Roman Polanski

Rajmund Roman Thierry Polański (f. 18. ágúst 1933) er fransk-pólskur kvikmyndagerðarmaður. Hann fæddist í Frakklandi en flutti með foreldrum sínum, sem voru pólskir gyðingar, til Kraká árið 1937. Báðir foreldrar hans voru fluttir í fangabúðir nasista og móðir hans var myrt fljótlega eftir komu sína til Auschwitz. Hann lifði stríðsárin af á flótta. Eftir stríð gekk hann í Kvikmyndaskólann í Łódź. Hann vakti athygli fyrir sína fyrstu kvikmynd, Hnífur í vatni (1962), og flutti eftir það til Frakklands. Síðar bjó hann í Englandi og Bandaríkjunum þar sem hann giftist leikkonunni Sharon Tate. Hún var myrt í Hollywood af Manson-genginu meðan hann var við störf í London. Hann sneri aftur til Bandaríkjanna árið 1971. Árið 1977 var hann ákærður fyrir að nauðga barnungri fyrirsætu. Polanski, sem var þá orðinn franskur ríkisborgari, flúði til Frakklands og hefur ekki snúið aftur til Bandaríkjanna síðan. Bandarísk yfirvöld hafa nokkrum sinnum krafist framsals hans en án árangurs. 

Polanski hefur gert mikinn fjölda kvikmynda og er margverðlaunaður leikstjóri. Meðal þekktustu mynda hans eru Viðbjóður (Repulsion) frá 1965, Blindgata (Cul-de-sac) frá 1966, Barn Rosemary (Rosemary's Baby) frá 1968, Kínahverfið (Chinatown) frá 1974, Leigjandinn (Le Locataire) frá 1976, Tess frá 1979, Örvænting (Frantic) frá 1988, Níunda hliðið (The Ninth Gate) frá 1999 og Píanóleikarinn (The Pianist) frá 2002.

 Kvikmyndaskrá 

 Kvikmyndir í fullri lengd 
ÁrUpprunalegur titillÍslenskur titillLeikstjóriHandritshöfundurFramleiðandiAthugasemdir1962Nóż w wodzieHnífur í vatni1964Aimez-vous les femmes?1965RepulsionViðbjóður1966Cul-de-sacBlindgata1967Dance of the VampiresÓttalausu blóðsugubanarnirEinnig titluð sem The Fearless Vampire Killers1968Rosemary's BabyBarn Rosemary1969Downhill RacerÓtitlaðurYfirferð á handriti1970A Day at the BeachEinn dagur á ströndinniÓtitlaðurByggt á Een dagje naar het strand eftir Simon Heere Heeresma1971Le Bateau sur l'herbe1971Macbeth1972Che?Hvað?Einnig titluð sem Diary of Forbidden Dreams1974ChinatownKínahverfiðÓtitlaður1976Le locataireLeigjandinn1979HurricaneÓtitlaðurHandritshöfundur ásamt Lorenzo Semple Jr.1979Tess1986PiratesSjóræningjar1988FranticÖrvænting eða Á reiðiskjálfi1992Bitter MoonBitur máni1994Death and the MaidenDauðinn og stúlkan1999The Ninth GateNíunda hliðið2002The PianistPíanóleikarinn2005Oliver Twist2010The Ghost WriterSkrifað af öðrum2011CarnageBlóðbað2013La Vénus à la fourrureVenus í feldi2017D'après une histoire vraie2019J'accuseÉg ákæri2023The Palace

Flokkur:Pólskir kvikmyndaleikstjórar
Flokkur:Franskir kvikmyndaleikstjórar

Flokkur:Óskarsverðlaunahafar í flokki besta leikstjóra