Jafar Panahi

Jafar Panâhi (f. 11. júlí 1960) er íranskur kvikmyndagerðarmaður, oft tengdur við írönsku-nýbylgju kvikmyndahreyfinguna. 

Eftir að hafa gert stuttmyndir í nokkur ár og unnið sem aðstoðarleikstjóri Abbas Kiarostami, varð Panahi þekktur fyrir sína fyrstu kvikmynd í fullri lengd, Hvítu blöðruna (1995) en myndin hlaut Camera d'Or verðlaunin á Kvikmyndahátíðinni í Cannes, fyrstu stóru verðlaun íranskrar kvikmyndar.

Panahi hefur verið gagnrýninn á stjórnarfar í heimalandi sínu en árið 2010 var hann handtekinn og dæmdur í sex ára fangelsi. Hann á að hafa ógnað öryggi landsins og verið með áróður gegn íranska ríkinu. Ásamt Panahi, sem var bannað að stunda kvikmyndagerð í 20 ár, fara úr landi og tala við fjölmiðlamenn, voru eiginkona hans og dóttir handteknar.

Árið 2012 hlaut Panahi, ásamt Nasrin Sotoudeh, Sakharov-verðlaunin sem áróðursfólk gegn íranska ríkinu.

Panahi hefur hlotið mörg af stærstu verðlaunum kvikmyndageirams, má þar nefna Gulljónið á Kvikmyndahátíðinni í Feneyjum fyrir Hringinn (2000), Gullbjörn á Alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni í Berlín fyrir Taxi (2015) og besta handrit á Kvikmyndahátíðinni í Cannes fyrir Þrjú andlit (2018).

 Einkalíf 
Panahi er giftur Tahereh Saidi, sem hann kynntist fyrst í framhaldsskóla þegar hún vann sem hjúkrunarfræðingur. Saman eiga þau tvö börn, soninn Panah Panahi fæddan árið 1984, og dótturina Solmaz Panahi. Panah Panahi sótti Háskólann í Tehran og gerði sína fyrstu stuttmynd, The First Film, árið 2009 og var sýnd á Montreal World Film Festival. Solmaz nam sviðshöfundanám Tehran.

 Kvikmyndaskrá 
+ÁrUpprunalegur titillÍslenskur titillAthugasemdir1995Badkonake SefidHvíta blaðranHandritshöfundur ásamt Abbas Kiarostami.1997AynehSpegillinn2000DayerehHringurinnHandritshöfundur ásamt Kambuzia Partovi. Bönnuð í Íran áður en útgefin.2003Talaye SorkhHandritshöfundur ásamt Abbas Kiarostami. Bönnuð í Íran áður en útgefin.2006OffsideHandritshöfundur ásamt Shadmehr Rastin. Bönnuð í Íran áður en útgefin.2011In film nistÞetta er ekki kvikmyndLeikstjórn ásamt Mojtaba Mirtahmasb. Gerð ólöglega.2013PardehHandritshöfundur ásamt Kambuzia Partovi. Gerð ólöglega.2015TaxiGerð ólöglega.2018Se RokhÞrjú andlit2021The Year of the Everlasting  StormHluti: „Life“2022Khers NistEngir birnirLeikstjóri, handritshöfundur og framleiðandi. Gerð ólöglega.2025Yek tasadof-e sadehÞetta var bara slysGerð ólöglega.

 Tilvísanir 

Flokkur:Handhafar Sakharov-verðlaunanna
Flokkur:Fólk fætt árið 1960
Flokkur:Íranskir kvikmyndagerðarmenn