Hak manungsa ing Chad

Hak manungsa ing Chad diandharaké nduwé setatus kang "ala"; tuladhané, Freedom House netepaké Chad minangka "Ora Mardika" ing sajroning hak manungsa."Chad" Country Reports on Human Rights Practices 2006. United States Department of State. Accessed on September 4, 2007.Chad (2007) Freedom House. Accessed on September 4, 2007. Chad éntuk skor 7 ing hak pulitik lan 6 ing kamardikan sipil (skor 1 ing kéné iku paling mardika, senadyan skor 7 iku paling ora mardika).

Miturut Dhépartemen Jaba Nagari Amérika Sarékat, "Cathetan praktik hak manungsa kang ala déning pamaréntah malah samsaya ala saben tauné; pasukan kamanan nindakaké akèh planggaran hak manungsa kang temenan." Planggaran kang katindakaké antarané ya iku pepati ing jaba ukum, njotosi, nyiksa, lan ruda peksa déning pasukan kamanan; matesi kamardikan wicara, pèrs, lan sarékat; panangkepan lan panahanan sawenang-wenang; lan korupsi kang ambek sawenang-wenang. Pasukan kamanan nindakaké tumindak mangkono lan planggaran liyané, nanging mèh ora tau kena pidana.Chad: Events of 2006  Human Rights Watch. Accessed on September 4, 2007.Annual Report: Chad  Amnesty International. Accessed on September 4, 2007.

Amnesty International nglapuraké yèn "Kaanan ora aman sumebar ing Chad pérangan wétan kang kaanané mbebayani tumrap wong wadon, kang nandhang planggaran hak manungsa, kaya ta ruda peksa nalika désané diserang" déning milisi Janjawid saka Sudan. Wong wadon ngalami diskriminasi lan piala. Sunat pawadonaning wong wadon–kang satemené ilégal–isih akèh katindakaké.
Tumindak ala marang wartawan lan aktivis hak manungsa uga kadhokumèntasi saha panganggoning wadyabala bocah cilik déning pasukan kamanan Chad kang kalapuraké déning pirang-pirang organisasi hak manungsa."Chad: Government Keeps Children in Army Ranks"  Human Rights Watch. Accessed on September 4, 2007."Chad: Army Forcibly Recruiting Youths, Rights Group Says" allAfrica.com. Accessed on December 16, 2007

Transparency International ndadèkaké Chad minangka salah siji nagara paling korup ing donya. Ing 2007, Chad éntuk skor 1,8 saka 10 ing Indhèks Persèpsi Korupsi (skor 10 iku kang paling ora korup). Mung Tonga, Uzbèkistan, Haiti, Irak, Myanmar, lan Somalia kang skoré luwih asor."Corruption Perceptions Index 2007"  Transparency International. Accessed on December 16, 2007. Uga kritik marang tilas Présidhèn Idriss Déby ngenani tuduhan kronisme lan pilih kasih marang ètnisé dhéwé, wong Zaghawa."'Isolated' Déby clings to power" BBC News. April 13, 2006. Accessed on September 4, 2007.
Pamilu ing Mèi 2006—Déby mimpang ing masa jabatan kateluné—diboikot déning oposisi, ngritik yèn asil pamilu iku curang.Country profile: Chad BBC News. Last updated: August 28, 2007. Accessed on September 4, 2007. Pamilu sadurungé ing 2006 uga dikritik mawa alesan kang padha, dianggep curang déning péhak oposisi, senadyan ta ana tim pangamat saka nagara asing kang ngandharaké yèn pamungutan swara katindakaké "tanpa masalah utawa intimidasi kang gedhé"."Deby re-elected president of Chad"  CNN. May 28, 2001. Accessed on September 4, 2007."Deby claims Chad electoral victory" BBC News. May 28, 2001. Accessed on September 4, 2007.Background Note: Chad United States Department of State. Accessed on September 4, 2007.

 Kaanan historis 
Ing isor iki kapacak bagan peringkat Chad awit 1972 ing lapuran Freedom in the World kang dibabar taunan déning Freedom House. Peringkat 1 iku "mardika"; 7, "ora mardika".
Peringkat historis TaunHak pulitikKamardikan sipilSetatusPrésidhèn 197267Ora MardikaN’Garta Tombalbaye 197367Ora MardikaN'Garta Tombalbaye 197467Ora MardikaN'Garta Tombalbaye 197576Ora MardikaN'Garta Tombalbaye 197676Ora MardikaFélix Malloum N'Gakoutou 197776Ora Mardika Félix Malloum N'Gakoutou  197866Ora MardikaFélix Malloum N'Gakoutou 197966Ora MardikaFélix Malloum N'Gakoutou 198076Ora MardikaGoukouni Oueddei 198176Ora MardikaGoukouni Oueddei 198276Ora MardikaGoukouni Oueddei 198376Ora MardikaHissène Habré 198477Ora MardikaHissène Habré 198577Ora MardikaHissène Habré 198677Ora MardikaHissène Habré 198767Ora MardikaHissène Habré 198867Ora MardikaHissène Habré 198976Ora MardikaHissène Habré 199076Ora MardikaHissène Habré 199166Ora MardikaIdriss Déby 199266Ora MardikaIdriss Déby 199365Ora MardikaIdriss Déby 199465Ora MardikaIdriss Déby 199565Ora MardikaIdriss Déby 199665Ora MardikaIdriss Déby 199765Ora MardikaIdriss Déby 199864Ora MardikaIdriss Déby 199965Ora MardikaIdriss Déby 200065Ora MardikaIdriss Déby 200165Ora MardikaIdriss Déby 200265Ora MardikaIdriss Déby 200365Ora MardikaIdriss Déby 200465Ora MardikaIdriss Déby 200565Ora MardikaIdriss Déby 200666Ora MardikaIdriss Déby 200776Ora MardikaIdriss Déby 200876Ora MardikaIdriss Déby 200976Ora MardikaIdriss Déby 201076Ora MardikaIdriss Déby 201176Ora MardikaIdriss Déby 201276Ora MardikaIdriss Déby 201376Ora MardikaIdriss Déby

 Prajanjèn internasional 
Solahé Chad ngenani prajanjèn hak manungsa internasional:

Prajanjèn internasional Prajanjèn Organisasi Dikenalaké Ditapak asmani Diratifikasi Konvènsi babagan Pangéndhan lan Ukuman Piala Gènosida Pasarékatan Bangsa-Bangsa1948—— Konvènsi Internasional babagan Pambusakan Sakabèhing Wujud Diskriminasi Rasial Pasarékatan Bangsa-Bangsa1966—1977 Kovenan Internasional babagan Hak-Hak Ékonomi, Sosial, lan Budaya Pasarékatan Bangsa-Bangsa1966—1995 Kovenan Internasional babagan Hak-Hak Sipil lan Pulitik Pasarékatan Bangsa-Bangsa1966—1995 Protokol Opsional Kapisan Kovenan Internasional babagan Hak-Hak Sipil lan Pulitik Pasarékatan Bangsa-Bangsa1966—1995 Konvènsi babagan Ora Kenané Pawatesan Ukum tumrap Piala Perang lan Piala tumrap Kamanungsan Pasarékatan Bangsa-Bangsa1968—— Konvènsi Internasional babagan Panyirnan lan Pangukuman Piala Apartheid Pasarékatan Bangsa-Bangsa197319741974 Konvènsi babagan Pambusakan Sakabèhing Wujud Diskriminasi marang Wanita Pasarékatan Bangsa-Bangsa19791995 Konvènsi Nentang Panyiksan lan Perlakon utawa Pangukuman Liya kang Kejem, Ora Manungsawi, utawa Ngasoraké Martabating Manungsa Pasarékatan Bangsa-Bangsa1984—1995 Konvènsi Hak-Hak Anak Pasarékatan Bangsa-Bangsa198919901990 Protokol Opsional Kapindho Kovenan Internasional babagan Hak-Hak Sipil lan Pulitik babagan Pambusakan Ukuman Mati Pasarékatan Bangsa-Bangsa1989—— Konvènsi Internasional babagan Pangreksan Sakabèhing Hak Buruh Migran lan Para Anggota Kulawarga Dhèwèké Padha Pasarékatan Bangsa-Bangsa1990—— Protokol Opsional Konvènsi babagan Pambusakan Sakabèhing Wujud Diskriminasi marang Wanita Pasarékatan Bangsa-Bangsa1999—— Protokol Opsional Konvènsi babagan Hak-Hak Anak babagan Gegayutané Anak ing Pasulayan mawa Gaman Pasarékatan Bangsa-Bangsa200020022002 Protokol Opsional Konvènsi babagan Hak-Hak Anak babagan Pangadolan Anak, Prostitusi Anak, lan Pornografi Anak Pasarékatan Bangsa-Bangsa200020022002 Konvènsi babagan Hak-Hak Kang Nandhang Disabilitas Pasarékatan Bangsa-Bangsa2006—— Protokol Opsional Konvènsi babagan Hak-Hak Kang Nandhang Disabilitas Pasarékatan Bangsa-Bangsa2006—— Konvènsi Internasional babagan Pangreksan marang Kabèh Wong saka Tumindak Pangilangan Kanthi Peksa Pasarékatan Bangsa-Bangsa20062007— Protokol Opsional Kovenan Internasional babagan Hak-Hak Ékonomi, Sosial, lan Budaya Pasarékatan Bangsa-Bangsa2008—— Protokol Opsional Konvènsi Hak Anak babagan Prosedur Sesambungan Pasarékatan Bangsa-Bangsa2011——

 Uga delengen 

 Kamardikan agama ing Chad
 Dol-tinuku manungsa ing Chad
 Panyénsoran lan pangawasan internèt ing Chad
 Hak LGBT ing Chad
 Pulitik ing Chad

 Cathetan 
1.Gatèkna yèn "Taun" ing kéné satemené "Taun nalika dilapuraké". Mangkono iku, katrangan kang tinengeran taun 2008 iku lapuran kang dibabar taun 2009, lan sabanjuré.
2.Per 1 Januari.
3.Lapuran taun 1982 ngrakup taun 1981 lan paruh kapisan taun 1982, lan lapuran taun 1984 sabanjuré ngrakup paruh kapindho taun 1982 lan sakabèhing taun 1983. Kanggo kaprasajan, rong lapuran "setaun setengah" kang nyimpang iki wis dipisah dadi lapuran telung taun lumantar interpolasi.

 Rujukan 

 Pranala jaba 
 Lapuran Taunan ing taun 2012, déning Amnesty International
 Lapuran Freedom in the World taun 2012, déning Freedom House
 Tinjonan Chad déning Tinjonan Umum Saben Mangsa saka Dhéwan Hak Manungsa Pasarékatan Bangsa-Bangsa, 5 Mèi 2009. (Skrol mangisor ngliwati Belize.)

Kategori:Hak manungsa
Kategori:Chad