Joan Robinson

Joan Violet Robinson (fædd Maurice; 30. október 1903 – 5. ágúst 1983) var enskur hagfræðingur sem bjó mestan hluta af sinni ævi í Cambridge, Englandi, að undanskildum tveimur árum á Indlandi. Hún er víða talin vera ein áhrifamesta og mikilvægasta kona í sögu hagfræðinnar og hagrænnar hugsunar. Mörg af hennar verkum, líkt og Economics of Imperfect Competition og The Accumulation of Capital, hafa verið lofuð innan akademískrar hagfræði og spilað lykilhlutverk í þróun rekstrarhagfræði og hvernig horft er á einokunarmarkaði og efnahagslegan ábata.

 Æviferill 
Robinson fæddist í Surrey í Englandi og var þriðja barn foreldra sinna, herforingjans Frederick Barton Maurice og Margaret Helen Marsh en alls áttu þau fimm börn. Hún gekk í St. Paul’s Girls School í Lundúnum á yngri árum en síðar las hún hagfræði við Girton háskólann í Cambridge í Englandi á árunum 1921 til 1925. Skólinn útskrifaði þó ekki konur formlega fyrr en árið 1948 og það ár hlaut hún loks prófgráðu sína ásamt öllum þeim konum sem höfðu lokið námi þar áður. Robinson giftist hagfræðingnum Sir Edward Austin Gossage Robinson í júlí 1926 og tveimur mánuðum síðar héldu þau til Indlands þar sem þau dvöldu í furstaríkinu Gujarat í tvö ár. Þar skrifaði hún skýrslu um samskipti Bretlands og furstaríki þess í Indlandi ásamt því að kenna í skólum á svæðinu og taka þátt í rannsóknarnefnd um efnahagssambönd Anglo-Indverja. Robinson snéri aftur til Cambridge árið 1928 og eignaðist þar tvær dætur, Ann og Barbara, með eiginmanni sínum.

 Akademískur ferill 
Robinson hóf að gefa út eigin greinar varðandi hagfræðileg málefni snemma á fjórða áratugnum og kom fyrsta bók hennar, Economics of Imperfect Competition, út árið 1933. Það rit hlaut miklar vinsældir og varð fljótt partur af almennri hagfræðilegri greiningu, við það varð hún þekkt á alþjóðavettvangi á sviði hagfræðinnar. Robinson hóf störf við Cambridge háskólann sem aðstoðarlektor í hagfræði árið 1937 en sama ár skrifaði hún Introduction to the Theory of Employment sem inngang að riti John Maynard Keynes, General Theory of Employment, Interest and Money, sem kom út árið áður. Árið 1942 gaf hún út Essay on Marxian Economics en hún hafði ávallt haft mikinn áhuga á Karl Marx og hans hugmyndafræði (marxismi). Þrátt fyrir það skilgreindi hún sig sem „vinstri sinnaðan fylgjanda Keynes“. Frá því Robinson tók við starfi aðstoðarlektors við Cambridge háskólann gegndi hún ýmsum störfum þar til hún varð loks prófessor árið 1965. Sex árum síðar, árið 1971, hætti Robinson störfum við Cambridge háskólann sökum aldurs.

 Framlög til hagfræðinnar 
Joan Robinson var meðal áhrifamestu hagfræðingum 20. aldarinnar og átti stóran þátt í þróun hagfræðikenninga nútímans. Hún stuðlaði meðal annars að dýpri skilning að virkni markaða með því að endurskoða klassískar hugmyndir um hagvöxt, verðmyndun og markaðsvald.

 Áhrif Robinson 
Þekktasta verk Robinson er rit hennar, The Accumulation of Capital, sem kom út árið 1956. Þar sameinar hún hugmyndir annarra hagfræðinga með því að horfa á þær með gagnrýnum augum og setur fram sína kenningu um hagvöxt og endurframleiðslu. Það líkan hefur verið nefnt vaxtarlíkan Robinson (Robinson Growth Model) sem snýr að því hvernig efnahagslegur ábati myndast. Í hennar líkani eru tveir þættir tvinnaðir saman lóðrétt þar sem þeir sjá um eigin framleiðslu. Robinson beinir augum sínum ekki að verði eða verðlagningu á þeim gæðum sem framleidd eru þar sem athyglinni er beint að magni framleiðslu. Annað af merkari verkum Robinson kom fram í Economics of Imperfect Competition en þar var hennar þróun og túlkun á verki ítalska hagfræðingsins Luigi Amoroso. Hún leiddi út og setti fram það sem nú heitir Amoroso-Robinson jafnan sem segir til um tengsl jaðarkostnaðar og teygni eftirspurnar við verðlagningu aðila í einokunarstöðu á markaði.

 Arfleið 
Robinson hélt áfram að vinna í þágu hagfræðinnar þegar hún hætti störfum við Cambridge háskólann og var af mörgum talin líkleg til þess að hljóta Nóbelsverðlaunin í hagfræði árið 1975. Robinson hlaut hins vegar aldrei Nóbelsverðlaun fyrir sín verk en hún er iðulega álitin sem fremsti hagfræðingur í sögu Nóbelsverðlaunanna sem aldrei var. Robinson lést þann 5. ágúst 1983, 79 ára að aldri. Hún óskaði þess að vera talin hagfræðingur fremur en kvenkyns hagfræðingur og að hennar störf væru álitin þýðingarmikil fyrir efnahagslega umræðu og hagfræðina sem fræðigrein í stað þess að vera markverð af því að hún var kona. Það má samt nefna að Joan Robinson var ein af fyrstu konunum til þess að verða áberandi á sviði fræðilegrar hagfræði og er nokkuð víst að hún hafi rutt brautina fyrir síðari konur á sviði hagfræðinnar.
 Tenglar 

 Joan Robinson – Profile at the History of Economic Thought website
 Joan Robinson – Blue Plaque by English Heritage
 „Joan Robinson: The Grand Dame of Economics“ eftir Deena Khatkhate – Economic and Political Weekly (ProQuest)
 „Extensions of Amoroso-Robinson’s Formula“ eftir Ernst Lykke Jensen – JSTOR

 Heimildir 

Flokkur:Fólk dáið árið 1983
Flokkur:Fólk fætt árið 1903
Flokkur:Enskir hagfræðingar