Sirius

Sirius (α CMa / α Canis Majoris / Alpha Canis Majoris) ya iku lintang paling padang ing langit wengi, nganggo magnitudo tampak −1.47. Lintang iki mapan ing rasi Canis Major lan minangka sistem lintang ganda kanthi piranti primèr lintang deret utama kelas A lan piranti sekunder siji katai putih.

 Tetingalan 
Sirius bisa dideleng mèh ing kabèh papan ing lumahing Bumi kajaba déning wong-wong sing mapan ing lintang ing nduwur 73,284° lor. Wektu paling apik kanggo bisa ndeleng lintang iki ya iku sakiwa-tengené tanggal 1 Januari, lintang iki tekan meridian ing tengah wengi.

Ing kaanan sing jumbuh, Sirius bisa dideleng nganggo mata nalika Srengéngé isih mapan ing nduwur horison. Nalika mapan ing nduwur sirah, lintang iki bisa dideleng ing kaanan hawa sing resik, asal sing ndeleng mapan ing papan sing dhuwur, lan posisinè Srengéngé cukup endek.

 Ètimologi 
Jeneng lintang iki asalé saka basa Yunani Σείριος (Seirios, sing tegesé "murup-murup" utawa "panas banget"). Minangka bintang paling padang ing rasi "Asu Gedhe", kerep karan uga minangka "Bintang Kirik".

Jeneng Latin kanggo lintang iki ya iku Canicula ("Asu cilik") lan ing basa Arab: , aš-šyi‘rā ing astronomi Islam, ing kunu jeneng alternatif Al Shira mudun. Kanthi jeneng aš-šyi‘rā, lintang iki karan ing Al-Quran Surah An-Najm ayat 49, sing unine:lan Panjenengane ya iku Gusti (sing duwé) lintang syi'ra.

Jeneng liya saka para astronom jaman dhisik ya iku:

 jeneng liya asal basa artiné Lokibrenna  Skandinavia  obor Lokijeneng salah siji déwa ing laladan Skandinavia Hundastjarna  Skandinavia  lintang anjinghttp://www.vikinganswerlady.com/stars.shtml 狼星 / Lángxīng China  lintang srenggalahttp://www.chinese-tools.com/tools/sinograms.html 天狼星 / Tiānlángxīng China  lintang srenggala langit 賊星 / Zéixīng China  lintang pencuri, sang meteor Skidi  Amérika asli  lintang srenggalahttp://www.constellationsofwords.com/stars/Sirius.html  Tishiya (karan juga Tishiga, Tistrija, Tishtrya)  Sanskerta  lintang pemimpin  Kak-shisha  Pèrsi  anjing sing memimpin  Du-shisha, Mul-lik-ud  Akkadia  pemimpin, lintang anjing ing srengéngé  Kal-bu Sa-mas Assyria  asu srengéngé  Tir   Pèrsi  panah   Sihor   Mesir Kuno  lintang kali Nil  Hannabeah   Punisia  penggonggong Takarua   Maori   Hatun Coyllur   Inca  lintang gedhé ʻAʻā    Hawaii  cemerlang lan mbakar Sionpàš   Chakaviabasa di sebuah kapuloandi laut Adriatik  jeneng Chakavia kanggo lintang iki Singuuriq   Inuit  kaya lampu sing padang
Saliyané rasi Canis Major, lintang iki uga minangka anggota saka pirang-pirang rasi, asterisma utawa kelompok ing ngisor iki:

 jeneng rasi / asterisma / kelompok asalé  artiné anggota liyané Winter Circle   lingkaran mangsa dinginα CMi, β Gem, α Gem, α Aur, α Tau, β Ori, α Ori  천랑 / Tiānláng China  Srenggala ing Langittidak ada Egyptian X   α CMi, α Ori, ζ Pup, α Col Ke Kā o Makaliʻi Hawaii α CMi, β Gem, α Gem, α Aur Manu  Polinesia burung besarα Car, α CMi, β Ori, α Ori Heavenly G   huruf G ing langitα Tau, α Aur, β Gem, α Gem,  α CMi, β Ori, α Ori, γ Ori Calvario Cruz (versi kedua) Inca  salib Calvaryα CMi, β Ori, α Ori Hatun Cruz (versi pertama) Inca  salib gedhéα CMi, β Ori, α Ori Volci http://articles.adsabs.harvard.edu/full/2008POBeo..85...97C Makedonia  srenggalaα CMi Sky Dragon  naga di langitα Aql, α Aur, α Boo, α CMi, α Cyg, β Gem, α Gem, α Leo, α Lyr, β Or, α Or, α PsA, α Sco, α Tau, α Vir Sirius Supercluster    HD 13594, 5 Aql, δ Aqr, 32 Aqr, β Aur, 45 Boo, χ Cet, 6 CMi, δ Col, 29 Com, α CrB, υ CrB, ζ Crt, HD 209515, HD 184960, δ Del, 59 Dra, HD 129798, β Eri, ζ Eri, HD 157740, υ1 Hya, HD 109799, 21 LMi, ζ Leo, τ Leo, γ Lep, RR Lyn, α Oph, HD 65810, HD 178428, HD 165185, β Ser, HD 26923, HD 111456, ζ TrA, 37 UMa, β UMa, γ UMa, δ UMa, ε UMa, 78 UMa,  ζ UMa, 80 UMa, o Vir, α Vol.http://articles.adsabs.harvard.edu/full/1983AJ.....88..642E

 Réferènsi 

å

Kategori:Lintang ganda
Kategori:Deret utama putih
Kategori:Katai putih
Kategori:Rasi lintang Canis Major
Kategori:Tata Surya
Kategori:Srengéngé
Kategori:Lintang