Maríuvandarbálkur

Maríuvandarbálkur (latína: Gentianales) er ættbálkur blómplantna. Maríuvandarbálkur samanstendur af meira en 16.000 tegundum sem skiptast í 1.138 ættkvíslir í 5 ættum. Meira en 80% tegunda í maríuvandarbálki tilheyra möðruætt (Rubiaceae). 

 Flokkun 
Eftirfarandi ættir falla undir maríuvandarbálk samkvæmt APG III flokkunarkerfinu: 

 Neríuætt (Apocynaceae - 424 ættkvíslir) 
 Gelsemiaceae (2 ættkvíslir) 
 Maríuvandarætt (Gentianaceae - 87 ættkvíslir) 
 Trjámöðruætt (Loganiaceae - 13 ættkvíslir) 
 Möðruætt (Rubiaceae - 611 ættkvíslir) 

 Skyldleikatré 
Eftirfarandi skyldleikatré er byggt á sameindaerfðafræðilegum rannsóknum á DNA röðum plantna af maríuvandarbálki. 

 Orðsifjar 
Latneska heiti maríuvandarbálks dregur nafn sitt af heiti ættarinnar Gentianaceae, sem aftur heitir eftir ættkvíslinni Gentiana. Orðið Gentiana kemur frá Gentiusi, í Illyrískum konungi. 

Íslenska heiti maríuvandarbálks á svipaðan hátt rætur að rekja til tegundarinnar Maríuvandar (Gentiana campestris). 

 Nytjar 
Nokkrar tegundir maríuvandarbálks eru vel þekktar nytjajurtir. Meðal þeirra eru kaffiplantan, Gardenia og neríur. 

 Tilvísanir