Samia Suluhu

Samia Suluhu Hassan (f. 27. janúar 1960) er tansanísk stjórnmálakona úr flokknum Chama Cha Mapinduzi og núverandi forseti Tansaníu. Hún var áður varaforseti landsins eftir að hafa náð kjöri ásamt forsetaframbjóðandanum John Magufuli árið 2015. Mugufuli og Suluhu náðu endurkjöri árið 2020. Eftir að Magufuli lést í embætti í mars 2021 tók Suluhu við af honum og varð fyrst kvenna til að gegna embætti forseta Tansaníu.Constitution of Tanzania - "Where the office of President becomes vacant by reason of the death of the President, his resignation, loss of the electoral qualifications or inability to perform his functions due to physical infirmity, or failure to discharge the duties and functions of the office of President, then the Vice-President shall be sworn in and become the President for the unexpired period of the term of five years" 

Áður en Suluhu varð varaforseti sat hún á tansaníska þinginu fyrir kjördæmið Makunduchi frá 2010 til 2015 og var jafnframt ríkisráðherra við skrifstofu varaforsetans frá 2010 til 2015. Þar áður hafði hún verið ráðherra í héraðsstjórn Sansibar í stjórnartíð Amani Karume. Árið 2014 var hún kjörin varaformaður tansaníska stjórnlagaráðsins sem falið var að leggja drög að nýrri stjórnarskrá.

Bakgrunnur og menntun
Suluhu fæddist í Soldánsdæminu Sansibar. Að loknu framhaldsskólanámi árið 1977 var hún ráðin til starfa hjá áætlana- og þróunarráðuneyti Tansaníu sem skrifstofustúlka. Samhliða störfunum tók hún ýmis skyndinámskeið. Árið 1986 útskrifaðist hún frá Þróunarstjórnarstofnuninni hjá núverandi Mzumbe-háskóla með gráðu í opinberri stjórnsýslu. Eftir útskrift vann hún við verkefni á vegum Matvælaáætlunar Sameinuðu þjóðanna. Frá 1992 til 1994 gekk hún í Háskólann í Manchester og útskrifaðist með framhaldsgráðu í hagfræði. Árið 2015 hlaut hún MS-gráðu í samfélagslegri efnahagsþróun eftir að hafa lokið sameiginlegum áfanga í Opna háskólanum í Tansaníu og Háskólanum í Suður-New Hampshire.

Stjórnmálaferill
Árið 2000 ákvað hún að hefja feril í stjórnmálum. Hún var kjörin á þingið í Sansibar og var útnefnd ráðherra af Amani Karume forseta sjálfstjórnarhéraðsins. Hún var eini kvenráðherra ríkisstjórnarinnar og kveðst hafa sætt fordómum af hálfu karlkyns kollega sinna vegna kyns síns. Hún var endurkjörin árið 2005 og var aftur útnefnd ráðherra í öðru ráðuneyti.

Árið 2010 gaf Suluhu kost á sér á tansaníska þjóðþingið. Hún bauð sig fram í kjördæminu Makunduchi og vann sigur með rúmlega 80% atkvæða. Jakaya Kikwete forseti útnefndi hana í kjölfarið innanríkisráðherra í stjórn sinni. Árið 2014 var hún kjörin varaformaður stjórnlagaráðs sem átti að semja drög að nýrri stjórnarskrá fyrir Tansaníu.

Í júlí árið 2015 valdi John Magufuli, forsetaframbjóðandi stjórnarflokksins Chama Cha Mapinduzi, Suluhu sem varaforsetaefni sitt í forsetakosningum sem fóru fram það ár. Suluhu varð fyrst kvenna til að vera á kjörseðli flokksins í forsetakosningum. Eftir að Magufuli vann kosningarnar varð Suluhu fyrsti kvenkyns varaforseti landsins.

Eftir að Magufuli lést þann 17. mars árið 2021 varð Suluhu sjötti forseti Tansaníu og fyrsta konan til að gegna því embætti.

Stjórn Suluhu hóf aðgerðir til að stemma stigu við kórónaveirufaraldrinum í Tansaníu, ólíkt Magufuli sem hafði að mestu hundsað veirusýkina. Stjórn hennar kom á skyldubundinni fjórtán daga sóttkví fyrir aðkomumenn sem komu til Tansaníu frá löndum þar sem ný afbrigði SARS-CoV-2 höfðu greinst. Ferðamönnum var jafnframt ráðlagt að bera andlitsgrímur, sótthreinsa sig og halda viðeigandi fjarlægð sín á milli. Suluhu heimilaði sendiráðum og alþjóðasamtökum að flytja bóluefni inn í landið til að bólusetja erlenda ríkisborgara við dagleg störf sín ásamt tansaníska heilbrigðisráðuneytinu.

Suluhu bauð sig fram til heils kjörtímabils í forsetaembætti árið 2025. Hún lét banna helstu stjórnarandstæðingum landsins að gefa kost á sér og fangelsaði suma þeirra. Á kjördegi í október 2025 brutust út mannskæð fjöldamótmæli í Dar es Salaam gegn Suluhu. Stjórnarandstæðingar fullyrtu að allt að 700 manns hefðu verið drepnir í mótmælunum. Samkvæmt opinberum tölum vann Suluhu sigur í kosningunum og hlaut um 98% atkvæða.

Einkahagir
Árið 1978 giftist Suluhu Hafidh Ameir, embættismanni í landbúnaðargeiranum. Þau eiga fjögur börn. Annað barn þeirra, Wanu Hafidh Ameir (f. 1982) situr á sérstöku sæti á þinginu í Sansibar.

Tilvísanir

Tenglar
Professional Newsletter Production by Samia Suluhu et al., (PDF) 2005, OUT/NSHU.

Flokkur:Forsetar Tansaníu