ვარსქენ პიტიახში

ვარსქენი (გ. 482) — გუგარქის (ქვემო ქართლის) პიტიახში დაახლ. 470-482 წლებში, არშუშას ძე, ფეროზიანთა საგვარეულოს წარმომადგენელი. ცოლად ჰყავდა სომეხთა სპასპეტის ვარდან მამიკონიანის ქალიშვილი შუშანიკი, რომელთანაც სამი ძე და ერთი ასული ჰყოლია.

დაახლ. 475 წელს პოლიტიკური მიზნით ვარსქენმა უარყო ქრისტიანობა და მიიღო მაზდეანობა, რითაც სპარსთა მეფის (სავარაუდოდ პეროზ I-ის) კეთილგანწყობა მოიპოვა — იაკობ ხუცესის თხზულების მიხედვით, მას სპარსთა მეფის ასული მიათხოვეს, ჯუანშერის მიხედვით კი ვარსქენს „რანის ერისთავობა“ მიუღია. იმ პერიოდში (დაახლ. 461-485) ალბანეთის („რანის“) ტახტი მართლაც ვაკანტური იყო და ქვეყანას სპარსეთიდან დანიშნული მეფისნაცვლები (მარზპანები) მართავდნენ. ვარსქენი, შესაძლოა, ერთ-ერთი მათგანი ყოფილიყო. 

475 წელს ვარსქენმა სიკვდილით დასაჯა მისი ქრისტიანი მეუღლე შუშანიკი, რაც აისახა უძველეს ქართულ ჰაგიოგრაფიულ თხზულებაში — იაკობ ხუცესის „შუშანიკის წამებაში“. სომეხი ისტორიკოსის ლაზარ ფარპეცის მიხედვით 482 წელს პოლიტიკური და სარწმუნოებრივი განდგომისთვის ვარსქენი ქართლის მეფე ვახტანგ გორგასალმა მოაკვლევინა. სწორედ ამით დაიწყო ვახტანგის აჯანყება სპარსეთის წინააღმდეგ. ვარსქენის მოკვლის ამბავი ჯუანშერსაც აქვს გადმოცემული, თუმცა მას, შეცდომით, ბაკურ მეფეს მიაწერს.

 გენეალოგია 

ლიტერატურა
 ჯანაშია ლ.-ნ., ლაზარ ფარპეცის ცნობები საქართველოს შესახებ, თბ., 1962.


კატეგორია:V საუკუნის ქართველები
კატეგორია:ქართლის პიტიახშები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები
კატეგორია:მიჰრანიდები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია