Rakai Warak

Sri Maharaja Rakai Warak inggih punika raja angka sekawan Karajan Medang periode Jawa Tengah (utawi ingkang asring dipunsebut Karajan Mataram Kuno) ingkang jumeneng nata antawis taun 800-an. Nama punika pinanggih wonten ing salebeting pratélan raja-raja Medang wonten ing prasasti Mantyasih.

 Riwayat Pamaréntahan 

Sri Maharaja Rakai Warak wonten ing urutan ingkang angka sekawan wonten ing pratélan para raja Karajan Medang ingkang pinanggih wonten ing Prasasti Mantyasih. Nama punika mau sabibaripun Rakai Panunggalan saha saderengipun Rakai Garung.

Tembung Rakai Warak piyambak sanès nama asli, nama punika ateges “kepala daerah Warak”. Sinten nama aslinipun boten dipunmangertosi kanthi pesthi amargi tilas sajarah kanthi nama punika langking sakedhik ingkang pinanggih. Satunggalipun prasasti ingkang nyebat wontenipun tokoh kanthi nama Rakai Warak naming prasasti Mantyasih (907) ingkang tembe dipunserat puluhan taun sabibaripun Rakai Warak séda.
Sejarawan Slamet Muljana ngidentifikasi Rakai Warak kaliyan tokoh Samaragrawira. Nanging identifikasi punika winates ing praduga kemawon, inggih punika kanthi cara mabndingaken manéka prasasti.

 Identifikasi Samaragrawira 

Nama Samaragrawira wonten ing prasasti Nalanda minangka bapak saking Balaputradewa, raja Karajan Sriwijaya. Samaragrawira minangka putra saking tiyang ingkang jejuluk “Wirawairimathana” (panumpes mungsuh prawira). Jejuluk punika mirib kaliyan “Wairiwarawimardana” utawi Dharanindra wonten ing Prasasti Kelurak (782)..
Sejarawan Krom nganggep Samaragrawira identik kaliyan Samaratungga, bapak saking Pramodawardhani. Otomatis, Balaputradewa ugi minangkapun sedherekipun Pramodawardhani. Pamanggih punika lajeng tumuwuh dados téyori populer ingkang kathah dipundhukung déning para sejarawan sanèsipun.
Sejarawan Slamet Muljana gadhah pamanggih sanès. Piyambakipun boten nampi téyori mau amargi miturut prasasti Kayumwungan (824), Samaratungga naming gadhah putri, inggih punika Pramodawardhani. Miturut piyambakipun, Samaragrawira langkung trep manawi dipunsebut minangka bapak Samaratungga. Saéngga, kanthi dhasar makaten, Balaputradewa minangka pakdhe saking Pramodawardhani.

Slamet Muljana nyobi manunggalaken nama Samaragrawira kaliyan pratélan para raja versi prasasti Mantyasih ingkang dipunanggep minangka pratélan para raja – raja Wangsa Sanjaya ingkang jangkep. Piyambakipun nampik anggepan mau amargi Rakai Panangkaran ingkang mapan ing urutan angka kalih wonten ing pratélan miturut pamanggihipun minangka anggota saking Wangsa Sailendra (ahdedhasar wosing Prasasti Kalasan).
Analisis Slamet Muljana dipunwiwiti kanthi berita bilih Rakai Pikatan minggah tahta nggentosi mertuanipun, inggih punika Samaratungga. Saéngga, Samaratungga dipunanggep identik kaliyan Rakai Garung ingkang namanipun mau saderengipun Rakai Pikatan wonten ing pratélan para raja Karajan Medang. Déné, Samaragrawira ingkang dipunyakini minangka bapak saking Samaratungga, dipunanggep identik kaliyan Rakai Warak, inggih punika nama raja saderengipun Rakai Garung wonten ing pratélan mau.

 Kapustakaan 
 Marwati Poesponegoro & Nugroho Notosusanto. 1990. Sajarah Nasional Indonesia Jilid II. Jakarta: Balai Pustaka
 Slamet Muljana. 2006. Sriwijaya (terbitan ulang 1960). Yogyakarta: LKIS

 Cathetan suku 

Kategori:Karajan Medang