Peter Pellegrini

Peter Pellegrini (f. 6. október 1975) er slóvakískur stjórnmálamaður og núverandi forseti Slóvakíu. Hann var áður forsætisráðherra Slóvakíu frá 2018 til 2020.

Pellegrini var einnig heilbrigðisráðherra frá desember 2019 til mars 2020, aðstoðarforsætisráðherra frá 2016 til 2018 og mennta- og vísindamálaráðherra árið 2015. Hann var jafnframt þingforseti í tvígang, frá 2014 til 2016 og frá 2023 til 2024. Pellegrini var áður meðlimur í stjórnmálaflokknum Stefnu – sósíaldemókrötum (Smer–SD) en hann sagði sig úr honum og stofnaði nýjan flokk, Rödd – sósíaldemókrata (Hlas–SD) í júní 2020.

Í janúar 2024 tilkynnti Pellegrini framboð sitt til embættis forseta Slóvakíu. Hann lenti í öðru sæti á eftir Ivan Korčok í fyrri umferð kosninganna en sigraði Korčok í seinni umferðinni þann 15. júní 2025 með 53% atkvæðanna.

Æska og menntun
Pellegrini nam við hagfræðideild Matej Bel-háskóla og við Tækniháskólann í Košice og einbeitti sér að bankastarfi, fjárfestingum og fjármálum við síðarnefnda skólann. Frá 2002 til 2006 vann hann sem hagfræðingur og síðar sem ráðgjafi þingmannsins Ľubomír Vážny í einkavæðingar- og efnahagsmálum.

Stjórnmálaferill
Pellegrini var kjörinn á slóvakíska þingið árið 2006 fyrir flokkinn Stefnu – sósíaldemókratar (Smer-SD). Hann var endurkjörinn í þingkosningum Slóvakíu árin 2010 og 2012. Frá 2012 til 3. júlí 2014 var hann ríkisritari fjármála. Hann var síðar stuttlega mennta- og vísindamálaráðherra.

Forseti þingsins (fyrra skipti)
Þann 25. nóvember 2014 var Pellegrini kjörinn forseti slóvakíska þingsins og tók hann við af Pavol Paška. Árið 2015 útnefndi Slóvakía hann í embætti á vegum Evrópusambandsins til að stuðla að opnu stafrænu samfélagi.

Forsætisráðherra Slóvakíu
Pellegrini var útnefndur aðstoðarforsætisráðherra fjárfestinga árið 2016 í ríkisstjórn Roberts Fico árið 2016. Hann tók við embætti forsætisráðherra eftir að Fico sagpi af sér þann 15. mars 2018 eftir morðið á blaðamanninum Ján Kuciak. Andrej Kiska forseti samþykkti ríkisstjórn Pellegrini þann 21. mars 2018 og 81 þingmaður kaus að staðfesta myndun hennar.

Pellegrini var settur innanríkisráðherra í apríl 2018 og varð jafnframt fjármálaráðherra til bráðabirgða þegar Peter Kažimír sagði af sér og gerðist seðlabankastjóri árið 2019.

Í desember 2019 varð Pellegrini einnig heilbrigðisráðherra eftir að Andrea Kalavská sagði af sér.

Flokkur Pellegrini tapaði þingkosningum Slóvakíu árið 2020 fyrir popúlíska flokknum Venjulegu fólki, sem leiddur var af Igor Matovič.

Á tíma Covid-19-faraldursins fóru ríki að keppast hvert við annað um sjúkragögn, ýmist með því að greiða fyrirtækjum til að skipta um áfangastaði eða taka birgðir eignarnámi sem ætluð voru öðrum ríkjum. Pellegrini sagðist hafa bókað tvær milljónir öndunargríma frá Úkraínu í skiptum fyrir greiðslu í reiðufé. Þýskur embættismaður bauð hins vegar hærra verð fyrir grímurnar og keypti þær og undan Slóvökum. Úkraínski utanríkisráðherrann Dmytro Kúleba sagði við þetta tilefni að öll ríki í Evrópu væru nú að leita um allan heim að sjúkragrímum og öndunarvélum.

Forseti þingsins (annað skipti)
Þann 25. október 2023 var Pellegrini endurkjörinn forseti slóvakíska þingsins með 131 atkvæðum.

 Forsetaframboð 
Þann 19. janúar 2024, í kjölfar áskorana frá stuðningsmönnum sínum og stuðningsyfirlýsinga frá stjórnmálaflokkunum Hlas–SD og Smer–SD, tilkynnti Pellegrini að hann myndi gefa kost á sér í forsetakosningum Slóvakíu næsta ár.

Pellegrini lenti í öðru sæti í fyrri umferð forsetakosninganna þann 24. mars 2024 með 37,03% atkvæðanna. Erindrekinn Ivan Korčok var í fyrsta sæti með 42,52% og fyrrum lögmaðurinn og dómarinn Štefan Harabin í þriðja sæti með 11,74%. Stuttu eftir fyrri umferðina lýsti stjórnmálaflokkurinn SNS yfir stuðningi við Pellegrini, ásamt frambjóðendunum Krisztián Forró og Ján Kubiš.

Pellegrini vann sigur í seinni umferð forsetakosninganna þann 6. apríl 2024 með 53,12% atkvæða gegn 46,88% sem Ivan Korčok hlaut. Daginn eftir kosningarnar staðfesti Pellegrini að hann myndi segja af sér sem leiðtogi HLAS-SD-flokksins og segja upp aðild að flokknum í samræmi við óskrifaða venju um að forseti lýðveldisins sé óflokksbundinn.

 Forseti Slóvakíu
Pellegrini sór embættiseið sem forseti Slóvakíu þann 15. júní 2024 við sérstakan þingfund í Bratislava.

Einkahagir
Pellegrini er af ítölskum ættum. Langafi hans, Leopoldo Pellegrini (1856-1942) flutti til austurrísk-ungverska keisaradæmisins til að taka þátt í byggingu járnbrautar milli Levice og Zvolen. Árið 2019 lýsti Pellegrini sér sem óvirkum kaþólikka.

Pellegrini er einhleypur. Í viðtali við slúðurblaðið  Plus 7 dní árið 2020 var Pellegrini spurður hvort hann væri samkynhneigður, sem hann svaraði neitandi. Atvikið leiddi til þess að ritstjóri blaðsins sagði af sér, en hann hélt því að Pellegrini hefði reynt að koma í veg fyrir að spurningin yrði birt í viðtalinu.

Pellegrini á hund, Gery, sem er nefndur eftir söguhetjunni Geralt frá Rivíu úr verkum Andrzej Sapkowski.

Tilvísanir

Flokkur:Forsetar Slóvakíu
Flokkur:Forsætisráðherrar Slóvakíu