Gudheg

jmpl|Bahan bumbu gudheg
Gudheg punika dhaharan khas saking Provinsi Yogyakarta lan Jawa Tengah, ingkang dipundamel saking gori (nangka ingkang taksih enèm), dipunkekep kaliyan ron jati lan dipungodhog nganggé uyah, moto, kluwek lan bumbu sanèsipun. Dipunbetahaken wekdal ingkang dangu kanggé masak gudheg. Werni coklat limrahipun dipunasilaken saking ron jati ingkang dipunmasak sesarengan. Gudheg dipundhahar nganggé sekul lan dipunsajèkaken nganggé duduh santen kenthel (arèh), ayam kampung, tigan, tahu lan sambel gorèng krècèk.

 Asal usul 

Kapethik saking Kundha Kabudayan Kitha Ngayogyakarta, gudheg sampun kaserat wonten ing Serta centhini ingkang sampun awujud saking abad 16 utawi 17 Masehi, sampun awujud sadèrèngipun Nagari Kasultanan Ngayogyakarta hadiningrat jumeneng. Gudheg dados dharan ingkang mesthi wonten nalika wonten rame-rame utaminipun nalika wonten pagelaran ringgitan lan dados dhaharan ingkang dipuncawisaken nalika nampi tamu.

Miturut Murdijati Gardjito sujarah gudheg samput kawiwit saking jaman Mataram Islam. Rikala pambangunan Mataram ing Kitha Ageng ing wana Mentaok, kathah wit-witan ingkang dipunpuntegorikaken kadosta nangka, krambil, lan tangkil (mlinjo). Amargi saking kathaipun wit-witan ingkang dipuntegor wau para narakarya gadhah pamanggih supados ngolah nangka lan krambil wau dados masakan. Caranipun masak kedah angudheg-ngudheg lajeng masakan wau dipunwastani "gudheg".

Ingkang lumrah dipungudheg inggih gori nanging wonten ugi ingkang andamel gudheg saking kembang manggar. Gudheg sapunika sampun dados dedhaharan khas kitha Ngayogyakarta, manawi tiyang badhe wisata ing kitha puniki kedah dhahar gudheg utawi mbekta gudheg dados oleh-oleh ingkang dipunbeta wangsul wonten griya.

Wonten warni-warni varian gudheg, ing antawisipun:
 Gudheg garing, inggih punika gudheg ingkang dipunsajèkaken nganggé arèh kenthel, langkung kenthel tinimbang santen wonten ing masakan padang.
 Gudheg teles, inggih punika gudheg ingkang dipunsajèkaken nganggé arèh èncèr.
 Gudheg Sala, inggih punika gudheg ingkang arèhipun warni pethak.

Adatipun ing Jawi Tengah sajawinipun Yogyakarta, ugi nganggé tambahan ron ketéla pohung.

 Caranipun nyajèkaken gudheg 
Gudheg limrahipun dipunjangkepi kaliyan tigan pindhang, témpé bacem, tahu bacem, sambel gorèng krècèk ingkang dipundamel saking kulit lembu utawi ugi wonten ingkang dipunsajèkaken kaliyan ayam gorèng kalasanbebasbicara.indonesianforum.net. Wadhah kanggé nyajèkaken gudheg ugi manéka warna, antawisipun tampah alit saking pring, wadhah kendhil utawi piring kados dedhaharan sanes.

 Uga delengen 
 Gudheg manggar

 Cathetan suku 

Kategori:Pawon
Kategori:Artikel mawa basa krama