Alþjóðadagur punktaleturs

alt=Mynd af punktaletri Louis Braille í hraðbanka fyrir blinda eða sjónskerta.|hægri|thumb|200x200dp|Punktaletur Louis Braille í hraðbanka fyrir blinda eða sjónskerta.
Alþjóðadagur punktaleturs (Alþjóðlegur dagur blindraletursins) er viðburðardagur haldinn 4. janúar ár hvert til að auka vitund um mikilvægi punktaletur sem samskiptatækis til að auka mannréttindi blindra og sjónskertra fólks.


 Saga 

alt=Höggmynd af Louis Braille.|hægri|thumb|200x200dp| Sem barn missti Louis Braille sjón á báðum augum í slysi.

Frakkinn Louis Braille (1809-1852) blindur á báðum augum, fann upp 16. ára blindraletrið eða punktaletrið. Grunnurinn í letrinu eru sex upphafnir punktar sem raðað er í tvær raðir lóðrétt með þremur punktum í hverri röð innan ferhyrnds svæðis. Munstrið má síðan nema með fingurgómum. Kerfi Braille byggði á 12 punkta hermerkjakerfi sem landi hans Charles Barbier útbjó fyrir Napóleon en þótti allt of flókið. Braille einfaldaði kerfið til muna með því að nota einungis 6 punkta. Þetta kerfi sem kennt er við hann gerir enn þann dag í dag blindum og sjónskertum kleift að lesa og skrifa.

Punktaleturskerfið er þekkt og viðurkennt víða um heim. Finna má punktaletur víða til dæmis á lyfjapakkningum, í lyftum, á leiðbeiningarskiltum, vegvísum o.s.frv.

Að undirlagi Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar samþykkti Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna í nóvember árið 2018, að punktaletursins skyldi minnst á afmælisdegi Louis Braille, höfundi þess. Fyrsti alþjóðadagur blindraleturins var haldinn hátíðlegur 4. janúar 2019.

 Íslenskt punktaletur 

Íslenskt punktaletur er fyrsta ritmál þeirra sem þurfa að reiða sig á það til tjáningar og samskipta. Íslenska punktaletrið á rætur að rekja til franska punktaletursins að viðbættum nokkrum séríslenskum stöfum. Þann 27. maí árið 2011 lögfesti Alþingi íslenskt punktaletur sem fullgilt íslenskt ritmál. Það segir að hver „…hver sem hefur þörf fyrir blindralestur vegna skerðingar á sjón skal eiga þess kost að læra og nota íslenskt punktaletur um leið og hann hefur getu til.“

 Tenglar 

 Enskur vefur Sameinuðu þjóðanna World Braille Day 4 January um blindralesturdaginn.
 Blindraletur
 Alþjóðlegur dagur hvíta stafsins

 Heimildir 




 Tilvísanir