Kabupatèn Gresik

Kabupatèn Gresik (Carakan: , Pegon: كَبُڤَتَينْ ڬرٚسِكْ), iku kabupatèn ing Jawa Wétan, kutha Gresik iku kutha krajan kabupatèné, kutha-kutha liyané:, lan liya-liyané. Jembar wewengkon Kabupatèn iki ± 1,191.25 km² utawa  hèktar.

 Sajarah 
Gresik wis kaloka wiwit abad kaping 11 nalika tuwuh dadi punjer dedagangan ora mung antarpulo, nanging wis sumrambah menyang manca Nagara. Minangka kutha bandhar, Gresik akèh ditekani para pedagang Cina, Arab, Gujarat, Kalkuta, Siam, Bengali, Campa, lan liya-liyané. Gresik wiwit tampil pinunjul sajeroning wacana sajarah wiwit tuwuhing agama Islam ing tanah Jawa. Panyebar agama Islam mau yaiku Syech Maulana Malik Ibrahim sing bebarengan karo Fatimah Binti Maimun lumebu ke Gresik ing wiwitan abad kaping 11.
Wiwitané kabupatèn ini jenengé Kabupatèn Surabaya. Kanthi anané PP Nomer 38 Taun 1974 kagiyatan papréntahan baka sethithik dipindhah menyang Gresik lan jenengé banjur owah dadi Kabupatèn Daerah Tingkat II Gresik kanthi punjer kagiyatan ing Kutha Gresik.

 Géografi 
Kabupatèn iki jembaré 1.137,05 km2 kanthi sing ndunungi 1.072.190 jiwa (2004). Kabupatèn Gresik dumunung ing posisi sing strategis yaiku antara 7' LS-8' LS lan 112' BT-133' BT. Sapérangan gedhé wewengkon wujud dataran cendhèk kanthi èlevasi antara 0-12 mèter sadhuwuring lumahing banyu sagara kajaba sapérangan cilik ing sisih lor (Kacamatan Panceng) èlevasiné nganti 25 mèter sadhuwuring banyu sagara.

Kabupatèn Gresik wewatesan:
 ing sisih lor karo: Sagara Jawa
 ing sisih kidul karo: Kutha Surabaya
 ing sisih wétan karo: Selat Madura
 ing sisih kulon karo: Kabupatèn Lamongan

 Papréntahan 
Kabupatèn Gresik katata sajeroning 18 kacamatan,  kalurahan lan  désa. Kacamatan-Kacamatan ing kabupatèn iki yaiku:
 Balongpanggang
 Benjeng
 Bungah
 Cerme
 Driyorejo
 Duduk Sampeyan
 Dukun
 Gresik
 Kebomas
 Kedamean
 Manyar
 Menganti
 Panceng
 Sangkapura
 Sidayu
 Tambak
 Ujung Pangkah
 Wringin Anom

 Wisata 
Wisata budaya:
 Pesareyan Maulana Malik Ibrahim
 Pesareyan Pusponegoro
 Pesareyan Radèn Santri
 Pesareyan Nyai Ageng Pinatih
 Pesareyan Sunan Giri
 Petilasan Giri Kedaton 
 Pesareyan Sunan Prapen
 Pesareyan Panembahan Resboyo
 Pesareyan Panembahan Kawis Guwo
 Pesareyan Dewi Sekardadu
 Pesareyan Penembahan Agung
 Pesareyan Putri Cempa
 Pesareyan Senapati Tanggung Boyo
 Pesareyan Fatimah Binti Maimun
 Petilasan Sunan Kalijogo
 Pesareyan Empu Supo
 Pesareyan Bagus Mataram
 Goa Langseh 
 Pesareyan Panjang Doro/Sembodo
 Pesareyan Waliyah Siti Zaenab

Wisata alam:
 Tlaga Kastoba
 Pasisir Labuhan
 Pasisir Mayangkara
 Pasisir P. Cina
 Pasisir Pasir Putih/Hutan Lindung 
 Pasisir Tinggen
 Pasisir Ria Gili Barat
 Pasisir Ria Gili Barat Pasisir Delegan
 Pasisir Ujung Pangka
 Pasisir Mengare
 Air Panas Kepuh Lempongan
 Air Panas Kebondaya
 Guwa Lawa
 Guwa Gelangagung

 Kuliner Gresik 
 Panganan 
Panganan mirunggan Gresik yaiku: 
 Sega krawu 
 Pudhak
 Sega rooma
 Otak-otak bandeng
 Bandeng sapit
 Bonggolan
 Jubung
 Ayas
 Ubus
 Martabak Usus
 Arang-arang Kambang
 Bali Welut 
 Kotokan Bandeng
 Ndog Badhèr
 Gajih pinggir
 Bontosan Giri kang mung ana ing wewengkon sakupenge Pesareyan Sunan Giri.
 Sego menir
 Lontong manggul
 Sego karak
 Kella Celok

 Ombèn-ombèn 
Ombénan mirunggan Gresik yaiku:
 Es Siwalan
 Legen panceng
 Temu lawak
 Wedang pokak

 Acara Taunan 
Acara kang dianakaké saben taun ing Gresik, yaiku:
 Festival Damar Kurung, Kota
 Pasar Bandeng, Kota
 Sedekah Bumi, Bungah
 Pertunjukan Pencak Macanan, Bungah
 Malem Slawe, Sepanjang Jl. Sunan Giri
 Islamic Book Fair Gresik
 Pencak Silat Bawean

 Ulah raga 
Ing Gresik duwèni tim bal-balan, yaiku:
 PS Petrokimia Putra madeg taun 1994
 Persegres Gresik madeg tanggal 20 Mèi 1998
 Gresik United madeg tanggal 2 Dhésèmber 2005

 Rujukan 

 Pranala njaba 
Situs Web Resmi 

Kategori:Pratélan Daerah Tingkat II
Kategori:Kabupatèn ing Jawa Wétan