ბოჩი

ბოჩი (ლაზურად ნიშნავს მამალ ცხვარსნ. მარრი, „ჭანური გრმატიკა“, გვ. 131) — ქართველთა ძველი წარმართული ღვთაება. 

ეტიმოლოგია
პირველად წერილობით ძეგლებში ექვთიმე მთაწმიდელთან გვხვდება. 

ი. ჯავახიშვილის აზრით, სახელი ბოჩი — ვოჩი ან/და ოჩი (მეგრულად მამალი თხა — ვაცი) სახეცლილი ფორმაა უკავშირდება და ნადირთ მფარველი ან მისი მსგავსი ღვთაების სახელია. კლაპროტის სიტყვებით ჩეჩნურად სიტყვა „ბოჯ“ (bodj) გარეულ თხას ნიშნავდაVoyage, au mont Caucase et en Georgie, 453, თუმცა უსლარის დროს ეს სიტყვა „ბუოჟ“-ად გამოითქმოდა. ვ. ბარდაველიძეს ოჩი||, ბოჩი მესაქონლეობის მფარველ ღვთაებად მიაჩნდა. ახალი ეთნოგრაფიული მასალის მიხედვით, ბოჩი მოსავლიანობის მფარველი ღვთაებაც უნდა ყოფილიყო. ნავარაუდევია რომ ძველი ქართული ღვთაება — ოჩოპინტრე, რომლის სახელში ოჩი ურევია და წარმოგვიდგება, როგორც თხის ფეხებიანი და ადამიანის ტანიანი არსება, წარმომდგარა ბოჩიდან.

არანაკლებ მნიშვნელოვანია თავად ხევსურეთის დაარსებაც, რომელიც გარეული თხის მონადირებით დაიწყო.

ისტორიული წყაროები
თეიმურაზ ბატონიშვილი წერს:

თუმცა იქვე დასძენს:

კავკასიის შვიდი ძირითადი მთაა:
 ბრუტ-საბზელი (შიდა ქართლში)
 საყორნე (კახეთში)

თეიმურაზ ბატონიშვილის აზრით ბოჩის ტაძარი დღევანდელი ბიჭვინთის ტაძრის ადგილას მდგარა:

ლიტერატურა
;
ჯავახიშვილი ივ., ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 1, თბ., 1951;
Бардавелидзе В. В., Древнейшие религиозные верования и обрядовое графическое искусство грузинских племен, Еи., 1957.

სქოლიო

კატეგორია:ქართული მითების პერსონაჟები