Tata wewanuhan wadana

jmpl|Dwara (gerbang) karcis otomatis kanthi mawa tata wewanuhan wadana ing Tasiyun Metro Osaka Morinomiya

Tata wewanuhan wadana (basa Inggris : facial recognition) yaiku tèknologi sing ndarbè kaconggahan nyocogaké paraupaning manungsa ing citra digital utawa video marang baudata (database) paraupan. Tèknologi iki lumrah piguna kanggo mènèhi winenangan (otentikasi) naraguna lumantar leladi pangabsah paridhiri (layanan verifikasi ID), sing lumaku kanthi cara nggolèki lan ngukur bagéyan-bagéyan paraupan saka citra wènèhan. 

Pangrembakan tèknologi kaya ngéné wis kawiwit ing taun 1960-an awujud aplikasi komputer. Wiwit metuné, tata wewanuhan wadana wis akeh piguna. Sapréné, wis ana ing punsel pinter saha ing tèknologi liya, kaya ing robot. Amarga wewanuhan wadana merlokaké pangukuraning fisik paraupan manungsa, tèknologi iki banjur kalebu minangka biometrik. Sanajan katitian tata wewanuhan wadana  ora sadhuwur iris recognition (wewanuhan iris), fingerprint image acquisition (panyitran titi driji), palm recognition (wewanuhan hasta) lan voice recognition (wewanuhan swara), nanging tèknologi iki isih akèh dipiguna jalaran prosesé sing nirkontak.  Tata wewanuhan wadana wis kapatrap ing lakwantara manungsa-komputer (interaksi manusia-komputer) tingkat dhuwur, vidéo titiawas, panegakan ukum, nlika (screening) panumpang ing papan-papan angkudan umum, ngréwangi mancas babagan pagawéan lan dol-tinuku omah, uga ngindeks citra kanthi otomatis. 

Tata wewanuhan wadana sapréné wis digunakaké dening pangrèh luhur uga parusahan-parusahan ing saindenging donya. Kaefektifan tèknologi iki isih werna-werna. Sistem luwih lawas manawa dibusak amarga ora efektif. Piguna sistem iki nuwuhaké dedebatan. Ana sing kandha tèknologi iki nerak privasi masarakat, asil wewanuhan sing asring klèru, marakaké bebakon jalwèstri (gender norms),  marpat suku (racial profiling),  lan ora anané pangayoman kanggo data biometrik sing wigati. Thukulé medhia tiron kaya deepfake (tironmaya) njalari kawigaten tumrap kaamanan tèknologi iki. Jalaran iki marakaké pepacuh tata wewanuhan wadana ing sawetara kutha ing Amérika Sarékat. Kawigaten masarakat iki marakaké parusahan jejaring sosial Meta Platforms mandhegi piguna tata wewanuhan wadana Facebook ing taun 2021, banjur mbusak data pindé paraupan luwih saka samilyar naraguna.  Tumindak iki dadi sawijiné owah-owahan paling gedhé ing piguna wewanuhan wadana sajeroné sajarah tèknologi. IBM uga mandheg nawakaké tèknologi wewanuhan wadana amarga jalaran sing padha.