Leléwaning basa

Leléwaning basa yaiku cara ngandharaké penggalih lumantaring basa kanthi cara mligi, kang nuduhaké jiwa lan kapribadèn panganggit utawa panyerat. Leléwaning basa kang apik iku kudu ngandhut telung unsur yaiku kajujuran, andhap asor, lan nengsemaké.[Keraf, Gorys. 2009. Diksi dan Gaya Basa. Jakarta: Gramedia Pustaka];(kaca 113).

Ana ing leléwaning basa nggunakaké basa kias utawa basa kang éndah. Basa kias figure of speech yaiku sawijining panyimpangan basa kanthi cara evaluative utawa kanthi cara emotif saka basa baku ing sajeroning éjaané, wujud tembungé, konstruksi (ukara, klausa, frasa), lan aplikasi sawijining istilah.[Keraf, Gorys. 2009. Diksi dan Gaya Basa. Jakarta: Gramedia Pustaka];(kaca 129).

Leléwaning basa dibédakaké dadi patang golongan, yaiku:
 Leléwaning basa perbandingan
 Leléwaning basa pertentangan
 Leléwaning basa pertautan
 Leléwaning basa perulangan

 Golongan leléwaning basa 

 Leléwaning basa perbandingan 
Leléwaning basa perbandingan yaiku leléwaning basa kang bandingaké karo babagan kanghakikaté béda nanging dianggep padha. Antarane:

 Simile/parumpamaan yaiku leléwaning basa kang bandingaké karo babagan kang hakikaté ana gayutané lan sengaja dianggep padha.[Tarigan, Henry Guntur. 1985. Pengajaran Gaya Basa. Bandung: Angkasa];(kaca 245).
 Metafora yaiku leléwaning basa kang bandingaké babagan kang implisit dadi ora gunakaké tembung (lir lan kaya) antarané babagan kang béda.[Tarigan, Henry Guntur. 1985. Pengajaran Gaya Basa. Bandung: Angkasa];(kaca 242).
 Pepindhan janma utawa personifikasi yaiku leléwaning basa kang nggunakaké sipat insani tumuju ing barang mati lan pamanggih kang abstrak.[Tarigan, Henry Guntur. 1985. Pengajaran Gaya Basa. Bandung: Angkasa];(kaca 245).
 Alegori yaiku carita kang dijabarké ing sajeroning lambang-lambang.[Tarigan, Henry Guntur. 1985. Pengajaran Gaya Basa. Bandung: Angkasa];(kaca 231).
 Pleonasme yaiku leléwaning basa kang nggunakaké tembung kang keluwihen utawa mubadzir, kang sabeneré ora kanggo.[Tarigan, Henry Guntur. 1985. Pengajaran Gaya Basa. Bandung: Angkasa];(kaca 245).
 Antitesis yaiku leléwaning basa kang nganakaké pambandingan utawa komponèn antarané loro antonim[Tarigan, Henry Guntur. 1985. Pengajaran Gaya Basa. Bandung: Angkasa];(kaca 234).
 Depersonifikasi yaiku leléwaning basa kang nggunakaké sipat piranti tumuju ing manungsa.[Tarigan, Henry Guntur. 1985. Pengajaran Gaya Basa. Bandung: Angkasa];(kaca 236).
 Perifrasis yaiku leléwaning basa kang nggunakaké tembung kang luwih akèh katimbang kang dibutuhké.[Tarigan, Henry Guntur. 1985. Pengajaran Gaya Basa. Bandung: Angkasa];(kaca 244).
 Prolepsis yaiku leléwaning basa kang awujud nggunakaké sawijining tembung utawa akèh dhisik sadurungé gagasan utawa kedadèan kang sajati.[Tarigan, Henry Guntur. 1985. Pengajaran Gaya Basa. Bandung: Angkasa];(kaca 246).
 Eparnortesis yaiku leléwaning basa kang awujud wiwitane arep mretelake sawijining, nanging ndeloki kang salah kaya piyé.[Tarigan, Henry Guntur. 1985. Pengajaran Gaya Basa. Bandung: Angkasa];(kaca 237).

 Leléwaning basa pertentangan 
Lelewaning basa pertentangan yaiku tembung kias kang ngandharaké tentangan kanthi apa baé kang dimaksudake. Antarané:
 Hiperbolayaiku lelewaning basa kang ngandharaké kanthi cara luwih.[Tarigan, Henry Guntur. 1985. Pengajaran Gaya Basa. Bandung: Angkasa];(kaca 239).
 Litotesyaiku lelewaning basa kang wujud pernyataan kanthi cara nyangkal utawa mblenjanin sawalikipun.[Tarigan, Henry Guntur. 1985. Pengajaran Gaya Basa. Bandung: Angkasa];(kaca 242).
 Ironi yaiku lelewaning basa kang ngandharaké teges kang lawanan kanthi maksud ngèlèk-èlèk utawa ngawonaké.[Tarigan, Henry Guntur. 1985. Pengajaran Gaya Basa. Bandung: Angkasa];(kaca 240).
 Oksimoron yaiku lelewaning basa kang ngandhut tentangan kanthi gunakaké tembung-tembung kang lawan ing frase kang pada.[Tarigan, Henry Guntur. 1985. Pengajaran Gaya Basa. Bandung: Angkasa];(kaca 243).
 Paradoks yaiku lelewaning basa kang ngandhut tentangan kang nyata kanthi fakta kang ana.[Tarigan, Henry Guntur. 1985. Pengajaran Gaya Basa. Bandung: Angkasa];(kaca 243).
 Klimaks yaiku lelewaning basa kang awujud reng-rengan andharan kang sansaya suwé sansaya ngandhut penekanan.[Tarigan, Henry Guntur. 1985. Pengajaran Gaya Basa. Bandung: Angkasa];(kaca 241).
 Anti klimaks yaiku lelewaning basa kang dadi acuan kang isiné pamanggih kang diurutaké saka paling wigati nganti kang ora wigati.[Tarigan, Henry Guntur. 1985. Pengajaran Gaya Basa. Bandung: Angkasa];(kaca 233).
 Paronomasia yaiku lelewaning basa kang isiné panjajaran tembung kang swarané padha nanging tegesé béda.[Tarigan, Henry Guntur. 1985. Pengajaran Gaya Basa. Bandung: Angkasa];(kaca 244)
 Leléwaning basa pertautan 

 Leléwaning basa perulangan 

 Cathetan suku 

 Pranala njaba 

Kategori:Leléwaning basa
Kategori:Basa

ru:Фигура (риторика)