Situs Reca Ganésa Dhawangsari

Rêca Ganésa Dhawangsari (Carakan: ꦉꦕꦝꦮꦁꦱꦫꦶ; cara Indhonésia: Arca Ganesa Dawangsari) mênika salah satunggalipun tilaran sêjarah. Rêca ingkang dipunpanggihakên saking daérah Prambanan lêrêsipun mapan dhumatêng Dusun Sumbêrwatu, Sambirêjo, Prambanan, Sléman, Daérah Istiméwa Yogyakarta mênika kawontênan ing papan ingkang rêdi blusuk dados mbotên katingal saéngga déréng dimangêrtosi kagêm objék pariwisata. Rêca mênika anggadhahi asma lintunipun yaiku Rêca Ganésa Sumbêrwatu. Dasanama mênika amargi rêca manggèn dhatêng Dusun Sumbêrwatu. Rêca Ganésa Dhawangsari kajumênêngan sawutara abad IX-X nalikanipun jaman Hindu ngrêmbaka. 


 Dèskripsi 
Dèrèng mangêrtos lêrêsipun wanci dipunpanggihi rêca mênika. Ing samênika badhé sipunandharakên dèskripsi singkat ngêngêngi Rêca Ganésha Dhawangsari. Ukuranipun inggil tanpa pédéstal yaiku ngantos 1,75 m. Ukuran inggil nggagêm pédéstal : 2,50 m. Lajêng ukuran wiyar : 2,10 m menawi ukuran kandhêl : 3,10 m. Kadamêl saking séla cadas, sirahipun rêca sampun mbotén awujud amargi séla cadas ménika gampil rusak mênawi képarêng suhu, angin lan sapanungglanipun. Faktor biologis ugi, sapéranganipun rêca sampun katutup dêning lumut ijo.  Rêca sagêd dipunpirsani mênawi rêca mênika Ganésha amargi wontên tlalé gajah, padharan agêng, lan wujud sikil ingkang sila. Rêca mênika madhêp ngilèn lan wontên ing sapèrènganipun lèpèn. Situs mênika papan panggénanipun wontén 450 m saking lér Candi Dawangsari lan 550 m saking Candi Barong sarta wontên ing ketinggian 240 mdpl. Dèrèng wontên upaya kagêm nangani karusakan mênika. Kawontênanipun cêlak candi kuno kadasta situs Candi Stupa Sumur Bandung, Pura Dharma Santi, Candi Dawangsari, Candi Miri, dan Candi Barong. Karaktêristik wukiran rêca mênika kadasta wukiran saking jaman Mataram Kuno amargi situs tilaran saking Kêdatuan Mêdang i Bhumi Mataran Kuno.

 Pitêdah 
Saking daérah Abhayagiri Sumberwatu Heritage Resort tumuju wontên Candi Barong. Lajêng wontên prapatan alit ménggok kiwa tumuju Spot Riyadi, sawêtara 100 m miyos ing radinan cor sêmén, lajêng tumuju tuwuh-tuwuhan lan sukêt wontên ing sisih kiwanipun radinan andhapipun têbing. 

 Makna Rêca Ganésha Dhawangsari 
Makna utawi maksudipun kawontênan Rêca Ganésha mênika sampun tamtu kagêm simbol-simbol panguripan, yaitu: 

 Spiritualitas, yaiku kapitayan ingkang dipunlampahakên para tiyang kagêm mangêrtosi dunungipun manungsa marang Gusti Maha Kuwasa. Kapitayan mênika dipunwujudakên nganggêm sarana Hindu.
 Kawruh, Rêca Ganésha dhaténg Hindu mujudakên déwa ingkang mayungi kawruh lan dados simbol sugihipun akal budhi (intéléktualitas). Kawujudakên ing bêntukipun arupa gajah kang badanipun agêng ugi dipuntêgêsi pêpayung saking bêbaya.
 Panyéimbang lair batin. Saking kêkalih inggil mênika, anggénipun nglampahi laku panguripun kacipta raos ayêm lan têntrêm, têgêsipun punapa ingkang dipunpanggihi ing donya dipunsarêngi kaliyan sêmbah bêkti marang Gusti supados karêstuni anggénipun gêgayuhan. Mênawi gêgayuhan mênika dèrèng sagêd dipungayuk, manahipun mbotên kêmrungsu.
 Pangaling-ngaling pambêngan. Kawujudakên ing sukunipun gajah mênika jangkahipun dawa-dawa lan kiat, sagêd mambuka radinan ingkang katutupan sukêt. Têgêsipun, ngagêm akal budhi mênika kalawau, manungsa sagêd nglampahi mênapa kémawon pambêngan ing ngajêng.
 Tinimba kawruh, tlalé gajah mênika dados wujud anyêrêp sakatahipun kawruh-kawruh lajêng dipuntadahi wontên ing padharan. Têgêsipun, kawruh ingkang sampun kasêrêp kalawau dipunprétéli sêtunggal-sêtunggal lan dipunpêndhêt kawruh ingkang saé kémawon.

 Rujukan 

Kategori:Adipusaka Project
Kategori:Cagar budaya ing Sléman
Kategori:Situs arkéologi
Kategori:Reca
Kategori:Budaya Jawa

 Pranala Jaba 

 https://kebudayaan.kemdikbud.go.id/bpcbyogyakarta/makna-filosofi-dewa-ganesha-cerita-ganesha-4/?utm_source
 https://mpi.uny.ac.id/koleksi/arca-ganesha?utm_source