Flugslysið Í Smjörfjöllum 1980

Flugslysið í Smjörfjöllum varð þann 22. september 1980 þegar TF-RTO, tveggja hreyfla flugvél af gerðinni BN-2 Islander, flaug í bratta fjallshlíð norð-vestan megin í suðurenda Smjörfjalla þegar hún var í áætlunarflugi frá Bakkafirði til Egilsstaða. Allir þrír um borð létu lífið.

Flugvélin
Flugvélin var af gerðinni Britten-Norman BN-2 Islander, 2 hreyfla háþekja með pláss fyrir 9 farþega. Flugvélin var í rekstri fyrir Flugfélag Austurlands en í eigu Norsk Leasing og Faktoring A/S. Flugvélin var smíðuð 25. mars 1970. Hún var skráð á Íslandi 2. júni 1977. Hún var til áætlunar- og leiguflugs frá Egilsstöðum í rekstri hjá Flugfélag Austurlands Hf.

Slysið og björgunaraðgerðir
TF-RTO lagði af stað í áætlunarflug frá Egilsstaðaflugvelli klukkan 13:20 mánudaginn 22. september 1980. Flugáætlunin gerði ráð fyrir flugi frá Egilsstöðum til Vopnafjarðar, þaðan til Bakkafjarðar síðan aftur til Egilsstaða með viðkomu á Vopnafirði. Flugáætlunin gerði einnig ráð fyrir sjónflugi og 1 klukkustund og 40 mínútur í flugi. Flugið gekk sinn vanagang en þegar hún fór frá Bakkafirði var ákveðið að stoppa ekki á Vopnafirði og fljúga þá beint frá Bakkafirði til Egilsstaða. Klukkan 14:20 lagði vélin af stað frá Bakkafirði með 2 farþega. Áætlað var að hún myndi lenda á Egilsstöðum kl 14:50. Klukkan 15:00 var vélin ekki komin til Egilsstaða og hafði ekkert heyrst frá henni síðan hún tók á loft frá Bakkafirði. Reynt var að hafa samband við hana án árangurs. Ákveðið var þá að setja leit í gang og var leit úr lofti hafin kl 15:42. TF-SYN flugvél Landhelgisgæslunnar var á flugi yfir Egilsstöðum á þessum tíma og fór hún að leita milli Vopnafjarðar og Egilsstaða. Klukkan 16:08 heyrði TF-SYN í neyðarsendi og var upprunni þess rakin með svokölluðu LORAN kerfi og staðfesti hnit í Smjörfjöllum. Mikil þoka var þá á svæðinu og var þá ákveðið að bíða eftir betri skilyrðum til að leita úr lofti. Í kringum 16:30 lögðu af stað tvær björgunarsveitir frá Vopnafirði og hinsvegar frá Egilsstöðum. Slæmt veður var á svæðinu og snéru þær við í kringum klukkan 21:00. Snemma þriðjudagsmorgunin 23. september klukkan 4:53 lagði af stað þyrla og eldsneytisflugvél frá varnarliðinu á Keflavíkurflugvelli af stað til leitar þar sem veður fór batnandi. Klukkan 6:11 lagði af stað TF-RTR, Piper PA-31 flugvél frá Flugfélag Austurlands, af stað frá Egilsstöðum til leitar. Hún staðsetti flakið af TF-RTO í snævi þaktri og brattri hlíð Smjörfjalla klukkan 6:33 á þeim stað sem TF-SYN hafði numið neyðarmerki. Klukkan 7:15 lenti þyrlan frá varnarliðinu um einum og hálfum kílómeter norðvestan og neðan við flakið. Læknir um borð í þyrlunni náði að klifra að flakinu og staðfesti að allir um borð væru látnir. Aðstæður á vettvang voru mjög hættulegar þar sem hún lá í snarbrattri hlíðinni.

Orsök
Flugvélin flaug beint inní fjallshlíðina um 20 metrum fyrir neðan fjallsbrúnina. Rannsókn á vegum rannsóknarnefndar flugslysa taldi að flugmaðurinn hefði skyndilega lent í mikilli þoku og ekki verið í nægilegri flughæð til að komast yfir fjallið. Nefndin segir einnig að loftþrýstingsmælir í vélinni sem segir til um hæð vélarinnar hafi verið verið stilltur svo að hann hafi sennilega sýnt aðeins of mikla hæð og að niðurstreymi gæti hafa dregið vélina neðar.

Heimildir

Flokkur:1980
Flokkur:Flugslys á Íslandi