Tomiichi Murayama

Tomiichi Murayama (japanska: 村山 富市, Murayama Tomiichi; 3. mars 1924 – 17. október 2025) var japanskur stjórnmálamaður sem var forsætisráðherra Japans frá 1994 til 1996. Murayama var fyrsti sósíalíski forsætisráðherra landsins frá Tetsu Katayama árið 1948. Hans er helst minnst fyrir að gefa frá sér Murayama-yfirlýsinguna þegar 50 ár voru liðin frá lokum seinni heimsstyrjaldarinnar, þar sem hann baðst opinberlega afsökunar á árásarstríðum og stríðsglæpum Japana.

Æviágrip
Tomiichi Murayama fæddist 3. mars 1924 í héraðinu Ōita. Hann var sá sjöundi í ellefu barna systkinahópi. Faðir hans, Hyakutarō, var fisksali og yngri sonur útgerðarmanns (japanska: 網元; amimoto). Faðir hans lést þegar Tomiichi Murayama var 14 ára gamall og hann neyddist því vegna fjárskorts að hætta skólagöngu sinni eftir átta ár, sem var þá lágmarksskólaskylda í Japan. Móðir hans reyndi að sjá fyrir fjölskyldunni með því að selja fisk á mörkuðum. Fyrstu stjórnmálaskoðanir Murayama mótuðust af fátæklegu uppeldi hans.

Murayama fór ungur út á vinnumarkaðinn og fór á kvöldnámskeið samhliða vinnu til að eiga möguleika á að fara einn daginn í háskóla. Þegar hann varð tvítugur árið 1944 var hann kvaddur til herþjónustu en hann þurfti aldrei að yfirgefa Japan.

Murayama útskrifaðist frá stjórnmála- og hagfræðideild Meiji-háskóla stuttu eftir lok seinni heimsstyrjaldarinnar, árið 1946.

Murayama var meðlimur í japanska Sósíalistaflokknum, sem var endurnefndur Jafnaðarmannaflokkurinn árið 1996. Þegar Murayama varð forsætisráðherra árið 1994 var hann fyrsti sósíalíski forsætisráðherra landsins í næstum hálfa öld, en sá síðasti hafði verið Tetsu Katayama frá 1947 til 1948. Murayama fór fyrir samsteypustjórn Sósíalistaflokksins með Frjálslynda lýðræðisflokknum (hinum hefðbundna andstæðingi sósíalista í Japan) og Nýja flokknum Sakigake.

Þann 15. ágúst 1995, þegar 50 ár voru liðin frá lokum seinni heimsstyrjaldarinnar, gaf Murayama frá sér svonefnda Murayama-yfirlýsingu þar sem hann baðst opinberlega afsökunar á stríðsglæpum Japana í stríðinu.

Stjórnartíð Murayama einkenndist meðal annars af jarðskjálftanum í Hanshin, sem olli gríðarlegu eignartjóni, og eiturgasárásinni á neðanjarðarlestarkerfið í Tókýó, sem var mannskæðasta hryðjuverkaárás í sögu Japans. Murayama sagði af sér þann 5. janúar árið 1996 vegna áforma í fjárlagafrumvarpi stjórnarinnar um að ríkið verði miklum fjárhæðum í að forða húsnæðislánafyrirtækjum frá gjaldþroti. Andstæðingar áformanna töldu að með þeim væri stjórnin að bjarga bændum, sem áttu félögin, á kostnað skattgreiðenda.

Tilvísanir

Flokkur:Forsætisráðherrar Japans