Víti (Dante)

Víti eftir Dante Alighieri er fyrsta bókin í Hinum guðdómlega gleðileik, sem er ítalskt söguljóð skrifað á árunum 1308-1321, og klárað rétt fyrir andlát skáldsins. „Víti“ fjallar um ferð Dante ásamt skáldinu Virgil niður til helvítis. Hinar bækur gleðileiksins eru „“ og „“. Gleðileikurinn, eða „kómedían“, eins og Dante nefnir hana sjálfur, telst til leiðslukvæða. Á ferð sinni hittir Dante margs konar fólk úr sögunni, heimspekinga, konungsfólk, páfa og fleiri. Á leið sinni hittir Dante einnig vinafólk og þekktar manneskjur frá Flórens. Hinn guðdómlegi gleðileikur er talinn vera ein helsta perla ítalskra bókmennta.

 Uppbygging 
Víti er söguljóð í bundnu máli. Víti er sett upp í 33 kafla, eða . Þegar Dante og Virgill koma til helvítis skiptast kaflarnir eftir hringum helvítis. Bragarhátturinn, tersína, er uppfinning Dantes. Erindin einkennast af þremur hendingum, fyrsta og þriðja línan ríma meðan miðhendingin rímar við tvær línur í næsta erindi (ABA BCB CDC).

Nel mezo del cammin di nostra vitami ritrovai per una selva oscura,ché la diritta via era smarrita.Ahi quanto a dir qual era é cosa duraesta selva selvaggia e spra a forteche nel pensier rinova la paura!

Á æviferðar minnar miðjum degií myrkri þrungnum skóg ég staddur varog villzt ég hafði burt af beinum vegi.Ég vart fæ orðum lýst hve leiðin þarvar loðin, dimm og villt, það veldur beygier hefst á ný við hugans minningar.

Hver hluti Gleðileiksins er 33 tersínur, með einni aukatersínu sem er inngangur að verkinu. Í hverri tersínu eru oftast 6 bragarlínur með tveimur rímum hvor endurtekin þrisvar. Dante vefur þrenninguna einnig í söguna. Í byrjun Vítis mætir Dante þremur villidýrum, og þrjár persónur fylgja okkur í gegnum þrjá hluta sögunnar: Dante, Virgill og Beatrice (í gegnum Paradís). Í níunda hring heljar sem hýsir svikara sést djöfullinn sjálfur eta þrjá höfuðsvikara sögunnar að mati Dantes, Cassius, Brútus og Júdas. Dante telur þessa menn vera höfuðsvikara sögunnar þar sem þeir sviku endurtekið herra sína og meistara.

 Inngangur 

 Canto I 
Víti byrjar í dimmum skógi hjá fjalli kvöldið á föstudeginum langa árið 1300. Dante, sem er 35 ára (nel mezzo del cammin di nostra vita), labbar um í dimmum skógi þar sem hann hefur ''villzt ég hafði af beinum vegi" (ché la diritta via era smarrita). Vegurinn í þessu samhengi vísar í útlegð Dantes frá Flórens og fjallið sjálft táknar hjálpræði. Á leið Dantes til fjalls hinum megin í skóginum sér hann þrjú dýr: gaupu (lonza), ljón (leone) og úlfynju (lupa) sem eru persónugervingar dauðasyndanna girndar, hroka og græðgi.

 Tilvísanir 

Flokkur:Ítalskar bókmenntir