Aksara Khmer

Aksara Khmer (cara Khmer: អក្សរខ្មែរ; API: [ʔaʔsɑː kʰmaːe])Huffman, Franklin. 1970. yaiku aksara abugida minangka sarana nulis basa Khmer (basa resmi ing nagara Kamboja). Aksara iki uga kanggo nulis basa Pali ing pangibadahan agama Buda ing nagara Kamboja lan Thailand.

Aksara Khmer turun saka aksara Pallawa, owah-owahaning aksara Grantha sing turun saka aksara Brahmi, sing rikala abad kaping 5 lan 6 M sumrambah ana ing Indhia bang kidul lan Asiah Kidul-Wétan.Punnee Soonthornpoct: From Freedom to Hell: A History of Foreign Interventions in Cambodian Politics And Wars. kaca 29, Vantage Press, Inc  Prasasti tuwa dhéwé ing aksara Khmer ditemu ing Dhistrik Angkor Boréi, Provinsi Takéo ana sakidulé Phnom Penh, kanthi sengkala taun 611.Russell R. Ross: Cambodia: A Country Study, kaca 112, Library of Congress. Aksara Khmer modhèren utawa anyar ana bédané saka aksara-aksara sadurungé kaya sing tinulis ing prasasti sing mapan ing tilasé Angkor. Aksara Thai lan Lao uga kalebu ing turunané aksara Khmer Kuna.
Aksara Khmer ditulis saka kiwa manengen. Tetembungan sajeroning ukara adat sabené ditulis sastra lampah antarané tembung siji lan liyané. Wyanjana tumpuk ing sajeroning tembung "ditumpuk", kanthi wyanjana kapindho lan sabanjuré ditulis sarana ngowahi rupa hurupé. Biyèn aksara iki cacahé 35 hurup wyanjana, nanging aksara Khmer modhèren mung nganggo 33 hurup. Saben-saben hurup makili uni wyanjana lan uni swara gawan – kang uniné â utawa ô.

Ana sawenèh hurup swara, nanging uni swara luwih umum ditulis sarana sandhangan ing sandhuwuré, sangisoré, utawa sakiwatengené wyanjana.

 Wyanjana 

Wyanjana PasanganUni wutuhUni mligi wyanjana API PBB API PBB ក ្ក [kɑː] kâ [k] k ខ ្ខ [kʰɑː] khâ [kʰ] kh គ ្គ [kɔː] kô [k] k ឃ ្ឃ [kʰɔː] khô [kʰ] kh ង ្ង [ŋɔː] ngô [ŋ] ng ច ្ច [cɑː] châ [c] ch ឆ ្ឆ [cʰɑː] chhâ [cʰ] chh ជ ្ជ [cɔː] chô [c] ch ឈ ្ឈ [cʰɔː] chhô [cʰ] chh ញ ្ញ [ɲɔː] nhô [ɲ] nh ដ ្ដ [ɗɑː] dâ [ɗ] d ឋ ្ឋ [tʰɑː] thâ [tʰ] th ឌ ្ឌ [ɗɔː] dô [ɗ] d ឍ ្ឍ [tʰɔː] thô [tʰ] th ណ ្ណ [nɑː] nâ [n] n ត ្ត [tɑː] tâ [t] t ថ ្ថ [tʰɑː] thâ [tʰ] th ទ ្ទ [tɔː] tô [t] t ធ ្ធ [tʰɔː] thô [tʰ] th ន ្ន [nɔː] nô [n] n ប ្ប [ɓɑː] bâ [ɓ], [p] b, p ផ ្ផ [pʰɑː] phâ [pʰ] ph ព ្ព [pɔː] pô [p] p ភ ្ភ [pʰɔː] phô [pʰ] ph ម ្ម [mɔː] mô [m] m យ ្យ [jɔː] yô [j] y រ ្រ [ɲɔː]  rô [ɲ] r ល ្ល [lɔː] lô [l] l វ ្វ [ʋɔː] vô [ʋ] v ឝ ្ឝ Wis ora kanggo; biyèn kanggo nulis uni palatal s ឞ ្ឞ Wis ora kanggo; biyèn kanggo nulis uni rétroplèks s ស ្ស [sɑː] sâ [s] s ហ ្ហ [hɑː] hâ [h] h ឡ ora anaHurup  lâ iku tanpa pasangan ing ortograpi bakuné, nanging sawenèh fon nglimput sawiji pasangan sing bakal muncul samangsa hurup iki dipasang menyang hurup sadurungé (deleng cathetan Unicode). [lɑː] lâ [l] l អ ្អ [ʔɑː] ’â [ʔ] ’
 Wyanjana
tambahanKaterangan Uni wutuh Uni mligi wyanjana Cathetan API PBB API PBB ហ្គ hâ + kô [gɑː] gâ [g] g Tuladha: ហ្គាស, [gas] ('gas') ហ្គ៊ hâ + kô + sandhangan [gɔː] gô [g] g ហ្ន hâ + nô [nɑː] nâ [n] n Tuladha: ហ្នាំង or ហ្ន័ង, [naŋ] ('wayang' saka basa Thai: หนัง) ប៉ bâ + sandhangan [pɑː] pâ [p] p Tuladha: ប៉ាក់, [pak] ('ńganam'), ប៉័ង, [paŋ] ('roti') ហ្ម hâ + mô [mɑː] mâ [m] m Tuladha: គ្រូហ្ម, [kruː mɑː] ('dhukuni', saka basa Thai: หมอ) ហ្ល hâ + lô [lɑː] lâ [l] l Tuladha: ហ្លួង, [luəŋ] ('ratu', saka basa Thai: หลวง) ហ្វ hâ + vô [fɑː], [ʋɑː] fâ, vâ [f], [ʋ] f, v Pangucapé [ʋ] ana ing ហ្វង់, [ʋɑŋ] ('cetha') lan [f] ana ing កាហ្វេ, [kaafeɛ] ('kopi'). ហ្វ៊ hâ + vô + sandhangan [fɔː], [ʋɔː] fô, vô [f], [ʋ] f, v Tuladha: ហ្វ៊ីល, [fiːl] ('filem') ហ្ស hâ + sâ [ʒɑː], [zɑː] žâ, zâ [ʒ], [z] ž, z Tuladha: ហ្សាស, [ʒas] ('jazz') ហ្ស៊ hâ + sâ + sandhangan [ʒɔː], [zɔː] žô, zô [ʒ], [z] ž, z Tuladha: ហ្ស៊ីប, [ʒiːp] ('jip')

 Swara 
 Sandhangan
swaraTuladha APIHuffman, Franklin. 1970. PBB Katrangan golongan-a golongan-o golongan-a golongan-o (ora ana) អ [ɑː] [ɔː] â ô Delengen owahan awit sandhangan (basa Inggris) lan wyanjana tanpa swara gawan (basa Inggris). ា អា [aː] [iə] a éa Delengen owahan awit sandhangan (basa Inggris). ិ អិ [ə], [e] [ɨ], [i] ĕ ĭ Pangucapé [e]/[i] ana ing gatra sigeg. Delengén owahan awit sandhangan (basa Inggris). ី អី [əj] [iː] ei i ឹ អឹ [ə] [œ] œ̆ ឺ អឺ [əː] [œː] œ ុ អុ [o] [u] ŏ m Delengen owahan awit sandhangan (basa Inggris). ូ អូ [ou] [uː] o u Dadi [əw]/[ɨw] sadurungé វ vô sigeg. ួ អួ[uə]uŏ ើ អើ [aə] [əː] aeu eu Delengen owahan awit sadhangan (basa Inggris).   ឿ អឿ [ɨə] œă ៀ អៀ [iə] iĕ េ អេ [ei] [eː] é Delengen owahan awit sandhangan (basa Inggris). ែ អែ [ae] [ɛː] ê Delengen owahan awit sandhangan (basa Inggris). ៃ អៃ [aj] [ɨj] ai ey ោ អោ [ao] [oː] aô oŭ Delengen owahan awit sandhangan (basa Inggris). ៅ អៅ [aw] [ɨw] au ŏu

 Cathetan 

 Rujukan 
 Dictionnaire Cambodgien, Vol I & II, 1967, L'institut Bouddhique (basa Khmer)
 Jacob, Judith. 1974. A Concise Cambodian-English Dictionary. London, Oxford University Press.

Khmer