Apoptosis

Apoptosis inggih menika satunggaling wujud pejahipun sel programatik ingkang wonten ing makhluk gesang multisel saha saperangan mikroorganisme eukariotik sel tunggal kados ragi. Kedadosan biokimia nuwuhaken ewah-ewahan sel (morfologi) saha pejahipun. Ewah-ewahan menika antawisipun blebbing, sel dados alit, fragmentasi inti sel, kondensasi kromatin, fragmentasi DNA, saha pedhoting (decay) mRNA. Tiyang diwasa limrah kécalan 50 dumugi 70 milyar sel saben dintenipun amargi apoptosis. Kangge lare alit antawisipun yuswa 8 dumugi 14 taun, saben dintenipun kinten-kinten kécalan 20 dumugi 30 milyar sel.

Beda kaliyan nekrosis, ingkang awujud pejahipun sel amargi trauma akibat kerusakan sel akut, apoptosis menika proses ingkang dipunatur saha dipunkontrol (programatik) kanthi saé ingkang maringi kauntungan salebeting daur gesangipun organisme. Tuladhanipun, pisahipun driji asta saha suku wonten ing janin manungsa ingkang taksih ngrembaka kedadosan amargi sel-sel antawisipun driji ngalami apoptosis. Benten kados nekrosis, apoptosis ngasilaken pecahan sel ingkang dipunwastani badan apoptotik ingkang saged dipunlebetaken saha dipunbucal déning sel fagosit saderengipun wosing sel menika wutah wonten ing sel-sel sakiwa tengenipun saha nyebabaken kerusakan.

Amargi apoptosis boten saged dipunkendelaken menawi sampun wiwit, proses menika dipunatur kanthi ketat. Apoptosis saged dipunwiwiti lumantar salah satunggaling saking kalih jalur. Wonten ing jalur intrinsik, sel mejahi awake dhewe amargi ngraosaken wontenipun tekanan sel, déné wonten ing jalur ekstrinsik, sel mejahi awake dhewe amargi sinyal saking sel sanès. Sinyal eksternal ingkang lemah ugi saged ngaktifaken jalur intrinsik apoptosis. Kekalih jalur menika sami-sami nyebabaken pejahipun sel kanthi ngaktifaken caspase, inggih menika protease utawi enzim ingkang ngrusak protein. Kekalih jalur menika sami-sami ngaktifaken caspase inisiator, ingkang salajengipun ngaktifaken caspase eksekutor, ingkang salajengipun mejahi sel kanthi ngrisak protein kanthi boten pilih-pilih.

Kejawi wigatos minangka fenomena biologis, proses apoptosis ingkang kirang sampurna sampun dipunpitados dados sebab saking manéka warni penyakit. Apoptosis ingkang kebangeten nyebabaken atrofi, déné apoptosis ingkang kirang nyebabaken proliferasi sel ingkang boten saged dipunkontrol, kados déné kanker. Saperangan faktor kados reseptor Fas saha caspase ndhukung apoptosis, wondéné saperangan anggota kulawarga protein Bcl-2 ngambat apoptosis.

 Sitiran