხანაგური2 1965-11-21 რიო-დე-ჟანეირო 2–2 ამხანაგური1 1966-05-19 რიო-დე-ჟანეირო 1–0 ამხანაგური 1966-06-04 სან-პაულო 4–0 ამხანაგური1 1966-06-08 რიო-დე-ჟანეირო 2–1 ამხანაგური 1966-06-12 რიო-დე-ჟანეირო 2–1ამხანაგური2 1966-06-15 რიო-დე-ჟანეირო 2–2ამხანაგური1 1966-06-25 გლაზგო 1–1 ამხანაგური 1966-06-30 გეტებორგი 2–3 ამხანაგური 1966-07-12 ლივერპული 2–0 მსოფლიო ჩემპიონატი 1 1966-07-19 ლივერპული 3–1 მსოფლიო ჩემპიონატი 1968-07-25 ასუნსიონი 0–4 ოსვალდო კრუზის თასი2 1968-07-28 ასუნსიონი 1–0 ოსვალდო კრუზის თასი 1968-10-31 რიო-დე-ჟანეირო 1–2 ამხანაგური 1968-11-03 ბელუ-ორიზონტი 2–1 ამხანაგური1 1968-11-06 რიო-დე-ჟანეირო 2–1ფიფა XIამხანაგური 1968-12-14 რიო-დე-ჟანეირო 2–2ამხანაგური 1968-12-17 რიო-დე-ჟანეირო 3–3 ამხანაგური1 1969-04-07 პორტუ-ალეგრი 2–1 ამხანაგური 969-04-09 რიო-დე-ჟანეირო 3–2 ამხანაგური1 1969-06-12 რიო-დე-ჟანეირო 2–1 ამხანაგური 1969-08-06 ბოგოტა0–2  მსოფ. ჩემპიონატისსაკვალიფიკაციო  1969-08-10 კარაკასი 0–5 მსოფ. ჩემპიონატისსაკვალიფიკაციო 2 1969-08-17 ასუნსიონი 0–3 მსოფ. ჩემპიონატისსაკვალიფიკაციო  1969-08-21 რიო-დე-ჟანეირო 6–2მსოფ. ჩემპიონატისსაკვალიფიკაციო 1 1969-08-24 რიო-დე-ჟანეირო 6–0 მსოფ. ჩემპიონატისსაკვალიფიკაციო 2 1969-08-31 რიო-დე-ჟანეირო 1–0 მსოფ. ჩემპიონატისსაკვალიფიკაციო 1 1970-03-04 პორტუ-ალეგრი 0–2 ამხანაგური 1970-03-08 რიო-დე-ჟანეირო 2–1 ამხანაგური1 1970-03-22სან-პაულო 5–0 ამხანაგური2 1970-03-26 რიო-დე-ჟანეირო 2–1 ამხანაგური 1970-04-12 რიო-დე-ჟანეირო 0–0 ამხანაგური 1970-04-26 სან-პაულო 0–0 ამხანაგური 1970-04-29 რიო-დე-ჟანეირო 1–0 ამხანაგური 1970-06-03 გვადალახარა 4–1 მსოფლიო ჩემპიონატი 1 1970-06-07 გვადალახარა 1–0 მსოფლიო ჩემპიონატი 1970-06-10 გვადალახარა 3–2 მსოფლიო ჩემპიონატი2 1970-06-14 გვადალახარა 4–2 მსოფლიო ჩემპიონატი 1970-06-17 გვადალახარა 3–1 მსოფლიო ჩემპიონატი 1970-06-21 მეხიკო 4–1 მსოფლიო ჩემპიონატი1 1970-09-30 რიო-დე-ჟანეირო 2–1 ამხანაგური 1970-10-04 სანტიაგო 1–5 ამხანაგური1 1971-07-11 სან-პაულო 1–1 ამხანაგური1 1971-07-18 რიო-დე-ჟანეირო 2–2 ამხანაგური

არაოფიციალური საერთაშორისო თამაშები (21) და გოლები (18) თარიღი  ქალაქი  მასპინძელი  ანგარიში  სტუმარი  გოლი 1958-05-21 სან-პაულო 5 – 0 კორინთიანსი  1960-05-08 მალმე მალმე 1 – 7 2 1960-05-12 მილანი ინტერი მილანი 2 – 2 2 1960-05-16 ლისაბონი სპორტინგი ლისაბონი 0 – 4  1963-05-03 ეინდჰოვენი პსვ ეინდჰოვენი 0 – 1  1966-05-01 რიო-დე-ჟანეირო 2 – 0 რიუ-გრანდი-დუ-სული  1966-06-21 მადრიდი ატლეტიკო მადრიდი 3 – 5 3 1966-07-04 სტოკჰოლმი აიკ 2 – 4 2 1966-07-06 მალმე მალმე 1 – 3 2 1968-11-13 კურიტიბა კურიტიბა 1 – 2  1969-07-06 სალვადორი ბაია 0 – 4 1 1969-07-09 არაკაჟუ  რიუ-გრანდი-დუ-სული 2 – 8  1969-07-13 რესიფი პერნამბუკო 1 – 6 1 1969-08-01 ბოგოტა მილიონარიოსი 0 – 2  1969-09-03 ბელუ-ორიზონტი ატლეტიკო მინეირო 2 – 1 1 1970-03-14 რიო-დე-ჟანეირო ბანგუ 1 – 1  1970-04-05მანაუსი ამაზონა A 1 – 4 1 1970-04-19ბელუ-ორიზონტი მინას-ჟერაისი 1 – 3  1970-05-06 გვადალახარა გვადალახარა XI 0 – 3 1 1970-05-17 ლეონი ლეონი XI 2 – 5 2 1970-05-24 ირაპუატო ირაპუატო 0 – 3 

 სულ 
RSSSF-ის თანახმად, პელეს 767 გოლი აქვს გატანილი 831 ოფიციალურ მატჩში, ხოლო არაოფიციალური შეხვედრების ჩათვლით — 1281 გოლი 1367 მატჩში. ამის გარდა, ჩატარებული აქვს რამდენიმე საქველმოქმედო თამაში პროფესიონალური კარიერის დასრულების შემდეგAdditional Data on Pelé. rsssf.com. ქვემოთ მოცემულია ცხრილები, რომელიც დალაგებულია კლუბების და ჩემპიონატების მიხედვით"The King of football" . FIFA.com..
მატჩიგოლიგოლი საშ.შიდა ტურნირები7026560.94საერთაშ. ტურნირები18241.33ბრაზილიის ნაკრები92770.84ოფიციალური8127570.93ამხანაგური და გაუქმებული ტურნირები5545260.95სულ136612830.94

მატჩიგოლიგოლი საშ.საერთაშორისო მატჩები5034790.95ეროვნული მატჩები8638030.93სულ136612820.94

მატჩიგოლიგოლი საშ.სანტოსი111510880.98ნიუ-იორკ კოსმოსი107660.62ბრაზილიის ნაკრები113950.84სულ31331.06სულ136612820.94

 სამსახიობო კარიერა 
 „Os Estranhos“ (1969) (სერიალი)
 „O Barão Otelo no Barato dos Bilhões“ (1971)
 „A Marcha“ (1973)
 „Os Trombadinhas“ (1978)
 „Escape to Victory“ (1981)
 „A Minor Miracle“ (1983)
 „Pedro Mico“ (1985)
 „Os Trapalhões e o Rei do Futebol“ (1986)
 „Hotshot“ (1987)
 „Solidão, Uma Linda História de Amor“ (1990)
 „Mike Bassett: England Manager“ (2001)
 „Pelé Eterno“ (2004) – დოლუმენტური ფილმი პელეს კარიერაზე
 „Puskás Hungary“ (2009)

 საინტერესო ფაქტები 
 1967 წელს, ნიგერიის ორმა ფრაქციამ, რომლებიც ქვეყნის სამოქალაქო ომში იყვნენ ჩართული, 48 საათიან სამშვიდობო ხელშეკრულებას მოაწერეს ხელი, რათა პელეს ლაგოსში გამართული საჩვენებელი თამაშისათვის ეყურებინათ.
 1980 წელს გამოვიდა ვიდეო თამაში „Pelé's Soccer“ (პელეს ფეხბურთი).
 1989 წელს ჩრდილოეთ კორეამ გამოუშვა საფოსტო მარკა პელეს გამოსახულებით

 პერიოდიკა   

ლიტერატურა



 რესურსები ინტერნეტში 

 .


 სქოლიო 

კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:სანტოსის ფეხბურთელები
კატეგორია:1958 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1962 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1966 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1970 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის წლის ფეხბურთელი
კატეგორია:ფიფას 100-ეული

კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში