Corak Bathik Gringsing

Corak Bathik Gringsing (carakan:​ ꦕꦺꦴꦫꦏ꧀ꦧꦛꦶꦏ꧀ꦒꦿꦶꦁ​ꦱꦶꦁ) yaiku salah sawijining corak bathik kang ngrembaka ana ing laladan Bathik Lasem. Corak bathik iki dadi salah sawijining titikan bathik Lasem kang lumrah digawé lan dikombinasékake karo corak-corak kang ana ing Lasem liyané. Ananing corak bathik iki uga ana laladan kutha bathik liyané sanadyan rada beda rupa lan reragamé. Corak bathik gringsing iki uga bisa kapethuk laladan pasisiran kayata ing Batang, Semarang, Pekalongan, lan Tuban, nanging uga ana ing laladan pedhalaman kaya Bantul. 

Miturut sapérangan sumber, tembung "gringsing" yaiku tembung camboran saka tembung "gering" ateges lelara lan "sing utawa asing" ateges ora. Nanging kabèh sumber kang nyatakaké iki amung sesumber saka crita lésan lan durung ketemu panlitèn rasmi kang bisa njlèntrèhaké iki mawa cara èlmiyah.  

 Sujarah 
Corak bathik gringsing iki kalebu corak bathik kuna kang isih wujud lan lestari nganti saiki. Miturut sapérang sumber corak bathik iki bisa karunut wiwit jaman klasik karajan Hindu-Budha. Akèh reca tinggalan saka jaman kapungkur kang nggunakaké corak gringsing iki. Reca Sri Vasudhara awujud gegambarané Dèwi Sri, garwaning Bathara Wisnu kang nyekel pari lungguh   ing dhuwurr lèmèk cecorak gringsing; reca ik katemokaké ing Désa Gringsing, Kabupatèn Batang, Jawa Tengah, kaduga digawé saka abad ka-9.

GP Rouffaer lan HH Juynboll ing bukuné kang asesirah De Batik-Kunst In Nederlandasch-Indie En Haar Geschiedenis (Seni Bathik ing Indiya Walanda lan prakembangané) wedharan 1914 njlèntrèhaké, corak gringsing kira-kira digawé nganggo canthing. Leloroné ngrujuk saka Serat Pararaton kang nyritakaké ing taun 1275 Sri Kertarajasa Jayawardana (Radèn Wijaya) andum peparingan arupa clana (lancingan) bathik gringsing marang para prajurité sadrungé budhal nrajang menyang Daha. Ing Candhi Ngrimbi, Kabupatèn Jombang Sri Kertarajasa Jayawardana (Radèn Wijaya) karupa ing reca kang nganggo kain  cecorak kawung kang kaduga digawé mawa cara bathik, prada, lukis, utawa sungkit. Lumantar gegambaraning Sri Kertarajasa Jayawardana (Radèn Wijaya) ing reca iki nuduhaké yèn cara mbathik uwis awujud ing jaman Majapait.

 Makna 
Corak bathik gringsing cara gampangé yaiku awujud bunderan-bunderan kang kasusun rengket lan yèn dideleng saka adoh mèmper kaya déné sisik iwak. Ing sapérang tlalah nduwèni reragam mirunggan kang béda kaya gringsing saka tlatah liyané. Umumé ing Lasem corak gringsing iki dikombinasikaké karo corak-corak pasisiran lan corak-corak kang dijupuk saka budaya manca kaya déné corak-corak Pacinan. Ing Lasem ukuran corak gringsing saka Bantul utawa tlatah loiyané. Corak bathik gringsing iki ngemu teges kamulyan, subur, lan nglaras. 

Ana sapérangan reragam gringsing kang bisa diarani: 

 Gringsing Sisik Iwak: corak iki lumrah digunakaké ing laladan pasisiran lan kerep dianggo karo para nalayan. Corak gringsing sisik iwak iki ateges kekarepan para nelayan kang njala iwak supaya bisa akèh kasilé lan bisa bali nganthi slamet.
 Gringsing Kacang Dhelé. Corak iki awujud wiji-wiji kacang dhelé kang disepyuraké ana ing kain. Corak iki ngemu teges yèn nganggo kain iki bisa sihat, bregas, lan waras uga tolak penyakit. Kain kang nganggo corak iki lumrah digunaké ing upacara ruwatan.

 Rujukan 
Kategori:WikiWastra