Patih Banendra

Patih Banendra iku pepatih ing negara Lokapala, patihe Prabu Danaraja. Wujude raseksa (buta). Netrane plelengan, tutuke mrenges, untune rangah kaya parang curi, rambute digelung keling walik, sumpinge gubahan sorengpati.

Pepatih ing Lokapala iku ana loro, siji wujud raseksa, sijine maneh wujud manungsa. Sing wujud raseksa Patih Banendra, dene sing wujud manungsa jenenge Patih Citracapa.

Wadyabala ing Lokapala diarani bala bacingah (bala campuran). Dumadi saka raseksa lan manungsa. Padha mawa senapati dhewe-dhewe. Senapati bala raseksa ana papat, yaiku Gohmuka, Rukmuka, Gurmuka, Wisnungkara. Wondene senapati bala manungsa uga ana papat, yaiku Citrajaya, Citragana, Citrasudirga, lan Citrasakti.

Tokoh Patih Banendra iki mung tinemu ing lakon wayang Sastrajéndra Hayuningrat lan Bedhahe Lokapala.

 Patih Banendra ing lakon Sastrajendra Hayuningrat 
Ing lakon Sastrajendra Hayuningrat, Patih Banendra ndherekake Prabu Danaraja nyerang Ngalengka. Ngerigake balane kang wujud raseksa apadene manungsa. Ora lega rasaning penggalihe Prabu Danaraja yen durung bisa mateni Resi Wisrawa, kang wis gawe wirang lan ngina kaluhurane.

Ing sekawit Resi Wisrawa saguh nglamarake putri Ngalengka Déwi Sukèsi kanggo Prabu Danaraja. Nanging wekasane dialap dhewe. Kamangka Prabu Danaraja wis wara-wara, yen ramane (Resi Wisrawa) kondur saka Ngalengka mesthi entuk gawe. Prabu Danaraja bakal nyandhing putri ayu sekaring kedhaton Ngalengka Dewi Sukesi. Wasanane kabar kang tinampa, Dewi Sukesi wis kagarwa Resi Wisrawa. Sapa wonge sing ora muntap?

Klakon Prabu Danaraja adu arep karo ramane ing paprangan, sawise wadyabala Ngalengka ora ana sing bisa nandhingi kridhane Prabu Danaraja. Resi Wisrawa diuman-uman sakatoge, banjur pancakara nganti sawatara. Nalika Prabu Danaraja ngetokake senjata pamungkas, yaiku Kunta Baswara, Resi Wisrawa pasrah sumarah marang kang nyipta urip. Dumadakan Bathara Narada tumurun saka antariksa, nyapih perange anak mungsuh bapa iku.

Sabdane Bathara Narada

Bathara Narada paring sabda yen anak wani marang wong tuwa iku dosa gedhe. Senadyan gedhe salahe wong tuwa, anak ora kena nibakake pidana. Kuwi urusane sing gawe urip. Senadyan Kunta Baswara durung nganti lumepas, nanging Prabu Danaraja wis kena bebendune dewa. Awit ing batine ana niyat bakal mateni wong tuwane. Apa maneh rebutan garwa karo sudarma, iku uga ora dadi kaparenge dewa. Awit saka pakartine Prabu Danaraja iku, njalari ing tembe Danaraja bakal diwaneni dening kadange dhewe, yaiku putrane Resi Wisrawa kang lair saka putri Ngalengka.

 Ing Lakon Bedhahe Lokapala 
Sabdane Bathara Narada iku dadi kasunyatan. Ing lakon Bedhahe Lokapala, Prabu Danaraja nampa nawala saka Ngalengka. Isining nawala, Prabu Dasamuka njaluk negara Lokapala, makutha raja kencana, gandhik mas, lan kreta Puspaka kang tinarik kuda wolu.

Amarga panjaluke ora dipinangkani, Prabu Dasamuka ngerigake wadyabala Ngalengka nglurugi Lokapala. Dadi perang gegempuran kang njalari tumpese kabeh bala Lokapala, kalebu Patih Banendra.

 Kapustakan 

 Mulyantara, (n.d), Majalah Djaka Lodang, link: https://sseratan.blogspot.com/2020/12/serial-wayang-ramayana-patih-banendra.html?m=0 (wonten ing wikipedia wonten ewah-ewahan sawatawis)