სამცხე-ჯავახეთის მხარე

სამცხე-ჯავახეთის მხარე — მხარე სამხრეთ საქართველოში, მოიცავს ისტორიულ-გეოგრაფიული პროვინციების სამცხის, ჯავახეთისა და თორის ტერიტორიებს. რეგიონის საერთაშორისო კოდია: GE-SJ.

 ადმინისტრაციული დაყოფა 
სამცხე-ჯავახეთის მხარეში შედის საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული შემდეგი ადმინისტრაციულ–ტერიტორიული ერთეულები:
 რუკა მუნიციპალიტეტებიმარცხნივ|300 პქ ადიგენის მუნიციპალიტეტი ასპინძის მუნიციპალიტეტი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი ახალციხის მუნიციპალიტეტი ბორჯომის მუნიციპალიტეტი ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტი

 ზოგადი ცნობები 
მხარის ფართობი შეადგენს 6413 კვ.კმ-ს, მოსახლეობა — 160 504 (2014), მათ­გან 48,28 % ეთ­ნი­კუ­რად ქარ­თ­ვე­ლი იყო, 50,52 % კი სო­მე­ხი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1 კვ.კმ-ზე — 24,6 კაცს.

მხარის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ახალციხე. მხარეში 353 დასახლებული პუნქტია, მათ შორის:
 ქალაქი — 5: ახალქალაქი, ახალციხე, ბორჯომი, ვალე, ნინოწმინდა;
 დაბა — 7: ბაკურიანი, ბაკურიანის ანდეზიტი, წაღვერი, ახალდაბა, ადიგენი, აბასთუმანი, ასპინძა;
 სოფელი — 258.

 ადგილობრივი მმართველობა 
სამცხე-ჯავახეთში აღმასრულებელ ხელისუფლებას განახორციელებს სახელმწიფო რწმუნებული-გუბერნატორი. მისი ფუნქციებია უზრუნველყოს რეგიონში საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვის კოორდინაცია, რესურსების მობილიზება, ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულების სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების პროგრამების შემუშავებისა და განხორციელების ხელშეწყობა, ადამიანის უფლებების დაცვა და სხვა.

მხარეში ადგილობრივი თვითმმართველობა ხორციელდება წარმომადგენლობითი (საკრებულო) და აღმასრულებელი ორგანოების მიერ შემდეგი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულების მიხედვით:
ადიგენის მუნიციპალიტეტი;
ასპინძის მუნიციპალიტეტი;
ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი;
ახალციხის მუნიციპალიტეტი;
ბორჯომის მუნიციპალიტეტი;
ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტი.

მხარეში სახელმწიფო მმართველობას ახორციელებს საქართველოს მთავრობის მიერ დანიშნული სახელმწიფო რწმუნებული-გუბერნატორი. ამ თანამდებობაზე, დღემდე მუშაობდნენ:
 1994 - ვლადიმერ ბაქრაძე
 1998 - გიგლა ბარამიძე
 2002 - თემურ მოსიაშვილი
 2003 - გელა კვარაცხელია
 2004 - ნუგზარ პარუნაშვილი
 2004 - ნიკო ნიკოლოზიშვილი
 2005 - გიორგი ხაჩიძე
 2008 - ლაშა ჭკადუა
 2012 - ივანე წიკლაური
 2013 - აკაკი მაჭუტაძე
 2018 - კახა სამხარაძე

მოსახლეობა
 მხარე / რაიონი-მუნიციპალიტეტიGeorgia division  1959 წ. აღწ.  1970 წ. აღწ.  1979 წ. აღწ.  1989 წ. აღწ.  1991'  2002 წ. აღწ.  2014 წ. აღწ.  2016'  2017'  2018' სამცხე-ჯავახეთი  213 329  231 593  227 676  238 750  240 300  207 598  160 504  158 700  157 200  155 900 ადიგენის  19 593  20 272  20 278  21 284  21 500  20 752  16 462  16 400  16 400  16 300 ასპინძის  11 265  12 494  12 264  13 262  13 200  13 010  10 372  10 500  10 500  10 500 ახალქალაქის  62 977  69 992  68 234  69 256  71 500  60 975  45 070  44 200  43 500  42 900 ახალციხის  50 420  51 907  49 836  54 747  54 700  46 134  38 895  39 200  39 300  39 400 ბორჯომის  37 010  39 661  40 796  41 266  41 500  32 422  25 214  25 300  25 300  25 200 ნინოწმინდის  32 064  37 267  36 268  38 935  37 900  34 305  24 491  23 100  22 200  21 500

 ღირსშესანიშნაობები 
მხარის ტერიტორიაზე მდებარეობს ბუნების, არქიტექტურისა და კულტურის მრავალი ძეგლი, მათ შორის უმნიშვნელოვანესია:
 ვარძიის სამონასტრო კომპლექსი
 თმოგვის ციხე
 ხერთვისის ციხე
 ზარზმის მონასტერი
 საფარის მონასტერი
 რაბათის ციხე

 გალერეა 

 იხილეთ აგრეთვე 
 სამცხე
 ჯავახეთი
 თორი
 მესხეთი
 სამცხე-საათაბაგო
 საქართველოს ისტორია

 რესურსები ინტერნეტში 
 სამცხე-ჯავახეთის მხარის ოფიციალური საიტი 

სქოლიო

*