ჩრდილოეთი ირლანდია

ჩრდილოეთი ირლანდია (; ირლანდიურად Tuaisceart Éireann) სხვადასხვაგვარად აღწერილია როგორც ქვეყანა, პროვინცია ან რეგიონი, რომელიც გაერთიანებული სამეფოს ნაწილია. მდებარეობს ირლანდიის კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ჩრდილოეთ ირლანდია ინაწილებს სამხრეთ და დასავლეთ საზღვრებს ირლანდიასთან. 2021 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 1,8 მილიონს აღემატება, რაც ირლანდიის მთლიანი მოსახლეობის დაახლოებით 30 %-ს შეადგენს, ხოლო გაერთიანებული სამეფოს მოსახლეობის 3 %-ს. ჩრდილოეთ ირლანდიის ასამბლეა დაარსდა 1998 წელს, ჩრდილოეთ ირლანდიის კანონებზე დაყრდნობით. მას პასუხისმგებლობა ეკისრება მთელ რიგ პოლიტიკურ საკითხებზე, როდესაც სხვა სფეროები მხოლოდ ბრიტანეთის მთავრობას ეკუთვნის. ჩრდილოეთ ირლანდია თანამშრომლობს ირლანდიასთან რამდენიმე სფეროში.

 ფართობი — 14 130 კვ.კმ.
 მოსახლეობა — 1,8 მლნ.
 სარწმუნოება: პროტესტანტიზმი — 42,8 %, კათოლიციზმი — 38,4 %.
 ყველაზე დასახლებული ქალაქი და დედაქალაქი — ბელფასტი (Belfast/Béal Feirste).

ჩრდილოეთ ირლანდია შეიქმნა 1921 წელს, როდესაც ირლანდია გაიყო 1920 წელს ირლანდიის მთავრობის საკანონმდებლო შტოს მიერ. ჩრდილოეთ ირლანდიის მოსახლეობის უმრავლესობა იყო პროფკავშირის წევრი, რომელთაც გაერთიანებულ სამეფოში დარჩენა სურდათ. ისინი იყვნენ პროტესტანტი შთამომავლები დიდი ბრიტანეთის კოლონისტებისა. ამავდროულად, სამხრეთ ირლანდიის (რომელიც გახდა ირლანდიის თავისუფალი სახელმწიფო 1922 წელს) მოსახლეობის უმრავლესობა და მნიშვნელოვანი უმცირესობა ჩრდილოეთ ირლანდიისა, იყვნენ ირლანდიელი ნაციონალისტები და კათოლიკეები, რომელთაც სურდათ ერთიანი დამოუკიდებელი ირლანდია. დღეს პირველნი თავიანთ თავს ბრიტანელებად თვლიან, ხოლო მეორენი მიიჩნევენ თავს ირლანდიელებად.

 ადმინისტრაციულ-ტერიტორიალური მოწყობა 
 საგრაფო  ადმინისტრაციული ცენტრი შექმნის თარიღი ფართობი მოსახლეობის რაოდენობა (2021) ანტრიმის საგრაფო ანტრიმი 1570   651,321 არმის საგრაფო  არმა  1571    194,394 დაუნის საგრაფო  დაუნპატრიკი  1570  553,261 ფერმანას საგრაფო  ენისკილენი  1588    63,585 ლონდონდერის საგრაფო  კოლერაინი  1613   252,231 ტირონის საგრაფო  ომა  1591    188,383

 მოსახლეობა 
2021 წლის აღწერის თანახმად მოსახლეობის 42,3 % საკუთარ თავს თვლის კათოლიკად, 37,3 % პროტესტანტად ან სხვა კონფესიის ქრისტიანად, 1,3 % საკუთარ თავს სხვა რელიგიებს აკუთვნებს, ხოლო 17,4 % თავს თვლის არცერთი რელიგიის მიმდევრად ან არ მიუთითებს მას. პროტესტანტებიდან ან სხვა კონფესიის ქრისტიანებიდან ყველაზე ბევრი იყვნენ პრესვიტერიანული ეკლესიის მიმდევრები (16,6 %), ირლანდიური ეკლესიის მიმდევრები (11,5 %) და მეთოდისტები (2,3 %). 2011 წლის აღწერის თანახმად მოსახლეობის 41,5 % საკუთარ თავს თვლის პროტესტანტად ან სხვა კონფესიის ქრისტიანად, 41 % კათოლიკად, 0,8 % საკუთარ თავს სხვა რელიგიებს აკუთვნებს, 17 % კი თავს თვლის არცერთი რელიგიის მიმდევრად ან არ მიუთითებს მას.Census 2011 რაც შეეხება წარმოშობას (ანუ რელიგიას ან რელიგიურ აღზრდას), 2021 წლის აღწერის თანახმად მოსახლეობის 45,7 % თავს თვლის კათოლიკად, 43,5 % — პროტესტანტად, 1,5 % — საკუთარ თავს სხვა რელიგიებს აკუთვნებს და 5,6 % — თავს თვლის არცერთი რელიგიის მიმდევრად. ეს იყო პირველი შემთხვევა ჩრდილოეთ ირლანდიის ისტორიაში, როდესაც კათოლიკე აღმსარებლობის მოსახლეობამ რიცხობრივად გაუსწრო პროტესტანტებს. 2011 წლის აღწერის თანახმად მოსახლეობის 48 % საკუთარ თავს თვლიდა პროტესტანტად, 45 % — კათოლიკედ, 0,9 % — სხვა რელიგიების მიმდევრად და 5,6 % — არარელიგიურად.

მოსახლეობის ბოლო აღწერებში რესპოდენტებმა მიუთითეს საკუთარი რელიგიური კუთვნილება ან რელიგიური აღზრდა შემდეგნაირად:
ჩრდილოეთ ირლანდიის მოსახლეობის რელიგია ან რელიგიური აღზრდარელიგია / რელიგიური აღზრდა200120112021 კათოლიკები  43.8 %  45.1 %  45.7 % პროტესტანტები და სხვა ქრისტიანები  53.1 %  48.4 %  43.5 % სხვა რელიგიები  0.4 %  0.9 % 1.5 % არარელიგიურები ან არარელიგიურად აღზრდილები  2.7 %  5.6 %  9.3 %
2021 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით რელიგიური კუთვნილება 6 ტრადიციული ოლქიდან ოთხში უმრავლესობას წარმოადგენდნენ კათოლიკები, ხოლო ორში პროტესტანტები.
ჩრდილოეთ ირლანდიის მოსახლეობის რელიგია ან რელიგიური კუთვნილება საგრაფოების მიხედვითრელიგია / რელიგიური აღზრდაანტრიმის საგრაფოარმის საგრაფოდაუნის საგრაფოფერმანას საგრაფოლონდონდერის საგრაფოტირონის საგრაფო კათოლიკები  40.1 %  58.2 %  32.3 %  58.8 %  61.3 %  66.5 % პროტესტანტები და სხვა ქრისტიანები  47.0 %  34.0 %  53.5 %  35.5 %  32.5 %  28.9 % სხვა რელიგიის მიმდევრები  2.1 %  1.2 % 1.5 %  1.1 %  0.9 %  0.6 % არარელიგიურები ან არადაფიქსირებულები  10.8 %  6.7 %  12.7 %  4.6 %  5.3 %  4.0 %

 ლიტერატურა 
 Jonathan Bardon, A History of Ulster (Blackstaff Press, Belfast, 1992), ISBN 0-85640-476-4
 Brian E. Barton, The Government of Northern Ireland, 1920–1923 (Athol Books, 1980)
 Paul Bew, Peter Gibbon and Henry Patterson  The State in Northern Ireland, 1921–72: Political Forces and Social Classes, Manchester (Manchester University Press, 1979)

 Robert Kee, The Green Flag: A History of Irish Nationalism (Penguin, 1972–2000), ISBN 0-14-029165-2
 Osborne Morton, Marine Algae of Northern Ireland (Ulster Museum, Belfast, 1994), ISBN 0-900761-28-8
 Henry Patterson, Ireland Since 1939: The Persistence of Conflict (Penguin, 2006), ISBN 978-1-84488-104-8
 P. Hackney (ed.) Stewart's and Corry's Flora of the North-east of Ireland 3rd edn. (Institute of Irish Studies, Queen's University of Belfast, 1992), ISBN 0-85389-446-9(HB)

 რესურსები ინტერნეტში 
 ჩრდილოეთ ირლანდიის მთავრობა
 გაერთიანებული სამეფოს ცენტრალური მთავრობა
 აღმოაჩინე ჩრდილოეთი ირლანდია

 შენიშვნები 

სქოლიო


კატეგორია:გაერთიანებული სამეფო