Rauðka

Skipulagsnefnd atvinnumála (þekkt sem "Rauðka") var stofnuð 29. ágúst 1934 af atvinnumálaráðherranum Haraldi Guðmundsson til þess að rannsaka tekjur, fjármál og atvinnumál Íslands á tíma kreppunnar til þess að koma með tillögur og áætlanir um hvernig væri hægt að skipuleggja fjármál og rekstur á hagkvæmustu hætti með almenning í huga. Nefndin kom með tillögu árið 1937 og sama ár voru störf nefndinar lokið þar sem verkefni þess var að gera tillögu til að bæta efnahag landsins.

 Sköpun Rauðku 
Skipulagsnefnd atvinnumála var skipuð af Haraldi Guðmundsson stuttu eftir Alþingiskosningar 1934 sem lauk með alþýðuflokki og framsóknarflokki í stjórn sem fékk nafnið "stjórn hinna vinnandi stétta". Heimskreppan var í fullum gangi þegar kosningin gerist svo það var eitt af fyrstu málefnum nýju stjórninar að finna lausn á efnahagsmálum landsins. Lausn nýju stjórninar var að skipa skipulagsnefnd atvinnumála til að finna lausnir og úrræði á efnahagsmálum landsins.

 Tillaga skipulagsnefndarinnar 
Árið 1937 var skipulagsnefndin búin að skoða efnahag og atvinnumál landsins og komu að niðurstöðuni að það þurfti að vera aukinn iðnaður í landinu og bætt aðstaða í frumframleiðslu í landbúnaði og sjávarútvegi. Aðal atvinnuvegur íslendinga var sjávarútvegur og bændastarf á þessum tíma og aðeins 13% af þjóðartekjum var tengt iðnaði. Þessi tillaga leiddi til þess að við 1940 var iðnaður stærsti atvinnuvegurinn í reykjavík. Sjávarútvegur og bændastörf voru þó ennþá stærsti atvinnuvegurinn yfir allt landið. 

 Andstaða nefndarinnar 
Þó að skipulagsnefndin fékk stuðning frá nýju stjórnini var nefndin þó gagnrýnd og umdeild sérstaklega af sjálfstæðismönnum og framsóknarmönnum. Hesltu áhyggjur andstöðunar var að rauðka væri að skipta sér of mikið af einkarekstri með rannsóknum sínum og væri of hlutdrægt til þess að vera sanngjörn nefnd.

 Heimildir 

Flokkur:1934