Tímúrveldið

Tímúrveldið var heimsveldi sem náði yfir stóran hluta þess sem hefur verið kallað Stór-Persía á 15. öld. Á hátindi sínum náði það yfir svæði sem í dag eru löndin Íran, Írak, Afganistan, og stóran hluta Mið-Asíu og Suður-Kákasus, auk hluta þess sem í dag eru Pakistan, Indland og Tyrkland. Menning Tímúrveldisins var undir miklum áhrifum frá persneskri menningu, en líka mongólskri og tyrkískri menningu.

Tímúrveldið var stofnað af túrkmenska herstjóranum Tímúr árið 1370. Hann lést árið 1405 eftir að hafa lagt undir sig landsvæði sem náði frá Svartahafi í vestri að Pamírfjöllum í austri. Hann leit sjálfur á sig sem arftaka Djengis Khan og veldi sitt sem endurreisn Mongólaveldisins, með íslam sem ríkistrú og höfuðborg í Samarkand. Tímúr flutti handverksfólk frá borgum sem hann lagði undir sig til Samarkand þar sem hann byggði fjölda stórbygginga. Þetta handverksfólk stóð á bak við Tímúrendurreisnina, blómaskeið í listum og arkitektúr, sérstaklega eftir að barnabarn hans, stærðfræðingurinn Ulugh Begh, tók við völdum. Þá hafði höfuðborgin flust til Herat.

Árið 1476 höfðu Tímúrídar (afkomendur Tímúrs) misst megnið af Persíu í hendur tyrkíska ættbálkabandalagsins Aq Qoyunlu, en héldu áfram völdum í minni ríkjum og furstadæmum í Mið-Asíu. Á 16. öld stofnaði Babúr, prins í Fergana af ætt Tímúrída, lítið ríki í Kabúlistan (núverandi Afganistan). Þaðan réðist hann á Soldánsdæmið Delí í Hindústan þar sem hann stofnaði Mógúlveldið.

 Tilvísanir 


Flokkur:Saga Mið-Asíu
Flokkur:Saga Vestur-Asíu
Flokkur:15. öldin
Flokkur:Fyrrum Asíuríki
Flokkur:Stofnað 1370
Flokkur:Lagt niður 1507