Amérika Kidul

Amérika Kidul punika buwana wonten ing antaraning Samodra Pasifik lan Samodra Atlantik ingkang kasambung kaliyan Amérika Lor ngliwati Tanah Genting Panama. Buwana punika kaliwatan déning garis khatulistiwa, lan sapérangan ageng dhataran buwana kasebat wonten ing wilahan bumi kidul.

Pérangan kilèn buwana Amérika kidul wujud barisan pagunungan Andes saking lèr dumugi kidul, éwadéné pérangan wétan buwana punika dhataran cendhèk sapérangan ageng wujud basin kali Amazon, kanthi hutan tropis ingkang lebat.

Dipunkinten Amérika Kidul dipunpanggèni sepisanan déning manungsa ingkang migrasi saking Asia ngliwati Tanah Genting Bering (sapunika Selat Bering) tumuju Amérika Lèr lan ngidul tumuju Amérika Kidul. Dipunkinten migrasi tumuju Amérika Kidul punika saking pérangan kidul Samodra Pasifik ngliwali kepuloan ing Oseania.

Wiyaripun Amérika Kidul punika nomer sekawan sasampunipun Asia, Afrika lan Amérika Lèr éwadéné populasinipun wonten ing nomer gangsal sasampunipun Asia, Afrika, Éropa lan Amérika Lèr.

 Ékonomi 
Ing taun 2002, tingkat pangangguran ing Amérika Kidul inggih punika 10,8%. Amargi inflasi ingkang inggil ing mèh sadaya nagari-nagari Amérika Kidul, suku bunga tumut mundhak lan investasi nurun. Suku bunga limrahipun langkung kalih lipat tinimbang Amérika Sarékat. Contonipun, suku bunga ing Venezuela kirang langkung 22% lan 23% ing Suriname. Kajawi ing Chili, ingkang dipunwiwiti kawit taun 1973 ing mangsa pamrémtahan Augusto Pinochet.

South American Community of Nations punika satunggaling zona dagang bébas ingkang dipunrencanaaken ing buwana punika kanggé nyetunggalaken kalih organisasi perdhagangan bébas ingkang sampun wonten; Mercosur lan Andean Community.

Ing Amérika Kidul, bènten antawisipun ingkang sugih lan miskin ageng sanget. Ing Venezuela, Paraguay, Brasil, lan kathah nagari Amérika Kidul sanèsipun, 20 persèn tiyang ingkang paling sugih saged ndarbèni langkung saking 60% kekayaan nagari, éwadéné 20 persén paling miskin namung ndarbèni kirang saking 5%. Kabèntenan punika saged dipunpirsani ing kathah kitha-kitha ageng Amérika Kidul ingkang ndarbèni griya kumuh lan gubuk celak saking pencakar langit lan apartemén mèwah kelas-inggil.

 Pambagéyan wewengkon kanthi pulitik 
 Entitas pulitik Wewengkon(km²) Padunung(2005) Kapadhetan(per km²) Ibu kitha Argentina2.766.89039.537.943 14,3Buenos Aires Bolivia1.098.5808.857.870 8,1La Paz, Sucre  Brasil8.511.965186.112.794 21,9Brasília Chili756.95015.980.912 21,1Santiago, Valparaíso  Kolombia1.138.91042.954.279 37,7Bogotá Ekuador283.56013.363.59347,1Quito Kapuloan Falkland 12.1732.9670,24Stanley Guyana Perancis 91.000195.506 2,1Cayenne Guyana214.970765.2833,6Georgetown Paraguay406.7506.347.884 15,6Asunción Peru1.285.22027.925.628 21,7Lima Georgia Kidul lan Kapuloan Sandwich Kidul 3.093— —Grytviken Suriname163.270438.144 2,7Paramaribo Uruguay176.2203.415.920 19,4Montevideo Venezuela912.05025.375.281 27,8Caracas        Total17.821.601371.274.00420,8

Catatan:
  La Paz inggih punika ibu kitha administratif Bolivia; Sucre inggih punika ibu kitha kanthi konstitusi.
  Santiago inggih punika ibu kitha administratif Chili; Valparaíso inggih punika lokasi rapat lègislatif.
  Dipunklaim déningArgentina.
  Biasanipun dipungolongaken dados péranganing kawasan Antartika (amargi celakipun jarak). Kapuloan punika boten gadhah populasi permanèn, namung satunggal golongan ingkang anggotanipun kirang langkung 100 panliti lan pangunjung ingkang dhateng kadhang kala.
* Gumantung dhefinisinipun, Panama lan Trinidad lan Tobago gadhah salah satunggal utawi kalih wewengkon ing Amérika Lèr lan Kidul.

 Ugi pirsani 

 South American Explorers 
 www.amazon.co.uk books 
 Geographic Guide - Amérika Selatan

*
Kategori:Artikel mawa basa krama