Hljómflutningstæki

Hljómflutningstæki eru raftæki fyrir flutning tónlistar og annars hljóðs af upptökumiðlum af ýmsu tagi, til afþreyingar á heimilum, í fyrirtækjum og farartækjum. Öflugri tæki sem notuð eru á tónleikum og dansstöðum nefnast hljóðkerfi. Hljómflutningstæki geta verið innfelld, ýmist ein og sér eða í hljómtækjastæðum þar sem mörg tæki eru sett saman í eitt, eða stök tæki sem tengjast sama hljómmagnara, hátölurum og surround-kerfum.

Saga hljómflutningstækja hófst með handknúnum eða upptrekktum hljóðritum og plötuspilurum. Elstu rafrænu hljómflutningstækin voru einóma lággæðahljómtæki. Á millistríðsárunum breiddust útvarpsviðtæki út meðal almennings með einum hátalara í viðarkassa. Eftir síðari heimsstyrjöld náðu svokallaðir radíófónar vinsældum, en það voru litlir skápar með innfelldu útvarpsviðtæki og plötuspilara með einum hátalara. Frá 6. áratug 20. aldar tók tvíóma hljóð smám saman við af einóma hljóði í miðlun tónlistar. Tekið var að tala um hágæðahljómtæki eftir því sem tækin urðu betri og truflanir minni. Áhugafólk og tækjaframleiðendur tóku að keppast við að ná sem bestum hljómgæðum. Tvíóma upptökur urðu ráðandi á tónlistarmiðlum. Hátalarar voru nú seldir sérstaklega til að hægt væri að koma þeim fyrir þannig að hljómgæði hlustandans yrðu sem mest. Á 9. áratugnum komu surround-kerfi á markað með mörgum hátölurum og upptökumiðla með minnst fjórum rásum. Á þeim tíma komust hljómtækjasamstæður með lausum hátölurum í tísku. Geislaspilarar tóku smám saman við af plötuspilurum og kassettutækjum á 9. og 10. áratug 20. aldar um leið og stafræn tónlist varð ríkjandi í upptöku og miðlun. Heimabíókerfi urðu vinsæl eftir að tekið var að selja stafrænar kvikmyndir á DVD- og BluRay-diskum. Eftir aldamótin 2000 hafa komið fram ýmis tæki fyrir miðlun stafræns hljóðs, meðal annars streymi og mp3-spilarar, og þráðlausir hátalarar, snjallhátalarar og þráðlaus heyrnartól hafa náð miklum gæðum. Á sama tíma hafa plötuspilarar og vínýlplötur átt endurkomu vegna þess hve hljómurinn þykir eftirsóknarverður.

Dæmigerð hljómflutningstæki á heimilum eru samsett úr einhvers konar afspilunartæki (geislaspilara, plötuspilara, kassettutæki, tölvu, útvarpsviðtæki), magnara (steríóviðtæki, formagnara og magnara) og hljóðbreyti (hátalara eða heyrnartól).

 Tilvísanir