Bedhil-bedhilan

Bedhil-bedhilan iku salah sijiné dolanan ing tlatah Jawa. Bedhil-bedhilan iku tembung dwilingga salin swara saka tembung bedhil kang ateges témbak. Dadi bedhil-bedhilan iku dolanan tembak-tembakan kang nggunakaké  barang awujud bedhil kanggo témbak-témbakan.

 Kawitan saha wujudipun 
Laré-laré lajeng sami ngertos dolanan ingkang sinebat bedhil-bedhilan. Ing basa Indonesia, bedhil-bedhilan tegesipun sami kaliyan dolanan ingkang kados pistol-pistolan. Kajawi punika, mbok bilih aran punika ugi saking swanten ingkang medal saking dolanan bedhil-bedhilan ingkang swantenipun mirib pistol: “dor-dor-dor.”

Dolanan Bedhil-bedhilan biasanipun dipundamel déning para laré piyambak. Laré-laré ingkang damel dolanan punika lumrahipun yuswa 9 dumugi 12 taun. Nanging, kadang-kadang ugi dipundamelaken déning tiyang sepuh, saged bapak, ibu, utawi sedherekipun ingkang langkung sepuh.

 Cara ndamel 
Dolanan punika lumrahipun dipundolanaken déning laré kakung, sanajan kadang wonten ugi laré èstri ingkang kepingin tumut dolan bedhil-bedhilan. Bahan ingkang asring dipunginakaken kapundhut saking satengeripun griya. Biasanipun laré-laré damel bedhil-bedhilan saking bahan pring alit. Bahan punika lumrahipun dipunambil saking ranting pring apus utawi jinis pring sanèsipun. Pritelan pring alit punika dipuntugel saben satunggal ruas. Salajengipun dipuniris dados kalih pérangan. Pérangan ngandhap kaliyan ruas ketutup langkung cekak, dene pérangan inggil langkung dawa lan kalih pucukipun mbuka. Biasanipun mawi bandingan dawa 1:3.

Pring cekak punika lajeng dipunisi potongan stik pring ugi, nanging ingkang sampun garing supados kiyat. Sisan potongan stik lajeng dipundamel alit sanget, supados saged mlebet ing pring ingkang langkung dawa. Stik punika dipunukur langkung cekak setunggal cm saking dawaning pring dawa wau. Mboten suwe lajeng dados dolanan tradisional bedhil-bedhilan.

 Pelor saha cara nggepokipun 
Pelor ingkang dipunginakaken biasanipun kembang jambu air ingkang sampun rontog, saged ingkang dereng mekar utawi sampun mekar. Kembang jambu air punika sinebat cengkaruk. Ugi saged migunakaken kembang saking wit mlanding (lamtoro gung) ingkang alit, dereng mekar putikipun. Wit-witan punika asring tuwuh ing pekarangan utawi pager griya, saéngga wekdal semanten gampil dipunpanggihaken. Kabeh bahan punika boten kedah tumbas, namung ngupadi mawon. Menawi boten wonten kembang kados ing nginggil, saged migunakaken dluwang ingkang dipuncelup kaliyan toya. Nanging pelur dluwang punika asring kesandhung wonten ing bedhil-bedhilan, angel dipunundang menawi kakehan utawi kakehan gedhé.

Pelur saking kembang wau dipunlebetaken satunggal-satunggal wonten ing bedhil-bedhilan. Pelur kapisan dipunketok-ketok dumugi mlebet lan caket pucuk. Salajengipun pelur kaping kalih dipunlebetaken malih kanthi cara ingkang sami dumugi pucuk ngandhap bedhil-bedhilan. Saking pucuk ngandhap punika lajeng dipundorong kiyat, saéngga medal swanten “dor” bebarengan kaliyan pelur kapisan medal adoh wonten ngajeng. Mekaten kalajengaken dumugi kembang cengkaruk sampun enték, lajeng golèk malih.

 Kekiyatan saha wekdal dolanan 
Dolanan Bedhil-bedhilan saged awét, langkung-langkung menawi bahanipun sampun garing, saged tahan sasi utawi langkung, asal boten pecah amargi kebanting utawi klentu nglebetaken peluru ingkang ngluwihi ageng. Nanging menawi saking pring seger, biasanipun boten awet, kajaba asring dipuncelup kaliyan toya. Menawi boten dipuncelup, pring punika saged kempés (kusut), saéngga stik angel dipunlebetaken.

Dolanan punika lumrahipun dipundolanaken nalika laré-laré gadhah wekdal luang, kados sasampunipun mulih saking sekolahan utawi nalika preinan. Saged dipundolanaken piyambakan utawi bareng-bareng. Saged dipundamel dados kalih golongan ingkang padu pasulayan, kados-kados témbak-témbakan temenan. Satunggal golongan nyerang golongan sanès, sami bebrayan lan beboyongan.
Kategori:Dolanan

 Waosan