5 მარტი

5 მარტი — გრიგორიანული კალენდრის 64–ე დღე (ნაკიან წლებში - 65–ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 301 დღე.

 დღის მოვლენები 

 1809 : საქართველოს მთავარმართებლად დაინიშნა ტორმასოვი.
 1824 : ბრიტანეთმა ოფიციალურად ომი გამოუცხადა ბირმას.
 1829 : რუსთა და ქართველთა ერთიანმა მხედრობამ ქობულეთის ახლოს დაამარცხა ოსმალეთის არმია.
 1946 : ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრმა უ. ჩერჩილმა ქ. ფულტონში (აშშ) სიტყვით გამოსვლისას მოიხსენია "რკინის ფარდა".
 1982 : ვენერა 14, ჩავიდა პლანეტა ვენერაზე.
 2003 : რობერტ ქოჩარიანი მეორედ აირჩეს სომხეთის პრეზიდენტად.
 2009 : საქართველოს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსის თანამდებობაზე ვლადიმერ ჩაჩიბაია დევი ჭანკოტაძემ  შეცვალა.
 2013 :  მოლდოვის პარლამენტმა ვლად ფილატის მთავრობა დაითხოვა.
 2015 : ისლამური სახელმწიფოს მებრძოლებმა უძველესი ქალაქები დურ-შარუქინი, ჰათრა და ნიმრუდი გაანადგურეს.
 2019 : იაპონელი არქიტექტორი ისოძაკი არატა პრიცკერის პრემიით დააჯილდოვეს.
 2023 : კაია კალასის რეფორმის პარტიამ ესტონეთის საპარლამენტო არჩევნებში გაიმარჯვა.

 ამ დღეს დაბადებულნი 
 1133  : ჰენრი II — ინგლისის მეფე (1154–1189)
 1145   : იბნ შადადი  — არაბი ისტორიკოსი და მწერალი.
 1224 : კუნიგუნდა უნგრელი   — რომის კათოლიკური ეკლესიის წმინდანი, პოლონეთის და ლიტვის მფარველი. 
 1324  :  დეივიდ II — შოტლანდიის მეფე (1329–1371)
 1512 : გერჰარდ მერკატორი — ფლამანდიელი კარტოგრაფი.
 1809 : ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი   — ლიბერიის  პირველი (1848–1856) და მეშვიდე (1872–1876) პრეზიდენტი.
 1815 : მეჰმედ ემინ აალი-ფაშა   — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. 
 1851 : ვახლავ ბროზიკი   — ჩეხი მხატვარი.
1854 : რუთ ბელვილი  —  ლონდონელი ბიზნესმენი ქალი. 
 1871  : როზა ლუქსემბურგი  — საერთაშორისო მუშათა მოძრაობის მოღვაწე.
1874 : ჰენრი ტრევერსი  — ინგლისელი მსახიობი.
 1876 : ოსკარ ბენავიდესი —   პერუს პრეზიდენტი  (1914–1915 და1933–1939)
 1888 : რამონ ოტერო პედრაიო  — გალისიელი გეოგრაფი, მწერალი და ინტელექტუალი.
 1898 : სუნ მეილინი — ჩინეთის რესპუბლიკის პირველი ლედი
 1905 : ხადია დავლეთშინა  — ბაშკირი მწერალი ქალი.
 1908  : რექს ჰარისონი  — ინგლისელი მსახიობი.
 1910 :  იუსტინე —   სრულიად რუმინეთის პატრიარქი (1977–1986).
 1922  : პიერ პაოლო პაზოლინი —   იტალიელი პოეტი, ინტელექტუალი, კინორეჟისორი და მწერალი.
 1931  :  თამაზ ჭილაძე — ქართველი მწერალი.    
 1932 : ნოდარ წულეისკირი  — ქართველი მწერალი.
 1934 : დანიელ კანემანი — ამერიკელი ფსიქოლოგი და ეკონომისტი. 
 1936 : ქანაან ბანანა   —  ზიმბაბვეს   პრეზიდენტი (1980–1987)
 1952 : ისატუ ნჯიე-საიდი   — გამბიელი პოლიტიკური მოღვაწე. 
 1959 : ვაზგენ სარქისიანი  — სომხეთის პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე, მწერალი.
 1961 : ელენა იაკოვლენა — საბჭოთა კავშირისა და რუსეთის კინოსა და თეატრის მსახიობი. 
 1968 : დავით უსუფაშვილი —     საქართველოს  მერვე მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარე (2012–2016).
 1970  : ჯონ ფრუშანტე  — ამერიკელი გიტარისტი   
 1974 : ევა მენდესი   — ამერიკელი მსახიობი. 
 1987 : ლიან ვენბო — ჩინელი პროფესიონალი სნუკერისტი.
  1987 : ანა ჩაკვეტაძე  — ქართული წარმოშობის რუსი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი

 ამ დღეს გარდაცვლილნი 
 1827 : ლაპლასი, პიერ სიმონ — ფრანგი ასტრონომი, მათემატიკოსი და ფიზიკოსი
 1827 : ვოლტა, ალესანდრო — იტალიელი ფიზიკოსი.
 1914 : ჩოხელი, ელენე — ქართველი მსახიობი.
 1919 : ჩიმაკაძე, არჩილ — ქართველი კომპოზიტორი.
 1944 : ჟაკობი, მაქს — ფრანგი მწერალი და მხატვარი.
 1953 : სტალინი, იოსებ — სსრკ-ს სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე.
 1953 : პროკოფიევი, სერგეი — რუსი კომპოზიტორი.
 1966 : ახმატოვა, ანა — რუსი პოეტი
 1970 : ასათიანი, მამია —  ქართველი მწერალი.
 2013 : უგო ჩავესი — ვენესუელის პრეზიდენტი.

 დღესასწაულები 

 მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

 ტიმოთე სიმბოლელი
 ევსტათი  
 იოანე III სქოლასტიკოსი
 ზაქარია

 იხილეთ აგრეთვე 

სხვა თვეები:


0305