Rafíþrótt

Rafíþrótt er íþrótt þar sem keppt er í tölvuleikjum. Oftast er um að ræða skipulagðar keppnir í fjölspilunarleikjum milli atvinnumanna sem keppa ýmist sem einstaklingar eða lið. Tölvuleikjakeppnir hafa lengi verið hluti af tölvuleikjamenningunni en frá 1. áratug 21. aldar hefur áhorf aukist gegnum netstreymi 19. apríl 2015, Samanburður áhorfstalna Íþrótta við Rafíþróttir  Infogram á keppnum og atvinnumennska að sama skapi aukist. 18. nóvember 2021, Tekjuhæstur í heimi 22 ára gamall  mbl.is Á 2. áratug 21. aldar eru rafíþróttir orðnar mikilvægur hluti af þróun og markaðssetningu tölvuleikja og margir leikjaframleiðendur taka þátt í að setja upp og styrkja rafíþróttamót.

Algengustu leikirnir sem keppt er í eru stríðsleikir, fyrstu persónu skotleikir, slagsmálaleikir og herkænskuleikir. Vinsæl rafíþróttamót eru haldin í leikjunum League of Legends, Dota, Counter-Strike, Overwatch, Super Smash Bros. og StarCraft. Meðal þekktustu mótanna má nefna League of Legends World Championship, The International (Dota 2), Evolution Championship Series og Intel Extreme Masters. Dæmi um deildarkeppni er Overwatch League. Minna vinsælar rafíþróttir eru boltaleikirnir FIFA, Rocket League og NBA.

Rafíþróttir eru viðurkenndar sem keppni, en ekki eru allir sammála um að þær séu íþróttir.Ivo v. Hilvoorde & Niek Pot (2016) Embodiment and fundamental motor skills in eSports, Sport, Ethics and Philosophy, 10:1, 14–27, Ivo van Hilvoorde (2016) Sport and play in a digital world, Sport, Ethics and Philosophy, 10:1, 1–4,  Alþjóðaólympíunefndin hefur rætt möguleikann á því að rafíþróttir verði hluti Ólympíuleikanna. Árið 2018 tók alþjóðasiglingasambandið World Sailing rafíþróttagrein inn í mótaröð sambandsins með siglingakeppni á netinu með tölvuleiknum Virtual Regatta.

Undir lok 2. áratugar 21. aldar var talið að rafíþróttaviðburðir næðu til 454 milljón áhorfenda um allan heim og að velta þeirra næði yfir 1 milljarð dala. Með vaxandi vægi streymisþjónusta á borð við YouTube og Twitch eiga rafíþróttir auðveldara með að ná til fjölda áhorfenda og skapa þannig tekjur. 

Rafíþróttir á Íslandi
 Upphafið 
Tölvuleikjamót hafa verið fastur liður í félagslífi Íslendinga sem spila tölvuleiki allt frá því í kring um 2000, mótin þekktust yfirleitt sem Lan-mót. 
Í upphafi voru stærstu Lan-mótin haldin af Skjálfta26. mars 2000, Skjálftamót í fullum gangi  Mbl.is6. september 2005, Skjálfti 3 2005  Vísir.is eða Ground Zero (Seinna G-Zero)20. júlí 2019, DV.is - G-Zero: Það er alltaf gaman að spila tölvuleiki  DV, eða frá um 1999 til 2005, og allt til lokunar í dæmi G-Zero.5. október 2022, Ground Zero lokar fyrir fullt og allt í lok október   eSports.is 
Þá rak Skjálfti einnig leikjaþjóna í gegnum tíðina, þar á meðal fyrir Battlefield 1942, Battlefield Vietnam, Counter-Strike 1.6, Counter-Strike: Source, Call of Duty, Quake 2, Quake 3 Arena, Quake 4, Doom 3, Unreal Tournament 2004, Return To Castle Wolfenstein, Jedi Academy, og Multi-Theft Auto.5. febrúar 2005, SKJÁLFTI  á Internet Archive7. júní 2001, hugi.is/skjalfti  á Internet Archive30. júlí 2008, hugi.is/skjalfti  á Internet Archive
 Í dag 

Þegar ljóst varð að rafíþróttir væru komnar til að vera fóru framhalds og háskólar að halda Lan-mót, en þar má t.d. nefna árleg Lan-mót Tækniskólans 'Kubburinn'.9. september 2023, Kubburinn - LAN Tækniskólans  Facebook sem og 'HR-inginn' sem Háskólinn í Reykjavík heldur.9. september 2023, HRingurinn  Facebook 

 2018 
 Ólafur Hrafn Steinarsson stofnar Rafíþróttasamtök Íslands (RÍSÍ).6. desember 2018, GameTíví kynnir sér Rafíþróttasamtök Íslands  Vísir
 Upphaflega stjórn samtakanna skipa þau:
 Ólafur Hrafn Steinarsson, Formaður
 Hafliði Örn Ólafsson, Gjaldkeri
 Melína Kolka Guðmundsdóttir, Ritari
 Ólafur Nils Sigurðsson, Stjórnarmaður
 2019 
 Rafíþróttasamband Íslands og Lenovo á Íslandi koma á laggirnar úrvalsdeild í rafíþróttum. Hlýtur hún nafngiftina Lenovo-deildin og starfar til 2020.19. júlí 2019, Dagblaðið Vísir - 19. Júlí 2019 - bls 24 - Rafíþróttir  Timarit.is24. september 2019, Lenovo deildin er farin af stað!  Instagram 
 12. Reykjavíkurleikarnir (e. Reykjavik International Games) eru haldnir og er Rafíþróttum boðið með. Keppt var í Counter-Strike: Global Offensive, Fortnite og League of Legends. Keppnirnar áttu sér stað í Laugardalshöll.24. janúar 2019, Rafíþróttasamtök Íslands - #RIG19 | Á bakvið tjöldin: Kynnarnir okkar  Facebook26. janúar 2019, RIG - RIG 2019 - Rafíþróttir - Dagur 1  Facebook

 2020
 Stöð 2, Rafíþróttasamtök Íslands og Skjáskot undirrita viljayfirlýsingu um samstarf sín á milli um uppbyggingu á rafíþróttum á Íslandi. Stöð 2 stofnar rafíþróttarásina Stöð 2 eSport.18. mars 2020, Ný sjónvarpsstöð fyrir rafíþróttir  Vísir.is 
 Vodafone tekur við keflinu af Lenovo á Íslandi sem styrktaraðili úrvalsdeildarinnar og hlýtur hún nafnið Vodafone-deildin.19. mars 2020, Vodafone deildin hefst í næstu viku  Vísir.is
 2022
 Ljósleiðarinn tekur við af Vodafone sem styrktaraðili úrvalsdeildarinnar og hlýtur hún nafnið Ljósleiðaradeildin.14. janúar 2022, Úrvalsdeildin í rafíþróttum fær nýtt nafn  Vísir.is
2025
Elko tekur við af Ljósleiðarinn sem styrktaraðili úrvalsdeildarinnar og hlýtur hún nafnið Elko-deildin.

 Íslenskar deildir 
 Counter-Strike 
Lenovo-deildin - 2019 til 2020 
Vodafone-deildin - 2020 til 2022 
Ljósleiðaradeildin - 2022 til 2025 
Elko-deildin - 2025 til -

 Player Unknown's Battlegrounds (PUBG) 
Gametíví-deildin9. janúar 2026, Úrvalsdeildin í rafíþróttum fær nýtt nafn Íslenska PUBG-samfélagið fer á fullt – Fyrsta mótið 9. janúar mbl.is - 2026 til -

 Íslensk félög og lið 
Nokkur íslensk íþróttafélög hafa stofnað rafíþróttadeildir, til dæmis Knattspyrnufélag Reykjavíkur, Íþróttafélagið Fylkir, Glímufélagið Ármann og Íþróttafélagið Þór Akureyri.

Vitað er til að nokkurra sjálfstæðra rafíþróttafélaga, þeirra 354 Esports, Dusty og [.Oldies.].

Tilvísanir