Setatsiyun Medari

Setatsiyun Medari (Carakan:  ꦱꦼꦠꦠ꧀ꦱꦶꦪꦸꦤ꧀ꦩꦼꦢꦫꦶ), sing dumunung ing Ganjuran RT 04/RW 08, Kalurahan Caturharjo, Kapanéwon Sléman, Kabupatèn Sléman, iku sawijining wangunan pèninggalan kolonial Walanda sing dibangun taun 1898 déning Nèderlandsch-Indische Spoorweg Maatschappij (NISM) kanggo nglayani sèpur uap (trem). Wangunan iki wis ditètepake dadi cagar budaya adhèdhasar Keputusan Bupati Sleman Nomor 26/Kep.KDH/A/2016.


Pèrangan ngarèp wangunan stasiun mèdari dhisik ana tèlung woh dhampar (lijn) kang dikèndhaleni dening wèsel. ing taun 1976 pika nutup wangunan stasiun iki iki jalur kèréta sarta layanané amarga kalah saingan karo kèndaraan pribadi utawa embret séjé. wèktu isih aktif, wangunan stasiun mèdari nduweni jalur dhampar (raibaan) pinuju pabrik gula (sf mèdari) kang papan ing sisih wétan wangunan stasiun. wangunan stasiun mèdari wèktu iki digunakaké dadi posyandu kènari lan kapustakan undhak-undhakan bocah (tabo) dusun ganjuran, kalurahan caturharjo, sleman. 

Wangunan stasiun sepur medari ya iku susunan binaan kang kagawe saka benda alam utawa benda gawean manungsa kanggo ngebaki kabutuhan ruwang berdinding lan beratap. wiwitane ya iku wangunan kanggo bangun stasiun sepur, nganti wektu iki nduweni tingkat kèaslian luwih saka 50 % (seket persen), saèngga dikatègorikke dadi wangunan cagar budaya, ya iku saksi sajarah dadi wangunan kang nduweni inpormasi ngènani kauripan masa kapungkur mligine ngènani sajarah pèrsèpuran kang diwangun kolonial walanda ing sléman.
Setatsiyun Medari (MDI) yaiku tilas setatsiyun sepur sing dumunung ing Caturharjo, Sleman, Yogyakarta1. Setatsiyun iki kalebu ing Wilayah Aset VI Yogyakarta1.

 Lokasi 
Setatsiyun Medari dumunung ing koordinat 7°40′52″S 110°20′15″E / 7.6811152°S 110.3375065°E[1]. Alamat lengkapipun ing Ganjuran RT 04/RW 08, Caturharjo, Sleman[5][6]. Setatsiyun iki mapan ing dalan Argo Bromo[3].

 Sajarah 
Setatsiyun Medari dibangun minangka péranganing jalur sepur Yogyakarta–Magelang déning Nederlandsch-Indische Spoorweg Maatschappij (NIS), sing dibukak tanggal 1 Juli 1898[1][6]. Jalur iki minangka péranganing jaringan sepur sing ngubungaké Yogyakarta karo kutha-kutha liyané ing Jawa Tengah[5][6].

Ing taun 1970-an, jumlah penumpang ing setatsiyun iki mudhun drastis amarga sepur lumaku alon banget[1]. Akibaté, masarakat luwih seneng nggunakaké transportasi liyané kaya ta bis lan mobil[1]. Amarga terus-terusan rugi, Perusahaan Jawatan Kereta Api (PJKA) kepeksa nutup jalur iki ing taun 1976[1][6].

Kajaba iku, panutupan iki uga disebabaké déning jeblugan Gunung Merapi ing taun 1972 nganti 1976 sing njalari banjir lahar dingin lan pedhoté Kreteg Krasak ing taun 1975[1].

Nalika jaman perjuangan sawisé kamardikan Indonesia, setatsiyun iki naté diobong, nanging banjur dibangun manèh ing lokasi sing padha[1][5]. Kira-kira 70% bangunan setatsiyun Medari iki isih asli[1][6]. Sanajan wis surem, tulisan lan dudukan telegraf isih ana[1]. Tulisan isih katon ing njaba bangunan sisih kiwa lan tengen[1]. Bèsi cagak telegraf isih katon ing ndhuwur payon bangunan setatsiyun Medari[1]. Nanging, saiki papan jeneng kasebut wis diilangi[1].

Biyèn, layanan sing ngliwati jalur Yogyakarta-Secang kalebu sepur Taruna Ekspres lan Borobudur Ekspres sing ditarik déning lokomotif uap[1][5]. Laku Yogyakarta-Magelang ditempuh sajrone 1 jam 30 menit ngliwati pinggir Dalan Magelang lan ngliwati Kutha Sleman[1].

Sawisé ditutup ing taun 1976, saiki setatsiyun Medari diowahi dadi posyandu lan perpustakaan[1][2]. Nalika isih aktif, setatsiyun iki duwé jalur cabang menyang pabrik gula (PG Medari) sing dumunung ing sisih setatsiyun iki[1][5].

 Arsitektur 
Bangunan Setatsiyun Sepur Medari ukurané 14 m x 4 m lan madhep mangalor ngidul[5][6]. Bangunan iki duwé payon kampung saka genteng kripik[5]. Setatsiyun Medari kapérang dadi telung ruangan katutup[5][6].

 Ruangan pisanan ukurané 4 m x 4,5 m lan difungsikaké minangka gudang[5][6]. Plafon ruangan pisanan awujud anyaman pring sing saiki wis rusak[5].
 Ruangan kapindho dumunung ing sisih kidul ruangan pisanan kanthi ukuran 4 m x 4,5 m[5][6]. Ing péranganing témbok ndhuwur ana roster awujud pesagi[5]. Plafon ruangan kapindho uga awujud anyaman pring kaya ruangan pisanan lan uga wis rusak[5]. Ing témbok sisih kidul ruangan kapindho ana loket karcis ukuran 0,62 m x 0,58 m awujud kusen kayu lan loket saka bahan kaca[5]. Saiki loket wis ditutup nganggo triplek[5].
 Ing sisih kidul ruangan kapindho ana ruangan katelu kanthi ukuran 4,5 m x 6 m[5][6]. Ruangan katelu ora diwènèhi plafon lan payon digawé saka kayu jati sing diwènèhi seng[5]. Ing péranganing témbok ndhuwur ruangan loro lan ruangan telu ana gunung-gunung saka bata sing diplaster lan ing tengahé diwènèhi bolongan awujud setengah bunderan[5]. Bolongan ing gunung-gunung iki kamungkinan digunakaké kanggo nempataké kayu minangka rangka plafon[5].

 Underpass Ganjuran 
Ora adoh saka setatsiyun Medari ana Underpass Ganjuran sing saiki isih digunakaké kanggo dalan warga[1]. Underpass utawa "terowongan" iki mapan ing jalur sepur ing tengah sawah lan kebon duwèké warga[1]. Biyèn, jalur ril ing saubengé underpass iki luwih dhuwur tinimbang lemah ing saubengé[1]. Nanging saiki jalur ril dadi dalan setapak lan isih bisa ditlusuri[1][4]. Jalur iki tumuju dusun Cungkuk Kidul, lan ril sing ana ing kono diowahi dadi gang[1].

 Fungsi Saiki 
Saiki, bangunan Setatsiyun Medari digunakaké minangka posyandu Kenari lan perpustakaan anak Tanggap Bocah (Tabo) Dusun Ganjuran[1][2][5][6].

 Status Cagar Budaya 
Bangunan Setatsiyun Sepur Medari wis ditetapaké minangka bangunan cagar budaya déning Pamaréntah Kabupatèn Sleman kanthi SK Bupati Sleman No 5.9/Kep.KDH/A/2018[1][3][5][6].

 Réferènsi 

 KB003561 - Data Kebudayaan Kemendikdasmen[3]
 Stasiun Kereta Api Medari[6]
 Bekas Stasiun Kereta Api medari[5]
 Stasiun Kereta di Sleman yang Berubah Fungsi, Ada yang Jadi TK![2]
 BAB V ANALISIS DAN PEMBAHASAN[4]
 Stasiun Medari - Wikipedia bahasa Indonesia, ensiklopedia bebas[1]

 Pethikan 

 [1] Stasiun Medari - Wikipedia bahasa Indonesia, ensiklopedia bebas https://id.wikipedia.org/wiki/Stasiun_Medari
 [2] Stasiun Kereta di Sleman yang Berubah Fungsi, Ada yang Jadi TK! https://mojok.co/terminal/stasiun-kereta-di-sleman-berubah-fungsi-ada-yang-jadi-tk-hingga-warung-soto/
 [3] KB003561 - Data Kebudayaan Kemendikdasmen https://referensi.data.kemdikbud.go.id/kebudayaan/kode/KB003561
 [4] [PDF] BAB V ANALISIS DAN PEMBAHASAN -  
 https ://dspace.uii.ac.id  https://dspace.uii.ac.id/bitstream/handle/123456789/7852/16.%20Bab%205.pdf
 [5] Bekas Stasiun Kereta Api medari https://jogjacagar.jogjaprov.go.id/detail/646/bekas-stasiun-kereta-api-medari
 [6] Stasiun Kereta Api Medari https://kebudayaan.slemankab.go.id/post/stasiun-kereta-api-medari
 [7] Stasiun Medari | S1 | Terakreditasi | Universitas STEKOM Semarang https://p2k.stekom.ac.id/ensiklopedia/Stasiun_Medari
 [8] Inilah Kondisi dan Informasi Terbaru Dari Stasiun Non Aktif Medari ... https://dipomojosari.blogspot.com/2015/05/inilah-kondisi-dan-informasi-terbaru.html
 [9] Radio DI Medari 90,70 FM - GudegNet https://gudeg.net/direktori/2372/radio-di-medari-9070-fm.html
 [10] Bekas Stasiun Medari - Cagar Budaya https://budaya.data.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/objek/KB003561
 [11] Sleman Punya Stasiun Sepur - Maw Mblusuk ? .:. https://mblusuk.com/versi-amp/447-Sleman-Punya-Stasiun-Sepur.html
 [12] Stasiun Medari Pernah Dibumihanguskan - Tribunjogja.com https://jogja.tribunnews.com/2014/02/05/stasiun-medari-pernah-dibumihanguskan
 [13] Halte Sleman - Wikipedia bahasa Indonesia, ensiklopedia bebas https://id.wikipedia.org/wiki/Halte_Sleman
 [14] Jejak Pabrik Gula Medari - IRPS https://irps.or.id/2024/12/jejak-pabrik-gula-medari/
 [15] Desember 2020 - Jejak Kolonial https://jejakkolonial.blogspot.com/2020/12/
Kategori:Adipusaka Project
Kategori:MDI
Kategori:Setatsiyun
Kategori:Caturharjo
Kategori:Setatsiyun medari
Kategori:Underpass Ganjuran
Kategori:Cagar Budaya
Kategori:Sleman
Kategori:Kereta api
Kategori:Sepur