László Krasznahorkai

László Krasznahorkai (f. 5. janúar 1954) er ungverskur rithöfundur og handritshöfundur. Krasznahorkai er þekktur fyrir krefjandi bækur sem er gjarnan lýst sem póstmódernískum og hafa gjarnan dystópíu og þunglyndi sem viðfangsefni. 

Nokkrar af bókum Krasznahorkai, meðal annars Sátántangó (1985) og Az ellenállás melankóliája (1989) hafa verið gerðar að kvikmyndum í leikstjórn Béla Tarr.

Krasznahorkai vann Nóbelsverðlaunin í bókmenntum árið 2025 „fyrir sannfærandi og framsýnt höfundarverk sitt sem, mitt í hryllingi heimsendis, staðfesti kraft listarinnar“.

 Æviágrip 
 Fjölskylda og uppvöxtur 
László Krasznahorkai er kominn af Gyðingum af millistétt. Faðir hans, György Krasznahorkai, var lögmaður og móðir hans, Júlia Pálinkás, var embættismaður í almannatryggingum.. Faðir Lászlós leyndi því að hann væri kominn af Gyðingum og trúði syni sínum ekki fyrir því fyrr en hann var ellefu ára...

Krasznahorkai útskrifaðist úr Ferenc Erkel-gagnfræðaskólanum árið 1972 með latínu sem aðalfag. Hann hóf síðan nám í lögfræði við József-Attila-háskólann og hélt síðan áfram með laganámið í Eötvös Loránd-háskólanum í Búdapest frá árinu 1976 til ársins 1978.. Árið 1977 gaf hann út fyrstu smásögu sína, Tebenned Hittem, í tímaritinu Mozgó Világ.

Frá 1978 til 1983 nam hann ungverskar bókmenntir við hugvísindadeild Eötvös Loránd-háskóla. Lokaritgerð hans fjallaði um ævi og störf rithöfundarins Sándor Márai eftir að hann hélt í útlegð við valdatöku kommúnista í Ungverjalandi árið 1948. Á námsárunum vann Krasznahorkai hjá útgáfufélaginu Gondolat Kiadó..

 Ritstörf 
László Krasznahorkai varð ritstjóri eftir nám en hætti brátt til þess að helga sig alfarið ritstörfum. Árið 1985 gaf hann út bókina Kölskatangó (ungverska: Sátántangó), sem hlaut góðar viðtökur gagnrýnenda. Á svipuðum tíma hóf hann samstarf sem handritshöfundur við kvikmyndaleikstjórann Béla Tarr.

Krasznahorkai fór til Vestur-Evrópu í fyrsta sinn árið 1987 og dvaldi þá í Vestur-Berlín í eitt ár hjá Deutscher Akademischer Austauschdienst.

Krasznahorkai hlaut fyrst alþjóðlega viðurkenningu árið 1989 með útgáfu bókarinnar Depurð mótspyrnunnar (). Vinur hans, rithöfundurinn og Nóbelsverðlaunahafinn Imre Kertész, sagði um hana : 

Árið 1990 byrjaði Krasznahorkai að ferðast um Austur-Asíu (Kína og Mongólíu). Árið 2000 skrifaði hann handrit að kvikmyndinni Harmónía Werckmeisters, sem var byggð á skáldsögunni Depurð mótspyrnunnar og Béla Tarr leikstýrði.

 Viðurkenningar 
Krasznahorkai hlaut Kossuth-verðlaunin árið 2004 Alþjóðlegu Booker-verðlaunin árið 2015..

Í gegnum árin hafði Krasznahorkai oft verið nefndur sem hugsanlegur verðlaunahafi Nóbelsverðlaunanna í bókmenntum.Valérie Marin La Meslée,  lire en ligne « Nobel de Littérature ; et si c'était László Krasznahorkai ? », Le Point, . Hann hlaut verðlaunin loks árið 2025.

Tilvísanir

Flokkur:Handhafar bókmenntaverðlauna Nóbels
Flokkur:Ungverskir rithöfundar