Beksan Gandrung

Beksan Gandrung inggih menika salah satunggaling tari utawi beksan saking dhaérah Banyuwangi, Jawi Wétan.

 Asal Istilah 
Tembung Gandrung dipuntegesi minangka "kasengsemipun" masarakat Blambangan ingkang agraris dhumateng Dewi Sri minangka Dewi Pantun saha kasuburan ingkang mbekta kasajahteraan dhumateng masarakat.

 Pasugatan Gandrung Banyuwangi 
Jogèd Gandrung Banyuwangi dipunsamektakaken minangka parwujudan raos syukur masarakat sabibaripun panén.http://www.banyuwangikab.go.id/kesenian-daerah/kesenian-gandrung.html. Kesenian punika taksih dados satunggal genre kaliyang Ketuk Tilu ing Jawa Barat, Tayub ing Jawa Tengah lan Jawa Timur pérangan kilèn, Lengger ing wewengkon Banyumas lan Joged Bumbung ing tlatah Bali, kanthi ndhèrèkaken sawijining wanodya penari ingkang profésional ingkang sesarengan nari kaliyan para tamu (mliginipun para kakung) kanthi iringan musik (gamelan).

Gandrung minangka seni pertunjukan ingkang dipunsajèkaken kanthi iringan musik kas perpaduan budaya Jawa lan Bali. Jogèd dipuntindakaken ing wujud pasangan antawisipun wanodya (penari gandrung) kaliyan tiyang kakung (pemaju) ingkang dipunkenal kanthi nama "paju"Novi Anoegrajekti. "Penari Gandrung: Kontrol Agama, Masarakat dan Kekuatan Pasar" dalam Merayakan Keberagaman, Jurnal Perempuan, Vol.54 taun 2007. Jakarta: Yayasan Jurnal Perempuan, hal.51 Tari gandrung sapunika populer sanget malah wonten festivalipun saben warsa. festival gandrung sewu nampilaken tarian gandrung kaliyan kolosal, nglibataken langkung saking sewu penari. festival puniki dipun-gelar saben warsa ing pasisir boom kaliyan latar wingking selat Bali.

 Tata Busana Penari 

Tata busana penari Gandrung Banyuwangi kas, saha bènten kaliyan jogèd pérangan Jawa sanèsipun. Wonten prabawa saking Bali (Kerajaaan Blambangan) ingkang katingal.

 Pérangan Badan 
Busana kanggé badan penari kasungsun saking ageman ingkang kadamel saking beludru awerni cemeng, dipunhias kanthi ornamen jené emas, sarta manik-manik ingkang mengkilat lan bentukipun kados gulu botol ingkang nglilit gulu dumugi jaja, déné pérangan pundhak lan sepalih geger dipunbikak. Ing pérangan gulu mau kapasang ilat-ilatan ingkang nutup tengahing jaja lan minangka penghias pérangan inggil. Ing pérangan lengen dipunhiasi piyambak-piyambak kanthi satunggal kelad bau lan pérangan bangkikan dipunhias kanthi sabuk lan sembong sarta dipunsukani rerenggan kain warni-warni saperlu dados regeng. Selendhang pesthi dipunagem ing bau

 Pérangan Sirah 
Mustaka dipunpasangi rerenggan wujud makutha ingkang sinebut omprok ingkang kadamel saking kulit kebo ingkang dipunsamak lan dipunsukani ornamen awerni emas lan abrit sarta dipunsukani ornamen paraga Antasena (putranipun Bima) ingkang gadhah mustaka manungsa raksasa nanging badanipun ula sarta nutupi sadaya rikma penari Gandrung. Nalika jaman rumiyin ornamen Antasena punika boten tumempel ing makutha nanging sepalih wucul kados suwiwi peksi. Wiwit taun 1960-an, ornamen buntut Antasena punika lajeng dipuntempelaken ing omprok saéngga sami kaliyan ingkang wonten ing jaman sapunika.
Salajengipun ing makutha wau dipunsukani ornamen kanthi warni pérak ingkang gadhah fungsi damel praupanipun sang penari kados bunder tigan, sarta wonten tambahan ornamen sekar ingkang dipunsebut cundhuk mentul ing nginggilipun. Asring, ing pérangan omprok punika dipunpasang hio ingkang ing giliranipun nyukani kesan magis.

 Pérangan Andhap 
Penari gandrung ngginakaken kain bathik kanthi corak ingkang manéka warni. Ananging corak bathik ingkang kathah piyambak dipunagem sarta dados ciri ingkang mligi inggih punika bathik kanthi corak gajah oling, corak tetuwuhan kanthi taling gajah ing dhasar kain pethak ingkang dados ciri khas Banyuwangi. Saderengipun taun 1930-an, penari Gandrung boten ngginakaken kaos kaki, ananging wiwit dekade mau penari gandrung pesthi ngginakaken kaos kaki pethak saben pasugatanipun.

 Tahapan Pertunjukkan Gandrung 
Pertunjukan Gandrung ingkang leres kapérang dados 3 pérangan:
 jejer
 maju utawi ngibing
 seblang subuh

 Cathetan suku 

 Antara lain, J.Scholte, Gandroeng van Banjoewangie, 1927; Paul A.Wolbers, Maintaining Using Identity, 1992, hal.89; "The Seblang and its music..." dalam "Performance in Java and Bali, 1993, hal.36; Fatrah Abal, "Seblang Lukento", makalah tidak diterbitkan, 2001; dan Hasnan Singodimayan, dkk., "Gandrung Banyuwangi", Banyuwangi: Dewan Kesenian Blambangan, 2003.

 Uga delengen 
 Seni budaya Banyuwangi

Kategori:Beksan
Kategori:Kagunan
Kategori:Kagunan Jawa
Kategori:Budaya Jawa
Kategori:Budaya Indonésia
Kategori:Warisan budaya