Corak Bathik Kricak

Corak Bathik Kricak utawi asring ugi dipunsebat Watu Kricak utawi Watu Pecah inggih punika salah satunggaling motif khas saking Bathik Lasem, Jawa Tengah. Motif punika kalebet satunggaling saking tiga motif asli Lasem, saliyanipun motif latohan lan sekar jagad Laseman. Corak Kricak misuwur amargi gadhah makna filosofis ingkang gegayutan kaliyan keteguhan, kasabaran, lan andhap asor, saha nyimpen latar sajarah ingkang wigati tumrap masyarakat Lasem.

Lasem piyambak sampun dangu kawentar minangka kutha pesisir lor Jawa Tengah ingkang sugih interaksi budaya, asring ugi dipunsebat “Tiongkok Kecil” amargi wontenipun pangaribawa budaya Tionghoa ing gesang masyarakatipun.

 Sajarah 
Motif Kricak lair saking inspirasi watu kerikil utawi pecahan watu alit ingkang kathah kapanggih wonten ing pinggir pantai utawi kali ing sakiteripun Lasem. Watu kerikil sanadyan alit lan prasaja, saged tahan ngadhepi ombak lan arus ingkang deres. Saking kahanan punika, pembatik Lasem nggambaraken filosofi bilih manungsa kedah kukuh lan tabah ngadhepi tantangan gesang.

Saliyanipun makna alamiah punika, motif Kricak ugi gadhah gegayutan kaliyan peristiwa sajarah nalika pambangunan Jalan Raya Pos ing jaman pamaréntahan Gubernur Jenderal Herman Willem Daendels. Nalika punika, kathah warga pribumi Lasem kapeksa dados buruh tanpa bayaran kanggé mecah watu ageng dados kricak minangka bahan pengeras dalan. Kahanan sangsara lan kasangsaran punika lajeng dados inspirasi kreatif para pembatik pribumi Lasem kanggé mujudaken motif watu pecah minangka simbol protes lan pangeling-eling sajarah. Kanthi mekaten, Corak Bathik Kricak boten namung mujudaken ragam hias, nanging ugi ngemot memori kolektif masyarakat.

 Ciri khas 
Sacara visual, Corak Bathik Kricak dipunwujudaken lumantar susunan pecahan watu alit ingkang kadhangkala awujud segitiga utawi bentuk boten ajeg, dipunsusun melingkar ngantos dados pola tartamtu. Ornamen kricak punika asring dipunpadu kaliyan motif tambahan khas Lasem kados godhong, kembang, kupu-kupu, kipas, utawi unsur hias sanès.

Isèn-isèn ingkang lumrah dipunginakaken antawisipun cecek-cecek, sawut, lan ukel, ingkang maringi kesan tekstur kasar kados watu pecah. Saking segi warna, latar abang khas Lasem ingkang asalipun saking pewarna alami akar mengkudu asring dados dominan, dipunpadu kaliyan warna ireng utawi biru peteng. Gabungan unsur punika nuwuhaken kesan dinamis nanging tetep harmonis, nggambaraken karakter masyarakat pesisir ingkang gesang wonten ing tengah interaksi budaya.

 Makna 
Watu kerikil ingkang katingal prasaja sejatosipun ngemu makna keteguhan lan kasabaran. Sanadyan alit, watu kricak saged dados pondasi ingkang kukuh menawi dipunsawijèkaken. Filosofi punika nggambaraken bilih saben unsur alit ing masyarakat gadhah peran wigati nalika makarya bebarengan.

Corak punika ugi ngemot ajaran andhap asor. Watu kerikil asring dipunremehaken, nanging dados dhasar dalan lan pondasi bangunan. Makna punika dados pralambang bilih gesang boten tansah katingal megah, nanging kekiyatan sejati asring tuwuh saking kasederhanaan.

Kagem para perajin Lasem, mbatik Corak Kricak boten namung prakara estetika, nanging ugi minangka panyuwunan lan pangajab supados ingkang ngagem gadhah manah ingkang kukuh, sabar, lan andhap asor.

 Cathetan suku