მცხეთა-მთიანეთის მხარე

მცხეთა-მთიანეთის მხარე — მხარე აღმოსავლეთ საქართველოში, მოიცავს ისტორიულ-გეოგრაფიული პროვინციების შიდა ქართლის, ერწო-თიანეთის, ფშავის, ხევსურეთის, მთიულეთის, გუდამაყრის, ქსნისხევის, ხევის ტერიტორიებს. რეგიონის საერთაშორისო კოდია: GE-MM.

 ზოგადი ცნობები 
მხარის ფართობი შეადგენს 6785 კვ.კმ-ს, მოსახლეობა – 94 573 ადამიანს, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1 კვ.კმ-ზე – 13,9 კაცს. მხარის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მცხეთა. მხარეში 411 დასახლებული პუნქტია, მათ შორის:

 ქალაქი – 2: მცხეთა, დუშეთი;
 დაბა – 5:  ჟინვალი, ფასანაური, თიანეთი, სიონი, სტეფანწმინდა;
 სოფელი – 404.
 ეთნიკური შემადგენლობა – ქართველები, აზერბაიჯანელები, ოსები, ასურელები, სომხები, რუსები.

ადმინისტრაციული დაყოფა
მცხეთა-მთიანეთის მხარეში შედის საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული შემდეგი ადმინისტრაციულ–ტერიტორიული ერთეულები:

 რუკა მუნიციპალიტეტებიმარცხნივ|150 პქ დუშეთის მუნიციპალიტეტი თიანეთის მუნიციპალიტეტი მცხეთის მუნიციპალიტეტი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი

 მმართველობა 
 1995–1997 — შალვა ოგბაიძე (პირველი გუბერნატორი);
 1997–1998 — თემურ გიორგაძე;
 1998–2001 — კობა ბუჩუკური;
 2002–2004 — არმაზ შამანაური;
 2004 — დავით ბაშალეიშვილი;
 2004–2005 — გიორგი ხაჩიძე;
 2005–2008 — ვასილ მაღლაფერიძე;
 2008–2013 — ცეზარ ჩოჩელი;
 2013 — ხათუნა ოჩიაური;
 2013 — ნუგზარ ყიფიანი.

მოსახლეობა
 მხარე / რაიონი-მუნიციპალიტეტიGeorgia division  2002 წ. აღწ.  2014 წ. აღწ.  2016'  2017'  2018' მცხეთა-მთიანეთი  117 740  94 573  94 100  93 900  93 900 დუშეთის  33 636  25 659  25 900  26 000  26 100 თიანეთის 14 014  9468  9800  9900  10 000 მცხეთის 64 829  55 651  54 400  54 200  53 900 ყაზბეგის  5261  3795  3800  3800  3800

 ეკონომიკა 
მცხეთა-მთიანეთი ძირითადად სასოფლო-სამეურნეო მხარეს წარმოადგენს, სადაც გამოიყოფა მეცხოველეობის (თიანეთი, დუშეთი, ყაზბეგი) და მებოსტნეობა-მებაღეობის რაიონები (მცხეთა, ნაწილობრივ დუშეთი). საქართველოს სამხედრო გზა ამ რეგიონზე გადის, რუსეთ-საქართველოს დამაკავშირებელი ერთადერთი მაგისტრალია ამჟამად. სამრეწველო ობიექტები თავმოყრილია მცხეთასა და დუშეთში. მხარეში მდებარეობს ქვეყნის მთავარი სამთო-სათხილამურო კურორტი გუდაური.

 ღირსშესანიშნაობები 
მხარის ტერიტორიაზე მდებარეობს ბუნების, არქიტექტურისა და კულტურის მრავალი ძეგლი, მათ შორის უმნიშვნელოვანესია:
 ქალაქი-მუზეუმი მცხეთა
 ანანურის ციხე
 ზედაზნის მონასტერი
 ლარგვისის მონასტერი
 შიომღვიმის მონასტერი
 შატილი (ძეგლი)
 გერგეტის სამება

 რესურსები ინტერნეტში 
 ოფიციალური საიტი 

სქოლიო

*