Basa Polen

Basa Polen utawa basa Polski (język polski, polszczyzna) iku basa resmi Polen. Basa Polen digolongaké sajeroning basa Slav Kulon, saklumpuk karo basa Ceski, Slowak, Kasubi, Sorbi-ilir, Sorbi-ulu lan Polabi. Basa iki akèh dipituturaké ing Polen lan dadi basa Slav Kulon sing paling akèh panuturé. Saliyané iku, basa iki basa Slav sing gedhé dhéwé nomer loro sawisé basa Ruslan. Basa Polen uga dadi salah sawijining basa resmi ing Uni Éropa.

Cacahé panutur basa Polen ana 38,5 yuta jiwa. Saliyané ing Polen dhéwé para panutur uga bisa tinemu ing kiwa-tengening nagara Polen.

 Distribusi géografis 
Kurang luwih 97% sing ndunungi Polen nyatakaké basa Polski minangka basa ibuné. Saliyané ing Polen, para penutur basa iki uga tinemu ing nagara-nagara saindhengé kaya ta Litowen, Bélarus, Ukraina lan uga Jerman.

 Panulisan 
Artikel utama: Alfabèt PolenAksara alfabèt ing basa Polen iku wuniné sarupa lan ana gathukané karo aksara sing dikanggo basa Slav liyané. Alfabèté méh padha karo alfabèt sing dipupu basa Jawa. Bédané ana ing wuni, dwaksara (digraf) lan cerek ing aksara.

 Aksara Araning Polen Wuni aksaramawa cara Jawa Pertalan aksaramawa cara JawaA aaaA aĄ ąo nosoweongAng angB bbebéB bC ccetséTs tsĆ ćciets'Ts' ts'D ddedéDh dhE eeéÉ éĘ ęe nosoweénE e utawa En en*F feféfF fG ggiegéG gH hhahéH hI iiiI iJ jjotyéY yK kkakaK kL lelèlL lŁ łełèwW w  Aksara Araning Polen Wuni aksaramawa cara Jawa Pertalan aksaramawa cara JawaM memèmM mN nenènN nŃ ńeńènyNy nyO oooO oÓ óo kreskowaneuU uP ppèpéP pR rérérR rS sésésS sŚ śésyésyS sT ttètéT tU uuuU uW wvèvéV vY yigrèkeE eZ zzètzéZ zŹ źziètziéZ zŻ żzhètzhéZ z*Ę ę (e nosowe utawi e z ogonkiem) punika kadosé aksara anuswara, nalika diserat dumadi panambang dipunpertal minangka e lan nalika diserat sajeroning tembung dipunpertal  minangka en, kaya ta: 
 trochę /trohe/ - sakedhik
 piję /piyé/ - aku ngombé
 rzęka /zenka/ - kali
 mięso /mienso/- daging
Dwaksara lumrahé minangka nyerat swara usekan (frikatif) lan jeblugan (afrikat). Antara dwaksarané ya iku:
 usekan:
rz; wuniné rzhe utawa /ʐ/, /ʂ/ dipertal dadi z
 jeblugan:
 ch; wuniné kaya ch ing Sebastian Bach utawa /x/ dipertal dadi h
 cz; wuniné ce utawa /tʂ/ dipertal dadi c
 dz; wuniné je utawa /dz/, /ts/ dipertal dadi j
 dź; wuniné jie utawa /dʑ/, /tɕ/ dipertal dadi j
 dż; wuniné jhe utawa /dʐ/, /tʂ/ dipertal dadi j
 sz; wuniné she utawa /ʂ/ dipertal dadi s

 Paramasastra 
Basa Polen iki salah sawijiné basa sing paling angèl disinaoni amarga paramasastrané sing njlimet. Jlimeté iki amarga praèné wujud basa leburan, urutan tembungé cekep bèbas, nanging lumrahe tetep jejer-wasésa-lésan. Ora darbèni punang lan jejer sesulihé kerep diampiraké.

Tembung aran diklumpukaké manut telung jati: jaler, éstri lan tidha. Uga ana wijang déning tembung tunggal antara tembung aran jaler gesang karo pejah, nalika ing tembung cacah diwijang  antara tembung cacah menusa-jaler karo tan-menusa-jaler. Darbèni enem rimbag paramasastra lan siji wangun pawuh: 
 aran: mianownik (saka  mianować tegesé ngarani)
 darbèn: dopełniacz (saka  dopełniać tegesé muwuhi)
 tuju: celownik (saka  cel tegesé panuju)
 lés: biernik (saka  brać tegesé jupuk)
 srana: narzędnik (saka  narzędzie tegesé perkakas)
 pernah: miejscownik (saka  miejsce tegesé dunung)
 pawuh: wołacz (saka  wołać tegesé nyeluk)

 Dialèk Basa Polski 
Basa Polski ndarbèni telung dialèk utama:

 Dialèk Polski Gedhé sing dipituturaké ing sisih kulon
 Dialèk Polski Cilik sing dipituturaké ing sisih kidul lan kidul-wétan
 Dialèk Masovia sing dipituturaké ing sisih tengah

Saliyané iku uga ana basa Silesia sing sajatiné bisa kaanggep minangka basa sing séje lan dipituturaké ing Silesia.

 Uga delengen 
 Basa Silesia
 Wikibooks:Kursus dhasar basa Polen

 Rujukan 

Kategori:Basa Slavia
Polski