25 ივლისი

25 ივლისი — გრიგორიანული კალენდრის 206-ე დღე (ნაკიან წლებში – 207-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 159 დღე.

 დღის მოვლენები 
 306 : კონსტანტინე I-ს მისი მეომრები რომის იმპერატორად აცხადებენ.
 1261 : ნიკეის ჯარი მიქაელ VIII პალეოლოგოსის მეთაურობით იბრუნებს ქალაქ კონსტანტინოპოლს, რითაც აღდგენილ იქნა ბიზანტიის იმპერია. ბიზანტიელები ასევე წარმატებით იღებენ სალონიკსა და დანარჩენ ლათინურ იმპერიას.
 1547 : ჰენრი II კურთხუეულ იქნა საფრანგეთის მეფედ.
 1567 : დონ დიეგო დე ლოსადა აფუძნებს ქალაქ სანტიაგო დე ლეონ დე კარაკასს, ამჟამად თანამედროვე ვენესუელის დედაქალაქი.
 1593 : ჰენრი IV კათოლიკობას უარყოფს და პროტესტანტი ხდება.
 1799 : აბუქირთან ეგვიპტეში ნაპოლეონ I  ამარცხებს მუსტაფა ფაშას ოსმალეთის 10.000-იან ჯარს.
 1812 : ვენესუელის პირველი რესპუბლიკა აცხადებს კაპიტულაციას და როიალისტები იბრუნებენ ქვეყნის მმარველობას.
 1814 : ინგლისელმა გამომგონებელმა ჯორჯ სტივენსონმა ორთქმავალის პირველი გამოცდა ჩაატარა.
 1853 : ხოაკინ მურიეტა, განთქმული კალიფორნიელი ბანდიტი, ცნობილი როგორც „ელ-დორადოს რობინ ჰუდი“ მოკლეს.
 1868 : უაიომინგი აშშ-ის ტერიტორია ხდება.
 1894 : პირველი სინო-იაპონური ომი იწყება იაპონელთა მიერ ჩინურ სამხედრო ხომალდზე ცეცხლის გახსნით.
 1897 : ჯეკ ლონდონი უერთდება კლონდაიკის ოქროს ცხელებას, სადაც ის თავის პირველ წარმატებულ ნაწარმოებებს წერს.
 1898 : კორეა იაპონიის პროტექტორატი ხდება.
 1909 : ლუი ბლერიომ მისივე კონსტრუქციით შექმნილი თვითმფრინავით ლა-მანშის სრუტეს გადაუფრინა.
 1919 : საქართველოში შეიქმნა სტატისტიკის პირველი ეროვნული სამსახური (საქართველოს სტატისტიკის დღე 2002 წლიდან)
 1920 : ტელეკომუნიკაციის ერა: პირველი ტრანსატლანტიკური ორმხრივი რადიო გადაცემა განხორციელდა.
 1943 : მეორე მსოფლიო ომი - ბენიტო მუსოლინი გადაყენებულ იქნა მმართველობიდან.
 1946 : პირველი წყალქვეშა ბირთვული გამოცდა განხორციელდა - წყნარ ოკეანეში ბიკინი ატოლთან აშშ-მა ჩაძირა ჩამოწერილი სამხედრო ხომალდი ”სარატოგა”.
 1957 : ტუნისში მონარქია გაუქმდა.
 1965 : ნიუპორტის ფოლკ ფესტივალზე ბობ დილანი პირველად გამოვიდა სცენაზე ელექტრო გიტარით. თუმცა მსმენელებმა მისი ექსპერიმენტი სათანადოდ ვერ დააფასეს და სტვენით გააძევეს.
 1978 : პირველი საცდელი სინჯარის ბავშვი, ლუიზ ბრაუნი, დაიბადა.
 1984 : სალიუტ 7 ხემალდის კოსმონავტი სვეტლანა სავიცკაია ხდება პირველი ქალი, რომელიც ღია კოსმოსში გადის.
 1992 : საქართველოს სახელმწიფო საბჭო გაუქმებულად აცხადებს აფხაზეთის უზენაესი საბჭოს 1992 წ. 23 ივლისის გადაწყვეტილებას 1978 წ. კონსტიტუციის გაუქმებისა და 1925 წ. კონსტიტუციის აღდგენის შესახებ.
 1992 : ბარსელონაში გაიხსნა 25-ე ოლიმპიური თამაშები.
 1993 : შვიდდღიანი ომი იწყება ისრაელსა და ლიბანს შორის.
 1994 : ისრაელი და იორდანია ხელს აწერენ ვაშინგტონის დეკლარაციას, რითაც ფორმალურად სრულდება 1948 წლიდან მოყოლებული საომარი მდგომარეობა ორ ქვეყანას შორის.
 1997 : კ. რ. ნარაიანანი ინდოეთის მე-10 პრეზიდენტი ხდება—პირველი დალიტი (ე.წ. „ხელშეუხებელი“) ამ პოსტზე.
 1999 : ლენს არმსტრონგი პირველად იმარჯვებს ტურ დე ფრანსში.
 2000 : ეარ ფრანსის რეისი 4590, კონკორდის ზესწრაფი სამგზავრო თვითმფრინავი F-BTSC კატასტროფას განიცდის პარიზიდან აფრენისას რამდენიმე წამში. დაიღუპა 109 მგზავრი და 4 აიერპორტის თანამშრომელი.
 2004 : ლენს არმსტრონგი ისტორიაში შედის ტურ დე ფრანსში ზედიზედ ექვსჯერ გამარჯვებით.
 2009 : 
 ესპანელი ველომრბოლელი ალბერტო კონტადორი 2009 წლის ტურ დე ფრანსის გამარჯვებული გახდა.
 კანარის დიდი ტელესკოპი, მსოფლიოს უდიდესი ოპტიკური ტელესკოპი, საზეიმოდ გახსნა ესპანეთის მეფე ხუან კარლოს I-მა.
 2010 :
 18 ადამიანი დაიღუპა და 100 დაშავდა სიყვარულის აღლუმზე დუისბურგში, გერმანია.
 ესპანელი ველომრბოლელი ალბერტო კონტადორი ტურ დე ფრანსის 2010 წლის შეჯიბრის გამარჯვებული გახდა.
 2012 : 42 ადამიანი დაიღუპა მთიან ბადახშანში, აჯანყებულებსა და ტაჯიკეთის სამთავრობო ჯარებს შორის მომხდარი შეტაკებების დროს.
 2014 : ქართველი სპორტსმენი და მოგზაური ჯუმბერ ლეჟავა 75 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
 2017 : რამ ნათხ კოვინდი ინდოეთის მე-14 პრეზიდენტი გახდა.

 ამ დღეს დაბადებულნი 
 1109 : ალფონსუ I — პორტუგალიის მეფე
 1854 : კეზელი, დავით — მწერალი (გ.1907)
 1871 : იგორ გრაბარი — რუსი ფერმწერი და ხელოვნებათმცოდნე
 1894 : პრინციპი, გავრილო — სერბი ტერორისტი. მისმა თავდასხმამ ფრანც ფერდინანდზე პირველი მსოფლიო ომი გამოიწვია
 1903 : თინათინ წერეთელი — ქართველი მეცნიერი, იურისტი, სისხლის სამართლის ქართული სკოლის ფუძემდებელი
 1905 : კანეტი, ელიას — ავსტრიელი მწერალი (გ.1994)
 1920 : ფრანკლინი, როზალინდ — ბრიტანელი ქიმიკოსი (გ.1958)
 1929 : ინოლა გურგულია — ქართველი კომპოზიტორი, პოეტი, მომღერალი

 ამ დღეს გარდაცვლილნი 
 1492 : ინოკენტი VIII — რომის პაპი 
 1646 : მარია კატერინა ფარნეზე — ფარნეზეების დინასტიის წარმომადგენელი. მოდენისა და რეჯიოს ჰერცოგინია 1631-1646 წლებში
 1934 : დოლფუსი, ენგელბერტ — ავსტრიის პოლიტიკური მოღვაწე (დ.1892)
 1953 : ვიქტორ მატარაძე — ქართველი მსახიობი
 1955 : ისააკ დუნაევსკი — საბჭოთა კომპიზიტორი და დირიჟორი
 1972 : ბორის გაპონოვი — ებრაელი ლექსიკოგრაფი, მთარგმნელი
 1977 : დავიდ ტორო — ბოლივიის პრეზიდენტი 1936-1937 წლებში
 1980 : ვისოცკი, ვლადიმირ — რუსი პოეტი (დ.1938)
 1985 : ჰამლეტ გონაშვილი — ქართველი მომღერალი (ტენორი)
 1986 : კალისტრატე სალია — ქართველი მეცნიერი, ქართველოლოგი, ისტორიკოსი
 1991 : ელენე ჩოხელი — ქართველი საესტრადო მომღერალი და მსახიობი
 1996 : მიქაელ ტარივერდიევი — საბჭოთა კომპიზიტორი
 2005 : მიხეილ ქვლივიძე — ქართველი პოეტი, ლიტერატორი და მთარგმნელი
 2014 : ჯუმბერ ლეჟავა — ქართველი სპორტსმენი, მოგზაური და რეკორდსმენი (დ. 1939)
 2019 : ბეჯი კაიდ ეს-სებსი — ტუნისის პრეზიდენტი (დ. 1926)

 მსოფლიოს ქვეყნების დღესასწაულები 
 დანია - ისტედის ბრძოლის დღე
 ესპანეთი - გალისიის დღე
 კოსტა-რიკა - გუნაკასტეს დღე
 ტუნისი - რესპუბლიკის დღე
 პუერტო-რიკო - კონსტიტუციის დღე

 საეკლესიო დღესასწაულები 

 მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

 იოანე ჩორდვანელი და გაბრიელ ქართველი 
 პროკლე და ილარიო
 მიქაელ მალეინი
 წმინდა გოლინდუხა
 წმინდა ვერონიკა

 აგრეთვე:
 პუერტო-რიკო : რევოლუციის დღე
 ტუნისი : რესპუბლიკის დღე

 იხილეთ აგრეთვე 

სხვა თვეები



0725