9 მარტი

9 მარტი — გრიგორიანული კალენდრის 68-ე დღე (ნაკიან წლებში – 69-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 297 დღე.

 დღის მოვლენები 

 1226 : ჯალალედინმა აიღო თბილისი.
 1796 : ნაპოლეონ ბონაპარტმა შეირთო პირველი ცოლი, ჟოზეფინა ბოარნე.
 1803 : რუსთა და ქართველთა ჯარმა დალაშქრა ჭარ-ბელაქანი.
 1842 : ვერდის მესამე ოპერის „ნაბუკოს“ პრემიერა გაიმართა მილანში; მისი წარმატება ვერდის სამუდამოდ ამკვიდრებს იტალიის მოწინავე საოპერო მწერალთა რიგში.
 1908 : მილანის ინტერი დაარსდა.
 1945 : მეორე მსოფლიო ომი - ტოკიოს დაბომბვა - ამერიკული B-29 მოიერიშეები ტოკიოზე ცეცხლმბად ბომბებს უშვებენ. დაბომბვით გამოწვეული ცეცხლოვანი შტორმისგან 100.000-ზე მეტი ადამიანი იღუპება.
 1956 : საბჭოთა ჯარმა დაარბია  სტუდენტთა დემონსტრაცია თბილისში. 
 1957 : ალეუტის კუნძულებზე დაფიქსირდა 9.1 მაგნიტუდის მიწისძვრა.
 1959 : თოჯინა ბარბი გამოვიდა წარმოებაში.
 1964 : პირველი ფორდ მუსტანგი გამოვიდა „ფორდ მოტორ კომპანიის“ ამწყობი საამქროდან.
 1967 : სტალინის ქალიშვილი სვეტლანა ალილუევა სსრკ-იდან გაიქცა და აშშ-ს შეაფარა თავი.
 1975 : ტრანს-ალასკის ნავთობსადენის სისტემის მშენებლობა დაიწყო.
 1987 : როკ-ჯგუფი U2 უშვებს ალბომს „Joshua Tree“.
 1991 : ბელგრადში იწყება სლობოდან მილოშევიჩის საწინააღმდეგო მასობრივი გამოსვლები.
 2008 : ესპანეთის პრემიერ-მინისტრი ხოსე ლუის საპატერო სოციალისტური მუშათა პარტიიდან მეორე ვადით აირჩიეს.
 2022 : იუნ სოკ იოლი კორეის რესპუბლიკის პრეზიდენტად აირჩიეს.

 ამ დღეს დაბადებულნი 
 1697 : ფრედერიკე კაროლინე ნოიბერი — გერმანელი მსახიობი 
 1749 :  ონორე გაბრიელ მირაბო — ფრანგი პოლიტიკოსი
 1814 : ტარას შევჩენკო — უკრაინელი პოეტი
 1856 : ედი ფოი  — ამერიკელი მსახიობი
 1861 : ფრანც ლევინსონ-ლესინგი  — რუსი გეოლოგი და პეტროგრაფი. 
 1862 : ნიკოლოზ პიმონენკო — უკრაინელი ფერმწერი.
 1868 : ფილიპე მახარაძე  — ქართველი ბოლშევიკი 
 1877 : ემილ აბდერჰალდენი  — შვეიცარიელი ბიოქომიკოსი და ფიზიოლოგი.
 1890 : ვიაჩესლავ მოლოტოვი — სსრკ-ის პოლიტიკოსი   
 1891 : ხოსე ლაურელი — ფილიპინების მეორე რესპუბლიკის პრეზიდენტი (1943–1945)
 1898 : ლორენს დადლი სტამპი — ბრიტანელი გეოგრაფი და გეოლოგი.
 1902 : ლუის ბარაგანი   —   მექსიკელი არქიტექტორი.
 1910 : სემიუელ ბარბერი —  ამერიკელი  კომპოზიტორი
 1922 : ლეხოსლავ მარშალეკი  — პოლონელი რეჟისორი, ანიმატორი და სცენარისტი. 
 1929 : მუჰამად ალ-უსაიმინი  — სალაფი მუსლიმი სწავლული 
 1931 : ლეონ ფებრეს-კორდერო —   ეკვადორის პრეზიდენტი (1984–1988)
 1932 : რეზო კაკაბაძე  — ქართველი მხატვარი, პედაგოგი.
 1934 : იური გაგარინი —   რუსი საბჭოთა კოსმონავტი მფრინავი
 1942 : ჯონ კეილი   — ბრიტანელი   მუსიკოსი 
 1943 : ბობი ფიშერი — ამერიკელი მოჭადრაკე  
 1944 : ნუგზარ შატაიძე  — ქართველი მწერალი, დრამატურგი, ესეისტი.
 1955 : ორნელა მუტი — იტალიელი კინომსახიობი
 1957 : არამ მანუკიანი — სომეხი პოლიტიკოსი.
 1958 : ლინდა ფიორენტინო  — ამერიკელი კინომსახიობი. 
 1959 : ტაკააკი კაძიტა  — იაპონელი ფიზიკოსი.
 1964 : ჟულიეტ ბინოში  — ფრანგი კინომსახიობი და მხატვარი. 
 1968 : იური ჯორკაეფი — ფრანგი ფეხბურთელი
 1973 : თენგიზ ირემაძე — ქართველი ფილოსოფოსი. 
 1975 : ხუან სებასტიან ვერონი  — არგენტინელი ვეტერანი ფეხბურთელი.
 1979 : ოსკარ აიზეკი    — ამერიკელი მსახიობი და მუსიკოსი.
 1980 : ბურჩინ თერზიოღლუ — თურქი მსახიობი 
 1981 : ალექსანდრე ონიანი — საქართველოს ეროვნული გმირი, 2008 წლის აგვისტოში გმირულად დაიღუპა სოფელ შინდისთან რუსი ოკუპანტების წინააღმდეგ ბრძოლაში
 1983 : კლინტ დემპსი  — ამერიკელი ფეხბურთელი.
 1983 : მაიტე პერონი  — მექსიკელი მსახიობი და მომღერალი/სიმღერების ავტორი. 
 1988 : დავით ხურცილავა  — ქართველი ფეხბურთელი
 1990 : დალეი ბლინდი  — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი. 
 1990 : არაზ ოზბილისი  — სომეხი ფეხბურთელი
 1993 : მინ იუნ-გი   — სამხრეთ კორეელი რეპერი
 1993 : რომულო — ბრაზილიელი ფეხბურთელი
 1993 : სტეფანო სტურარო  — იტალიელი ფეხბურთელი
 1994 : ლეილია აჯამეტოვა   — უკრაინელი პარა-ათლეტი

 ამ დღეს გარდაცვლილნი 
 1661 : მაზარინი, ჯულიო— საფრანგეთის სახელმწიფო მოღვაწე
 1883 : ტოინბი, არნოლდ — ინგლისელი ისტორიკოს-ეკონომისტი
 1888 : ვილჰელმ I — პრუსიის მეფე
 1918 : ვედეკინდი, ფრანკ — გერმანელი მწერალი
 1972 : ასათიანი, ვლადიმერ  —  ქართველი ბიოქიმიკოსი
 1988 : კიზინგერი, კურტ გეორგ — გერმანიის კანცლერი 1966—1969 წლებში
 1992 : ბეგინი, მენახემ — ისრაელის პრემიერ-მინისტრი
 1994 : ბუკოვსკი, ჩარლზ — ამერიკელი მწერალი
 1997 : The Notorious B.I.G. — ამერიკელი რეპერი.
 2015 : ოთარ კობერიძე — ქართველი მსახიობი, რეჟისორი და სცენარისტი.

 დღესასწაულები 

 მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანის ხსენების დღეს:

 წმინდა ტარასი

 იხილეთ აგრეთვე 

სხვა თვეები


0309