Amérika Lor

jmpl|200px|Basa-basa pribumi ing Amérika Lèr
Amérika Lèr inggih punika buwana ing wilahan bumi pérangan lèr. Sisih lèr buwana punika kawatesi déning Segantun Arktik, ing sisih wétan déning Samodra Atlantik Lèr, ing sisih kidul déning Saganten Karibia, lan ing sisih kilèn déning Samodra Pasifik Lèr. Buwana punika njangkep wewengkon kanthi wiyar 24.500.000 km² utawi kirang langkung 4,8% saking lumah bumi.

Wiwit Juli 2002, pendhudhukipun kinten-kinten langkung saking 514.600.000. Buwana punika buwana nomer tiga ingkang paling ageng miturut wiyar, sasampunipun Asia lan Afrika, lan nomer sekawan miturut pendhudhuk sasampunipun Asia, Afrika, lan Éropa. Amérika Lèr lan Kidul dipunparingi asma miturut Amerigo Vespucci, inggih punika tiyang Éropa kapisan ingkang nglontaraken gagasan bilih Amérika boten sami kaliyan Hindia Timur. Piyambakipun punika tiyang Éropa kapisan ingkang manggihi 'Dunia Baru'.

Gandhènganipun siti saking Amérika Lèr tumuju Amérika Kidul namung tanah genting Panama. (Kanggé alasan geopulitik, sadaya Panama – kalebet wétan pérangan Terusan Panama asring dipunanggep dados sapérangan Amérika Lèr ugi). Miturut sapérangan nimpuna, Amérika Lèr wiwit boten ing tanah genting Panama nanging ing tanah genting Tehuantepec, kanthi laladan ngalangi dipunanggep Amérika Tengah lan kasandhar ing lèmpèngan Caribbean.

Kathah tiyang langkung nganggep Amérika Tengah dados laladan Amérika Lèr amargi tiyang-tiyang kasebat gadhah pendhapat bilih Amérika Tengah langkung alit manawi dados buwana piyambak. Grunlan, éwadéné dados pérangan Amérika Lèr kanthi géografis lan ing nginggil lèmpèngan tektonik ingkang sami (lèmpèngan Amérika Lèr), nanging boten dipunanggep pérangan buwana punika kanthi politis.

 Ékan regional 
Amérika Lèr, punika satunggaling ékan regional. Nagari-nagari ingkang kalebet ing Amérika Lèr inggih punika:
 Kanadha
 Amérika Sarékat
 Mèksiko

Kadhangkala Amérika Lèr, dipunanggep dados buwana piyambak, kapisah saking Amérika Kidul. Watesan Amérika Lèr lan Amérika Kidul punika ing Panama.

 Pambagéyan wewengkon kanthi pulitik 

 Entitas pulitik Kawasan Wewengkon(km²) Pendhudhuk(perk. 2002) Kepadhetan(per km²) Ibu kitha 25px Amérika Sarékat Amérika Lèr 9.629.091 295.734.134  30,7 Washington, DC 25px Anguilla (Karajan Manunggal) Karibia 102 13.254  129,9 The Valley 25px Antigua lan Barbuda Karibia 443 68.722  155.1 St. John's 25px Antillen Walanda (Walanda) Karibia 960 219.958  229,1 Willemstad 25px Aruba (Walanda) Karibia 193 71.566  370,8 Oranjestad 25px Bahama Karibia 13.940 301.790  21,6 Nassau 25px Barbados Karibia 431 279.254  647,9 Bridgetown 25px Belize Amérika Tengah 22.966 279.457  12,2 Belmopan 25px Bermuda (Karajan Manunggal) Amérika Lèr 53 65.365  1.233,3 Hamilton  Kapuloan Cayman (Karajan Manunggal) Karibia 262 44.270  169 George Town 25px Dominika Karibia 754 69.029  91,6 Roseau 25px Républik Dominika Karibia 48.730 8.950.034  183,7 Santo Domingo 25px El Salvador Amérika Tengah 21.040 6.704.932  318,7 San Salvador 25px Grunlan (Dhènemarken) Amérika Lèr 2.166.086 56.375  0,026 Nuuk 25px Grenada Karibia 344 89.502  260,2 St. George's 25px Guadeloupe (Prancis) Karibia 1.780 448.713 252,1 Basse-Terre 25px Guatemala Amérika Tengah 108.890 14.655.189  134,6 Guatemala City 25px Haiti Karibia 27.750 8.121.622 292,7 Port-au-Prince  Honduras Amérika Tengah 112.090 6.975.204  62,2 Tegucigalpa 25px Jamaika Karibia 10.991 2.731.832  248,6 Kingston 25px Kanadha Amérika Lèr 9.984.670 32.805.041  3,3 Ottawa 25px Costa Rica Amérika Tengah 51.100 4.016.173  78,6 San José 25px Kuba Karibia 110.860 11.346.670  102,4 Havana 25px Martinique (Prancis) Karibia 1.100 432.900  393,5 Fort-de-France 25px Mèksiko Amérika Lèr 1.972.550 106.202.903  53,8 Mexico City 25px Montserrat (Karajan Manunggal) Karibia 102 9.341  91,6 Plymouth; Brades 25px Pulo Navassa (Amérika Sarékat) Karibia 5 — — — 25px Nikaragua Amérika Tengah 129.494 5.465.100  42,2 Managua 25px Panama Amérika Tengah 78.200 3.039.150  38,9 Panama City 25px Puerto Riko (AS) Karibia 9.104 3.916.632  430,2 San Juan 25px Saint Kitts lan Nevis Karibia 261 38.958  149,3 Basseterre 25px Saint Lucia Karibia 616 166.312  270 Castries 25px Saint-Pierre lan Miquelon (Prancis) Amérika Lèr 242 7.012  29 Saint-Pierre 25px Saint Vincent lan Grenadines Karibia 389 117.534  302,1 Kingstown 25px Trinidad lan Tobago Karibia 5.128 1.088.644  212,3 Port-of-Spain 25px Kapuloan Turks lan Caicos (Karajan Manunggal) Karibia 430 20.556  47,8 Cockburn Town 25px Kapuloan Virgin Amérika Sarékat (AS) Karibia 352 108.708  308,8 Charlotte Amalie 25px Kapuloan Virgin Karajan Manunggal (Karajan Manunggal) Karibia 153 22.643  148 Road Town Total  24.506.524 514.684.479 21

Catatan:
1. Panglompokan kawasan ingkang dhasaripun peta PBB.
2. Njangkep Nagari Pérangan Hawaii ingkang papanipun ing kawasan Oceania.
3., 4, 6 lan 7. Gumantung dhefinisinipun, Aruba, Antillen Walanda, Panama, lan Trinidad lan Tobago gadhah salah satunggal utawi kalih wewengkon ing Amérika Lor lan Kidul.
5. Gunung Soufriere Hills ingkang wiwit aktif kawit taun 1995 ngancuraken sapérangan ageng Plymouth, ibu kitha de jure Montserrat. Kantor-kantor pamréntahan. Ibu kitha de facto papanipun ing Brades.

 Ugi pirsani 
 Buwana Amérika
 Karibia
 Amérika Tengah
 Amérika Kidul


Kategori:Artikel mawa basa krama