Kaupþing banki

Kaupþing banki var íslenskur banki sem var starfræktur á árunum 2003 til 2008. Bankinn varð til árið 2003 við samruna Búnaðarbanka Íslands og Kaupþings. Bankinn var um tíma ein umsvifamesta fjármálastofnun landsins og stundaði víðtæka starfsemi á Íslandi og erlendis. Gjaldþrot bankans í efnahagskreppunni 2008 var eitt það stærsta í sögunniEinar Laxness og Pétur Hrafn Árnason, Íslandssaga A-Ö, 47..

 Sögulegur bakgrunnur 
Rætur Kaupþings banka ná aftur til 1930, þegar Búnaðarbanki Íslands var stofnaður. Árið 2002 seldi íslenska ríkið ráðandi hlut í bankanum til hins svokallaða S-hópsEinar Laxness og Pétur Hrafn Árnason, Íslandssaga A-Ö, 78.. Árið 2003 sameinaðist Búnaðarbankinn Kaupþingi, fjármálafyrirtæki sem var stofnað 1982. Sameinaður banki Búnaðarbanka og Kaupþings tók í fyrstu upp nafnið Kaupþing Búnaðarbanki. 2004 var tekið upp nafnið KB-banki, en 2007 var nafninu aftur breytt í Kaupþing bankiGuðni Th. Jóhannesson, Hrunið, 63.. Stærsti hluthafi bankans á þeim árum var eignarhaldsfélagið Exista. Stærstu hluthafar þess félags voru bræðurnir Ágúst og Lýður GuðmundssynirPétur Hrafn Árnason og Sigurður Líndal, ritstj., Saga Íslands XI, 235..

Samskipti bankans við stjórnvöld voru á köflum stirð. Haustið 2003 lýsti Davíð Oddsson, þáverandi forsætisráðherra, því yfir að hann hygðist tæma bankabók sína hjá Kaupþingi og hvatti landsmenn til að ígrunda viðskipti sín við stofnunina vegna hárra launagreiðslna og kaupréttarsamninga stjórnendaPétur Hrafn Árnason og Sigurður Líndal, ritstj., Saga Íslands XI, 236..

 Alþjóðleg starfsemi 
Í kjölfar einkavæðingar hófst allsherjar útrás á erlenda markaði og setti bankinn sér það markmið að gerast leiðandi fjárfestingarbanki á Norðurlöndum. Árið 2004 festi bankinn kaup á danska bankanum FIH og ári síðar á breska bankanum Singer & FriedlanderGuðni Th. Jóhannesson, Hrunið, 65.. Árið 2007 hugðist bankinn kaupa hollenska bankann NIBC fyrir tæpa þrjá milljarða evra, en hætt var við þau áform snemma árs 2008 vegna ókyrrðar á alþjóðlegum markaðiGuðni Th. Jóhannesson, Hrunið, 204..

 Gjaldþrot 
Samhliða gjaldþroti Lehman Brothers í september 2008 hækkaði skuldatryggingarálag Kaupþings í 800 punktaGuðni Th. Jóhannesson, Hrunið, 12.. Í viðleitni til að styrkja tiltrú markaðarins var tilkynnt um kaup sjeiks Mohammeds Bin Khalifa Al-Thani á 5% hlut í bankanum. Síðar kom í ljós að bankinn hafði sjálfur fjármagnað kaupin með lánveitingum til eignarhaldsfélaga gegn veði í keyptum hlutabréfumGuðni Th. Jóhannesson, Hrunið, 75.. Seðlabanki Íslands veitti Kaupþingi 500 milljóna evra neyðarlán. Þær ráðstafanir dugðu þó ekki til, því bresk stjórnvöld settu dótturbankann í Lundúnum, Kaupthing Singer & Friedlander, í greiðslustöðvun 8. október. Við það gjaldféllu lánasamningar og skuldabréf móðurfélagsins á Íslandi og tók Fjármálaeftirlitið yfir rekstur bankans síðla kvölds sama dagPétur Hrafn Árnason og Sigurður Líndal, ritstj., Saga Íslands XI, 245..

 Tilvísanir 

Flokkur:Íslenskir bankar