Félix Tshisekedi

Félix Antoine Tshisekedi Tshilombo (f. 13. júní 1963) er kongóskur stjórnmálamaður og núverandi forseti Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó. Hann var kjörinn forseti árið 2019 og er fimmti forseti frá sjálfstæði ríkisins.

Æviágrip
Tshisekedi er sonur Étienne Tshisekedi, sem stofnaði kongóska Lýðræðis- og framfarabandalagið árið 1982. Lýðræðis- og framfarabandalagið varð stærsti stjórnarandstöðuflokkur í Kongó næstu áratugina og var einkar virkt í andstöðu gegn stjórn Josephs Kabila á fyrsta áratugi 21. aldar.

Félix Tshisekedi tók við formennsku í Lýðræðis- og framfarabandalaginu þegar faðir hans lést árið 2018. Umtalsverður ágreiningur og klofningur varð meðal meðlima flokksins yfir því að Félix fengi formennskuna í föðurarf.

Þann 11. nóvember 2018 gerðu Tshisekedi og sex aðrir leiðtogar stjórnarandstöðuflokka með sér samkomulag um að styðja Martin Fayulu sem forsetaframbjóðanda sameinaðrar stjórnarandstöðu gegn flokki Kabila, sem bauð sig ekki fram á ný. Innan við sólarhring síðar afturkallaði Tshisekedi hins vegar stuðningsyfirlýsingu sína við Fayulu og tilkynnti að hann myndi sjálfur bjóða sig fram í kosningunum fyrir hönd Lýðræðis- og framfarabandalagsins og kosningabandalagsins Brautar til breytinga.

Þegar forsetakosningarnar voru haldnar í lok desember 2018 var Tshisekedi óvænt lýstur sigurvegari eftir tíu daga atkvæðatalningar. Samkvæmt opinberum niðurstöðum kjörstjórnar hlaut Tshisekedi sjö milljónir atkvæða, Fayulu 6,4 milljónir og Emmanuel Shadary, frambjóðandi flokks Kabila, 4,4 milljónir atkvæða. Fayulu neitaði hins vegar að viðurkenna niðurstöðu kosninganna og bæði Afríkusambandið, Evrópusambandið og kaþólska kirkjan í Kongó, sem stóð að 40.000 manna eftirliti, drógu í efa að Tshisekedi hefði í raun hlotið flest atkvæði. Frakkar og Belgar lýstu jafnframt yfir efasemdum um niðurstöðurnar.

Fayulu og stuðningsmenn hans sökuðu Tshisekedi um að hafa gert samkomulag við Kabila um að kosningunum yrði hagrætt í þágu Tshisekedi gegn því að Kabila hefði áfram hlutdeild að stjórninni eftir kosningarnar. Fayulu kærði niðurstöðu kosninganna en stjórnlagadómstóll ríkisins staðfesti hana og lýsti Tshisekedi réttkjörinn forseta.

Tshisekedi tók við embætti forseta þann 24. janúar 2019 og var þetta í fyrsta sinn í sögu Austur-Kongó sem friðsamleg stjórnarskipti fóru fram. Stuðningsflokkar Kabila héldu hins vegar meirihluta á þingi og því varð Tshisekedi að viðhalda stjórnarsamstarfi við bandamenn Kabila. Kabila hélt þannig verulegum völdum þrátt fyrir að Tshisekedi væri orðinn forseti. Eftir embættistöku Tshisekedi dró þó nokkuð úr pólitískri spennu í landinu. Tshisekedi náðaði um 700 pólitíska fanga og hvatti pólitíska útlaga til að snúa heim. Hann lagði áherslu á baráttu gegn spillingu og gaf fyrirheit um umbætur á sviði öryggis- og stjórnmála. Staða stjórnarandstæðinga í Lýðstjórnarlýðveldinu Kongó tók jafnframt framförum eftir valdatöku Tshisekedi og yfirvöld eru talin hafa sýnt stjórnarandstöðuflokkum aukið umburðarlyndi.

Í júlí árið 2020 rauf Tshisekedi bandalag sitt við Kabila og flokk hans vegna ósættis um útnefningar til embætta í hernum, stjórnlagadómstólnum og kjörstjórninni. Í kjölfarið tókst Tshisekedi að semja við liðhlaupa úr flokki Kabila og skipa nýja stjórn án aðkomu forvera síns. Talið er að með þessu hafi Tshisekedi tekist að einangra Kabila og ýta gamla forsetanum frá völdum.

Tshisekedi bauð sig fram til endurkjörs í forsetakosningum Kongó árið 2023. Yfirkjörstjórn landsins lýsti hann sigurvegara kosninganna í janúar 2024 en stjórnarandstæðingar gerðu alvarlegar athugasemdir við framkvæmd kosninganna.

Árið 2024 kom kongóski herinn í veg fyrir valdaránstilraun gegn Tshisekedi.
Tilvísanir

Flokkur:Forsetar Austur-Kongó