Butir-Butir Budaya Jawa

Butir-Butir Budaya Jawa iku buku sing ditulis déning Présidèn Indonésia kapindho, Jéndral Soeharto. Buku iki pisanané terbit ing taun 1987. Buku iki isiné bab ajaran-ajaran lan wewaler kauripan. Sanadyan lagi diterbitaké ing taun 1987, naming miturut kolofon, buku iki wis bubar ditulis ing taun 1983.

 Subjudhul 
Butir-Butir Budaya Jawa nduwé subjudhul Hanggayuh Kasampurnaning Hurip Berbudi Bawaleksana Ngudi Sejatining BecikSubjudhul iki padha karo ukara sing ana ing samak buku. Sajeroning buku aka ukara liya sing pasang aksarané séjé.: Anggayuh Kasampurnaning Urip Ber Budi Bawa Leksana Ngudi Sajatining Becik. Ukara iki dadi katulis ing Jawa lan uga dibarengi sawijining alihbasa resmi ing basa Indonésia lan basa Inggris. Alihbasa resmi ing basa Indonésia iku Mencapai Kesempurnaan Hidup Berjiwa Besar Mengusahakan Kebaikan Sejati lan ing basa Inggris ya iku In Search of Perfect Life Noble and Generous Mind In Quest of the Essence of Goodness.

 Isi 
Buku iki isiné bab pethikan-pethikan wejangan sing dipérang dadi rong bab utama lan diwènèhi judhul "Pituduh" lan "Wewaler". Banjur saben bab utama iki dipérang manèh dadi enem paragraf ya iku:

Katuhanan Kang Mahaesa
Karohanèn
Kamanungsan
Kabangsan
Kakaluwargan
Kabandhan

Tèks diwiwiti ing kaca genep (verso) lan mesthi winangun saka saben butir ing basa Jawa sing nganggo aksara Hanacaraka. Banjur ing sisihé, ing kaca sing padha diaturaké alihaksara kritis ing aksara Latin. Banjur ing kaca ganjil (recto) diaturaké alihbasa ing basa Indonésia lan basa Inggris. Mula mesthi ana patang kolom.

Ing ngisor iki kapacak conto tèks. Conto sing dijupuk iku butir saka bab II, paragraf 4 lan butir 5.

Tèks Jawa  Alihaksara Latin  Alihbasa Indonésia  Alihbasa Inggris 5. 320px|  5. Wadyabala kang seneng kawula alit, iku dadi senengane para kawula sajeroning praja, gawé kukuh sarta minangka tamenging nagara. 5. Prajurit yang mencintai rakyat jelata, akan disayangi rakyat dalam nagara itu, dan membuat kokohnya nagara dan menjadi perisai nagara.  5. Soldiers who love the common people will be loved by the people of the country, and they will provide strength to the country and serve as a shield to it.

 Sumber 
Sajeroning buku iki, manten présidhèn Soeharto mènèhi sumber-sumber bukuné. Sumberé nyakup:
 Ajaran Turun-Temurun
Serat Centhini
 Cipta Hening (Kakawin Arjunawiwāha)
Dewaruci
Ranggawarsita
Jakalodhang
Serat Kalatidha
Jayabaya (Kakawin Bhāratayuddha)
Nitisastra (Kakawin Nitisastra dan Serat Panitisastra)
Suluk Selasa
Ajaran Tridharma
Serat Wedhatama
Serat Wulangreh

 Amanat lan kritik 
Ing pambuka buku disebutaké déning Rukmana Hardiyanti (1987:v) karepé nerbitaké buku iki:

Banjur sajeroning buku iki uga diamot tulisan asta pak Soeharto mawa tapak-astané (katulis 8 Juni 1986):

Buku ini olèh khalayak ramai selain banyak dibaca juga menjadi bahan kritikan pedas. Namun di sisih lain usaha Soeharto ini dijurung olèh sebuah pihak yang tak terduga. Prof. Dr. Ben Arps, sejak taun 1996 guru besar Sastra dan Basa Jawa di Universitas Leiden, padha dalil disertasinya menulis bahwa usaha semacam ini tidaklah aneh bagi seorang raja Jawa. Mungkin yang dimaksudkan ya iku karya-karya sastra seperti Serat Wedhatama karangan K.G.P.A.A. Mangkunagara IV dan Serat Wulangreh karangan Sunan Pakubuwana IV yang juga karan dalam Butir-Butir Jawa sebagai sumber.

 Cathetan sikil 

 Rujukan 
Soeharto dan H. Rukmana Hardiyanti, 1987, Butir-Butir Budaya Jawa., Jakarta: Yayasan Purna Bhakti Pertiwi. ISBN 979-8103-00-9

Kategori:Soeharto
Kategori:Buku taun 1987
Kategori:Sastra Jawa