Frjálslyndi flokkurinn (Ástralía)

Frjálslyndi flokkurinn (enska: Liberal Party of Australia, skammstafað LP) er helsti mið-hægriflokkur ástralskra stjórnmála. Flokkurinn er annar tveggja stórra stjórnmálaflokka í landinu ásamt Verkamannaflokknum (ALP). Frjálslyndi flokkurinn var stofnaður árið 1944 sem arftaki Sameinaða Ástralíuflokksins. Flokkurinn hefur unnið flestar þingkosningar af öllum stjórnmálaflokkum í sögu Ástralíu en er nú í stjórnarandstöðu á landsvísu. Flokkurinn er í þó í stjórn í þremur landshlutum; á Norðursvæðinu, í Queensland og á Tasmaníu.

Frjálslyndi flokkurinn er annar tveggja flokka í Bandalaginu ásamt Þjóðarflokknum. Flokkarnir hafa unnið saman bæði í landsstjórn og stjórnarandstöðu að mestu samfleytt síðan Frjálslyndi flokkurinn var stofnaður. Bandalagið var síðast við völd frá þingkosningum landsins árið 2013 fram að þingkosningunum árið 2022. Á þeim tíma mynduðu Tony Abbott, Malcolm Turnbull og Scott Morrison ríkisstjórnir Bandalagsins. Núverandi leiðtogi flokksins er Angus Taylor. Tveir fyrrum leiðtogar flokksins, Sir Robert Menzies og John Howard, eru þaulsætnustu forsætisráðherrar í sögu Ástralíu.

Innra skipulag flokksins byggir á sambandsstjórnarfyrirkomulagi og því eru starfrækir sjálfstæðir undirflokkar í öllum sex fylkjum Ástralíu og á höfuðborgarsvæðinu. Frjálslyndi sveitaflokkurinn á Norðursvæðinu er einnig tengdur flokknum. Bæði Frjálslyndi sveitaflokkurinn og Frjálslyndi þóðarflokkurinn í Queensland voru stofnaðir með samruna fylkisdeilda Frjálslynda flokksins og Þjóðarflokksins. Frjálslyndi flokkurinn fer nú með stjórn í tveimur fylkjum og einu svæði. Flokkurinn er í stjórnarandstöðu í Nýja-Suður-Wales, Viktoríu, Suður-Ástralíu, Vestur-Ástralíu og á höfuðborgarsvæðinu.

Hugmyndafræði flokksins hefur verið lýst sem frjálslyndri, íhaldssamri, eða sem frjálslyndri íhaldsstefnu, íhaldssamri frjálslyndisstefnu, eða klassískri frjálslyndisstefnu. Frjálslyndi flokkurinn er yfirleitt fylgjandi efnahagslegu frjálslyndi og félagslegri íhaldsstefnu. Sá armur innan flokksins sem er kenndur við „þjóðernishægrið“ hefur jafnframt verið kallaður hægrisinnaður, og hægri-popúlískur.

Gengi í kosningum
Fulltrúadeildarkosningar
 Kosningar Leiðtogi Atkvæði % Þingsæti +/– Sæti Stjórnarþátttaka 1946 Robert Menzies 1.241.650 28,58   15  2. 1949 1.813.794 39,39   40  1. 1951 1.854.799 40,62   3  2.  1954 1.745.808 38,31   5  2.  1955 1.746.485 39,73   10  1.  1958 1.859.180 37.23   1  1.  1961 1.761.738 33,58   13  2.  1963 2.030.823 37,09   7  2.  1966 Harold Holt 2.291.964 40,14   9  1.  1969 John Gorton 2.125.987 34,77   15  2.  1972 William McMahon 2.115.085 32,04   8  2.  1974 Billy Snedden 2.582.968 34,95   2  2.  1975 Malcolm Fraser 3.232.159 41,80   28  1.  1977 3.017.896 38,09   1  1.  1980 3.108.512 37,43   13  1.  1983 2.983.986 34,36   21  2.  1984 Andrew Peacock 2.951.556 34,06   12  2.  1987 John Howard 3.175.262 34,41   2  2.  1990 Andrew Peacock 3.468.570 35,04   12  2.  1993 John Hewson 3.923.786 37,10   6  2.  1996 John Howard 4.210.689 38,69   26  1.  1998 3.764.707 33,89   11  2.  2001 4.244.072 37,40   4  1.  2004 4.741.458 40,47   5  1.  2007 4.546.600 36,60   20  2.  2010Tony Abbott 3.777.383 30,46   5  2.  2013 4.134.865 32,02   14  1.  2016 Malcolm Turnbull 3.882.905 28,67   14  2.  2019 Scott Morrison 3.989.435 27,97   1  2.  2022 3.502.713 23,89   19  2.  2025 Peter Dutton 2.525.047 20,8   19  2. 

Neðanmálsgreinar

Tilvísanir

Flokkur:Ástralskir stjórnmálaflokkar