15 ოქტომბერი

15 ოქტომბერი — გრიგორიანული კალენდრის 288-ე დღე (ნაკიან წლებში – 289-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 77 დღე.

 დღის მოვლენები 
 533 : ბიზანტიის გენერალი ბელიზარიუსი ვანდალებს კართაგენს ართმევს.
 1552 : ივანე მრისხანემ ყაზანის სახანო დაიპყრო.
 1582 : ივლიანეს კალენდარი, რომელიც ხმარებაში იყო 45 წლიდან, შეცვალა გრიგორიანულმა კალენდარმა.
 1815 : ნაპოლეონ I წმინდა ელენეს კუნძულზე გაიხიზნა.
 1880 : მექსიკელმა ჯარისკაცებმა მოკლეს ვიქტორიო - აპაჩთა უდიდესი სამხედრო სტრატეგი.
 1917 : პირველი მსოფლიო ომი - ნიდერლანდელი ეგზოტიკური მოცეკვავე მატა ჰარი გერმანელთათვის ჯაშუშობის ბრალდებით დახვრიტეს პარიზთან.
 1928 : საჰაერო ჰომალდი გრაფი ზეპელინი ასრულებს პირველ ტრანსატლანტიკურ ფრენას და კეიკჰარსტში, ნიუ-ჯერსი, ეშვება.
 1946 : ნიურნბერგის პროცესი — ჰერმან გერინგი თავს იწამლავს განაჩენის წინა ღამეს.
 1951 : მექსიკელი ქიმიკოსი ლუის მირამონტესი პირველ ორალური კონტრაცეპტივს ქმნის.
 1969 : ვიეტნამის ომი - ასობით ათასი ადამიანი იღებს მონაწილეობას ეროვნული მორატორიუმის ომისსაწინააღმდეგო დემონსტრაციებში აშშ-ის მასშტაბით.
 1987 : „დიდი შტორმი“ თავს ატყდება საფრანგეთსა და ინგლისს.
 1971 : სპარსეთი ქყვენის დაბადების 2500 წლისთავს აღნიშნავს. 
 1981 : მუსიკალური ბენდი მეტალიკა შეიქმნა.
 1990 : სსრ კავშირის ლიდერი მიხეილ გორბაჩოვი დაჯილდოვდა ნობელის პრემიით მშვიდობის დარგში.
 1992 : რუსეთში ანდრეი ჩიკატილო 52 სერიულ მკვლელობაში დადანაშაულდა.
 1997 : პირველი ზესწრაფი სიჩქარის რეკოდრდი დამყარდე მიწაზე ენდი გრინის მიერ ბრიტანეთში.
 2003
 ჩინეთის კოსმოსური პროგრამა: გაშვებულ იქნა „შენჟუ 5“, პირველი ჩინური კოსმოსური მართული ხომალდი, რომელზეც იმყოფებოდა ასტრონავტი იანგ ლივეი.
 აზერბაიჯანის პრეზიდენტი გახდა ილჰამ ალიევი.
 2007 : 
 ლეონიდ ჰურვიცი, ერიკ მასკინი და როჯერ მაიერსენი ნობელის პრემიას იყოფენ ეკონომიკის დარგში მექანიზმის დიზაინის თეორიის საფუძვლების ჩამოყალიბებისთვის.
 აერობუსმა პირველი ორსართულიანი A380 გადასცა სინგაპურის ავიახაზებს საზეიმო ცერემონიაზე ტულუზაში, საფრანგეთი.
 2008 : ილჰამ ალიევი აზერბაიჯანის პრეზიდენტის პოსტზე მეორე ვადით აირჩიეს.
 2010  
 14-წლიანი მშენებლობის შემდეგ მსოფლიოში ყველაზე გრძელი გოთარდის საბაზო სარკინიგზო გვირაბი  გაიყვანეს შვეიცარიის ალპებში.
 საქართველოს პარლამენტმა კონსტიტუციის ახალი რედაქცია მესამე მოსმენით დაამტკიცა.
 2017 : სოორონბაი ჟეენბეკოვი ყირგიზეთის პრეზიდენტად აირჩიეს.
 2019 : მარგარეტ ეტვუდი და ბერნარდინ ევარისტო 2019 წლის ბუკერის პრემიის ლაურეატები გახდნენ.
 2020 : ყირგიზეთში მიმდინარე საპროტესტო აქციების შედეგად პრეზიდენტი სოორონბაი ჟეენბეკოვი გადადგა.
 2023 : დანიელ ნობოა ეკვადორის პრეზიდენტად აირჩიეს.

 ამ დღეს დაბადებულნი 
 ძვ. წ. 70 : ვერგილიუსი — რომაელი პოეტი
 1542 : ჯალალადინ მუჰამედ აკბარი — მუგალი პადიშახი
 1608 : ტორიჩელი, ევანჯელისტა — იტალიელი მათემატიკოსი და ფიზიკოსი. 
 1795 : ფრიდრიხ ვილჰელმ IV — პრუსიის მეფე
 1814 : ლერმონტოვი, მიხეილ — რუსი პოეტი (გ.1841)
 1844 : ნიცშე, ფრიდრიხ — გერმანელი ფილოსოფოსი (გ.1900)
 1893 : კაროლ II — რუმინეთის მეფე
 1894 : მოშე შარეთი — ისრაელის პრემიერ-მინისტრი
 1895 : დავით ანდღულაძე — ქართველი საოპერო მომღერალი, დრამატული ტენორი
 1914 : მუხამედ სახირ შახი — ავღანეთის მეფე
 1915 : ბაგრატიონი, კონსტანტინე — ბაგრატიონთა მუხრანბატონების შტოს შთამომავალი (გ.1992)
 1926 : ფუკო, მიშელ — ფრანგი ფილოსოფოსი (გ.1984)
 1931 : ავულ პაკირ ჯაინულაბდენ აბდულ კალამი — ინდოეთის პრეზიდენტი
 1940 : დორეტი, პეტერ — ავსტრიელი იმუნოლოგი
 1971 : კოვაჩი, ნიკო — ხორვატიელი ფეხფურთელი
 1977 : ტრეზეგე, დავიდ — ფრანგი ფეხბურთელი

 ამ დღეს გარდაცვლილნი 
 412 : თეოფილუსი — ალექსანდრიის პატრიარქი
 898 : ლამბერტ II — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი
 961 : აბდ-არ-რაჰმან III — კორდოვას ემირი
 1389 : ურბან VI — რომის პაპი
 1591 : გრიგოლ XIV — რომის პაპი
 1605 : ჯალალადინ მუჰამედ აკბარი — მოგულთა პადიშახი
 1722 : აბაშიძე, გიორგი-მალაქია — პოლიტიკური მოღვაწე
 1817 : კოსტიუშკო, ტადეუშ — პოლონეთის ეროვნული გმირი
 1880 : ვიქტორიო — აპაჩთა ლიდერი
 1904 : გეორგ I — სახსენის მეფე
 1917 : მატა ჰარი —მოცეკვავე და ჯაშუში
 1918 : შირდი საი ბაბა — ინდოელი გურუ
 1937 : ღვალაძე, ევგენ — იურისტი, ეროვნული მოძრაობის მოღვაწე 
 1921 : ჰაიდარ ამუოღლუ — ირანის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი და მუშათა მოძრაობის მოღვაწე (დ.1889)
 1946 : გიორინგი, ჰერმან — გერმანელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე (დ.1893)
 1958 : თარხნიშვილი, მიხეილ — ეკლესიისა და ლიტერატურის ისტორიკოსი (დ.1897)
 1972 : კაკაბაძე, პოლიკარპე —  ქართველი დრამატურგი.
 2000 : ბლოხი, კონრად მილ — გერმანელი ბიოქიმიკოსი
 2003 : ბროკჰაუსი, ბერტრამ — კანადელი ფიზიკოსი
 2012 : ნოროდომ სიანუკი — კამბოჯის ყოფილი მეფე (დ. 1922)

 დღესასწაულები 

 მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

 დავით და კონსტანტინე – მოწამეთობა იმერეთში (ძვ. სტ. 2 ოქტომბერი)
 წმინდა კვიპრიანე, წმინდა იუსტინა და წმინდა თეოქტისტე
 ანდრია სალოსი

 აგრეთვე:
 აშშ : თეთრი ხელის ჯოხის დღე

 იხილეთ აგრეთვე 

სხვა თვეები:



1015