Corak Bathik Sekar Jagad

Corak Bathik Sekar Jagad (carakan: ꦕꦺꦴꦫꦏ꧀ꦧꦛꦶꦏ꧀ꦱꦼꦏꦂꦗꦒꦢ꧀) yaiku salah sawijiné corak bathik klasik (kratonan) kang asalé saka vorstenlanden (bumi raja-raja), Surakarta lan Ngayogyakarta.  

 Sujarah 
Kaduga corak bathik iki wis wujud ing taun 1700 utawa 1800an Masèhi ing jaman Mataram Islam. Corak bathik iki kasusun saka gabungan utawa kumpulan corak-corak bathik kang manéka rupa, saben corak winatesan kanthi garis non gèomètris lan yèn dideleng saka adoh kaya pulo-pulo kang padha rumaket dadi siji.

Ana sapérangan sumber kang njlèntrèhaké arané sekar jagad saka gabungan tembung "kaart" saka basa Walanda ateges peta lan jagad tamtu saka basa Jawa ateges donya, dadi sekar jagad bisa ateges corak kang nuduhaké peta donya.

Corak sekar jagad wiwitané pancèn saka laladan Surakarta lan Nagyogyakarta, ananging saiki corak iki wis sumebar menyang saindenging Pulo Jawa: wiwit saka Kebumen, Tulungagung, Prabalingga, Lasem, nganti Pamekasan ing Pulo Madura, lan Pulo Bali uga bisa ditemokaké.

 Makna 
Miturut ètimologis "sekar jagad" yaiku gabungan saka rong tembung: sekar lan jagad; sekar ateges bebarang kang éndah lan jagad ateges donya utawa apa kang ana ing urip. Mula sekar jagad bisa diarani apa-apa baé kang bisa gegawé éndahing donya, hamemayu hayuning buwana. Nuduhaké larasing manungsa marang ngalam lan pratandha agunging Gusti Ingkang Kawasa lumantar cecipta-Ning kabèh ing donya.

Corak bathik sekar jagad iki ngemu surasa kaéndahan, ayu, saéngga sapa baé kang nganggo kain corak sekar jagad iki bisa sumunar cahyané lan katon éndah pribadhiné. Ing sajeroné corak iki ana manéka wujud kang ana ing alam donya kayata kéwan, tetuwuhan, kahanan bumi, kosmos akasa, lan sapituruté. Kaya déné saben corak kang disusun lan digabungaké ing sajeroné corak sekar jagad, kabèh kekarepan lan tetegsan apik ing corak-corak iku uga katut dadi manunggal ing corak iki. Corak-coprak klasik kang lumrahé dinggo ing sajeroné corak sekar jagad iki yaiku kawung, lèrèng, truntum, kekéwanan, lan tetuwuhan.

Jalaran ana reragam corak kang manunggal ing sajeroné corak sekar jagad iki, corak iki uga bisa dimaknani minangka pralambang manéka ragamé manungsa kang bisa disawijikaké manunggal ing masarakat, bangsa, lan nagara. 

 Rujukan 
Kategori:WikiWastra