13 იანვარი

13 იანვარი — გრიგორიანული კალენდრის მე-13 დღე.  წლის ბოლომდე დარჩენილია 352 დღე (ნაკიან წელში — 353).

 დღის მოვლენები 
 ძვ. წ. 27 : რომის სენატის დადგენილებით ოქტავიანეს მიენიჭა იმპერატორის, ავგუსტუსის და პრინცეფსის წოდებები. ეს დღე რომის იმპერიის დაბადების დღედ ითვლება.
 1847 : კაუენგას ტრაქტატით დასრულდა მექსიკა-აშშ-ის ომი კალიფორნიაში.
 1559 : ელისაბედ I-ის ინგლისის დედოფლად კურთხევის ცერემონია შედგა ვესტმინსტერის სააბატოში.
 1602 : უილიამ შექსპირის „უინძორის მხიარული ცოლები“ გამოიცა.
 1610 : გალილეო გალილეიმ იუპიტერის მეოთხე თანამგზავრი „კალისტო“ აღმოაჩინა.
 1782 : მანჰაიმში შედგა პრემიერა ფრიდრიხ შილერის დრამისა „ყაჩაღები“.
 1830 : ახალი ორლეანის დიდი ხანძარი დაიწყო.
 1873 : სანქტ-პეტერბურგში  შედგა პრემიერა ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვის ოპერისა „მაისის ღამე“ (რუს. «Майская ночь») 
 1898 : ფრანგმა მწერალმა ემილ ზოლამ გამოაქვეყნა თავისი წერილი „დრეიფუსის საქმე“.
 1910 : ოპერის ტრანსლაცია განხორციელდა პირველად რადიოთი — ენრიკო კარუზოს შესრულებით ნიუ-იორკის მეტროპოლიტენ ოპერის თეატრიდან.
 1915 : მიწისძვრამ ავეძანოში (იტალია) 29 800 ადამიანი იმსხვერპლა.
 1930 : მიკი მაუსის კომიქსი გამოჩნდა პირველად.
 1934 : საბჭოთა კავშირში მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი შემოიღეს.
 1938 : ინგლისის ეკლესიამ ევოლუციის თეორია მიიღო.
 1942 : ჰენრი ფორდმა დააპატენტა პლასტმასის ავტომანქანა, რომელიც ჩვეულებრივზე 30%-ით ნაკლებს იწონიდა.
 1953 : მარშალი იოზიპ ტიტო იუგოსლავიის პრიზედნეტი გახდა.
 1963 : პუტჩისტებმა მოკლეს ტოგოს რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი სილვანუს ეპიფანიო ოლიმპიო 
 1968 : ჯონი კეში მის განთქმულ ალბომს წერს ცოცხალი შესრულებით ფოლსომის საშტატო საპყრობილედან.
 1986 : ჩრდილოეთ იემენში დაიწყო სამოქალაქო ომი.
 1991 : 12 იანვრის ღამით და 13 იანვარს (ვილნიუსის სისხლიანი კვირა) საბჭოთა ომონის რაზმმა დაიკავა რადიო-ტელევიზიის კომიტეტის შენობა და ტელევიზიის ანძა ვილნიუსში (ლიეტუვა). ამ ძალადობრივი ოპერაციის შედეგად დაიღუპნენ მშვიდობიანი უიარაღო დამცველები — 14 ადამიანი და 1000-ზე  დაშავდა.
 1993 : ერიხ ჰონეკერი (გერმანია) თავის მეუღლესთან ერთად გადასახლდა საცხოვრებლად ჩილეში.
 2011 : სამხრეთ კორეაში ერთ მილიონზე მეტი ღორი დამარხეს ცოცხლად ფეხი-პირის ღრუს დაავადების აფეთქების გამო.
 2012 : იტალიის დასავლეთ სანაპიროსთან საკრუიზო გემის Costa Concordia ავარიის შედეგად  დაიღუპა არანაკლებ ხუთი ადამიანი.
 2020 : მალტაში მიმდინარე პოლიტიკური კრიზისის ფონზე ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი რობერტ აბელა ხდება.
 2021 : დონალდ ტრამპი აშშ-ის პირველი პრეზიდენტი გახდა, რომელსაც წარმომადგენელთა პალატამ იმპიჩმენტი ორჯერ გამოუცხადა.
 2024 : ლაი ცინგ დე ტაივანის პრეზიდენტად აირჩიეს.

 ამ დღეს დაბადებულნი 
 1334 : ენრიკე II — კასტილიისა და ლეონის მეფე.
 1773 : იოსებ ილარი ეკელი — ავსტრიელი იეზუიტი მღვდელი და ნუმიზმატი.
 1777 : ელიზა ბონაპარტი — საფრანგეთის პრინცესა და ტოსკანას ჰერცოგინია.
 1862 : ალექსანდრე ყიფშიძე — ქართველი ისტორიკოსი და საზოგადო მოღვაწე.
 1872 : ნინო ნაკაშიძე — ქართველი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე.
 1876 : ოტო ლიბკნეხტი — გერმანელი ქიმიკოსი
 1890 : იური ულუოტსი — ესტონელი პოლიტიკოსი.
 1892 : ჯამალზადე — ირანელი მწერალი.
 1905 : ვასილ კაციტაძე — ქართველი ჰიგიენისტი.
 1908 : სიმონ ვირსალაძე — ქართველი თეატრალური მხატვარი 
 1908 : ვალენტინ თოფურიძე — ქართველი მოქანდაკე
 1919 : იგორ გუზენკო — საბჭოთა კრიპტოგრაფი.
 1926 : მაიკლ ბონდი — ინგლისელი მწერალი.
 1930 : ფრენსის შტერნჰაგენი — ამერიკელი მსახიობი.
 1937 : არიადნა შენგელაია — ქართველი მსახიობი
 1956 : ზაქირ კარალოვი — აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი
 1960 : ოლგა ვასილიევა — რუსი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე
 1966 : პატრიკ დემპსი — ამერიკელი მსახიობი და ავტომრბოლელი.
 1969 : ემერიკ შოპრადი — ფრანგი პოლიტიკოსი
 1969 : სტივენ ჰენდრი — შოტლანდიელი ყოფილი პროფესიონალი სნუკერისტი.
 1976 : მარიო იეპესი — კოლუმბიელი ფეხბურთელი.
 1977 : ორლანდო ბლუმი — ბრიტანელი მსახიობი. 
 1984 : რაიფ ბადავი — არაბი მწერალი და აქტივისტი.
 1990 : მამადუ სახო — ფრანგი ფეხბურთელი 
 1994 : ნიკოლოზ კაჭარავა — ქართველი ფეხბურთელი
 1995 : ლეანდრო რიბეირო — ბრაზილიელი ფეხბურთელი
 1997 : ოთარ გოშაძე — ქართველი ფეხბურთელი

 ამ დღეს გარდაცვლილნი 
 ძვ. წ. 85 : გაიუს მარიუსი — რომაელი პოლიტიკური მოღვაწე.
 858 : ეთელვულფი — ესექსის მეფე.
 888 : კარლოს მსუქანი — საღვთო რომის იმპერატორი.
 1177 : ჰენრიხ II — ავსტრიის მეფე.
 1330 : ფრიდრიხ I — ავსტრიის მეფე.
 1766 : ფრედერიკ V — დანიის მეფე.
 1941 : ჯოისი, ჯეიმზ — ირლანდიელი მწერალი.
 1988 : ჩანგ ჩინგ-კუო — ჩინეთის პრეზიდენტი.

 დღესასწაულები 
 მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

 ღირსი საბიანა  
 მელანია რომაელი  

 აგრეთვე:
 ლიეტუვა : თავისუფლების დამცველთა დღე (1991).

 იხილეთ აგრეთვე 

სხვა თვეები:


0113