Sporeðla

Sporeðlan (fræðiheiti Baryonyx) er ættkvísl risaeðla sem lifði á Barremian stigi snemma krítartímans, fyrir um 130–125 milljónum ára. Fyrsta beinagrindin fannst árið 1983 í Smokejack Clay Pit, í Surrey, Englandi, í setlögum Weald Clay Formation, og varð heilgerð sýnishorn af Baryonyx walkeri, nefnd af steingervingafræðingunum Alan J. Charig og Angela C. Milner árið 1986. Samheitaheitið, Baryonyx, þýðir "þung kló" og vísar til mjög stórrar kló dýrsins á fyrsta fingri; hið sérstaka nafn, walkeri, vísar til uppgötvanda þess, áhugamannsins steingervingasafnara William J. Walker. Heilbrigðissýnin er ein fullkomnasta beinagrindin frá Bretlandi (og er enn fullkomnasta spinosaurid), og uppgötvun þess vakti athygli fjölmiðla. Sýnum sem síðar fundust í öðrum hlutum Bretlands og Íberíu hefur einnig verið úthlutað ættkvíslinni.

Heilbrigðissýnin, sem kann að hafa ekki verið fullvaxin, var talin hafa verið á milli 7,5 og 10 metrar (25 og 33 fet) á lengd og hafa verið á milli 1,2 og 1,7 metrísk tonn (1,3 og 1,9 stutt tonn; 1,2 og 1,7 löng) tonn). Sporeðlan var með langan, lágan og mjóan trýni sem hefur verið líkt við gharial. Snjóoddurinn stækkaði til hliðanna í formi rósettu. Fyrir aftan þetta var efri kjálkinn með hak sem passaði í neðri kjálkann (sem sveigðist upp á sama svæði). Það var með þríhyrningslaga háls efst á nefbeinunum. Sporeðlan hafði mikinn fjölda af fínt rifnum, keilulaga tönnum, með stærstu tennurnar að framan. Hálsinn myndaði S-form og taugahryggjar á bakhryggjarliðum hans jukust á hæð framan og aftan. Einn ílangur taugahryggur gefur til kynna að hann gæti hafa haft hnúfu eða hrygg með fram miðju baksins. Hann hafði sterka framlimi, með samnefndri kló með fyrsta fingur sem var um 31 sentímetrar (12 tommur) á lengd.http://www.jurassicworld.com/sites/default/files/2016-10/BaryonyxTall.jpg

Tegundin hefur þó fundist víðar eins og í Portúgal. 

Tilvísanir