Dalrjúpa

Dalrjúpa (fræðiheiti: Lagopus lagopus) er lítill fugl af orraætt, um 35–44 cm að lengd. Dalrjúpan er staðfugl og verpir á heimskautasvæðum og norðlægum slóðum í Evrasíu, Norður-Ameríku neðan við trjálínu. Er hún að mestu eins og fjallarjúpa hvað varðar hegðun og fæðu. Er dalrjúpa um þriðjungi stærri en fjallarjúpa.

 Undirtegundir 
Nítján undirtegundir hafa verið viðurkenndar, með mismiklum ágreiningi þó. Munar litlu á útliti flestra, þó að L. l. scoticus sé tiltölulega sérstæð og sé jafnvel á stundum talin sjálfstæð tegund.is rather distinct. Aðgreiningin getur verið erfið því að fuglarnir skifta um búning nokkrum sinnum á ári:

 hibernicus (Latham, 1787) - Írland
 scotica (Latham, 1787) - Bretland
 variegatus Salomonsen, 1936 - Þrándheimur, Noregi
 lagopus (Linnaeus, 1758) - Skandinavía, Finnland og Norður-Evrópuhluti Rússlands
 rossicus Serebrovsky, 1926 - Eystrasaltslöndin og mið Rússland
 birulai Serebrovsky, 1926 - Novaya Sibir
 koreni Thayer & Bangs, 1914 - Síbería
 maior Lorenz, 1904 - Suðaustur Rússland, Norður Kazakhstan og Suðvestur-Síbería
 brevirostris Hesse, 1912 - Altaifjöll og Sayan-fjöll
 kozlowae Portenko, 1931 - Vestur-Mongólía
 sserebrowsky Domaniewski, 1933 - Austur-Síbería
 kamtschatkensis Momiyama, 1928 - Kamsjatka og Kúrileyjar
 okadai Momiyama, 1928 - Sakalineyja
 muriei Gabrielson & Lincoln, 1959 - Aljútaeyjar og Kódíak-eyjar 
 alexandrae Grinnell, 1909 - Alaska og Breska Kólumbía
 alascensis Swarth, 1926 - Alaska
 leucopterus Taverner, 1932 - Heimskautaeyjar Norður-Kanada
 albus (Gmelin, 1789) - Norður-Kanada
 ungavus Riley, 1911 - Norður Quebec og Norður Labrador
 alleni Stejneger, 1884 - Nýfundanland

Dalrjúpa myndar einnig oft blendinga með skyldum tegundium;  orra (Lyrurus tetrix), jarpa (Tetrastes bonasia) og einstöku sinnum með síberíuþiður (Tetrao urogallus), Falcipennis canadensis (ekkert íslenskt nafn) og fjallarjúpu (Lagopus muta).

Tilvísanir

 Heimildir 
 Dalrjúpa (Sarpur) 

Flokkur:Orraætt