Louis St. Laurent

Louis Stephen St. Laurent (1. febrúar 1882 – 25. júlí 1973) var kanadískur lögfræðingur og stjórnmálamaður sem var 12. forsætisráðherra Kanada frá 1948 til 1957.

Æviágrip
Louis St. Laurent fæddist í Compton í Québec og varð kunnur málafærslumaður og stuðningsmaður kanadíska Frjálslynda flokksins. Hann hóf þátttöku í stjórnmálum sem dómsmálaráðherra í ríkisstjórn Williams Lyon Mackenzie King forsætisráðherra árið 1941 og var kjörinn á þing fyrir kjördæmið Austur-Québec í aukakosningum árið 1942. Árið 1946 varð St. Laurent utanríkisráðherra Kanada og gegndi því embætti í tvö ár, þar til hann var kjörinn leiðtogi Frjálslynda flokksins og varð forsætisráðherra þegar King settist í helgan stein. St. Laurent leiddi flokkinn til stórsigra í þingkosningum árin 1949 og 1953 og myndaði meirihlutastjórnir.

St. Laurent var annar frönskumælandi forsætisráðherra Kanada, á eftir Wilfrid Laurier. Stjórn hans stækkaði kanadíska velferðarríkið með því að koma á fót jöfnunargreiðlsum til allra fylkja Kanada, innleiða nýtt skráningarkerfi fyrir lífeyrisáætlanir og stofna nýtt sjúkratryggingakerfi. Ríkisstjórn hans stóð einnig fyrir ýmsum opinberum framkvæmdum eins og byggingu þjóðvegar þvert yfir Kanada (Trans-Canada Highway), upphækkaðs vegar yfir Canso-sund (Canso Causeway) og kerfi gasleiðslna þvert yfir landið (Trans-Canada Pipeline). Árið 1953 heimilaði ríkisstjórn hans nauðungarflutninga á 92 Inúítum til Nunavut. Stjórn St. Laurent stóð fyrir inngöngu Kanada í Atlantshafsbandalagið og sendi hermenn, skip og flugvélar til að berjast í Kóreustríðinu. Árið 1956 hjálpaði utanríkisráðherra St. Laurent, Lester B. Pearson, við að leysa úr Súesdeilunni og vann til friðarverðlauna Nóbels fyrir þátt sinn.

St. Laurent hafði viðkomu á Íslandi í einn sólarhring vegna vélbilunar á leið heim frá ráðstefnu samveldisríkjanna í London árið 1951. Hann ræddi meðal annars við Bjarna Benediktsson utanríkisráðherra í skrifstofu hans í stjórnarráðshúsinu.

St. Laurent, sem var stundum kallaður „Louis frændi“, var vinsæll meðal kanadísks almennings og almennt var búist við því að hann myndi auðveldlega vinna þingkosningarnar 1957. Ákvörðun hans um að láta stöðva þingræðu um byggingu gasleiðslu yfir Kanada árið 1957 vakti hins vegar tilfinningu meðal margra um að Frjálslyndi flokkurinn hefði fyllst hroka vegna tveggja áratuga langrar stjórnarsetu sinnar. Flokkurinn tapaði óvænt með naumum mun fyrir Framsækna íhaldsflokknum undir forystu Johns Diefenbaker, sem rauf þannig 27 ára samfellda stjórn Frjálslynda flokksins. St. Laurent hætti í stjórnmálum stuttu síðar og sneri sér aftur að lögmannsstörfum.

St. Laurent hefur almennt hlotið góð eftirmæli sem forsætisráðherra. Sagnfræðingurinn Donald Creighton sagði um St. Laurent að hann hafi verið „frábærlega hófsamur, varkár ... og ötull kanadískur þjóðernissinni.“Donald Creighton, The Forked Road: Canada 1939–1957 (1976) 159

Tilvísanir

Flokkur:Forsætisráðherrar Kanada