Listfræði

Listfræði er ein þeirra fræðigreina sem fjallar um myndlist og sögulega og samfélagslega virkni hennar, á ólíkum tímum og mismunandi menningarsvæðum. Upprunalega náði listfræði yfir fagurfræði hluta og sjónræn tjáning skoðuð og ná rannsóknir á sviðinu yfir alla listsköpun á sviði sjónlista, svo sem málaralistar, höggmynda, grafíkur, innsetninga, gjörninga, vídeóverka, en einnig byggingarlist, hönnun og sjónmenningu. Í dag skoðar listfræði víðtækari þætti sjónrænnar menningar, þar með taldar hinar ýmsu sjónrænu og hugmyndafræðilegu afleiðingar af breytilegum skilningi á list. Listfræði nær yfir rannsóknir á hlutum sem eru búnir til af ólíkum menningarsamfélögum um allan heim og á öllum tímum sem flytja merkingu, mikilvægi eða nytjar fyrst og fremst með sjónrænum hætti. 

Listfræði er kennd við Háskóla Íslands á grunn- og framhaldsstigi. Listfræðafélag Íslands er félag listfræðinga sem hafa B.A. gráðu frá viðurkenndum háskóla með listfræði sem aðalgrein og annarra sem félagsmenn telja uppfylla kröfur um sambærilega menntun eða fræðistörf.

Sem fræðigrein er lisfræði aðgreind frá listrýni, sem leitast við að skoða listrænt gildi einstakra verka í samanburði við önnur af sambærilegum stíl, eða meta tiltekna stílstefnu eða hreyfingu. Ein grein þessa fræðasviðs er fagurfræði, sem felur í sér að skoða gátuna um hið háleita og finna kjarna fegurðarinnar. Tæknilega séð er listfræði aðskilin frá þessari grein, því listfræðingurinn notar sögulega aðferð til að svara spurningum eins og: hvernig skapaði listamaðurinn verkið?, hverjir voru kaupendurnir?, hverjir voru kennarar hans eða hennar?, hverjir voru áhorfendur?, hverjir voru lærisveinar hans eða hennar?, hvaða sögulegu öfl mótaði listamanninn og hvernig hafði hann eða hún og sköpunin á móti áhrif á gang listrænna, pólitískra og félagslegra atburða? Samt er vafi á því hvort hægt sé að svara mörgum spurningum af þessu tagi á fullnægjandi hátt án þess að hafa einnig í huga grunnspurningar um eðli listarinnar. Skörp skil milli listfræði og listspeki (fagurfræði) geta staðið í vegi slíkra spurninga.Cf: 'Art History versus Aesthetics', ed. James Elkins (New York: Routledge, 2006).

 Íslenskir listfræðingar 

 Aðalsteinn Ingólfsson
 Aldís Arnardóttir
 Auður Ava Ólafsdóttir
 Ásdís Ólafsdóttir
 Benedikt Hjartarson
 Bera Nordal
 Björn Th. Björnsson
 Eiríkur Þorláksson
 Guðni Tómasson
 Gunnar B. Kvaran
 Halldór Björn Runólfsson
 Halldóra Arnardóttir
 Hannes Sigurðsson
 Harpa Þórsdóttir
 Jón Proppé
 Laufey Helgadóttir
 Margrét Elísabet Ólafsdóttir
 Markús Þór Andrésson
 Ólafur Kvaran
 Ólöf K. Sigurðardóttir
 Selma Jónsdóttir
 Sunna Ástþórsdóttir
 Ynda Eldborg
 Þóra Kristjánsdóttir
 Æsa Sigurjónsdóttir

 Heimildir 

Flokkur:Hugvísindi