Ilham Aliyev

Ilham Aliyev (fullt nafn á asersku İlham Heydər oğlu Əliyev) (f. Baku, 24. desember 1961) er forseti Aserbaísjan.

Aliyev tók við stöðu forseta 31. október 2003, og þá af föður sínum, Heydar Aliyev, sem hafði verið forseti í 10 ár þar á undan.

Hefur hann fimm sinnum í röð unnið forsetakosningar, 2003, 2008, 2013, 2018 og 2024, en í öllum þessum og fleiri kosningum hefur Aliyev verið vændur um kosningamisferli til að halda völdum.

Að sögn margra sem fylgjast með alþjóðamálum, hefur forsetatíð hans einkennst af stöðugleika í stjórnmálalífi landsins sem afleiðing af yfirvaldsstefnu og að stjórnmálaréttindi andstæðinga hafa verið skert og því ekki valdið eins miklum truflunum.

Í valdatíð Aliyev árið 2020 vann Aserbaísjan sigur í stríði gegn Armeníu um umdeilda héraðið Nagornó-Karabak. Armenar neyddust þar til að undirrita samning um vopnahlé með milligöngu Rússa þar sem Armenar urðu að láta af hendi talsvert af landi til Asera. Eftir stutt stríð árið 2023 sigruðu Aserar síðan armenska Artsak-lýðveldið í Nagornó-Karabak og komu því aftur undir stjórn Aserbaísjans, með þeim afleiðingum að fjöldi armenskumælandi íbúa þess hraktist á flótta. Aliyev lýsti því yfir þann 15. október 2023 að hann hefði uppfyllt draum Asera til áratuga með því að endurheimta stjórn í Nagornó-Karabak. 

Aliyev var kjörinn til fimmta kjörtímabils síns án verulegrar mótstöðu í forsetakosningum Aserbaísjans árið 2024. Þetta var í fyrsta sinn frá falli Sovétríkjanna sem atkvæði voru greidd í aserskum kosningum í Nagornó-Karabak.

Í ágúst 2025 fundaði Aliyev með Níkol Pasjínjan forsætisráðherra Armeníu í Hvíta húsinu í Washington í boði Donalds Trump Bandaríkjaforseta. Á fundinum undirrituðu Aliyev og Pasjínjan yfirlýsingu þar sem þeir sögðust ákveðnir í að ná saman um helstu ágreiningsatriði milli Armeníu og Aserbaísjans og komast að endanlegu friðarsamkomulagi.

Tilvísanir

Flokkur:Forsetar Aserbaísjans
Flokkur:Forsætisráðherrar Aserbaísjans
Flokkur:Fólk nefnt í Panamaskjölunum
Flokkur:Aðalritarar Samtaka hlutlausra ríkja