Rannveig Ólafsdóttir Briem

Rannveig Ólafsdóttir Briem (2. ágúst 1853 – 7. ágúst 1916) var húsfreyja og framámanneskja meðal Vestur-Íslendinga í Kanada. Hún var bréfritari, skáld og þjóðsagnasafnari.

 Ævi 
Rannveig fæddist á Grund í Eyjafirði. Faðir hennar var Ólafur Briem bóndi og smiður á Grund og móðir hennar var Dómhildur Þorsteinsdóttir. Dómhildur lést af barnsförum fertug að aldri árið 1858. „[Þ]að er í fréttum að í fyrradag varð ég ekkjumaður. Kona mín deyði þá, strax af afstöðnum burði andvana barns“ skrifaði Ólafur í bréfi til vinar. Þau höfðu þá eignast 13 börn; 11 syni og tvær dætur. Ólafur lést í ársbyrjun 1859 eftir stutt en erfið veikindi. Hann var þá fimmtugur að aldri. Valdimar Briem vígslubiskup, sálmaskáld og þýðandi var einn af bræðrunum. Rannveig var sex ára þegar faðir hennar dó, hún ólst síðan upp á Möðruvöllum í Hörgárdal hjá Pétri Havsteen, amtmanni og konu hans Katrínu Kristjönu Gunnarsdóttur. 

Á Möðruvöllum kynntist hún meðal annara Sigtryggi Jónassyni sem dvaldi þar sem unglingur og vann fyrir Pétur amtmann. Sigtryggur flutti til Kanada 1872 og varð fljótlega einn aðalhvatamaður að flutningi Íslendinga vestur um haf. Hann tók þátt í stofnun byggðarinnar Nýja Íslands í Manitoba. Hann var sendur til Íslands um haustið 1875 sem umboðsmaður Kanadastjórnar til að skipuleggja hópa innflytjenda sem vildu setjast að í Kanada.

 Kanada 
Rannveig og Sigtryggur giftust í júní 1876 og héldu fljótlega vestur. Þau komu til Nýja Íslands um haustið og byggðu upp bæ sem þau nefndu Möðruvelli og varð nokkurs konar höfuðsetur nýlendunnar. Heimili þeirra gegndi ýmsum hlutverkum; þar var messað, rekinn skóli, fundarstaður og pósthús. En nýlendan Nýja Ísland átti í miklum erfiðleikum á þessum árum. Stöðug áföll, harðæri, flóð og trúardeilur og bólusóttarfaraldur 1876-1877 urðu til þess að fólksflótti hófst til Winnipeg og Norður-Dakóta. Árin í Nýja Íslandi reyndu mjög á Rannveigu. Hún var alin upp á menningarheimili á Möðruvöllum í Hörgárdal, var vel menntuð og unni listum og bókmenntum; en var ekki gerð fyrir frumbýlingslíf í óbyggðum Kanada. Fólksflóttinn úr Íslendingabyggðinni lagðist þungt á hana. Lífið sem við tók í fámenninu, afskekkt og einangrað, var henni þungbært. Sigtryggur og Rannveig fluttu sjálf til Winnipeg í júní, 1881. 

Í Winnipeg urðu þau hjón mjög virk í samfélagi Íslendinga í borginni og Sigtryggur einnig í stjórnmálum Manitoba-fylkis. Rannveig tók sérlega mikinn þátt í starfsemi lútherska safnaðarins. Þau hjónin drógu sig að mestu í hlé í kringum árið 1910 frá starfi í þágu íslenska samfélagsins í Manitoba. Sigtryggur flutti aftur norður til Nýja Íslands og hóf búskap á Möðruvöllum, gömlu landnámsjörðinni sinni. Járnbraut hafði verið lögð þangað norður og við það döfnuðu sveitirnar. Rannveig treysti sér ekki norður vegna heilsubrests. Hún bjó um skeið við Kyrrahafsströndina, en sneri svo til baka og bjó í Winnipeg sín síðustu ár.  

Rannveig og Sigtryggur eignuðust engin börn en tóku Percy Chaloner Jonasson í fóstur og ólu hann upp. Percy tók nafnið Jonasson sem ættarnafn.

 Ritstörf 
Rannveig skrifað mikið alla sína æfi, bæði óútgefin ljóð en sérlega mikið af bréfum sem má sjá til dæmis í bókinni Konur skrifa bréf : sendibréf 1797-1907 og í Bréfasafni Torfhildar Hólm. 

Rannveig var einnig heimildarmaður og safnari þjóðfræðiefnis sem sjá má í bókinni Þjóðsögur og sagnir eftir Torfhildi Hólm.

 Bækur 




 Tilvísanir 

Flokkur:Vestur-Íslendingar