Hnokkmosar

Hnokkmosar (fræðiheiti: Bryum) er ættkvísl baukmosa af Hnokkmosaætt . Hnokkmosar voru lengi vel stærsta ættkvísl mosa með yfir 1000 tegundir þangað til ættkvíslinni var skipt í þrennt árið 2005.New genera and combinations in Bryaceae (Bryales, Musci) for North America, J. R. Spence, Phytologia 87: 15-28 (2005) Frekari breytingar urðu á flokkun ættkvíslarinnar árið 2013 vegna rannsókna á þróun hnokkmosa sem byggðust á DNA-raðgreiningu.Genus Bryum, California Moss eFlora, Jepson eFlora for CA Vascular Plants, University Herbarium, University of California,  

 Lýsing 
Hnokkmosar eru fjölættuð og formfræðilega fjölbreytt ættkvísl. Hnokkmosategundir hafa yfirleitt stutta, þykka og hringlaga stöngla. Allar hnokkmosategundir hafa mjórri frumur á blaðjaðrinum. Greina má hnokkmosa á æxlunarkerfi þeirra, litbrigðum stöngulsins og blaða og á útliti blaðjaðarsins.Genus Bryum, California Moss eFlora, Jepson eFlora for CA Vascular Plants, University Herbarium, University of California, 

 Saga 
Hnokkmosum var lýst sem ættkvísl af Johann Hedwig árið 1801 en nafnið var dregið af gríska orðinu yfir mosa.Sp. Musc. Frond. 178, plate 42, figs. 8-12; plates 43, 44. 1801

Grasafræðingurinn John R. Spence gaf út endurflokkun á ættinni árið 2005. Ættkvíslin Ptychostomum var aftur tekin í notkun og ættkvíslirnar Leptostomopsis og Plagiobryoides voru búnar til. Seinna var ættkvíslunum Gemmabryum, Imbribryum og Rosulabryum bætt við hnokkmosaætt og Bryum-ækkvíslinni var þannig deilt niður enn frekar. 

Verndarstaða hnokkmosa
Verndarstaða sjö hnokkmosategunda hefur verið gefin út á Íslandi í válista plantna árið 1996 sem er enn í gildi.Náttúrufræðistofnun Íslands (1996). Válisti 1: Plöntur. Reykjavík: Náttúrufræðistofnun Íslands. Ylhnokki (B. sauteri), jarðhitakær planta sem finnst á einum stað á Íslandi, er settur í flokk tegunda í bráðri útrýmingarhættu (CR). Dverghnokki (B. vermigerum) og fjóluhnokki (B. violaceum) eru settir í hóp tegunda í útrýmingarhættu (EN) og smáhnokki (B. nitdulum) flokkast sem tegund í yfirvofandi hættu (VU). Fyrir tvær tegundir, skrauthnokka (B. muehlenbeckii) og vætluhnokka (B. bimum) voru ekki til næg gögn til að meta verndarstöðu þeirra og þeir fóru því í flokkinn gögn vantar (DD). Ein tegund, fláahnokki (B. longisetum) var settur í hóp tegunda í nokkurri hættu (LR) án frekari skýringa, sem er flokkunarstaða sem ekki venjulega gefin á válistum nú til dags. Staða fláahnokka er því ekki fyllilega ljós á Íslandi.

Hnokkmosar á Íslandi

 Bryum acutiforme Limpr. — Roðahnokki
 Bryum algovicum C.Muell. — Hagahnokki
 Bryum archangelicum Bruch et Schimp. — Rindahnokki
 Bryum arcticum (R.Brown) Bruch et Schimp. — Heiðahnokki
 Bryum argenteum Hedw. — Silfurhnokki
 Bryum axel-blyttii Philib. — Peruhnokki
 Bryum barnesii Wood ex Shimp. — Eyjahnokki
 Bryum bicolor Dicks. — Götuhnokki
 Bryum bryoides (R.Brown) Aongstr. — Seytluhnokki
 Bryum caespiticium Hedw. — Skógahnokki
 Bryum calophyllum R.Brown — Sandhnokki
 Bryum capillare Hedw. — Skrúfhnokki
 Bryum creberrimum Tayl. — Deigluhnokki
 Bryum cryophilum Maort. — Jöklahnokki
 Bryum curvatum Kaur. et. H.Arn. — Giljahnokki
 Bryum elegans Brid. — Holtahnokki
 Bryum imbricatum Bruch et Schimp. — Barðahnokki
 Bryum intermedium (Brid.) Bland. — Hjallahnokki
 Bryum klinggraeffii Schimp. — Laugahnokki
 Bryum knowltonii Barnes — Pollahnokki
 Bryum laevifilum Syed — Þráðahnokki
 Bryum longisetum Schwaegr. — Fláahnokki
 Bryum marratii Wils. — Strandhnokki
 Bryum muehlenbeckii Bruch. et Schimp. — Skrauthnokki
 Bryum neodamense Itzigs. Ex Müll.Hal. — Fenjahnokki
 Bryum nitidulum Lindb. — Smáhnokki
 Bryum pallens (Brid.) Sw. — Sytruhnokki
 Bryum pallescens Schwaegr. — Gljúfrahnokki
 Bryum pseudotriquetrum (Hedw.) Gaertn.et al — Kelduhnokki
 Bryum purpurascens (R.Brown) Bruch et Schimp. — Fjallahnokki
 Bryum rutilans Brid. — Klettahnokki
 Bryum salinum Limpr. — Fjöruhnokki
 Bryum sauteri Bruch. et Schimp. — Ylhnokki
 Bryum schleicheri Lam. et Cand. — Lækjahnokki
 Bryum subapiculatum Hampe — Hverahnokki
 Bryum tenuisetum Limpr. — Gullhnokki
 Bryum vermigerum H.Arn. et C. Jens. — Dverghnokki
 Bryum violaceum Crundw. & Nyh. — Fjóluhnokki
 Bryum warneum (Röhl.) Brid. — Bakkahnokki
 Bryum weigelii Spreng. — Dýjahnokki

 Tilvísanir 

Flokkur:Hnokkmosaætt