Lifið og látið aðra deyja

Lifið og látið aðra deyja (enska: Live and Let Die) er bresk njósnamynd og áttunda myndin sem Eon Productions gerðu um leyniþjónustumanninn James Bond. Þetta var fyrsta myndin þar sem Roger Moore lék hlutverk James Bond og sú þriðja sem Guy Hamilton leikstýrði. Handritið var skrifað af Tom Mankiewicz og byggði á samnefndri skáldsögu Ian Fleming frá 1954.

Myndin hefst á því að þrír leyniþjónustumenn frá MI6 eru myrtir, einn í New York-borg, einn í New Orleans, og einn á skálduðu Karíbahafseyjunni San Monique. Bond rekur slóðina til Harlem þar sem hann hittir eiturlyfjabaróninn Mr. Big (Yaphet Kotto) og spákonuna Solitaire (Jane Seymour). Bond sleppur úr klóm þeirra, fer til San Monique þar sem hann táldregur Solitaire og kemst að því að einræðisherra eyjarinnar, Dr. Kananga, er að rækta risavalmúa til að framleiða heróín og notar vúdúathafnir til að fæla íbúa frá vissum stöðum. Bond og Solitaire flýja til New Orleans, þar sem Mr. Big nær þeim. Mr. Big reynist vera Dr. Kananga í dulargervi. Menn Kananga fara með Bond á krókódílabúgarð, en hann sleppur á hraðbát eftir æsilegan eltingarleik við menn Kananga og lögreglustjórann J.W. Pepper (Clifton James). Bond snýr aftur til San Monique, bjargar Solitaire úr vúdúfórnarathöfn, og drepur Kananga með gaskúlu.

Myndin kom út þegar blaxploitation-myndir nutu mikilla vinsælda í Bandaríkjunum. Hún nýtir fjölda klisja úr þeim myndum, eins og niðrandi kynþáttahugtök („honky“), eiturlyfjagengi, og breytta ameríska kagga („pimpmobile“). Söguþráðurinn snýst auk þess um eiturlyfjasmygl, sem var algengt viðfangsefni í blaxploitation-myndum, og gerir sér mat úr menningarlegum þáttum eins og djassútförum í New Orleans, vúdúathöfnum á Karíbahafseyjum, og götumenningu í Harlem. Gloria Hendry lék fyrstu þeldökku Bondstúlkuna, Rosie Carver. Myndin var tekin í New Orleans, Harlem, Jamaíku, og Pinewood Studios í Bretlandi. Haítí var fyrirmyndin að Karíbahafseyjunni San Monique, en ekki var talið ráðlegt að mynda þar vegna stjórnmálóróa í valdatíð François Duvalier.

Myndin gekk vel í kvikmyndahúsum og fékk almennt jákvæða dóma. Titillagið var samið af Paul og Lindu McCartney og flutt af hljómsveitinni Wings. Það fékk tilnefningu til Óskarsverðlauna sem besta frumsamda lag. Myndin var frumsýnd í Tónabíói á Íslandi árið 1977.

 Tilvísanir 

Flokkur:Njósnamyndir
Flokkur:Breskar kvikmyndir
Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 1973
Flokkur:James Bond-kvikmyndir