Zazen

alt=Zazenhugleiðsla samkvæmt hefð Sótó zen|thumb|Zazenhugleiðsla samkvæmt hefð Sótó zen
Orðið Zen kemur frá sanskrít orðinu „Dhyana“, hugleiðsla *, sem þegar það kom til Kína varð að „Chán“ og síðar í Kóreu var það umritað hljóðfræðilega sem „Seon“ og barst að lokum til Japans, þar sem umritun þess er núverandi orð Zen. Á Vesturlöndum hugtakið langoftast notað  í þessari japönsku útgáfu.

 Ætluð áhrif 
Líkur eru á að zazen bæti geðheilsu með því að bæta almenna vellíðan, vinna gegn streitu og minnki svefnþörf. Zen búddistar álíta einnig að zazan geti leitt til satori, uppljómunar. 
alt=Dhyana mudra|thumb|Dhyana mudra

 Iðkun 
alt=Hugleiðsla í sitjandi stellingu|thumb|Hugleiðsla í sitjandi stellingu
Zazen er einbeitingaræfing sem má fremja á mismuni hátt. Zazen er oftast iðkað í sitjandi stöðu en það er hægt að iðka zazen í öðrum stellingum. 

 Algengar sitjandi stellingar 

 Lótus (eða „fullur lótus“): hægri fótur hvílir á vinstra læri og öfugt.

 Hálfur lótus: annar fótur á gagnstæðu læri, hinn undir gagnstæðu læri.

 Fjórðungs lótus: annar fótur á gagnstæðu kálfanum, hinn undir.

 „Búrmískur“: fæturnir hvíla á gólfinu og benda að gagnstæðu hné. Annar ökklinn fyrir framan hinn.

 Seiza: maður „situr á hnjánum“.

 Sitjandi á stól: bakið er ekki hallað að bakinu, fæturnir á gólfinu. 

Í öllum sitjandi stellingum er bakið haldið beint og hendurnar í kjöltu, vinstri höndin er sett í hægri, með lófana upp, og þumalfingursoddarnir snertast þannig að sporöskjulag myndast á milli þumalfingrarna og lófans 

 Hagnýt ráð 
Það er mjög mikilvægt að vera kyrr á meðan á zazen stendur og ekki klóra sér eða breyta sitjandi stöðu.

„Auðveldasta“ æfingin, sem venjulega er ráðlögð fyrir byrjendur, er að telja andardráttinn; telja „einn“, næsta útöndun sem „tvo“ og svo framvegis. Þegar talið hefur verið upp að tíu er byrjað upp á nýtt frá einum. Það er hægt að smám saman auka erfiðleikastigið með því að skipta yfir í að telja aðeins útöndunina, ekki telja heldur bara fylgja andardrættinum, eða bara vera meðvitaður (sem kallast shikan-taza á japönsku).

 Zazen á Íslandi 
Trúfélagið Zen á Íslandi, Nátthagi stundar Zazenhugleiðslu. Félagið fylgir hefð Sótó zen

 Tilvísanir 

Flokkur:Búddismi