Stórforeldri

Stórforeldri, afaforeldri eða einfaldlega afi og amma, er foreldri foreldra þess einstaklings sem miðað er við, ýmist móður eða föður. Á íslensku nefnist faðir foreldris þess einstaklings „afi“ en móðir hans „amma“. Sérhver lífvera sem verður til við kynæxlun og er ekki erfðafræðilegur blendingur á fjögur stórforeldri, átta langforeldri (langömmur og langafa), sextán langalangforeldri (langalangömmur og langalangafa) og svo framvegis. Í gegnum mannkynssöguna hefur fjöldi þeirra einstaklinga sem lifa nógu lengi til að verða stórforeldri aukist, án þess að ástæður aukins langlífis séu með öllu ljósar. Ein afleiðing þess er að með því að þrjár kynslóðir lifa samtíða, í stað tveggja áður, varðveitast upplýsingar betur sem annars hefðu glatast, til dæmis upplýsingar um vatnsból á þurrkatímum.

Í tilvikum þar sem foreldrar eru ekki til staðar eða geta ekki hugsað um barn sitt (til dæmis af fjárhagsástæðum, vegna hjúskaparstöðu, veikinda eða dauða) gerast stórforeldrar oft umönnunaraðilar. Í hefðbundnum samfélögum hafa stórforeldrar oft skilgreint hlutverk í uppeldi og umönnun barnabarna. Í læknisfræðilegum skilningi er stórforeldri annars stigs ættingi barnabarna sinna þar sem 25% erfðamengis þeirra skarast.

 Tilvísanir 

Flokkur:Fjölskylda
Flokkur:Miðaldur