Nansen-verðlaunin

Nansen-flóttamannaverðlaunin eru verðlaun sem veitt eru árlega af framkvæmdastjóra Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna. Verðlaunin renna í skaut einstaklings, hóps eða stofnunar sem hafa unnið framúrskarandi störf í þágu flóttamanna eða fólks án ríkisfangs. Verðlaunin hafa verið veitt frá árinu 1954.

Bakgrunnur
Nansen-verðlaunin eru nefnd eftir norska landkönnuðinum, stjórnmálamanninum og Nóbelsverðlaunahafanum Fridtjof Nansen. Sem fyrsti flóttamannafulltrúi Þjóðabandalagsins lyfti Nansen grettistaki við að vekja athygli á málefnum fólks sem hafði hrakist á vergang.

Verðlaunin samanstanda af verðlaunapeningi og 100.000 Bandaríkjadala peningaverðlaunum sem greidd eru af ríkisstjórnum Noregs og Sviss. Fénu er ætlað að styðja verkefni að vali verðlaunahafans í samstarfi við flóttamannastofnunina til að hjálpa flóttafólki.

Auk ríkisstjórna Sviss og Noregs styðja Norska flóttamannaráðið og IKEA-stofnunin veitingu Nansen-verðlaunanna.Official homepage for the UNHCR Nansen Refugee Award

Verðlaunaathöfnin
Nansen-verðlaunin eru veitt við hátíðlega athöfn á hverju ári í Genf í Sviss, „mannúðarhöfuðborg heimsins“. Athöfnin er haldin í byggingunni Bâtiment des Forces Motrice samhliða árlegum fundum framkvæmdanefndar Flóttamannastofnunarinnar.Official homepage for the UNHCR Nansen Refugee Award

Nansen-pallborðsumræðurnar
Árið 2011 starfaði Flóttamannastofnunin ásamt Genfarháskóla og stofnununum Foundation Pour Genève og Académie de droit international humanitaire et droits humains à Genève (ADH) við að skipuleggja fyrstu Nansen-pallborðsumræðurnar. Umræðurnar eru nú árlegur viðburður og laða til sín mikill hluta fræðasamfélagsins í Genf auk fjölmiðla og flóttamannahópa.

Árið 2012 báru pallborðsumræðurnar heitið „Les femmes et la reconstruction de la Somalie: du trouble à l'espoir“ („Konur og endurbygging Sómalíu: Frá öngþveiti til vonar“). Meðal gestanna voru friðarverðlaunahafinn Leymah Gbowee; Elisabeth Rasmusson, aðalritari Norska flóttamannaráðsins; og Barbara Hendricks, heiðursvelgjörðarsendiherra hjá Flóttamannastofnuninni.University of Geneva Communication Service

Tilnefningar
Þeir sem helst eru tilnefndir til verðlaunanna eru þeir sem hafa gengið lengra en skyldan bar, sem hafa sýnt fram á dirfsku og þrautsegju og hafa persónulega, verulega og á beinan hátt hjálpað fólki sem hefur verið hrakið á vergang.

Tilnefningar til verðlaunanna fara í gegnum heimasíðu Nansen-verðlaunanna. Núverandi eða fyrrverandi starfsmenn Flóttamannastofnunarinnar geta ekki hlotið verðlaunin. Mælt er gegn því að fólk tilnefni sjálft sig eða samstarfsmenn sína.Official homepage for the UNHCR Nansen Refugee Award

Listi yfir verðlaunahafa
 1954: Eleanor Roosevelt (Bandaríkin)
 1955: Júlíana drottning (Holland)
 1956: Dorothy D. Houghton (Bandaríkin) og Gerrit Jan van Heuven Goedhart (eftir dauða sinn) (Holland)
 1957: Alþjóðasamband Rauða krossins og Rauða hálfmánans
 1958: David Hoggett (Bretland) og Pierre Jacobsen (eftir dauða sinn) (Frakkland)
 1959: Oskar Helmer (Austurríki)
 1960: Christopher Chataway, Colin Jones, Trevor Philpott og Timothy Raison (Bretland)
 1961: Ólafur 5. (Noregur)
 1962: Tasman Heyes (Ástralía)
 1963: Alþjóðaráð sjálfboðastofnana
 1964: May Curwen (Bretland), François Preziosi (eftir dauða sinn) (Ítalía) og Jean Plicque (eftir dauða sinn) (Frakkland)
 1965: Lucie Chevalley (Frakkland), Ana Rosa Schlieper de Martínez Guerrero (eftir dauða sinn) (Argentína)
 1966: Jørgen Nørredam (eftir dauða sinn) (Danmörk)
 1967: Bernharður Hollandsprins (Holland)
 1968: Bernard Arcens (Senegal) og Charles H. Jordan (eftir dauða sinn) (Bandaríkin)
 1969: Princep Shah prinsessa (Nepal)
 1971: Louise W. Holborn (Bandaríkin)
 1972: Svana Friðriksdóttir (Ísland)
 1974: Helmut Frenz (Chile)
 1975: James J. Norris (Bandaríkin)
 1976: Olav Hodne (Noregur) og Marie-Louise Bertschinger (eftir dauða sinn) (Sviss)
 1977: Rauði hálfmáninn í Malasíu (Malasía)
 1978: Seretse Khama (Botsvana)
 1979: Valéry Giscard d'Estaing (Frakkland)
 1980: Maryluz Schloeter Paredes (Venesúela)
 1981: Paul Cullen (Ástralía)
 1982: Sonja krónprinsessa (Noregur)
 1983: Mwalimu Julius Kambarage Nyerere (Tansanía)
 1984: Lewis M. Hiller, Jeff Kass og Gregg Turay (Bandaríkin)
 1985: Paulo Evaristo Arns (Brasilía)
 1986: „Kanadíska þjóðin“ (landstjórinn Jeanne Sauvé veitti verðlaununum viðtöku fyrir hönd Elísabetar 2., drottningar Kanada)
 1987: Jóhann Karl 1. (Spánn)
 1988: Syed Munir Husain (Pakistan)
 1989: Daisaku Ikeda (Japan)
 1991: Paul Weis (eftir dauða sinn) (Austurríki) og Libertina Appolus Amathila (Namibía)
 1992: Richard von Weizsäcker (Þýskaland)
 1993: Læknar án landamæra
 1995: Graça Machel (Mósambík)
 1996: Alþjóðasamtök fatlaðra
 1997: Joannes Klas (Bandaríkin)
 1998: Mustafa Abdülcemil Qırımoğlu (Úkraína)
 2000: Jelena Silajdzic (Bosnía og Hersegóvína), Abune Paulos (Eþíópía), Lao Mong Hay (Kambódía), Miguel Angel Estrella (Argentína) og sjálfboðaliðar Sameinuðu þjóðanna
 2001: Luciano Pavarotti (Ítalía)
 2002: Arne Rinnan (Noregur), áhöfn MV Tampa og Wallenius Wilhelmsen ASA
 2003: Annalena Tonelli, (Ítalía)
 2004: Memorial (Rússland)
 2005: Marguerite Barankitse (Búrúndí)
 2006: Akio Kanai (Japan)
 2007: Katrine Camilleri (Malta)
 2008: Chris Clark (Bretland) og líbanskir og alþjóðlegir starfsmenn í jarðsprengjuáætlun í suðurhluta Líbanons.
 2009: Edward Kennedy (Bandaríkin)
 2010: Alixandra Fazzina (Bretland)
 2011: Society for Humanitarian Solidarity (Jemen)
 2012: Hawa Aden Mohamed (Sómalía) fyrir störf hennar með Galkayo-menntamiðstöðinniArticle in Al Arabiya News
 2013: Angélique Namaika (Lýðstjórnarlýðveldið Kongó)Congolese nun named winner of prestigious Nansen Refugee Award UNHCR 17. september 2013
 2014: Red Mariposas de Alas Nuevas Construyendo Futuro - kólumbísk kvenréttindahreyfing sem hjálpar fólki sem hefur hrakist að heiman og orðið fyrir kynferðislegu ofbeldi.
 2015: Aqeela Asifi (Pakistan) - Flóttakona frá Afganistan sem hjálpar stúlkum á vergangi að öðlast menntum
 2016: Grískir sjálfboðaliðar í Hellenísku björgunarsveitinni og Efi Latsoudi úr PIKPA-þorpinu fyrir sjálfboðastarf þeirra í þágu flóttamanna sem komu til Grikklands á tíma evrópska flóttamannavandans.Greek Volunteers share UNHCR Nansen Refugee Award
 2017: Zannah Mustapha, Nígería
 2018: Evan Atar Adaha (Suður-Súdan)
2019: Azizbek Ashurov (Kirgistan)
 2020: Mayerlín Vergara Pérez (Kólumbía)
 2021: Jeel Albena-samtökin fyrir mannúðarþróun (Jemen)
 2022: Angela Merkel (Þýskaland)
 2024: Rosita Milesi (Brasilía)

Heimildir
Merheb, Nada. The Nansen Refugee Award. Flóttamannastofnun Sameinuðu þjóðanna. Genf 2002.

Tilvísanir

Tenglar
 Heimasíða Nansen-verðlaunanna
 Flóttamannastofnun Sameinuðu þjóðanna
 Myndir af verðlaunaathöfninni 2012
 Viðtal við Hawa Aden Mohamed, Nansen-verðlaunin 2012 , hjá Global Education Magazine , á alþjóðlega flóttamannadeginum.

Flokkur:Verðlaun