9 იანვარი

9 იანვარი — გრიგორიანული კალენდრის მე-9 დღე.  წლის ბოლომდე დარჩენილია 356 დღე (ნაკიან წელში - 357).

 დღის მოვლენები 
 475 : ბიზანტიის იმპერატორი ზენონი გაიქცა კონსტანტინოპოლიდან. ტახტზე ავიდა ბასილისკოსი;
 1349 : ბაზელის მოსახლეობამ, შვეიცარია, ადგილობრივი ებრაელები მძვინვარე შავი ჭირის გავრცელების მიზეზად ჩათვალა, რის გამოც მათ მთავარ მოედანზე თავი მოუყარეს და დაწვეს.
 1768 : ფილიპ ასტლი პირველ თანამედროვე ცირკის წარმოდგენას მართავს ლონდონში.
 1788 : კონექტიკუტი გახდა აშშ-ს მე-5 შტატი.
 1839 : საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიაში დაგეროტიპის ფოტოგრაფირების პროცესის პრეზენტაცია მოახდინეს.
 1858 : ტეხასის რესპუბლიკის ბოლო პრეზიდენტი ანსონ ჯოუნზი სიცოცხლეს თვითმკვლელობით ასრულებს.
 1863 : ლონდონის მიწისქვეშა რკინიგზის პირველი ნაწილი გაიხსნა პადინგტონსა და ფერინგდონის ქუჩებს შორის.
 1878 : უმბერტო I იტალიის მეფე ხდება.
 1900 : სპორტული კლუბი „ლაციო“ დაარსდა რომში.
 1905 : სისხლიანი კვირა — იულიუსის კალენდრით ამ დღეს რუსეთის მუშები მარშით მიემართებიან ზამთრის სასახლისკენ, რომელიც ცარისტების ჯარებმა სისხლით ჩაახშეს, და რომელმაც დასაბამი მისცა 1905 წლის რევოლუციას.
 1951 : ნიუ-იორკში გაიხსნა გაეროს შენობა.
 1968 : ისტორიაში ერთადერთხელ თოვლი მოვიდა მეხიკოში (დამატებით თოვლი მოვიდა 10 და 11 იანვარს).
 1986 : პოლაროიდთან პატენტის ბრძოლის წაგების გამო კოდაკი გამოდის მყისიერი კამერის ბიზნესიდან.
 1991 : საბჭოთა ჯარები ვილნიუსს არბევენ ლიტვის დამოუკიდებლობის შესაჩერებლად.
 2005 : არჩევნებში პალესტინის გათავისუფლების ორგანიზაციის მეთაურის პოსტზე რავი ფატუმ იასირ არაფატი შეცვალა.
 2009 : აშშ და საქართველო სტრატეგიული პარტნიორობის შესახებ ქარტიას აწერენ ხელს ვაშინგტონში.
 2011 : სამხრეთ სუდანში ისტორიული მნიშვნელობის რეფერენდუმი დაიწყო, რომელშიც ქვეყნის ამ რეგიონის მოსახლეობამ სუდანიდან გამოყოფასთან დაკავშირებით გადაწყვეტილება მიიღო.
 2015 : მაითრიპალა სირისენა შრი-ლანკის პრეზიდენტად აირჩიეს.
 2024 : გაბრიელ ატალი საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრი გახდა.
 2026 : საუდის არაბეთის შეტევის შემდეგ, იემენის სამთავრობო ძალებმა  სამხრეთის გარდამავალი საბჭოს დედაქალაქ ადენზე კონტროლი დაამყარეს.

 ამ დღეს დაბადებულნი 
 1454 ან 1455  ვილჰელმ ფონ იულიხ-ბერგი   —  ჰენგენბახების დინასტიის წარმომადგენელი.
 1554 : გრიგოლ XV — რომის პაპი
 1624 :  მეისიო  — იაპონიის 109-ე და მეშვიდე ქალი-იმპერატორი
1853  :  ჰენინგ ფონ ჰოლცენდორფი    — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე
 1878 : ჯონ ბროდუს უოტსონი  — ამერიკელი ფსიქოლოგი
 1887  : გიორგი ანჯაფარიძე   — ქართველი   პოლიტიკოსი
 1890 : კარელ ჩაპეკი —  ჩეხი მწერალი.
 1890 : კურტ ტუხოლსკი — გერმანელი პოეტი და პუბლიცისტი.
 1894 : სევერიან ბუაძე —  ფიზიოლოგი
 1895 : ნიკოლოზ ბერძენიშვილი — ქართველი ისტორიკოსი.
 1903 :  სიმონ ჩიქოვანი— ქართველი პოეტი.
 1904 : არჩილ ჯანაშვილი  — ქართველი ზოოლოგი
 1905 : სინკენ ჰოპი   — ნორვეგიელი მწერალი
 1908 : სიმონ დე ბოვუარი — ფრანგი ფილოსოფოსი
 1909 : ანტონი მამო — მალტის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე.
 1909 : ბაიაზით ბიკბაი   — ბაშკირელი პოეტი, მწერალი და დრამატურგი.
 1913 : რიჩარდ ნიქსონი— აშშ-ს პრეზიდენტი.
 1915 : გიორგი თვალჭრელიძე  — ქართველი გეოლოგი
1917  : ერიკ ჰობსბაუმი   — ბრიტანელი ისტორიკოსი-მარქსისტი.
 1918 : ივანე ასკურავა — ქართველი მხატვარი.
 1922  :   აჰმედ სეკუ ტურე  — გვინეის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე.
 1924 : სერგო ფარაჯანოვი — სომეხი  კინორეჟისორი
1928  :  დომენიკო მოდუნიო  —   იტალიელი მომღერალი
 1929   : ჰაინერ მიულერი   — გერმანელი დრამატურგი, პოეტი, მწერალი 
1940 : რუთ დრეიფუსი  — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი.
 1944 :  ჯიმი პეიჯი — ინგლისელი გიტარისტი
 1944  : ფრიდონ თოდუა  — თბილისის რადიოლოგიის ინსტიტუტის დამფუძნებელი და ხელმძღვანელი.
 1944   : ხათუნა იოსელიანი  — ქართველი მსახიობი.
1945 :  ლევონ ტერ-პეტროსიანი   — სომხეთის პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე.
1951 : შოთა ხინჩაგაშვილი   — ქართველი ფეხბურთელი
1956 :  იმელდა სტონტონი  — ინგლისელი მსახიობი. 
 1957  :  კარი ჰოტაკაინენი   — ფინელი მწერალი, პოეტი და პროზაიკოსი.
1959 :  რიგობერტა მენჩუ —  მაიას ჯგუფის კიჩეს ხალხის წარმომადგენელი. 
1965   : ანდრო ენუქიძე — ქართველი რეჟისორი, დრამატურგი.
 1968 : მიხეილ მაჭავარიანი   — ქართველი პოლიტიკოსი
 1970   :  ლარა ფაბიანი   —  ფრანგი მომღერალი
 1973  :  გიორგი გაბაშვილი   — ქართველი პოლიტიკოსი
 1976:  ვლადიმერ აფხაზავა —   მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს პირველი მფლობელი 
 1982  : კათრინი (კემბრიჯის ჰერცოგინია) —კემბრიჯის ჰერცოგინია
 1987 : ლუკას ლეივა  — ბრაზილიელი ფეხბურთელი
1987  : ანა ტატანჯელო — იტალიელი მომღერალი 
 1989 : ირაკლი ეხვაია   — ქართველი ფეხბურთელი
 1989  : ნინა  დობრევი   — ბულგარელ-კანადელი მსახიობი და მოდელი.
1993:  ვარლამ კილასონია   — ქართველი ფეხბურთელი

 ამ დღეს გარდაცვლილნი 
 1283 : ვენ ტიანქსიანგი — ჩინეთის პირველი ვეზირი
 1873 : ნაპოლეონ III  — საფრანგეთის იმპერატორი  
 1878 :  ვიტორიო ემანუელე II — იტალიის მეფე 1861—1878 წლებში
 1954 : ერმინია ბრუმანა —   არგენტინელი მასწავლებელი, მწერალი, ჟურნალისტი, დრამატურგი, ქალთა უფლებების დამცველი.
 1961 : ჰამანი, რიხარდ — გერმანელი ხელოვნების ისტორიკოსი
 1998 : კენიჩი ფუკუი — იაპონელი ქიმიკოსი

 დღესასწაულები 

 მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

 სტეფანე ხირსელი
 მოციქული სტეფანე
 თეოდორე აღმსარებელი და მისი ძმა თეოფანე
 თეოდორე I კონსტანტინოპოლის პატრიარქი

 იხილეთ აგრეთვე 

სხვა თვეები:


0109