Kýríakos Mítsotakís

Kýríakos Mítsotakís (grískt letur: Κυριάκος Μητσοτάκης; f. 4. mars 1968) er grískur stjórnmálamaður og núverandi forsætisráðherra Grikklands. Hann hefur gegnt embættinu frá árinu 2019. Mítsotakís er leiðtogi mið-hægriflokksins Nýs lýðræðis, sem vann afgerandi sigra í þingkosningum árin 2019 og 2023. Faðir Kýríakosar Mítsotakís var Konstantínos Mítsotakís, sem var forsætisráðherra Grikklands frá 1990 til 1993.

Æviágrip
Kýríakos Mítsotakís er af gömlum grískum valdaættum. Hann er sonur fyrrum forsætisráðherrans Konstantínos Mítsotakís, bróðir fyrrum utanríkisráðherrans Doru Bakojanní og frændi fyrrum forsætisráðherranna Elevþeríos Venízelos og Sofoklís Venízelos. Mítsotakís og fjölskylda hans hafa löngum verið talin til hinnar frjálslyndu miðju í grískum stjórnmálum og nokkuð vinstra megin við hörðustu fylgismenn stjórnmálaflokks þeirra, Nýs lýðræðis.

Mítsotakís nam meðal annars við Harvard-háskóla og vann fyrir fjármálastofnanir og banka áður en hann hóf feril í stjórnmálum. Hann tók við forystu Nýs lýðræðis árið 2016 og lagði þá áherslu á að nútímavæða flokkinn. Í efnahagsmálum reyndi Nýtt lýðræði undir stjórn Mítsotakís að höfða til miðjufylgis í efnahagsmálum en hefur reynt að höfða til kjósenda öfgahægriflokksins Gullinnar dögunnar í þjóðernismálum. Þetta var meðal annars gert með því að marka harðari stefnu í útlendingamálum og andmæla samningi þáverandi grísku stjórnarinnar við nágrannaríkið Lýðveldið Makedóníu sem leiddi til þess að nafni síðarnefnda ríkisins var breytt í Norður-Makedóníu árið 2019.

Mítsotakís leiddi Nýtt lýðræði til stórsigurs í þingkosningum Grikklands árið 2019. Flokkurinn hlaut tæp fjörutíu prósent atkvæðanna, sem skilaði honum hreinum meirihluta á gríska þinginu. Mítsotakís tók í kjölfarið við af Alexís Tsípras sem forsætisráðherra Grikklands.

Í stjórnartíð Mítsotakís hefur verið efnahagslegur uppgangur á Grikklandi sem meðal annars leiddi til þess að matsfyrirtækið S&P hækkaði árið 2023 lánshæfismat Grikklands úr ruslflokki í fjárfestingaflokk. Skuldabréf Grikklands höfðu verið í ruslflokki frá árinu 2010.

Nýtt lýðræði vann aftur góðan sigur í þingkosningum árið 2023. Flokkurinn vann rúm fjörutíu prósent atkvæða en hlaut ekki hreinan meirihluta þingsæta. Mítsotakís sagðist ekki vilja mynda samsteypustjórn og að því yrði að líkindum efnt til annarrar kosningaumferðar til að treysta stjórnarmeirihlutann á þingi. Flokkur Mítsotakís vann hreinan meirihluta þegar kosningarnar voru endurteknar þann 25. júní. 

Mannréttindasamtök á borð við Blaðamenn án landamæra hafa varað við því að vegið hafi verið að fjölmiðlafrelsi í Grikklandi í stjórnartíð Mítsotakís. Grikkir lentu í 107. sæti af 180 á alþjóðlegum lista samtakanna yfir fjölmiðlafrelsi árið 2023 og voru neðstir af aðildarríkjum Evrópusambandsins. Í skýrslu með listanum var meðal annars vísað til þess að leyniþjónusta stjórnarinnar hefði njósnað um blaðamenn með njósnahugbúnaði og til hótana gegn blaðamönnum. Fulltrúanefnd um mannréttindi á Evrópuþinginu hefur lýst yfir áhyggjum af því að vegið sé gegn löggjöf og grundvallarréttindum í Grikklandi.

Tilvísanir

Flokkur:Forsætisráðherrar Grikklands