27 სექტემბერი

27 სექტემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 270-ე დღე (ნაკიან წლებში – 271-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 95 დღე.

 დღის მოვლენები 
 1540 : იეზუიტთა ორდენს პაპი პავლე III ქარტიას ანიჭებს.
 1590 : პაპი ურბან VII არჩევიდან 13 დღეში გარდაიცვალა, რაც ყველაზე მოკლე მმართველობის პერიოდი იყო პაპობის ისტორიაში.
 1605 : შვედეთის მეფე კარლ IX, რომელსაც რიგა ალყაში ჰყავდა 1 თვის წინ და იძულებული იყო მოეხსნა ალყა, განიცადა მძიმე მარცხი კირჰოლმთან პოლონელებისაგან. შვედებმა დაჰკარგეს 8000 ადამიანი, მეფე იძულებული იყო დაბრუნებულიყო შვედეთში. 16 წლის შემდეგ ამავე დღეს უკვე მისი ვაჟი ამ დროისათვის უკვე მეფე გუსტავ ადოლფი თვითონ შევა დაპყრობილ რიგაში. 1625 წელს ამავე დღეს შვედებმა აიღეს ქალაქი ბაუსკუ, ხოლო 1628 წელს პოლონელებმა ის უკან დაიბრუნეს.
 1802 : იმპერატორის ალექსანდრე I-ის ბრძანებით კიევს როგორც უძველეს დედაქალაქს მიენიჭა უფლება მაგდებურგის უფლებების გამოყენებისა, რაც ქალაქს მთელ რიგ პრივილეგიებს ანიჭებდა: თვითმართველობის უფლებას, თავის მართლმსაჯულებას და მიწის მფლობელობის უფლებას. 
 1821 : მექსიკა ესპანეთისგან დამოუკიდებელი ხდება.
 1825 : სტოკჰოლმი-დარლინგტონის რკინიგზა იხსნება — მსოფლიოში პირველი ლოკომოტივით მართული სამგზავრო ტრანსპორტი.
 1854 : თბომავალი არქტიკა ჩაიძირა 300 მგზავრით ბორტზე, რაც პირველი დიდი კატასტროფა იყო ატლანტის ოკეანეში.
 1937 : ქალაქ ალბიონში, აშშ-ში (ნიუ-იორკის შტატი), გაიხსნა მსოფლიოში პირველი სკოლა სანტა-კლაუსებისათვის.
 1939 : 19 დღიანი ბრძოლების შემდეგ ჰიტლერულმა გერმანიამ აიღო პოლონეთის დედაქალაქი ვარშავა
 1940 : სამმხრივი პაქტი დაიდო ბერლინში გერმანიას, იაპონიასა და იტალიას შორის.
 1941 : ოკუპირებულ კიევში გამოქვეყნდა კომენდანტის ბრძანება სახელწოდებით „კიევის ყველა ჟიდს“. ებრაელებს უბრძანებდნენ საჭირო ნივთებით გამოცხადებულიყვნენ ბაბიი იარის რაიონში „ევაკუაციისათვის“.
 1949 : ჩინეთის სახალხო კონგრესის პირველ პლენარულ სხდომაზე დამტკიცდა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის დროშა.
 1959 : იაპონიის კუნძულ ჰონსიუზე ტაიფუნმა 5000-მდე ადამიანი იმსხვერპლა.
 1960 : მოსკოვში დაიწყო ოსტანკინოს ტელეანძის მშენებლობა.
 1961 : სიერა-ლეონე გახდა გაეროს წევრი 100-ე სახელმწიფო.
 1977 : უკრაინაში ექსპლუატაციაში შევიდა ჩერნობილის ატომური ელექტროსადგური.
 1985 : სსრკ-ს მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე ნიკოლოზ ტიხონოვის მაგივრად ხდება ნიკოლოზ რიჟკოვი.
 1990 : სსრკ ხდება ინტერპოლის წევრი
 1991 : საბჭოთა კავშირის კომკავშირის XXII რიგგარეშე ყრილობაზე განიხილეს ერთადერთი საკითხი „კომკავშირის ბედის“  შესახებ და იქნა მიღებული გადაწყვეტილება მისი არსებობის შეწყვეტის შესახებ.
 1993 : სოხუმის დაცემა.
 1996 : ავღანეთში, თალიბანი ქაბულს იღებს.
 1998 : გუგლი დაარსდა.
 2002 : აღმოსავლეთი ტიმორი გაეროს წევრი გახდა.
 2008 : 
 თურქმენეთში ახალი კონსტიტუციით გაუქმდა სახალხო საბჭო და დაშვებულ იქნა ოპოზიციური პარტიები.
 ჩინელი კოსმონავტი ჟაი ჟიგანი წარმატებით ახორციელებს პირველ გასვლას ხომალდის ბორტს გარეთ შენჟუ 7 მისიით.
 2009 : გაერთიანება ქდკ/ქსკ, ანგელა მერკელის  ხელმძღვანელობით, უმრავლესობის განახლებულ მანდატს იღებს ბუნდესტაგის არჩევნებში.
 2021 : გერმანიის საპარლამენტო არჩევნებში სოციალ-დემოკრატიული პარტია, ოლაფ შოლცის ხელმძღვანელობით იმარჯვებს.
 2024 : ისრაელის არმიის ბეირუთზე შეტევის შედეგად ჰეზბოლას ლიდერი ჰასან ნასრალა მოკლეს.

 ამ დღეს დაბადებულნი 
 1389 : მედიჩი, კოზიმო — ფლორენციელი ბანკირი და სახელმწიფო მოღვაწე, მედიჩების ერთ-ერთი მთავარი სახლის დამაარსებელი, რომლებიც მართავდნენ ფლორენციას მთელი საუკუნის განმავლობაში.  
 1533 : ბატორი, სტეფან — პოლონეთის მეფე
 1601 : lui XIII — საფრანგეთის  მეფე
 1657 : რომანოვა, სოფია ალექსეის ასული — მეფის ასული, მართავდა რუსეთს 1682-89 წლებში 
 1781 : ვილჰელმ I — ვუნტერბერგის მეფე
 1840 : ნასტი, თომას — ერთ–ერთი პირველი ამერიკელი პოლიტიკური კარიკატურისტი. ემიგრირებულია ბავარიიდან. მან შექმნა აშშ რესპუბლიკური და დემოკრატიული პარტიების ემბლემები სპილო და ვირი, და ასევე ყველასათვის ცნობილი სანტა კლაუსის კოსტიუმი
 1871 : დელედა, გრაცია — იტალიელი მწერალი სარდინიადან, ნობელის ლაურეატი 1926 წელს, პოეტური ქმნილებებისათვის.
 1916 : გიგინეიშვილი, ოთარ —  ქართველი ისტორიკოსი, საზოგადო მოღვაწე
 1918 : რილე, მარტინ — ინგლისელი ასტრონომი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
 1947 : ლოუფი, მიტ — ამერიკელი მომღერალი
 1952 : პრუნარიუ, დუმიტრუ — პირველი რუმინელი კოსმონავტი. 1981 წელს გაფრინდა სოიუზ - 40-ით, იმყოფებოდა ორბიტაზე 1 კვირის განმავლობაში.
 1954 : უოლ, ჰარი — ამერიკელი პროგრამისტი, პერლ პროგრამირების ენის შემქმნელი
 1965 : გელა კეტაშვილი — ქართველი ფეხბურთელი
 1974 : ოთარ ჩრდილელი — ქართველი პოლიტიკოსი
 1976 : ფრანჩესკო ტოტი — იტალიელი ფეხბურთელი
 1972 : პელტროუ, გვინეთ — ამერიკელი მსახიობი
 1984 : ავრილ ლავინი — კანადელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი

 ამ დღეს გარდაცვლილნი 
 1557 : გო-ნარა — იაპონიის იმპერატორი
 1590 : ურბან VII — რომის პაპი
 1651 : მაქსიმილიან I  — ბაიერნის ჰერცოგი და კურფურსტი
 1770 : ინოკენტი XII  — რომის პაპი
 1891 : გონჩაროვი, ივანე  — რუსი მწერალი
 1917 : დეგა, ედგარ  — ფრანგი მხატვარი
 1919 : გრიგოლ მალაშხია — ერთ-ერთი პირველი ქართველი სამხედრო მფრინავი
 1932 : დეგეიტერ, პიერ  — ფრანგი კომპოზიტორი, პროლეტარების ჰიმნის „ინტერნაციონალის“  მუსიკის ავტორი.  
 1940 : ვაგნერ-იაურეგ, იულიუს  — ავსტრიელი ფსიქიატრი, 1927 წ. ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიოლოგიისა და მედიცინის დარგში.
 1944 : არისტიდე მაილოლი  — ფრანგი სკულპტორი
 1954 : ალექსანდრე აბაშელი — ქართველი პოეტი და მწერალი
 1967 : იუსუპოვი, ფელიკს ფელიქსის ძე — გრაფი რასპუტინის მკვლელი.
 1983 : სტელმახი, მიხაილი ათანასეს ძე — უკრაინელი მწერალი
 1993 : ჟიული შარტავა — საქართველოს ეროვნული გმირი
 1993 : მამია ალასანია — საქართველოს ეროვნული გმირი
 1993 : გურამ გაბესკირია — საქართველოს ეროვნული გმირი
 1993 : ვახტანგ გეგელაშვილი — ქართველი სახელმწიფო მოხელე
 1993 : ალექსანდრე ბერულავა — ქართველი ჟურნალისტი, მწერალი
 1996 : მუჰამედ ნაჯიბულა — ავღანეთის პრეზიდენტი
 2006 : მურმან ლომთათიძე — ქართველი მოცეკვავე და ქორეოგრაფი
 2012 : ჰერბერტ ლომი — ბრიტანელი მსახიობი

 დღესასწაულები 

 მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
 ჯვართამაღლება (მართლმადიდებლური რელიგია)
 მიცვალება წმიდისა იოანე ოქროპირისა

 ასევე:
 ტურიზმის საერთაშორისო დღე

 იხილეთ აგრეთვე 

სხვა თვეები:



0927