Varðskipið Baldur (1974)

Varðskipið Baldur var varðskip sem var í notkun hjá Landhelgisgæslu Íslands á árunum 1975 til 1977. Skipið var nefnt eftir Baldri, syni Óðins í norrænu goðafræðinni, og var annað skipið til að bera nafnið. Það þjónaði í þriðja þorskastríðsátökum Íslands og Bretlands. Kantaður skut­ur Baldurs og gálgarn­ir reyndust breskum skipum skeinuhætt og með þeim sló varðskipið þrjár freigátur úr leik í átökunum.

Saga
Baldur EA 124 var smíðaður í Póllandi sem skuttogari fyrir Aðal­stein Lofts­son, út­gerðarmann á Dalvík, og kom til landsins í júní 1974. Ári síðar höfðu forsendur breyst hjá útgerðinni og keypti íslenska ríkið skipið til að nota sem hafrannsóknarskip. Hann var systurskip Ver AK-200 sem var einnig notaður sem varðskip í þriðja þorskastríðinu.

Þriðja Þorskastríðið

Í desember 1975 var Baldur færður til Landhelgisgæslunnar og breytt í varðskip til að þjóna í þriðju þorskastríðsdeilunni gegn Bretlandi undir stjórn Höskuldar Skarphéðinssonar skipstjóra. Megintilgangur skipsins var að skera net breskra togara sem stunduðu veiðar innan 200 sjómílna fiskveiðilögsögunnar sem Ísland gerði tilkall til. Til að mæta því sendu Bretar nokkrar freigátur og dráttarbáta til að vernda bresku togarana. Þann 12. febrúar 1976 var Baldur eltur af HMS Diomede sem endaði með að skipin skullu saman og skemmdust bæði. Þann 28. febrúar lenti HMS Yarmouth í árekstri við skut Baldurs, sem skemmdi stefni freigátunnar mikið, og neyddi hana til að yfirgefa landhelgina með aðstoð RMAS Rollicker. Yarmouth gekkst undir viðgerðir í Chatham í Bretlandi þar sem skipið fékk nýtt stefni.Yarmouth (1976) Þann 10. mars, eftir að hafa komist hjá nokkrum árekstratilraunum HMS Mermaid, lenti Baldur í árekstri við Diomede og varð fyrir skemmdum. Þann 26. mars rakst HMS Galatea á skut Baldurs og skemmdist stefni freigátunnar. Daginn eftir mætti ​​Baldur enn og aftur Diomede. Að þessu sinni skemmdist freigátan mikið eftir árekstur við skut Baldurs, en um 6 metra löng rifa opnaðst á bakborðshlið freygátunnar sem sló hana úr leik. Í kjölfar árekstursins kom Galatea á vettvang með byssur sínar mannaðar og varaði Baldur við frekari ágangi við breska fiskiskipaflotann. Galatea, ásamt HMS Juno og dráttarbátnum Lloydsman eltu síðan Baldur þar til hann komst inn fyrir 12 mílna lögsöguna. Þann 6. maí gerðu Mermaid, Galatea og dráttarbáturinn Statesman tilraun til að sigla á Baldur. Eftir að Mermaid náði höggi á Baldur slengdi varðskipið skutnum í freigátuna með þeim afleiðingum að 1,5 metra langt gat opnaðist á hlið hennar. Þann 22. maí lentu Baldur og HMS Eastbourne í árekstri og skemmdust bæði skipin, Eastbourne þó öllu meira því það varð dæmt ósjófært í kjölfarið og breytt í kennsluskip.

Seinni ár
Þann 24. maí 1977 var skipið flutt til sjávarútvegsráðuneytisins þar sem hann fékk nafnið Hafþór og breytt í hafrannsóknarskip undir Haf- og ferskvatnsrannsóknastofnun Íslands. Árið 1984 var skipinu breytt í frystitogara og leigt til rækjuvinnslu á Ísafirði. Í júlí 1988 var skipið gripið við ólöglegar veiðar innan grænlensku fiskveiðilögsögunnar. Árið 1990 keypti útgerð á Ísafirði skipið og nefndi það Skutull ÍS 180. Það þjónaði síðar ýmsum fyrirtækjum til ársins 2013. Árið 2020 var skipið selt í brotajárn.

Í sjónvarpi
Árið 2020 þjónaði skipið sem sögusvið í íslensku sjónvarpsþáttunum Ófærð.

Tilvísanir

Flokkur:Byggt 1974
Flokkur:Íslensk hafrannsóknarskip
Flokkur:Íslenskir togarar
Flokkur:Íslensk varðskip