იმერეთის მხარე

იმერეთის მხარე — მხარე დასავლეთ საქართველოში, მოიცავს ისტორიულ-გეოგრაფიული პროვინცია იმერეთის ტერიტორიას, ასევე ლეჩხუმის და გურიის რამდენიმე სოფელს. იმერეთის მხარეში შედის ქუთაისის, ბაღდათის, ვანის, ზესტაფონის, თერჯოლის, სამტრედიის, საჩხერის, ტყიბულის, წყალტუბოს, ჭიათურის, ხარაგაულისა და ხონის მუნიციპალიტეტები. მხარის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქ. ქუთაისი. რეგიონის საერთაშორისო კოდია: GE-IM.

ადმინისტრაციული დაყოფა
იმერეთის მხარეში შედის საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული შემდეგი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები:
 რუკა მუნიციპალიტეტებიმარცხნივ|400 პქ ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტი ჭიათურის მუნიციპალიტეტი ტყიბულის მუნიციპალიტეტი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი ბაღდათის მუნიციპალიტეტი ვანის მუნიციპალიტეტი ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი თერჯოლის მუნიციპალიტეტი სამტრედიის მუნიციპალიტეტი საჩხერის მუნიციპალიტეტი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი ხონის მუნიციპალიტეტი

 ზოგადი ცნობები 
მხარის ფართობი შეადგენს 6552.3საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის შედეგები: ტომი I. მთავარი რედაქტორი: თეიმურაზ ბერიძე. თბილისი: საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური, 2003, გვერდი 52. ISBN 99928-0-768-7 კვ.კმ-ს, მოსახლეობა 533 906 კაცი (2014), მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1 კვ.კმ-ზე – 81,9 კაცს. მხარის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ქუთაისი. მხარეში 542 დასახლებული პუნქტია, მათ შორის:

ქალაქი — 10:  ქუთაისი, ვანი, ტყიბული, წყალტუბო, ჭიათურა, ბაღდათი, ზესტაფონი, თერჯოლა, სამტრედია, საჩხერე, ხონი;
დაბა — 3: შორაპანი, კულაში, ხარაგაული;
სოფელი — 529.

250პქ|მარჯვნივ|მინი|გელათი

 ადგილობრივი მმართველობა 
მხარის ადმინისტრაციული ერთეულებია: ქალაქის მერია - 1 (ქუთაისი), მუნიციპალიტეტის გამგეობა - 11, სადაბო საკრებულო - 2, სოფლის საკრებულო - 161. მხარეში სახელმწიფო მმართველობას ახორციელებს საქართველოს პრეზიდენტის მიერ დანიშნული სახელმწიფო რწმუნებული. ამ თანამდებობაზე, რომელიც შემოღებულ იქნა 1995 წლის იანვარში, დღემდე მუშაობდნენ:

1995 — 2003 თეიმურაზ შაშიაშვილი
2003 — დავით მუმლაძე
2004 — გიორგი გეწაძე
2004-2005 — ზურაბ ქაჯაია (მ.შ.)
2005 — აკაკი ბობოხიძე
2005-2006 — ზურაბ ქაჯაია (მ.შ.)
2006-2008 — აკაკი ბობოხიძე
2008-2009 — მიხეილ ჩოგოვაძე
2010-2012 — ლაშა მაქაცარია
2012-2013 — ვახტანგ ბალავაძე
2013-2015 — ზაზა მეფარიშივილი
2015-2018 — გივი ჭიჭინაძე

მოსახლეობა
 მხარე / რაიონი-მუნიციპალიტეტიGeorgia division  2002 წ. აღწ.  2014 წ. აღწ.  2024 იმერეთი  699 410  533 906  422 265 ქ. ქუთაისი  185 965  147 635  125 589  ბაღდათის  29 235  21 582  15 928  ვანის  34 464  24 512  18 828  ზესტაფონის  76 208  57 628  52 938 თერჯოლის  45 496  35 563  28 555 სამტრედიის  60 456  48 562  39 336 საჩხერის  46 590  37 775  32 359 ტყიბულის  31 132  20 839  15 755 წყალტუბოს  73 889  56 883  39 227 ჭიათურის  56 341  39 884  36 696 ხარაგაულის  27 885  19 473  17 885 ხონის  31 749  23 570  19 169

 ეკონომიკა 
იმერეთის მხარე მნიშვნელოვანწილად გამოირჩევა საქართველოს ტეროტორიაზე არსებული წიაღისეული სიმდიდრეების მრავალფეროვნებით. ამჟამად იმერეთში 100-ზე მეტი მინერალურ-სანედლეულო რესურსების საბადოა აღრიცხული, რომელთაგან ნახევარზე მეტი საექსპორტოა. ძირითადი წიაღისეული სიმდიდრეა ჭიათურის მანგანუმი, რომლის ბალანსური და ბალანსგარეშე მარაგი 215 მილიონ ტონას შეადგენს მადნის ყველა ტიპის (ჟანგეული, კარბინატული, დაჟანგული, შერეული, ქვიშაქვები) მიხედვით. ჭიათურა მანგანუმის მოპოვებისა და გადამუშავების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ცენტრია ამიერკავკასიაში. ჭიათურა მანგანუმის კონცენტრატით ამარაგებს ზესტაფონის ფეროშენადნობთა ქარხანას. მანგანუმის ჯერ კიდევ დაუმუშავებელი მარაგის არსებობა სავარაუდოა ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, ჩხარი-აჯამეთის, ქუთაისისა და თერჯოლის ტერიტორიებზე.

მხარის მნიშვნელოვანი წიაღისეული რესურსია ტყიბულისა და გელათის ქვანახშირის, საშენ მასალათა, თიხის მარაგი. ქუთაისის მიდამოები მდიდარია ბეტონოტური თიხებით, მარმარილოს, ეკლარის კირქვის, კურსების ტეშენიტის, ბაზალეთის საბადოებით. იმერეთის მხარის საწარმოები ქვეყნის მთლიანი პროდუქციის 25-30 %-ს აწარმოებენ. მათი უმრავლესობა განლაგებულია მთავარი საავტომობილო და სარკინიგზო მაგისტრალის გასწვრივ მდებარე ქალაქებში: ქუთაისი, ზესტაფონი, სამტრედია.წიგნი "ჩემი იმერეთი"

 ღირსშესანიშნაობები 
მხარის ტერიტორიაზე მდებარეობს ბუნების, არქიტექტურისა და კულტურის მრავალი ძეგლი, მათ შორის უმნიშვნელოვანესია:
ბაგრატის ტაძარი
გელათის მონასტერი
ვანის ნაქალაქარი
სათაფლიის კარსტული მღვიმეები
პრომეთეს მღვიმე
კაცხის სვეტი
მღვიმევის მონასტერი
მოწამეთას მონასტერი

 ისტორია 
მხარის ადრინდელი ისტორია იხილეთ სტატიებში:
იმერეთი
იმერეთის სამეფო
საქართველოს ისტორია

 სქოლიო