Gulmaðra

Gulmaðra (fræðiheiti: Galium verum) er  meðalhá (12 - 30 sm) jurt af möðruætt með mjóum blöðum í kransi og mörgum litlum fjórdeildum gulum blómum. Hún er upprunnin í Evrasíu og Norður-Afríku og finnst nú mun víðar. Á Íslandi vex hún í grónu landi og þar sem er þurrt og í mólendi og  kjarri. Gulmaðra er algeng um allt Ísland. Líklega eru bæjarnöfnin Möðruvellir og Möðrudalur dregin af þessari jurt. Ýmis not voru af gulmöðru. Hún var notuð gegn sinadrætti og flogaveiki, rótin var notuð til litunar, jurtin þótti einkar góð við ýmsum húðsjúkdómum. Gulmaðra er kölluð sængurhálmur á Norðurlandamálum  vegna þess að það tíðkaðist að setja hana í sængurföt. Erlendis tíðkaðist að strá gulmöðru á gólf.
Gulmaðra var einnig nefnd ólúagras en Eggert Ólafsson segir í kvæði að hún létti lúa.

Gulmaðra er lík krossmöðru og hvítmöðru en lögun laufblaða er önnur og hún er eina maðran á Íslandi sem ber gul blóm. 

 Heimildir 

 Ingólfur Davíðsson, Blóm Freyju og Maríu, Samtíðin - 6. Tölublað (01.07.1969)
 Gulmaðra (Galium verum) (Náttúrufræðistofnun Íslands) 
 Baldur Johnsen, "Þetta er nú gellir séra Jón", Náttúrufræðingurinn - 3.-4. Tölublað (01.06.1985) 
 Möðrurót, Hugur og hönd - 1. tölublað (01.06.2015)

Flokkur:Möðruætt
Flokkur:Lækningajurtir
Flokkur:Plöntur á Íslandi
Flokkur:Litunarjurtir