Nasdaq CSD

Nasdaq CSD er verðbréfamiðstöð í eigu Nasdaq, Inc. sem starfar í Eistlandi, Íslandi, Lettlandi og Litháen. Fyrirtækið veitir þjónustu eftir framkvæmd viðskipta (e. post-trade) á verðbréfamörkuðum þessara landa. Þá annast verðbréfamiðstöðin rafræna skráningu verðbréfa, vörslu, uppgjör og frágang viðskipta með hlutabréf, skuldabréf og aðra fjármálagerninga.

Saga
Eftir að Lettland, Litháen og Eistland endurheimtu sjálfstæði sitt undir lok síðustu aldar voru verðbréfamiðstöðvar settar á fót í hverju landi fyrir sig. Litháenska verðbréfamiðstöðin (CSDL) hóf starfsemi árið 1994 og sambærilegar verðbréfamiðstöðvar voru settar á laggirnar í Eistlandi og Lettlandi. Eftir aldamótin 2000 voru þessar verðbréfamiðstöðvar komnar í eigu Nasdaq, en héldu áfram að starfa sem sjálfstæðar einingar.

Þann 18. september 2017 sameinaði Nasdaq verðbréfamiðstöðvar Eistlands, Lettlands og Litháens í Nasdaq CSD SE, evrópskt hlutafélag (Societas Europaea) skráð í Lettlandi. Nasdaq CSD SE varð fyrsta verðbréfamiðstöðin sem hlaut starfsleyfi á grundvelli CSDR (Central Securities Depositories Regulation) í Evrópu og tengdist á sama tíma T2S uppgjörskerfinu árið 2017. Höfuðstöðvar félagsins eru í Riga, með útibúum í Tallinn og Vilníus.

Íslenska verðbréfamiðstöðin (þá Verðbréfaskráning Íslands hf.) hóf starfsemi 29. júní 2000 og var stofnuð af Seðlabanka Íslands ásamt ýmsum öðrum aðilum á íslenskum fjármálamarkaði. Árið 2006 eignaðist OMX AB öll hlutabréfin í verðbréfamiðstöðinni og árið 2007 varð OMX hluti af Nasdaq. Árið 2015 var nafni íslensku verðbréfamiðstöðvarinnar breytt í Nasdaq verðbréfamiðstöð (á ensku Nasdaq CSD Iceland hf.). Árið 2020 var Nasdaq verðbréfamiðstöð sameinuð Nasdaq CSD SE, eins og tilkynnt var 25. maí 2020. Uppgjörskerfi íslenska markaðarins sameinaðist verðbréfamiðstöðvakerfi Nasdaq CSD þann 24. ágúst 2020. Sama ár hlaut Nasdaq CSD starfsleyfi á grundvelli laga nr. 7/2020 um verðbréfamiðstöðvar sem innleiddi CSDR reglugerðina, til rekstrar á Íslandi.

Rekstur 
Nasdaq CSD SE er evrópskt hlutafélag skráð í Lettlandi, með höfuðstöðvar í Lettlandi og útibú í Eistlandi, Litháen og á Íslandi. Það er í fullri eigu Nasdaq í gegnum Nasdaq Nordic Ltd. Verðbréfamiðstöðin starfar samkvæmt reglugerð ESB um verðbréfamiðstöðvar (CSDR) og er undir eftirliti Seðlabanka Lettlands, í samstarfi við eftirlitsaðila í Eistlandi, Litháen og á Íslandi.

Innviðir Nasdaq CSD eru samþættir TARGET2-Securities (T2S) kerfinu, sem hún varð hluti af árið 2017. Uppgjör viðskipta í evrum á mörkuðum Eystrasaltsríkjanna fer fram með seðlabankafé í gegnum T2S. Uppgjör verðbréfaviðskipta í íslenskum krónum fer fram í íslenska uppgjörskerfinu í gegnum Millibankagreiðslukerfi Seðlabanka Íslands (MBK).

Árið 2024 var Nasdaq CSD með yfir €76,9 milljarða virði í vörslu og þjónustaði um 8000 útgefendur. Nasdaq CSD er einnig aðili að samtökum evrópskra verðbréfamiðstöðva (ECSDA) og ANNA [KJ1] – Association of National Numbering Agencies en Nasdaq verðbréfamiðstöð er umboðsaðili ANNA á Íslandi og ber ábyrgð á úthlutun og vöktun ISIN númera íslenskra, eistneskra, lettneskra og litháenskra verðbréfa.

Þjónusta 
Verðbréfamiðstöð Nasdaq veitir margvíslega þjónustu, þar á meðal rafræna eignarskráningu verðbréfa, vörslu þeirra og framsal, ásamt því að vera vettvangur fyrir uppgjör verðbréfaviðskipta. Uppgjör á mörkuðum Eystrasaltsríkjanna fer í gegnum TARGET2-Securities , en kerfið styður einnig uppgjör í staðbundnum gjaldmiðlum.

Nasdaq verðbréfamiðstöð veitir einnig þjónustu fyrir útgefendur verðbréfa. Hún annast skráningu nýrra verðbréfa og þjónustar fyrirtækjaaðgerðir, svo sem arðgreiðslur, vaxtagreiðslur og skiptingu hlutafjár. Hún þjónustar jafnframt atkvæðagreiðslur með umboði og þjónustu vegna aðalfunda.

Þá heldur Nasdaq verðbréfamiðstöð utan um hluthafaskrár, veitir þjónustu í gegnum tengingar við erlendar verðbréfamiðstöðvar, úthlutar ISIN-númerum fyrir verðbréf á Íslandi og í Eystrasaltsríkjunum sem aðili að ANNA (e. Association of National Numbering Agencies), og rekur þjónustu fyrir útgáfu LEI kóða, sem Local Operating Unit (LOU) með leyfi frá Global Legal Entity Identifier Foundation (GLEIF). Einnig þjónustar Nasdaq verðbréfamiðstöð markaðinn með ýmiskonar markaðsgögnum og tölfræði.

Tilvísanir

Flokkur:Fjármál
Flokkur:Viðskipti
Flokkur:Fyrirtæki