უკრაინული ენა

უკრაინული ენა ( ) — უკრაინელების ენა, მიეკუთვნება ინდოევროპული ოჯახის სლავურ ენებს.

 ზოგადი ცნობები 
 მოლაპარაკეთა რაოდენობა: 45 მლნ.
 ენის კოდი: uk 
 სახელწოდება: uk - українська мова (ukrains’ka mova); en - Ukrainian; eo - Ukraina 
 დამწერლობა: კირილიცა

სალიტერატურო ენამ განვითარების ორი ეტაპი გაიარა: ძველუკრაინული (XIV-XVIII სს) და თანამედროვე ლიტერატურული ენა (XVIII ს-ის ბოლოდან). მასში უფრო მეტი სიტყვაა პოლონურიდან ნასესხები, მაგრამ რუსულისაგან განსხვავებით, ნაკლებია საკლესიო სლავურიდან მომდინარე სიტყვები. თანამედროვე ლიტერატურული ენის ფორმირებაში უდიდესი როლი შეასრულა ტარას შევჩენკოს შემოქმედებამ. დამწერლობა სლავურ-კირილურ გრაფიკაზე.

 სტატუსი 
ოფიციალური ენაა უკრაინაში, გავრცელებულია ძირითადად უკრაინაში, მის მომიჯნავე რაიონებში: რუსეთსა და ბელარუსში, ყუბანში, პოლონეთში, სლოვაკეთში, აგრეთვე კანადაში, აშშ-ში, არგენტინაში, ავსტრალიაში.

 დამწერლობა

უკრაინული დამწერლობა ეფუძნება კირილიცას და მოიცავს 33 ასო–ნიშანს (გრაფემას).
 #  დიდი ასო  პატარა ასო  სახელი  გამოთქმა(IPA)  გამოთქმა(ქართულად)  ტრანსლიტერაცია (ISO 9)  Unicode 1А  a  ა  [a] აaU+0410 / U+0430 2Б  б  ბე  [b]  ბ  b U+0411 / U+0431 3В  в  ვე  [v] ვ vU+0412 / U+0432 4Г  г  ჰე  [h]  ჰ h  U+0413 / U+0433 5Ґ  ґ  გე  [g]  გ g  U+0490 / U+0491 6 Д  д  დე  [d]  დ  dU+0414 / U+0434 7 Е  е  იე  [jie]  იე  e  U+0415 / U+0435 8 Є  є  ჲე  [je] იო  ë  U+0404 / U+0454 9 Ж  ж  ჟე  [ʒ]  ჟ  ž  U+0416 / U+0436 10 З  з  ზე  [z] [zʲ]  ზ  z  U+0417 / U+0437 11 И  и  ი  [ɪ]  ი  i U+0418 / U+0438 12 І  і  ი  [i]  ი  i U+0406 / U+0456 13 Ї  ї  ჲი  [ji]  ი  i U+0407 / U+0457 14 Й  й  ი ნესკლადოვაიე и нескладовае || [j] || იი || j || U+0419 / U+0439
|- 
| 15|| align="center" style="font-size:large" | К || align="center" style="font-size:large" | к || კა || [k] || კ|| k || U+041A / U+043A
|-
| 16|| align="center" style="font-size:large" | Л || align="center" style="font-size:large" | л || ელ || [ɫ] ||ლ|| l || U+041B / U+043B
|-
| 17|| align="center" style="font-size:large" | М || align="center" style="font-size:large" | м || em || [m] || მ|| m ||U+041C / U+043C
|-
| 18|| align="center" style="font-size:large" | Н || align="center" style="font-size:large" | н || ენ || [n] ~ [nʲ] || ნ || n|| U+041D / U+043D
|-
| 19|| align="center" style="font-size:large" | О || align="center" style="font-size:large" | о || ო || [o] || ო || o || U+041E / U+043E
|-
| 20|| align="center" style="font-size:large" | П || align="center" style="font-size:large" | п || პე || [p] ~ [pʲ] || პ|| p || U+041F / U+043F
|-
| 21|| align="center" style="font-size:large" | Р || align="center" style="font-size:large" | р || ერ || [r] ~ [rʲ] || რ || r ||U+0420 / U+0440
|-
| 22|| align="center" style="font-size:large" | С || align="center" style="font-size:large" | с || ეს || [s] ~ [sʲ] || ს || s || U+0421 / U+0441
|-
| 23|| align="center" style="font-size:large" | Т || align="center" style="font-size:large" | т || ტე || [t] ~ [tʲ] ||ტ|| t || U+0422 / U+0442
|-
| 24|| align="center" style="font-size:large" | У || align="center" style="font-size:large" | у || უ || [u] || უ || u || U+0423 / U+0443
|-
| 25|| align="center" style="font-size:large" | Ф || align="center" style="font-size:large" | ф || ეფ || [f] ~ [fʲ] || ფ || f || U+0424 / U+0444 
|-
| 26|| align="center" style="font-size:large" | Х || align="center" style="font-size:large" | х || ხა || [x] ~ [xʲ] || ხ|| h || U+0425 / U+0445
|-
| 27|| align="center" style="font-size:large" | Ц || align="center" style="font-size:large" | ц || ცე || [ʦ] || ც || c || U+0426 / U+0446
|-
| 28|| align="center" style="font-size:large" | Ч || align="center" style="font-size:large" | ч || ჩე || [ʧʲ] || ჩ|| č || U+0427 / U+0447 
|-
| 29|| align="center" style="font-size:large" | Ш || align="center" style="font-size:large" | ш || შა || [ʃ] || შ || š  || U+0428 / U+0448 
|-
| 30|| align="center" style="font-size:large" | Щ || align="center" style="font-size:large" | щ || შჩა || [ʃ] || შჩ || šč  || U+0429 / U+0449
|-
| 31|| align="center" style="font-size:large" | Ь || align="center" style="font-size:large" | ь || მიაკი ზნაკი мяккі знак || [ʲ] || || ’ || U+042C / U+044C
|-
| 32|| align="center" style="font-size:large" | Ю || align="center" style="font-size:large" | ю || იუ || [ʲu] || იუ || û || U+042E / U+044E
|-
| 33|| align="center" style="font-size:large" | Я || align="center" style="font-size:large" | я || ია''  [ʲa]  ია  â  U+042F / U+044F 34 '  -  აპოსტროფი  -  U+02BC

 გრამატიკა 

...

 ლექსიკა 

ფრაზები და სიტყვები

 გამარჯობა - Добрий день (Dobri den); Привіт (Pryvit)
 დილა მშვიდობისა - Доброго ранку (Dobroho ranku)
 საღამო მშვიდობისა - Добрий вечір (Dobryy̆ vechir)
 როგორ ხართ? - як ви поживаєте? (yak vy pozhyvayete?)
 როგორ ხარ? - як поживаєш? (yak pozhyvayesh?)
 კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება - Ласкаво просимо (Laskavo prosymo); Вітаємо (Vitaemo)
 როგორ გაქვთ საქმეები? - Як у вас справи? (Yak u vas spravy?)
 გმადლობთ - Дякую (Dyakuyu); Спасибі (Spasybi)
 კი / არა - Так / Ні (Tak / Ni)
 გეთაყვა - Будь ласка (Bud' laska); Прошу (Proshu)
 ნახვამდის - До побачення (Do pobachennya)

რიცხვები

 1 - один (ody'n) მამრობითი სახელებისთვის
 1 - одна (odna) მდედრობითი სახელებისთვის
 1 - одне (odne) საშუალო სახელებისთვის
 2 - два (dva) მამრობითი და საშუალო სახელებისთვის
 2 - дві (dvi) მდედრობითი სახელებისთვის

(დანარჩენი ყველა სახელებისთვის საერთოა)
 3 - три (tri) 4 - чотири (choty'ry)
 5 - п'ять (pyat') 
 6 - шість (shist') 
 7 - сім (sim) 
 8 - вісім (vísim) 
 9 - дев'ять (devyat') 
 10 - десять (desyat')

 სქოლიო 

 იხილეთ აგრეთვე 

 უკრაინისტიკა

 რესურსები ინტერნეტში 
 უკრაინულ-ქართული ლექსიკონი

კატეგორია:უკრაინის ენები

კატეგორია:სლავთმცოდნეობა
კატეგორია:ფილოლოგია