Taxus

Taxus er ættkvísl smárra trjáa og runna af ýviðarætt (Taxaceae). Þeir eru tiltölulega seinvaxnir og langlífir, og verða 2.5 - 20 metra háir, með stofnþvermál að jafnaði 5 m.


Allar ýviðartegundir eru náskyldar hver annarri og sumir grasafræðingar líta á þær allar sem undirtegundir eða afbrigði af einni víðfemri tegund; samkvæmt því er tegundinun Taxus baccata, sem var fyrsta ýviðartegundin sem var lýst fræðilega. Aðrir hinsvegar viðurkenna níu tegundir, til dæmis Plant List .

Allar ýviðartegundir eru með mjög eitraðan alkalíóða að nafni taxane, með smávægilegum breytileika á milli tegunda. Allir hlutar trésins, nema aldinkjötið innihalda alkalíóðann. Aldinkjötið er ætt og sætt en fræin eru mjög eitruð; ólíkt hjá fuglum þá brotnar fræhjúpurinn niður í maga manna og losnar þá eitrið. Þetta getur verið banvænt ef fræin eru ekki fjarlægð fyrst. Beitardýr, sérstaklega kýr og hestar finnast stundum dauð nálægt ýviðartrjám eftir að hafa étið af barrinu, þó að dádýr geti brotið niður eitrið og éti af trjánum að vild. Lirfur fiðrilda af ætt Lepidoptera, þar á meðal Peribatodes rhomboidaria nærast á barri ýviða.


 Tegundir og blendingar 
Feitletruð nöfn hafa verið nefnd í útgefnum ritum en eru ekki enn staðfest samkvæmt "International Code of Botanical Nomenclature"

 Tegundahópur: Baccata  Alliance: Baccata 
 Taxus baccata - Ýviður
 Taxus contorta 
 Taxus fastigiata 
 Taxus recurvata 
 Alliance: Cuspidata  Taxus biternata 
 Taxus caespitosa 
 Taxus canadensis - Kanadaýr
 Taxus cuspidata - Japansýr
 Taxus umbraculifera 
 Tegundahópur: Sumatrana 
 Taxus celebica 
 Taxus kingstonii 
 Taxus mairei 
 Taxus sumatrana 
 Tegundahópur: Wallichiana 
 Subgroup: Chinensis  Taxus calcicola 
 Taxus chinensis 
 Taxus obscura 
 Taxus ocreata 
 Taxus phytonii 
 Taxus rehderiana 
 Taxus scutata 
 Subgroup: Wallichiana 
 Taxus brevifolia - Kyrrahafsýr
 Taxus floridana 
 Taxus florinii 
 Taxus globosa 
 Taxus suffnessii 
 Taxus wallichiana 

Steingerfingar, útdauðar tegundir
 útdauð Taxus engelhardtii – Oligocene, Bohemia, grein og barr, áþekkur T.maireiKvaček, Z. 1984. Tertiary taxads of NW Bohemia. 1982 Acta Univ. Carol., Geol., Pokorny 4: 471–491. 203–289. T. brevifolia and T. globosa var. floridana thought to evolve from ancestral T. globosa by loss of stomata and papillae; T. canadensis recognized in Europe based on leaf fossils from late Tertiary deposits
 útdauð Taxus inopinata  – Upper Miocene, barr, áþekk T. baccataCorneanu, G. C. , M. Corneanu and R. Bercu. 2004. Comparison between some morpho-anatomical features at fossil vegetal species and at their actual correspondent species. Studia Universitatis Babeş-Bolyai, Geologia, XLIX: 77–84.
 útdauð Taxus masonii – Eocene Clarno Formation; Oregon, USA
 útdauð Taxus schornii – Miocene, norður Idaho

Þekktir blendingarTaxus × media = Taxus baccata × Taxus cuspidata - GarðaýrTaxus × hunnewelliana = Taxus cuspidata × Taxus canadensisFlestar heimildir viðurkenna þó bara eftirfarandi tegundir og blendinga:
 Taxus baccata - Ýviður
 Taxus brevifolia Kyrrahafsýr
 Taxus canadensis - Kanadaýr
 Taxus cuspidata - Japansýr
 Taxus floridana 
 Taxus globosa 
 Taxus sumatrana  
 Taxus wallichiana Taxus × media Taxus × hunnewelliana''

Tilvísanir

Flokkur:Ýviðarætt
Flokkur:Barrtré