Orrustan við Tsushima

Orrustan við Tsushima var lokasjóorrustan í stríði Rússlands og Japans. Hún fór fram 27.-28. maí 1905 í Tsushima-sundi, eystri hluta Kóreusunds. Orrustunni lauk með algjörum ósigri keisaralega rússneska flotans. Sjóorrustan er eina sjóorrustan milli tveggja flota nútímaorrustuskipa úr stáli sem hefur lokið með sigri annars aðila. Þetta var líka fyrsta sjóorrustan þar sem loftskeytasendingar léku lykilhlutverk. Breski herforinginn George Sydenham Clarke sagði að þessi orrusta hefði verið mesta og mikilvægasta sjóorrusta sögunnar frá orrustunni við Trafalgar. Í Japan er orrustan þekkt sem „sjóorrustan um Japanshaf“.

Orrustan stóð milli sameinaða japanska flotans undir stjórn Tōgō Heihachirō, og annarrar rússnesku Kyrrahafsflotadeildarinnar undir stjórn Zínovíj Rozhestvenskíj. Rússneski flotinn hafði siglt 18.000 sjómílur (33.000 km) í sjö mánuði frá Eystrasalti til Kyrrahafs. Rússar vonuðust til að ná höfn í Vladívostok, tryggja yfirráð á sjó og aðstoða keisaralega rússneska herinn í Mansjúríu. Rússneski flotinn var með mun fleiri orrustuskip, en var mun eldri og hæggengari en japanski flotinn. Japanar höfðu yfir að ráða þrefalt fleiri skipum í allt. Þeir komu auga á rússneska flotann snemma morguns 27. maí og orrustan hófst síðdegis. Rozhestvenskíj særðist og missti meðvitund í fyrstu átökunum, og áður en sólin settist hafði fjórum orrustuskipum verið sökkt. Um nóttina réðust japanskir tundurspillar og tundurskeytabátar á hin skipin, og um morguninn 28. maí gafst rússneski aðmírállinn Níkolaj Nebogatov upp.

Rússar misstu öll 11 orrustuskipin. Sjö þeirra var sökkt, en fjögur hertekin. Nokkur herskip sluppu; eitt beitiskip og tveir tundurspillar náðu Vladívostok, og tvö aukabeitiskip og eitt birgðaskip náðu að flýja til Madagaskar. Þrjú beitiskip voru sett í herkví af Bandaríkjunum í Maníla þar til stríðinu lauk. Átta aukabeitiskip og enn tundurspillir voru afvopnuð og haldið af Kína í Sjanghaí. Mannfall var mikið í liði Rússa. Yfir 5000 létu lífið og 6000 voru teknir höndum. Japanar misstu engin stór herskip og aðeins 117 menn.

Í orrustunni misstu Rússar nær öll þungvopnuð skip Eystrasaltsflotans og neyddust til að semja um frið. Friðarsamningarnir í Portsmouth voru undirritaðir í september 1905. Í Japan var litið á orrustuna sem einn af mestu sigrum í allri sögu Japans, og Tōgō var hylltur sem þjóðhetja. Flaggskip hans, Mikasa, er nú safnskip í höfninni í Yokosuka.

Orrustan hafði miklar pólitískar og menningarlegar afleiðingar um allan heim. Þetta var í fyrsta skipti sem eitt af Evrópuveldunum hafði beðið ósigur í nútímanum. Á Vesturlöndum átti hún þátt í að skapa ótta við „gulu hættuna“ og veikti hugmyndina um yfirburði hvíta mannsins. Mahatma Gandhi (Indlandi), Mustafa Kemal Atatürk (Tyrklandi), Sun Yat-sen (Kína) og Jawaharlal Nehru (Indlandi) voru meðal þeirra framtíðarleiðtoga Asíuríkja sem fögnuðu sigrinum yfir nýlenduveldinu. Með sigrinum varð Japan sjötta mesta sjóveldi heims meðan rússneski sjóherinn varð lítt sterkari en floti Austurríkis-Ungverjalands.

 Tilvísanir 

 Heimildir 












Tsushima
Flokkur:Stríð Rússlands og Japans
Flokkur:1905