Sæskrímsli

Sæskrímsli eru verur úr þjóðsögum sem taldar eru búa í sjónum og eru þær oft gríðarlega stórar. Skrímslin eru af mörgum tegundum, þar á meðal sjávardrekar, sjóormar eða í hvalalíki. Þeir geta verið slímugir og hreistróttir og oft sést á myndum þegar þeir ógna skipum eða sprauta vatnsstrókum. Sennilega hafa mörg þessara skrímsla verið  stórir hvalir eins og búrhvalir eða risakolkrabbar. 

Sjóskrímslasögur finnast í nánast öllum þjóðfélögum sem hafa búið við höf eða vötn. Trú á sæskrímsli hefur verið almenn miðað við tíðni þeirra í eldri frásögnum allt frá Skyllu og sírenum Ódysseifskviðu, og sögunum af dýrlingunum Brendan og Kólumkilla,  Konungsskuggsjá og víðar. Í lengri gerð  fornaldarsögunnar um Örvar-Odd koma fyrir tvö sjóskrímsli og er þeim lýst svo:

alt=Sæskrímslið Kraken ræðst á skip|thumb|Sæskrímslið Kraki ræðst á skip

 Sæskrímsli við Íslandsstrendur 
Fjöldi skrímsla hefur sést við Íslandsstrendur í gegn um aldirnar og síðustu tvöhundruð ár hafa þau verið algengust í kring um Vestfirði. Fjögur höfuðskrímsli eru þekktust frá Vestfjörðum og hafa þau öll sést í Arnarfirði. Þetta eru Fjörulalli, Faxi, Skeljaskrímsli og Hafmaður.

Daninn Peder Hansen Resen nefnir bæði vatnaskrímsli í Íslandslýsingu sinni (1684-1687) og sjávarferlíki. Í upptalningu á ýmsum dýrategundum birtist skyndilega hrosshvalur: 

Í bókinni Bréf til Láru telur Þórbergur Þórðarson upp margar tegundir sæskrímsla sem þekkt voru í Suðursveit og lýsingar á þeim:

 Tenglar 
 Eru sjávarskrímsli til?; grein á Vísindavef
 Jón Árnason, Árni Böðvarsson og Bjarni Vilhjálmsson. Íslenzkar þjóðsögur og ævintýri, þriðja bindi. Reykjavík: Bókaútgáfan Þjóðsaga, 1954.
 Jón Baldur Hlíðberg og Sigurður Ægisson. Íslenskar kynjaskepnur. Reykjavík: JPV útgáfa, 2008.
 Þorvaldur Friðriksson, 2023. Skrímsli í sjó og vötnum á Íslandi. Söguútgáfan, ISBN 9789935312099
 Nokkur furðudýr fornaldar; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1961
 Sæslangan er meinlaus fiskur; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1951

 Heimildir