Hvítfura

Hvítfura (fræðiheiti Pinus monticolaDouglas ex D. Don, 1832 In: Lambert, Descr. Pinus, ed. 8°, 2: p. s.n. inter 144 et 145."Pinus monticola".  Germplasm Resources Information Network (GRIN). Agricultural Research Service (ARS), United States Department of Agriculture (USDA)) er furutegund ættuð frá fjöllum vestur Bandaríkjanna og Kanada, sérstaklega í Sierra Nevada, Fossafjöllum, Kyrrahafsstrandfjöllum, og norðurhluta Klettafjalla.  Tegundin vex að sjávarmáli víða, sérstaklega í Oregon- og Washington-fylkjum. Hún er fylkistré Idaho, og er stundum kölluð Idaho pine.

Lýsing

Hvítfura (Pinus monticola) er stórt tré, og verður oft 30 til 50 m há og einstöku sinnum að 70 m há. Barrnálarnar eru fimm saman í búnti, með skammlífu slíðri. Þær eru fínsagtenntar, og 5 til 13 sm langar. Könglarnir eru langir og grannir, 12 til 32 sm langir og 3 til 4 sm breiðir (lokaðir), og opnir 5 til 8 sm breiðir; köngulskeljarnar eru grannar og sveigjanlegar. Fræin eru smá, 4 til 7 mm löng með löngum grönnum væng 15 til 22 mm löngum.

Hún er skyld sandfuru (Pinus strobus), en með lengri köngla, lítið eitt langlífari barrnálar (2–3 ár, á móti 1,5–2 árum) með meira áberandi loftaugarákum, og nokkuð þéttara og mjórra vaxtarlagi. Greinarnar eru í reglulegum hvirfingum, ein hvirfing á ári; þetta er áberandi á grönnum trjám sem vaxa þétt saman, á meðan tré sem vaxa stök eru með rúnnaðra form með löngum greinum. Hún er  víða ræktuð til skrauts, en hefur verið mikið höggin á útbreiðslusvæðinu áður fyrr.

Ógnir
Hvítfura (Pinus monticola) hefur orðið fyrir miklum afföllum vegna ryðsveppsins Cronartium ribicola, sem var óvart fluttur inn frá Evrópu 1909. Skógrækt Bandaríkjanna (United States Forest Service) telur að 90% hvítfuru hafi verið drepin af ryðsveppnum vestur af Fossafjöllum. Stór svæði hafa lagst undir aðrar furur eða aðrar trjátegundir. Sveppurinn hefur einnig drepið mikið af klettafuru utan Kalíforníu. Sveppurinn er ekki eins mikið vandamál í Kaliforníu og hefur mikið af báðum furutegundunum sloppið vel þar.

Þol gegn ryðsveppnum erfist og vegna breytileika hvítfuru eru stöku tré tiltölulega ósködduð af sjúkdómnum. Bandaríska skógræktin er með verkefni um að finna og rækta upp hvítfuru og sykurfuru með þessu þoli. Smáplöntunum hefur svo verið plantað aftur í náttúrunni. 


Tilvísanir

US Forest Service Dorena Tree Improvement Center 

Viðbótarlesning
  , with illustrations by Carl Eytel - Kurut, Gary F. (2009), "Carl Eytel: Southern California Desert Artist", California State Library Foundation, Bulletin No. 95, pp. 17-20  retrieved Nov. 13, 2011

Tenglar
 Jepson Manual treatment - Pinus monticola
Pinus monticola - U.C. Photos Gallery

Flokkur:Furur
Flokkur:Barrtré