Kerajaan Melayu

Bagian teko seri mengenaiSejarah IndonesiaPrasejarahMenungso Jawa1.000.000 BPMenungso Flores94.000–12.000 BPBencana alam Toba75.000 BPKebudayaan Buni400 SMKerajaan Hindu-BuddhaKerajaan Kutai400–1635Kerajaan Tarumanagara450–900Kerajaan Kalingga594–782Kerajaan Melayu671–1347Kerajaan Sriwijaya671–1028Kerajaan Sunda662–1579Kerajaan Galuh669–1482Kerajaan Mataram716–1016Kerajaan Bali914–1908Kerajaan Kahuripan1019–1045Kerajaan Janggala1045–1136Kerajaan Kadiri1045–1221Kerajaan Singasari1222–1292Kerajaan Majapahit1293–1478Kerajaan IslamPenyebaran Islam800–1600Kesultanan Peureulak840–1292Kerajaan Haru1225–1613Kesultanan Ternate1257–1914Kesultanan Samudera Pasai1267–1521Kerajaan Kaimana1309–1963Kesultanan Gowa1320–1905Kesultanan Limboto1330–1863Kerajaan Pagaruyung1347–1833Kesultanan Brunei1368–1888Kesultanan Gorontalo1385–1878Kesultanan Melaka1405–1511Kesultanan Sulu1405–1851Kesultanan Cirebon1445–1677Kesultanan Demak1475–1554Kesultanan Bolango1482–1862Kesultanan Aceh1496–1903Kesultanan Banten1526–1813Kesultanan Banjar1526–1860Kerajaan Kalinyamat1527–1599Kesultanan Johor1528–1877Kesultanan Pajang1568–1586Kesultanan Mataram1586–1755Kerajaan Fatagar1600–1963Kesultanan Jambi1615–1904Kesultanan Bima1620–1958Kesultanan Palembang1659–1823Kesultanan Sumbawa1674–1958Kesultanan Kasepuhan1679–1815Kesultanan Kanoman1679–1815Kesultanan Siak1723–1945Kesunanan Surakarta1745–1946Kesultanan Yogyakarta1755–1945Kesultanan Kacirebonan1808–1815Kesultanan Deli1814–1946Kesultanan Lingga1824–1911Kerajaan KristenKerajaan Bolaang Mongondow1320–1950Kerajaan Larantuka1515–1904Kerajaan Siau1510–1956Kerajaan SikkaKerajaan Manado1500–1670Kerajaan Tagulandang1570–1942Kerajaan Manganitu1600–1944Kolonialisme EropaPortugis1512–1850VOC1602–1800Jeda kekuasaan Prancis lan Britania1806–1815Londo1800–1949Kemunculan IndonesiaKebangkitan Nasional1908–1942Pendudukan Jepang1942–1945Revolusi Nasional1945–1949KemerdekaanDino Patriotik 23 Januari 19421942Revolusi Nasional Indonesia1945–1949Kemerdekaan1945–1949Republik Indonesia Serikat1949–1950Demokrasi Liberal1950–1959Demokrasi Terpimpin1959–1965Transisi1965–1966Orde Baru1966–1998Reformasi1998–sekarangMenurut topik Arkeologi
 Duit
 Ekonomi
 MiliterGaris waktuPortal Indonesia
Kerajaan Melayu (uga dikenal minangka Malayu, Melayupura utawa Kerajaan Dharmasraya utawa Kerajaan Jambi; Hanzi, istilah Cina Tengahan mat-la-yu kwok sing direkonstruksi)Muljana, Slamet, (2006), Sriwijaya, Yogyakarta: LKIS, . iku jeneng sawijining karajan ing pulo Sumatra. Saka bukti lan informasi sing disimpulake saka prasasti lan warta saka China, anane kerajaan sing ngalami pasang surut iki bisa dideleng wiwit abad kaping 7 berpusat ing Minanga, abad kaping 13 pusate ing Dharmasraya lan wiwitan abad kaping 15. pusaté ing SuruasoKozok, Uli, (2006), Kitab Undang-Undang Tanjung Tanah: Naskah Melayu yang Tertua, Jakarta: Yayasan Obor Indonesia, ISBN 979-461-603-6. utawa Pagaruyung.Paul Michel Munoz, (2006), Early Kingdoms of the Indonesian Archipelago and the Malay Peninsula.

Karajan iki dumunung ing pulo Swarnadwipa utawa Swarnabumi (Thai:Sovannophum) kang para pemukim kasebut diarani pulo emas kang ana tambang emas, lan wiwitane bisa nguwasani perdagangan ing Selat Melaka sadurunge pungkasane digabung karo Kerajaan Sriwijaya (Thai:Sevichai) ing taun 682.Louis-Charles Damais, 1952, Etude d’Epigraphie Indonesienne III: Liste des Principales Datees de l’Indonesie, BEFEO, tome 46. (merupakan terjemahan Pararaton dalam bahasa Prancis)

Panganggone tembung Melayu, dikenal watara 100–150 kaya sing kasebut ing buku Geographike Sintaxis anggitane Ptolemy sing nyebutake maleu-kolon.Berggren, J. Lennart and Jones, Alexander, (2000), Ptolemy's Geography: An Annotated Translation of the Theoretical Chapters, Princeton University Press, Princeton and Oxford, ISBN 0-691-01042-0. Banjur ing kitab Hindu Purana nalika jaman Buddha Gautama ana istilah Melayu dvipa sing tegesé "Pulo Melayu".

 Jeneng resmi kerajaan 

 Catetan I-Tsing 
Pawarta bab karajan Melayu antara liya dikenal saka rong buku anggitane Pandhita I Tsing utawa I Ching (義淨; pinyin Yì Jìng) (634–713), kang paling misuwur yaiku Nan-hai Chi-kuei Nei. -fa Chuan (catetan babagan Ajaran Buddha sing dikirim saka Segara Kidul) uga Ta-T'ang Hsi-yu Ch'iu-fa Kao-seng Chuan (Catatan Pendeta sing sinau ing India nalika Dinasti Tang)O. W. Wolters, (1967), Early Indonesian Commerce, Cornell University Press, Ithaca nalika lelungan saka Cina menyang India taun 671, mampir ing Sriwijaya suwene nem sasi kanggo sinau Sabdawidya, lan nerjemahake teks-teks Buddha saka basa Sanskerta menyang basa Cina.Junjiro Takakusu, (1896), A record of the Buddhist Religion as Practised in India and the Malay Archipelago AD 671-695, by I-tsing, Oxford, London.Edouard Chavannes, (1894), Memoire compose a l’epoque de la grande dynastie Tang, sur les Religieux Eminents qui allerent chercher la loi dans les pays d’Occident, par I-tsing, Ernest Leroux, Paris.

Dhèwèké nyritakaké lelampahané I-tsing saka Kanton ing taun 671 dhéwé, mawa terjemahan:Gabriel Ferrand, 1922, L’Empire Sumatranais de Crivijaya, Imprimerie Nationale, Paris, “Textes Chinois”{{cquote2|“Bareng angin lor-wétan wiwit nggegirisi, lelayaran saka Kanton ngidul, kira-kira rong puluh dina lelayaran banjur tekan ing tanah Sriwijaya. Ing kana aku nginep nem sasi sinau Sabdawidya. Sri Baginda pancen apikan marang aku. Dhèwèké nulungi aku menyang negara Malayu, aku manggon ing kono rong sasi. Aku banjur nglajengake lelayaran menyang Kedah.... Lelayaran saka Kedah tumuju ngalor luwih saka sepuluh dina, tekan ing Kapuloan Naked People (Nikobar).... Saka kene lelayaran ing sisih lor kulon setengah. sewulan, banjur kita teka ing Tamralipti (pantai wétan India)"}}Lampahipun wangsul saking India ing taun 685 dipun cariyosakên dening I-tsing makatên:O. W. Wolters, (1967), Early Indonesian Commerce, Cornell University Press, IthacaSaking andharanipun I-tsing kacetha bilih Karajan Melayu menika mapan wonten ing madyaning lelampahan antawisipun Sriwijaya kaliyan Kedah. Dadi Sriwijaya dumunung ing sisih kidul utawa kidul-wétan Malayu. Meh kabeh ahli sejarah sarujuk yen negara Malayu dumunung ing pucuking kali Batang Hari, amarga ing dhasar reca Amoghapasa sing ditemokake ing Padangroco ana prasasti tanggal 1208 Saka (1286) sing nyatakake yen reca kasebut minangka hadiah saka prabu ing Kertanagara (Singhasari) marang raja Malayu.R.Pitono Hardjowardojo, 1966, Adityawarman, Sebuah Studi tentang Tokoh Nasional dari Abad XIV, Bhratara, Djakarta
ka|jmpl| Candhi Gumpung, candhi Budha ing Muaro Jambi.
Prof. Slamet Muljana percaya yen istilah Malayu asale saka tembung Melayu sing ing basa Sansekerta tegese "bukit". Jeneng kerajaan biasane nuduhake jeneng ibukutha. Mula, dheweke ora sarujuk yen kraton Malayu dumunung ing Kutha Jambi, amarga dhaerah iku dharatan. Miturut dheweke, pelabuhan Malayu dumunung ing Kutha Jambi, nanging kraton dumunung ing dharatan sing lemahe rada dhuwur. Miturut prasasti Tanjore sing diterbitake dening Rajendra Chola I tanggal 1030, nyatakake yen ibukutha kerajaan Melayu dilindhungi benteng, lan dumunung ing bukit. Lokasi sing tepat yaiku Muara Tebo. Muljana nduweni panemu, “...apa dideleng saka peninggalan kuna arupa piagam utawa saka pawarta piagam Tanyore lan piagam Kedukan Bukit, panggonane pusat kerajaan Melayu ora ana ing sekitar Muara Tebo kaya sing wis ana. wis diklaim nganti saiki amarga Tebo dudu dataran lan ora ana "Ora ana bukti sing nyengkuyung panemu kasebut, saka kabeh bukti sejarah Dharmasraya, tanah Minanga, sing dadi hulu Kali Batang Hati, luwih kuwat tinimbang tengahing Karajan Melayu” (hlm. 147).Muljana, Slamet, (2006), Sriwijaya, Yogyakarta: LKIS, .

Saka informasi saka Abu Raihan Muhammad ibn Ahmad Al-Biruni, ahli geografi Persia, sing ngunjungi Asia Tenggara ing taun 1030 lan nulis akun lelungan ing Tahqiq ma li l-Hind (Fakta ing Hindia) sing nyatakake dheweke ngunjungi negara sing dumunung ing Katulistiwa pulo penghasil emas utawa Golden Khersonese yaiku pulo Sumatra..Paul Wheatley, 1961, The Golden Khersonese, University of Malaya Press, Kuala Lumpur.

 Saka Minanga nganti Dharmasraya 

 Munculé Wangsa Mauli 
Kekalahan karajan Sriwijaya amarga serangane Rajendra Coladewa, raja Chola saka Koromandel, mungkasi panguwasane wangsa Sailendra ing pulo Sumatra lan Semenanjung Melayu wiwit taun 1025. Sawetawis wekdal lajeng muncul wangsa enggal ingkang nggantos kalungguhan wangsa Sailendra, inggih punika wangsa Mauli.

Karajan Melayu, sawetara wektu, dikenal dening Cina minangka penerus Sriwijaya. Iki dituduhake dening catetan Tionghoa sing tansah nyebutake Sanfoqi, istilah kanggo Sriwijaya, sawise tiba Sriwijaya ing 1025. Sanfoqi ngirim utusan menyang Cina ing taun 1028, nanging iki nyebutake Malayu-dharmasraya, dudu Sriwijaya-Palembang.

Prasasti paling tuwa sing tau ditemokake kanthi jeneng raja Mauli yaiku Prasasti Grahi taun 1183 ing Thailand kidul. Prasasti kasebut ngemot dhawuhe Maharaja Srimat Trailokyaraja Maulibhusana Warmadewa marang bupati Grahi, Mahasenapati Galanai, supaya nggawe reca Buddha bobote 1 bhara 2 tula kanthi ajine emas 10 tamlin. Wong kang nindakake tugas gawe reca iku jenenge Mraten Sri Nano.

Prasasti kaping kalih kadadosan langkung saking seabad salajengipun, inggih punika Prasasti Padang Roco taun 1286. Prasasti iki nyebataken wontenipun raja ingkang asma Maharaja Srimat Tribhuwanaraja Mauli Warmadewa. Dheweke nampa kiriman reca Amoghapasa saka raja Kertanagara Singhasari ing pulo Jawa. Reca kasebut banjur diselehake ing Dharmasraya.

Daerah Dharmasraya ing Pararaton diarani Malayu. Mula Tribhuwanaraja uga bisa diarani ratu ing Malayu. Tribhuwanaraja dhewe paling kamungkinan keturunan Trailokyaraja. Mula, Trailokyaraja uga bisa dianggep raja Malayu, sanajan prasasti Grahi ora nyebutake kanthi cetha.

Sing nggumunake ing kene yaiku wilayah Trailokyaraja ing taun 1183 wis tekan Grahi, sing ana ing sisih kidul Thailand (saiki Chaiya). Tegese, sawise Sriwijaya kalah, Malayu bangkit maneh dadi panguwasa Selat Malaka. Nanging, nalika kebangkitan iki ora bisa ditemtokake, saka catetan CinaMuljana, Slamet, (2006), Sriwijaya, Yogyakarta: LKIS, . kacarita ing taun 1082 isih ana utusan saka Chen-pi (Jambi) minangka bawahan San-fo-ts'i, lan ing wektu sing padha. wektu uga ana utusan saka Pa -lin-fong (Palembang) sing isih dadi bawahan kulawarga Rajendra.

Istilah Srimat sing ditemokake ing ngarepe jeneng Trailokyaraja, Tribhuwanaraja lan Adityawarman asale saka basa Tamil sing artine "penguasa imam". Mangkono, kebangkitan karajan Melayu dipimpin dening para pandhita. Nanging, ora cetha, apa sing dadi pimpinan kebangkitan iku Trailokyaraja, utawa raja sadurunge, amarga nganti saiki ora ditemokake prasasti Mauli sing luwih tuwa timbang prasasti Grahi.

 Militèr 
Sawise serangan Chola, ora ana informasi babagan masalah laut ing Selat Malaka. Istilah Cina kanggo Sriwijaya, yaiku Sanfoqi, terus digunakake pirang-pirang abad sabanjure, nanging sawise taun 1025 istilah Sanfoqi kasebut nuduhake kerajaan Melayu Dharmasraya. Akun anyar katon ing Lingwai daida (1178), sing ditulis dening Zhou Qufei:Negara iki (Sanfoqi) ora duwe produk, nanging rakyate wis dilatih kanthi apik babagan perang. Yen dilebokake obat ing awak, dheweke ora bisa cilaka. Ing perang angkatan laut nyerang, serangane ora ana tandhingane. Mula, negara-negara tanggane sekutu karo dheweke. Yen kapal manca sing liwat ing sacedhake ora mandheg ing negara iki, [kapal] diluncurake kanggo menehi pelajaran lan mateni. Mulane negara iki sugih, karo sungu badhak, gajah (gadhing), mutiara, barang-barang aromatik lan obat-obatan.Tu Youxiang, Zhou Qufei : Lingwai daida [Answers from beyond the Southern Mountains] (Shanghai: Yuandong chubanshe, 1996), h. 42.Informasi sing padha babagan Sanfoqi uga kacathet ing Zhufanzhi (c. 1225), sing nyathet:Kabeh apik banget ing perang segara lan darat. Ing sawayah-wayah nalika pesen mobilisasi digawe, para panggedhe [yaiku sing] mrentah [pasukan]. Kabeh padha nyiapake lan nyawisake prajurit, peralatan lan panganan. Tekan ing mungsuh, padha wani mati (yaiku ora wedi mati). [Mulane dianggep minangka] wong tuwa saka macem-macem bangsa (yaiku sing paling utama ing antarane sing padha)... Negara iki ana ing tengah segara, nguwasani titik sing sempit, sing dilewati kapal asing. Ing jaman biyen, [dheweke] nggunakake ranté wesi minangka penghalang... Taun iki (yaiku ing wektu iki) ranté kasebut ora disambungake (yaiku ora dibukak) lan ora digunakake, [lying ing] tumpukan ing banyu... Yen kapal dagang liwat [sacedhake] lan ora mlebu [i.e. Dheweke kudu mati (yaiku wong ing kapal dagang kudu dipateni). Mulane, negara iki (Sanfoqi) minangka pusat pengiriman gedhe.Chen and Qian, Zhufanzhi zhubu, h. 46.Informasi iki mbokmenawa nuduhake perang segara lan kali mligine ngelingi kapabilitas pandhu arah ekstensif kali Musi lan Batang Hari sing dadi pusat utama kerajaan ing saubengé Selat Malaka (Palembang lan Jambi). catetan kasebut nuduhake manawa sifat angkatan laut lan peran sing dimainake ing kelanjutan pamrentahan dhewe, ing pungkasan abad kaping 12 lan 13, wis dadi beda banget.

Ing wektu sing padha, abad kaping 12 wiwit kemunduran karajan ing saubengé Selat Malaka ing Asia Tenggara maritim lan ing mata mitra asing. Kedah ambruk ing njaba pengaruh Sanfoqi nalika abad kaping 11. Ing wiwitan abad kaping telulas, Pahang, Kuala Beranang, lan Kompei wis nggawe hubungan ekonomi langsung karo pelabuhan Quanzhou China.Zhao Yanwei, Yunlu manchao [Writings from the clouds and foothills], 1206, 5: 88. Jambi merdika saka pengaruh Sanfoqi ing awal abad kaping 13, nalika Ligor tiba ing pengaruh Tambralingga ing taun 1230-an.Chen and Qian, Zhufanzhi zhubu, h. 78.

Sawisé karajan Singhasari nyerang Malayu ing taun 1275, akèh negara plabuhan Melayu muncul ing Selat Malaka, saben-saben nyoba kanggo langsung karo pedagang manca, kanthi sukses sing beda-beda. Mula, pangembangan strategi angkatan laut sing saya proaktif ora mung minangka reaksi saka owah-owahan interaksi karo mitra dagang utama kayata China lan India, nanging uga minangka asil saka mudhune kekuwatan karajan ing saubengé Selat Malaka.

 Wilayahe 
Ing naskah kanthi irah-irahan Zhufan Zhi (諸蕃志) anggitane Zhao Rugua taun 1225Friedrich Hirth & W.W.Rockhill, 1911, Chao Ju-kua, His Work on the Chinese and Arab Trade in the Twelfth and Thirteen centuries, entitled Chu-fan-chi, St Petersburg.. dipunandharaken bilih nagari San-fo-tsi gadhah 15 dhaerah bawahan, inggih punika:

 Che-lan (Kamboja),
 Kia-lo-hi (Grahi, Ch'ai-ya utawa Chaiya kidul Thailand saiki),
 Tan-ma-ling (Tambralingga, Thailand kidul),
 Ling-ya-si-kia (Langkasuka, Thailand kidul),
 Ki-lan-tan (Kelantan),
 Ji-lo-t'ing (Cherating, pesisir wétan Semenanjung Melayu),
 Tong-ya-nong (Terengganu),
 Fo-lo-an (muara kali Dungun, wilayah Terengganu saiki),
 Tsien-mai (Semawe, pesisir wétan Semenanjung Melayu),
 Pa-t'a (Kali Paka, pesisir wétan Semenanjung Melayu),
 Pong-Fong (Pahang),
 Lan-mu-li (Lamuri, wilayah Aceh saiki),
 Kien-pi (Jambi),
 Pa-lin-fong (Palembang),
 Sin-to (Sunda), lan kanthi mangkono, wilayah San-fo-tsi wiwit saka Kamboja, Semenanjung Melayu, Sumatra nganti Sundha.

 Ing kitab Nagarakretagama 

Kakawin Nagarakretagama, ditulis ing taun 1365, nyebutake daerah Dharmasraya minangka salah siji saka akeh jajahan Kerajaan Majapahit ing pulo Sumatra.J.L.A. Brandes, 1902, Nāgarakrětāgama; Lofdicht van Prapanjtja op koning Radjasanagara, Hajam Wuruk, van Madjapahit, naar het eenige daarvan bekende handschrift, aangetroffen in de puri te Tjakranagara op Lombok. Ananging interpretasi isi ingkang ngandharaken babagan “wilayah-wilayah” karajan Majapahit ingkang kedah dipun bayar upeti menika taksih kontroversial, saengga dados regejegan ngantos samenika.

Ing taun 1339 Adityawarman diutus dadi uparaja utawa raja vasal ing Majapait kanggo nelukake wilayah Swarnnabhumi, jeneng liya kanggo pulo Sumatra. Penaklukan Majapahit diwiwiti kanthi nguwasani Palembang. Kidung Pamacangah lan Babad Arya Tabanan nyebat Arya Damar minangka Bupati Palembang ingkang ageng anggenipun mbiyantu Gajah Mada nelukaken Bali ing taun 1343.Darta, A.A. Gde, A.A. Gde Geriya, A.A. Gde Alit Geria, 1996, Babad Arya Tabanan dan Ratu Tabanan, Denpasar: Upada Sastra. Miturut Prof. CC Berg, tokoh iki dianggep padha karo Adityawarman.C.C. Berg, 1985, Penulisan Sejarah Jawa, (terj.), Jakarta: Bhratara.

 Saka Dharmasraya nganti Pagaruyung 

Sasampunipun mbantu Majapahit nindakaken sapérangan panaklukan, ing taun 1343 Adityawarman kondur dhateng Swarnnabhumi lan ing taun 1347 mratelakaken piyambakipun minangka penerus Dinasti Mauli ingkang nguwaosi Karajan Melayu ing Dharmasraya Djafar, Hasan, (1992), Prasasti-Prasasti Masa Kerajaan Melayu Kuno dan Permasalahannya. Dibawakan dalam Seminar Sejarah Melayu Kuno, Jambi, 7-8 Desember 1992, Jambi: Pemerintah Daerah Tk I Jambi bekerjasama dengan Kantor Wilayah Departemen Pendidikan dan Kebudayaan Jambi. lajeng mindhah pusat pamaréntahanipun dhateng Suruaso, (wilayah Minangkabau.), Casparis, J. G. de.,, (1992), Kerajaan Malayu dan Adityawarman, Seminar Sejarah Melayu Kuno, Jambi, 7-8 Desember 1992, Jambi: Pemerintah Daerah Tingkat I Jambi bekerjasama dengan Kantor Wilayah Departemen Pendidikan dan Kebudayaan Jambi. kanthi irah-irahan Maharajadiraja Srimat Sri Udayadityawarman Pratapaparakrama Rajendra Maulimali Warmadewa. Kern, J.H.C., (1907), De wij-inscriptie op het Amoghapāça-beeld van Padang Candi(Batang Hari-districten); 1269 Çaka, Tijdschrift voor Indische Taal-, Land-, en Volkenkunde. Kanthi dideleng saka sesebutan Adityawarman, bisa diweruhi yen dheweke nggabungake sawetara jeneng sing wis dikenal sadurunge, Mauli nuduhake garis keturunane menyang Dinasti Mauli, penguasa Dharmasraya lan gelar Sri Udayadityavarman sing tau dicekel dening salah sawijining raja ing Sriwijaya lan nambahake. Rajendra kanggo asma nata Sriwijaya, raja Chola ing Coromandel. Iki mesthi sengaja ditindakake kanggo nyawiji kabeh kulawarga sing ngatur ing Swarnabhumi.

Saka catetan Dinasti Ming (1368–1644) kacarita ing San-fo-tsi (Sumatra) ana raja telu. Yaiku Sengk'ia-li-yu-lan (alias Adityawarman), Ma-ha-na-po-lin-pang (Maharaja Palembang), lan Ma-na-cha-wu-li'' (Maharaja Dharmasraya). Lan sadurunge, nalika jaman Dinasti Yuan (1271–1368), Adityawarman uga diutus dening Jayanegara kaping pindho minangka duta ing Cina, yaiku ing taun 1325 lan 1332, lan mesthine kanthi jeneng sing padha nalika Dinasti Ming isih diarani Adityawarman. sing banjur bali ngirim utusan ping 6 antarane taun 1371 lan 1377.Casparis, J. G. de., (1992), Kerajaan Malayu dan Adityawarman, Seminar Sejarah Malayu Kuno, Jambi, 7-8 Desember 1992, Jambi: Pemerintah Daerah Tingkat I Jambi bekerjasama dengan Kantor Wilayah Departemen Pendidikan dan Kebudayaan Jambi, hlm. 235-256. Salajengipun pawarta menika saged dipungayutaken kaliyan kapanggihaken Kitab Hukum Tanjung Tanah ing Kerinci ingkang dipunanggep wiwit jaman Adityawarman, ingkang wonten ing naskah menika dipunsebat Maharaja Dharmasraya. Menawi dipungayutaken kaliyan plakat ingkang dipun ukir wonten ing wingkingipun reca Amoghapasa, sampun cetha bilih Adityawarman gadhah gelar Maharajadiraja, saha nguwasani Dharmasraya lan Palembang.Kozok, Uli, (2006), Kitab Undang-Undang Tanjung Tanah: Naskah Melayu yang Tertua, Jakarta: Yayasan Obor Indonesia, ISBN 979-461-603-6.

 Dhaptar raja 
Ing ngisor iki daftar jeneng raja-raja Melayu:
Tanggal Jeneng utawa gelar raja Modal Prasasti, catetan ngirim utusan menyang China lan acara 671 Minang Berita Cina, catatan mlakune I-tsing (634–713). Lan Prasasti Kedukan Bukit taun 682. 682–1156 Durung ana kabar 1157–1182 Durung ana kabar 1183 Srimat Trailokyaraja Maulibhusana Warmadewa Dharmasraya Prasasti Grahi taun 1183 ing Thailand kidul, mrentah bupati Grahi, Mahasenapati Galanai, kanggo nggawe reca Buddha bobote 1 bhara 2 tula kanthi ajine emas 10 tamlin. 1184–1285 Durung ana kabar 1286 Srimat Tribhuwanaraja Mauli Warmadewa Dharmasraya Prasasti Padang Roco taun 1286 ing Siguntur (saiki Kabupatèn Dharmasraya), ngirim reca Amonghapasa minangka peparingé Prabu Singhasari marang Raja Malayu. 1316 Akarendrawarman Dharmasraya utawa Suruaso Prasasti Suruaso (saiki Kabupaten Tanah Datar). 1347 Srimat Sri Udayadityawarman Pratapaparakrama Rajendra Maulimali Warmadewa Suruaso utawa Pagaruyung Arca Amoghapasa, 1347 in (saiki Distrik Dharmasraya),
Pindhah menyang Suruaso, Prasasti Suruaso (saiki Kabupaten Tanah Datar), ngirim utusan menyang Cina kaping 6 ing periode 1371 nganti 1377 nalika jaman Dinasti Ming. 1375 Ananggawarman Pagaruyung Prasasti Batusangkar (saiki Kabupaten Tanah Datar).

 Deloken sisan 

 Kerajaan Minang
 Kerajaan Sriwijaya
 Kerajaan Dharmasraya
 Kerajaan Singhasari
 Kerajaan Majapahit
 Kerajaan Pagaruyung

 Referensi 

Kategori:Sajarah Nusantara
Kategori:Artikel ngandhut tulisan abasa Cina padatan
Kategori:Kerajaan
Kategori:Kaca mawa pertalan kang durung kapriksa