Mótvirðissjóður

Mótvirðissjóður 

 Marshalaðstoðin 
Eftir Seinni heimstyrjöld var stofnaður alþjóðlegur sjóður sem veitti fjárhagslega aðstoð til ríkja sem voru að jafna sig eftir bein og óbein áhrif seinni heimstytjaldarinnar. Þessi aðstoð er kölluð Marshalláætlunin eða Marshalaðstoðin nefnd eftir George Marshall, fyrrum foringja hershöfðingjarráðsins og þáverandi Utanríkisráðherra Bandaríkjana.

Áætlunin styrkti efnahagslega byggingu á Íslandi um upphæð sem munaði 29,3 miljónum sem Ísland nýtti sér til endurbyggingar efnahagsins eftir afleiðingar seinni heimstyrjaldar og stækkun fiskveiðaiðnaðarins sem var stærsti útflutningsiðnaður landsins.

 Mótvirðissjóðurinn 
Mótvirðissjóðurinn var stofnaður sem partur af Marshalláætlunini sem trygging til þess að fjármagnið myndi stuðla að efnahagslegan vöxt á hagkvæman og sjálfbáran máta. Íslenska ríkið setti hlutfall af tekjum sínum til hliðar til að spyrna gegn ofþenslu. Lítill hluti þessa fjármagns (5-10%) Fór í sérstakan Bandarískan framkvæmdasjóð sem herstöðin nýtti sér til uppbyggingar. Meirihluti af þessum fjármunum fór í Mótvirðissjóðinn. Mótvirðissjóðurinn var nýttur sem lánasjóður til þess að ýta fram iðnviðabyggingu á landinu og veitti fjármagn til byggingar virkjana og áburðarverksmiðju. Bandaríska ríkisstjórnin hafði vald yfir hvernig og hvenær þessum sjóði yrði nýttur samkvæmt samningnum á milli Íslands og Bandaríkjana út frá skilmálum Marshaláætluninnar. Þetta skipulag leiddi til nánara samstarf beggja ríkisstjórna gagnvart uppbygingu á meðan styrkir Marshalaðstoðinnar voru í gildi. Mótvirðissjóðurinn numaði umþaðbil 440 miljónir króna árið 1955 sem var sambærilegt til þriðjungs útgjalda til fjárfestinga í landinu.

Mótvirðissjóðurinn var þáttur í stofnun Framkvæmdabanka Íslands árið 1953 sem skipulagði meðferð fjársins sem varð ein stærsta fjárfestingalánastofnun næstu ár eftir stofnun. 

Tilvísanir