Kim Jong-un

Kim Jong-un (f. 8. janúar 1984) er æðsti leiðtogi og einræðisherra Norður-Kóreu. Hann er sonur forvera síns, Kim Jong-il, og sonarsonur stofnanda Alþýðulýðveldisins Kóreu, Kim Il-sung. Kim Jong-un tók við sem leiðtogi Norður-Kóreu eftir dauða föður síns árið 2011. Formlega fer hann með völd sín sem aðalritari stjórnarflokksins, Verkamannaflokks Kóreu, og sem forseti ríkismálanefndar landsins.

Kim Jong-un er fyrsti þjóðarleiðtogi Norður-Kóreu sem fæddur er eftir stofnun ríkisins árið 1945.

Æviágrip
Kim Jong-un gekk á árunum 1998 til 2000 í skóla í Köniz í Sviss ásamt systur sinni, Kim Yo-jong. Hann gekk þar undir nafninu „Pak-un“ og kvaðst vera sonur starfsmanna norður-kóreska sendiráðsins í Bern. Samkvæmt bekkjarfélögum hans var „Pak-un“ hlédrægur en viðkunnanlegur drengur sem talaði sjaldan um heimaland sitt.

Þegar Kim Jong-un fæddist var ekki útrætt að hann myndi taka við af föður sínum sem einræðisherra. Lengst af hafði elsti hálfbróðir Kims, Kim Jong-nam, verið álitinn sennilegasti arftaki föður þeirra sem leiðtogi Norður-Kóreu. Kim Jong-nam var hins vegar útskúfað árið 2001 eftir að hann var gómaður við að reyna að komast til Japan með fölsuðu vegabréfi, þar sem hann hugðist heimsækja Disneyland í Tókýó. Kim Jong-un fór í kjölfarið að birtast æ oftar með Kim Jong-il á opinberum viðburðum og var orðinn traustur í sessi sem arftaki við byrjun annars áratugs 21. aldar.

Valdatíð
Kim Jong-il lést þann 17. desember árið 2011 og Kim Jong-un tók við formennsku kóreska Verkamannaflokksins ásamt öðrum embættum föður síns. Í upphafi leyfðu margir sér að vona að Kim Jong-un myndi vera umbótamaður og frjálslyndisvæða stjórn ríkisins. Þessar vonir rættust ekki og Kim Jong-un hefur viðhaldið svipuðum stjórnarháttum og tíðkuðust á valdatíðum föður síns og afa. Snemma á valdatíð sinni lét Kim taka af lífi fjölda herforingja og annarra embættismanna sem talið var að gætu ógnað stöðu hans. Mikla athygli vakti árið 2013 þegar Kim lét handtaka frænda sinn, Jang Song-thaek, sem hafði verið náinn samstarfsmaður föður hans. Jang Song-thaek var sakaður um svikráð gegn Norður-Kóreu og síðan tekinn af lífi. 

Í byrjun ársins 2017 var Kim Jong-nam, hálfbróðir Kims, myrtur með taugaeitri á flugvelli í Malasíu. Talið er að norður-kóresk stjórnvöld hafi fyrirskipað morðið.

Á valdatíð Kims hafa Norður-Kóreumenn haldið áfram að þróa kjarnorkuvopn. Lengst af hefur orðræða Norður-Kóreumanna í stjórnartíð Kims Jong-un verið mjög herská, sér í lagi í garð Suður-Kóreu og Bandaríkjanna. Spennan náði hámarki árið 2017 og Norður-Kóreumenn hótuðu meðal annars að gera kjarnorkuárás á Gvam.

Kim mildaði orðræðu sína umtalsvert í byrjun ársins 2018 og rétti fram sáttahönd. Þann 27. apríl 2018 átti Kim fund með Moon Jae-in, forseta Suður-Kóreu, og sammældist um það að reyna að binda formlegan enda á Kóreustríðið og stefna að afkjarnavopnun Kóreuskaga. Kim átti síðan fund með Donald Trump Bandaríkjaforseta í Singapúr þann 12. júní sama ár og var þetta í fyrsta skipti sem leiðtogar ríkjanna áttu formlegan leiðtogafund. Á fundinum undirritaði Kim yfirlýsingu sem skuldbatt Norður-Kóreu til að vinna að „friði og farsæld“ með Bandaríkjamönnum og til að vinna að algerri afkjarnavopnun.

Þrátt fyrir fyrirheitin um afvopnun hafa Norður-Kóreumenn haldið áfram að þróa kjarnavopn eftir fundinn. Kim og Trump áttu annan fund í Hanoi á dögunum 27. – 28. febrúar árið 2019 en enginn frekari árangur í átt að afkjarnavopnun náðist á þeim fundi og því var fundinum slitið án samnings. Að sögn Trumps kröfðust Norður-Kóreumenn afléttingu allra viðskiptaþvingana gegn ríkinu í skiptum fyrir skref í átt að afkjarnavopnun en Trump sagðist ekki geta gengið að slíkum kröfum. Norður-Kóreumenn sögðu Trump síðar hafa misskilið kröfur þeirra og að þeir hefðu í raun aðeins beðið um afléttingu sumra viðskiptaþvinganana.

Kim og Trump funduðu í þriðja sinn í lok júní árið 2019. Þetta var í fyrsta sinn sem sitjandi forseti Bandaríkjanna fór inn í Norður-Kóreu. Þrátt fyrir vinsamleg samskipti leiðtoganna hafa Norður-Kóreumenn haldið áfram að gera tilraunir með eldflaugar og kjarnavopn eftir fundina. Trump hefur þó heitið Kim áframhaldandi stuðningi þótt möguleiki sé á að hann hafi brotið gegn banni Sam­einuðu þjóðanna við til­raun­um með kjarn­orku­eld­flaug­ar. 

Í desember 2019 lýstu norður-kóresk stjórnvöld því yfir að kjarnorkuafvopnun væri ekki lengur á samningaborðinu og að ekki væri þörf á frekari löngum viðræðum við Bandaríkjamenn. Í nýársávarpi sínu í byrjun ársins 2020 tilkynnti Kim svo að Norður-Kóreumenn hygðust hætta að standa við orð sín um að stöðva próf­un kjarna­vopna og lang­drægra flug­skeyta.

Í febrúar 2026 héldu sérfræðingar hjá leyniþjónustu Suður-Kóreu því fram að Kim hygðist lýsa dóttur sína, Kim Ju Ae, arftaka sinn og að formlegt ferli til þess væri þegar hafið.

Tilvísanir

Flokkur:Fólk fætt árið 1984
Flokkur:Leiðtogar Norður-Kóreu