Stjórnsýsluskipting Suður-Kóreu

Suður-Kórea samanstendur af 17 fyrsta stigs stjórnsýslum: 6 stórborgum (gwangyeoksi 광역시/廣域市), 1 sérstakri borg (teukbyeolsi 특별시/特別市), 1 sérstakri sjálfsstjórnarborg (teukbyeol-jachisi 특별자치시/特別自治市), og 9 héruðum (do 도/道), þar á meðal þrjú sérstök sjálfsstjórnarhéruð (teukbyeol jachido 특별자치도/特別自治道) og sex sem suðurkóreska ríkisstjórnin krefst yfirráða á. Þessum svæðum er frekar skipt niður í ýmsar minni einingar, þar á meðal borgir (si 시/市), héruð (gun 군/郡), sýslur (gu 구/區), bæi (eup 읍/邑), hreppi (myeon 면/面), hverfi (dong 동/洞) og þorp (ri 리/里).

 Skipan 
StigHópurTegundHangúlHanjaRR RomajaNo.1Æðri sjálfsstjórnarsvæðiHéraðdo6Sérstakt sjálfstjórnarhéraðteukbyeol-jachido3Sérstök borgteukbyeolsi1Sérstök sjálfstjórnarborgteukbyeol-jachisi1Stórborggwangyeoksi62Lægri sjálfsstjórnarsvæði Borgsi60Borg si 15Sýslagun82Hverfi gu 693Á ekki viðBorg si 2Hverfi gu 354Á ekki viðBæreup216Hreppurmyeon1198Sveitarfélag dong 2073Sveitarfélag dong 5Á ekki viðSveitabærtongÞorpri6Á ekki viðSmáþorpban

Fyrsta stigs skipting
Fyrsta stigs skipting stjórnsýslu eru stjórnsýslur sem eru á héraðsstigi (provincial-level divisions), og til þeirra teljast nokkrar tegundir: héruð (þar á meðal sérstök sjálfstjórnarheruð), stórborgir (metropolitan cities), sérstök borg (special cities) og sjálfstjórnarsborgir (special self-governing cities). Héraðsstjórar eða borgarstjórar þessara stjórnsýslueininga eru kosnir á fjögurra ára fresti.

KortNafnhangúlhanjaíbúafjöldi Sérstök borg (Teugbyeolsi)aSeúl10.143.645Borg (Gwangyeogsi)Busan3.527.635Daegu2.501.588Incheon2.879.782Gwangju1.472.910Daejeon1.532.811Ulsan1.156.480Sjálfstjórnarborg (Teugbyeol-jachisi)Sejong122.153Hérað (Do)Gyeonggi12.234.630Gangwon1.542.263Norður-Chungcheong1.572.732Suður-Chungcheong2.047.631Norður-Jeolla1.872.965Suður-Jeolla1.907.172Norður-Gyeongsang2.699.440Suður-Gyeongsang3.333.820Sjálfstjórnarhérað (Teugbyeoljachi-do)Jeju593.806

 Önnur stigs skipting 

 Si (borg) 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:South_Korea_second_level_divisions.svg|thumb|426x426dp|Kort yfir öll hverfi (gu), sveitarborgir (si) og sýslur (gun) í Suður-Kóreu.
Si (시; 市) er eitt af stjórnsýslueiningum innan héraðs (do) ásamt gun (sýsla). Borg (시) verður að hafa að minnsta kosti eitt sveitarfélag (dong) og getur einnig haft bæ (eup) og hrepp (myeon) ef borgarsvæðið nær bæði yfir þéttbýli og dreifbýli. Þegar eup í sýslu (gun) nær 50.000 íbúum getur sýslan verið gerð að borg (si).

Borg með yfir 500.000 íbúa (til dæmis Suwon, Cheongju, Cheonan og Jeonju) telst sérstök borg (specific city) og getur stofnað ósjálfstæð hverfi (gu). Þegar borg fer yfir 1.000.000 íbúa getur hún verið uppfærð í stórborg (metropolitan city). Þetta er ekki nákvæmlega skilgreint í lögum heldur hefð sem varðar borgir eins og Seúl (1946), Busan (1963), Incheon (1981), Daegu (1981), Gwangju (1986), Daejeon (1989) og Ulsan (1997).

Stjórnsýsluborg (administrative city) hefur ekki borgarstjórn, og borgarstjóri er skipaður af héraðsstjóra viðkomandi héraðs.

 Gun (sýsla) 
Gun (군; 郡) er eitt af stjórnsýslueiningum héraðs (do) ásamt si, og einnig eitt af stjórnsýslueiningum stórborganna Busan, Daegu, Incheon og Ulsan ásamt gu. Gun hefur yfirleitt innan við 150.000 íbúa (meira en það myndi gera eininguna að borg, si), er með lægri byggðaþéttleika en gu og er dreifbýlislegra að eðlisfari en hin tvö stjórnsýslustigin. Gun er að nokkru leyti sambærilegt bresku sveitahverfi (non-metropolitan district).

Sýslur (gun) skiptast í þorp (eup) og hrepp (myeon). Sérstaklega má nefna að stærð gun er minni en „county“ í Bandaríkjunum.

 Gu (hverfi) 
Gu (구; 區) samsvarar hverfi eða district á Vesturlöndum. Stórborgirnar Busan, Daegu, Incheon og Ulsan innihalda einnig gun. Gu líkist að nokkru leyti borgarhverfum (boroughs) í sumum vestrænum ríkjum, og skrifstofa gu sinnir mörgum þeirra verkefna sem borgaryfirvöld myndu annars sjá um. Gu eru skipt í hverfi (dong).

 Þriðja stigs skipting 

 Eup (bær) 
Eup (읍; 邑) er sambærilegt við einingu sem svarar til bæjar. Ásamt myeon er eup eitt af stjórnsýslueiningum sýslu (gun) og einnig hluti af sumum borgum (si) með færri en 500.000 íbúa. Aðalbærir sýslu eða aukabæir innan borgarsvæðis (si) eru skilgreindir sem eup. Bæir (eup) skiptast í þorp (ri). Til að stofna eup þarf íbúafjöldinn að vera að minnsta kosti 20.000.

 Myeon (hreppur) 
Myeon (면; 面) er eitt af stjórnsýslueiningum sýslu (gun) ásamt eup, og einnig hluti af sumum borgum (si) með færri en 500.000 íbúa. Myeon hefur minni íbúafjölda en eup og táknar dreifbýlissvæði héraðs eða borgar. Myeon er skipt niður í þorp (ei). Lágmarksíbúafjöldi til að mynda myeon er 6.000.

 Dong (sveitarfélag) 
Dong (동; 洞) er aðalstjórnsýslueining hverfa (gu) og einnig í þeim borgum (si) sem ekki eru skipt í hverfi. Dong er minnsta borgarstjórnsýslustigið sem hefur eigið skrifstofu og starfsfólk. Í sumum tilfellum er ein lögleiðrétt dong skipt í nokkur stjórnsýsludong. Slík stjórnsýsludong eru venjulega greind með númeri (eins og Myeongjang 1-dong og Myeongjang 2-dong). Í slíkum tilfellum hefur hver stjórnsýsludong eigið skrifstofu og starfsfólk.

Aðalstjórnsýslueining innan dong er tong (통; 統), en skiptingar á þessu stigi og neðar eru sjaldan notaðar í daglegu lífi. Sum fjölmenn dong eru einnig skipt í ga (가; 街), sem eru ekki sérstakt stjórnsýslustig, heldur einungis notað til heimilisfanga. Margar helstu götur í Seoul, Suwon og öðrum borgum eru einnig skiptar í ga.

 Ri (þorp) 
Ri (리; 里) er eina stjórnsýslueiningin innan bæja (eup) og sveitarhéraða (myeon). Ri er minnsta dreifbýliseiningin sem hefur verulegan fjölda íbúa.

 Saga 
Þó að smáatriði í stjórnsýslu hafi breyst með tímanum, var grunnuppbygging núverandi þriggja stiga kerfis tekin upp undir stjórn Gojong árið 1895. Svipað kerfi er enn í notkun í Norður-Kóreu.

 Tilvísanir 

Flokkur:Landafræði Suður-Kóreu