დარეჯან ბატონიშვილი

დარეჯან ბატონიშვილი, ბაგრატიონი (; დ. 1670   —   გ. 1740) — მწიგნობარი, დიპლომატი, კახეთის და იმერეთის მეფის, არჩილ II-ის ასული, ქართლის მეფე ვახტანგ V-ს შვილიშვილი.

1685-იდან მამასთან და ძმებთან ერთად საქართველოდან საცხოვრებლად გადავიდა მოსკოვში. მისი ძმა ალექსანდრე ჩრდილოეთის ომის დროს შვედებს ტყვედ ჩაუვარდა და 1711 წელს სტოკჰოლმში გარდაიცვალა. დარეჯანს ძმისგან სამემკვიდრეოდ მისი მოსკოვთან მდებარე მამული - სოფელი ვსესვიატსკოე დარჩა, სადაც ის თითქმის მთელი წლის განმავლობაში ცხოვრობდა.И. Ф. Токмаков Историко-статистическое и археологическое описание села Всехсвятского Московской губернии и уезда 1398—1898 гг. — М., 1898, ст. 14  

არჩილ II-ის გარდაცვალების შემდეგ ქართული ახალშენის მეთაური გახდა. ეწეოდა ნახევრადჩაკეტილ ცხოვრებას, არასდროს ჰყოლია საკუთარი ოჯახი. ამჯობინებდა არ მიეღო მონაწილეობა სამეფო კარის ცხოვრებაში, არც სანქტ-პეტერბურგში გადასულა საცხოვრებლად, მიუხედავად იმისა, რომ საკმაო ფინანსური სახსრები ჰქონდა.Н. М. Молева Древняя быль новых кварталов — М.: Моск. рабочий, 1982, ст. 200 

1722 წელს, როდესაც პეტრე I  ჩრდილოეთის ომში გამარჯვების შემდეგ ნიშტადის ზავს ზეიმობდა, თავის ამალასთან ერთად დარეჯანის მამულში შეჩერდა. მეორე დღისთვის დაგეგმილი იყო სამასკარადო მსვლელობა ვსეხსვიატსკოედან მოსკოვამდე.Елена Лебедева Храм Всех Святых в селе Всехсвятском. Православие.Ru.  იმპერატორის დაჟინებული თხოვნის მიუხედავად, დარეჯანმა ამ ზეიმში მონაწილეობა არ მიიღო.Н. М. Молева Древняя быль новых кварталов — М.: Моск. рабочий, 1982, ст. 201 

1728 წელს მის სახლში გარდაიცვალა წითელათი დაავადებული ალექსი ბატონიშვილის (პეტრე I-ის უფროსი ვაჟი) 14 წლის ასული ნატალია ალექსეევნა, რამაც სხვადასხვა ჭორები გამოიწვია.Н. М. Молева Древняя быль новых кварталов — М.: Моск. рабочий, 1982, ст. 201 

1730 წელს დარეჯანის სასახლეში რამდენიმე დღით გაჩერდა ტახტზე არჩეული ანა იოანოვნა,Н. М. Молева Древняя быль новых кварталов — М.: Моск. рабочий, 1982, ст. 201 სადაც იგი ემზადებოდა მოსკოვში საზეიმოდ შესვლისთვის და ხვდებოდა უმაღლეს საიდუმლო საბჭოს წევრებს.История московских районов. Энциклопедия / Под редакцией К. А. Аверьянова — М.: Астрель, 2005, ст. 306 — ISBN 5-271-11122-9. 

დარეჯანი ეწეოდა საქველმოქმედო საქმიანობას და თავის შემოსავლებს სწირავდა მონასტრებსა და ტაძრებს. იგი მონაწილეობდა მოსკოვის დონის მონასტრის კეთილმოწყობაში, სადაც მისი უახლოესი ნათესავები იყვნენ დაკრძალულნი.А. Н. Казакевич Донской монастырь. sedmitza.ru. მისი ინიციატივით 1733-1736 სოფ. ვსესვიატსკოეში ძველი კარის ეკლესიის ნაცვლად ააგეს ახალი ტაძარი,Елена Лебедева, [www.pravoslavie.ru/jurnal/060616130331.htm Храм Всех Святых в селе Всехсвятском]. Православие.Ru. რომელიც ქართველთა თავშეყრის ცენტრი გახდა.

დარეჯან ბატონიშვილმა დიდი როლი ითამაშა რუსეთ-საქართველოს 1721-1723 სამხედრო-პოლიტიკური კავშირის შექმნაში, იღვწოდა რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობის განვითარებისათვის. 

გარდაიცვალა 1740 წელს, დაკრძალულია დონის მონასტრის დიდ ტაძარში.Артамонов М. Д. Московский некрополь — М.: Столица, 1995. — С. 281. — 432 с. — ISBN 5-7055-1162-0.

ლიტერატურა

 სქოლიო 

კატეგორია:ქართველი მწიგნობრები
კატეგორია:ქართველი დიპლომატები
კატეგორია:დაბადებული  1670
კატეგორია:გარდაცვლილი  1740
კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო