Wong Mandhar

Suku Mandar inggih punika kelompok étnik ing Nuswantara, ingkang kasebar ing sadaya pulo Sulawesi, inggih punika Sulawesi Barat, Sulawesi Selatan, Sulawesi Tengah, Sulawesi Utara, lan Sulawesi Tenggara, ugi kasebar ing sapérangan provinsi ing njawi pulo Sulawesi kados ta Kalimantan Selatan, Kalimantan Timur,Jawa lan Sumatera ugi wonten ingkang dumugi ing Malaysia.

Rumah adat suku Mandar dipunsebut boyang. Pawiwahan-pawiwahan adat antawisipun Sayyang Pattu'du (Kuda Menari), Passandeq (Ngaruri laut kaliyan cadik Sandeq), Upacara adat suku Mandar ing Kacamatan Pulau Laut Selatan, Kabupatèn Kota Baru, inggih punika "mappando'esasi" (siram laut). Tetedhan khas antawisipun Jepa, Pandeangang Peapi, Banggulung Tapa, lan sanès-sanèsipun.

Suku Mandar kasungsun saking 17 (pitulas) krajan, 7 (pitu) krajan hulu lan 7 (pitu) karajan muara ingkang dipunsebut "Pitu ulunna salu anna' Pitu ba'bana binanga" lan 3 (tiga) karajan ingkang gadhah gelar "Kakarunna Tiparittiqna Uhai".

Pitung krajan ingkang kagabung ing salebeting wewengkon Persekuthuan Pitu Ulunna Salu inggih punika:
 Karajan Rante Bulahang
 Karajan Aralle
 Karajan Tabulahang
 Karajan Mambi
 Karajan Matangnga
 Karajan Tabang
 Karajan Bambang

Pitung krajan ingkang kagabung ing salebeting wewengkon Persekuthuan Pitu Baqbana Binanga inggih punika:
 Karajan Balanipa
 Kerjaan Sendana
 Karajan Banggae
 Karajan Pamboang
 Karajan Tapalang
 Karajan mamuju
 Karajan Bawanang

Karajan ingkang gadhah gelar Kakaruanna Tiparittiqna Uhai utawi wewengkon Lembang Mapi inggih punika:
 Karajan Alu
 Karajan Tuqbi
 Karajan taramanuq

Ing karajan-karajan Hulu pinter babagan kaanan pagunungan, déné karajan-karajan Muara pinter babagan kaanan laut. Kanthi wates-wates sisih kidul winatesan kaliyan Kabupatèn Pinrang Sulawesi Selatan, sisih wétan winatesan kaliyan Kabupatén Toraja Sulawesi Selatan, sisih lèr winatesan kaliyan Palu Sulawesi Tengah lan sisih kilén winatesan kaliyan laut ingkang wonten ing peta NKRI, inggih punika selat Makassar.

Ing salebeting sajarah karajan-karajan ing Mandar, sampun kathah nglairaken tokoh-tokoh pejuang ingkang njaga tanah bangsa kanthi nglawan para penjajah VOC kados ta: Imanyambungi (Todilaling), Daeng Rioso, Puatta i sa'adawang, Maradia Banggae, Ammana iwewang lan sanès-sanès-sanèsipun, éwadéné pungkasanipun wewengkon Mandar saged dipunrebut déning pamaréntah VOC.

Saking semangat suku Mandar ingkang dipunwastani semangat "Assimandarang" saéngga ing taun 2003 wewengkon Mandar dados salah satunggaling provinsi ingkang wonten ing Indonésia inggih punika provinsi sulawesi barat.

Cathetan suku