Solanum

Solanum er stór og fjölbreytt ættkvísl blómstrandi plantna, sem inniheldur tvær mikilvægar  nytjaplöntur; kartöflur og tómata. Einnig eru margar skrautplöntur innan ættkvíslarinnar.

Solanum tegundir sýna mikinn breytileika í vaxtareiginleikum, frá einærum plöntum til fjölærra, klifurjurtir, runnar og lítil tré. Margar ættkvíslir sem áður voru taldar sjálfstæðar eins og Lycopersicon (tómatar) og Cyphomandra eru nú settar undir Solanum sem undirættkvíslir eða deildir. Þannig telur ættkvíslin nú um 1,500–2,000 tegundir.

Nafn
Ættkvíslarnafnið var fyrst notað af Pliny eldri (23–79) yfir plöntu sem var einnig nefnd strychnos, líklegast S. nigrum. Uppruni orðsins er óviss, hugsanlega dreginn af latneska orðinu sol, í merkingunni "sól", með vísun í að hún væri á sólríkum stað.  Annar möguleiki er að rótin er solare, í merkingunni "að róa", eða solamen, í merkingunni "hugga", sem væri vísun í virkni jurtasrinnar.

Matjurtir
Mesti partur plantnanna, sérstaklega grænir hlutar og óþroskaðir ávextir eru eitraðir mönnum (en ekki endilega öðrum dýrum), en margar tegundirnar eru með æta hluta, svo sem ber, blöð, eða hnýði. Þrjár tegundir eru sérstaklega mikilvægar í matvælaframleiðslu:
 Tómatur, S. lycopersicum

 Kartafla, S. tuberosum
 Eggaldin, S. melongena

Skrautplöntur
Algengustu skrautjurtirnar eru:-
S. aviculare 
S. capsicastrum 
S. crispum 
S. laciniatum 
S. laxum 
S. pseudocapsicum 
S. rantonnetii 
S. seaforthianum 
S. wendlandii 

Flokkun
Ættkvíslin var sett af Carl Linnaeus 1753. Niðurdeiling ættkvíslarinnar hefur löngum verið vandamál, en smátt og smátt er að koma samstaða.

Subgenus Bassovia
Section Allophylla
 Solanum granuloso-leprosum
Section Cyphomandropsis
 Solanum glaucophyllum Desf. 
Section Pachyphylla
 Solanum betaceum Cav. – Tamarillo
 Solanum exiguum
 Solanum roseum

Subgenus Leptostemonum
Section Acanthophora
 Solanum aculeatissimum Jacq. – 
 Solanum atropurpureum Schrank – 
 Solanum capsicoides – 
 Solanum mammosum – 
 Solanum palinacanthum Dunal
 Solanum viarum Dunal – 
Section Androceras: 12 spp.
 Series Androceras
 Series Violaceiflorum
 Series Pacificum
Section Anisantherum
Section Campanulata
Section Crinitum
Section Croatianum
Section Erythrotrichum
 Solanum robustum H.L.Wendl. – 
Section Graciliflorum
Section Herposolanum
 Solanum wendlandii Hook.f. – 
Section Irenosolanum
 Solanum incompletum Dunal – 
 Solanum nelsonii Dunal – 
 Solanum sandwicense Hook. & Arn. – 
Section Ischyracanthum
Section Lasiocarpa
 Solanum lasiocarpum Dunal
 Solanum pseudolulo – 
 Solanum quitoense – 
 Solanum sessiliflorum – 
Section Melongena
 Solanum aculeastrum – 
 Solanum campechiense – 
 Solanum carolinense  – Villitómatur
 Solanum citrullifolium A.Braun – 
 Solanum dimidiatum Raf. – 
 Solanum elaeagnifolium
 Solanum heterodoxum Dunal – 
 Solanum incanum L.
 Solanum linnaeanum – 
 Solanum macrocarpon L.
 Solanum marginatum L.f. – 
 Solanum melongena – Eggaldin (ásamtS. ovigerum)
 Solanum rostratum Dunal – 
 Solanum sisymbriifolium Lam. – 
 Solanum virginianum L.
Section Micracantha
 Solanum jamaicense Mill. – 
 Solanum lanceifolium Jacq. – 
 Solanum tampicense Dunal – 
Section Monodolichopus
Section Nycterium
Section Oliganthes
 Solanum aethiopicum – (ásamt S. gilo)
 Solanum centrale 
 Solanum cleistogamum – 
 Solanum ellipticum – 
 Solanum pyracanthos Lam. – 
 Solanum quadriloculatum F.Muell. – Villitómatar
Section Persicariae
 Solanum bahamense L. – 
 Solanum ensifolium Dunal – 
Section Polytrichum
Section Pugiunculifera
Section Somalanum
Section Torva
 Solanum asteropilodes
 Solanum chrysotrichum Schltdl. 
 Solanum lanceolatum – 
 Solanum paniculatum – 
 Solanum torvum –

Subgenus Lyciosolanum
 Solanum guineense L.

Subgenus Solanum sensu stricto
Section Afrosolanum
Section Anarrhichomenum
 Solanum baretiae
Section Archaesolanum
 Solanum aviculare – 
Section Basarthrum
 Solanum catilliflorum
 Solanum muricatum – Melónupera, Pepino
 Solanum perlongistylum
 Solanum tergosericeum
Section Benderianum
Section Brevantherum
 Solanum bullatum
 Solanum erianthum D.Don – 
 Solanum mauritianum – 
 Solanum evolvuloides
Section Dulcamara
 Solanum crispum – 
 Solanum dulcamara – Náttskuggi
 Solanum imbaburense
 Solanum laxum Spreng. – Skollakirsi 
 Solanum leiophyllum
 Solanum seaforthianum Andrews – 
 Solanum triquetrum Cav. – 
 Solanum wallacei – villitómatur (ásamtS. clokeyi)
 Solanum xanti – 
Section Herpystichum
Section Holophylla
 Solanum diphyllum L. – 
 Solanum pseudocapsicum – Jerúsalemskirsuber (ásamtS. capsicastrum)
 Solanum pseudoquina (ásamt S. inaequale Vell.)
Section Juglandifolia
 Solanum juglandifolium
 Solanum ochranthum
Section Lemurisolanum
Section Lycopersicoides
 Solanum lycopersicoides Dunal – 
 Solanum sitiens
Section Lycopersicon

 Solanum arcanum Peralta – Villitómatur
 Solanum chilense
 Solanum corneliomulleri
 Solanum huaylasense Peralta
 Solanum peruvianum L. – Villitómatur
 Solanum cheesmaniae (L.Riley) Fosberg
 Solanum chmielewskii
 Solanum galapagense S.C.Darwin & Peralta
 Solanum habrochaites
 Solanum lycopersicum – Tómatur
 Solanum neorickii
 Solanum pennelli
 Solanum pimpinellifolium – 

Section Macronesiotes
Section Normania
Section Petota
 Solanum albornozii
 Solanum bulbocastanum – 
 Solanum bukasovii Juz. ex Rybin
 Solanum burtonii
 Solanum cardiophyllum – 
 Solanum chilliasense
 Solanum commersonii Dunal –
 Solanum demissum Lindl. – Villikartafla
 Solanum jamesii – Villikartafla
 Solanum minutifoliolum
 Solanum paucijugum
 Solanum phureja Juz. & Bukasov
 Solanum pinnatisectum Dunal – 
 Solanum regularifolium
 Solanum stoloniferum Schltdl. – 
 Solanum stenotomum (ásamt S. goniocalyx)
 Solanum ternatum (ásamtS. ternifolium)
 Solanum tuberosum – Kartafla
Section Pteroidea
Section Quadrangulare
Section Regmandra
Section Solanum
 Solanum adscendens Sendtner – 
 Solanum americanum Mill. 
 Solanum chenopodioides Lam. – (ásamtS. gracilius)
 Solanum douglasii Dunal – 
 Solanum interius Rydb.
 Solanum nigrescens M.Martens & Galeotti – 
 Solanum nigrum L. – Húmskuggi
  S. nigrum guineense- "Garden Huckleberry"
 Solanum pseudogracile Heiser – 
 Solanum ptychanthum – 
 Solanum retroflexum – 
 Solanum sarrachoides – 
 Solanum scabrum  Mill. – 
 Solanum triflorum Nutt. – 
 Solanum villosum Mill. – Kvöldskuggi

Ýmsar aðrar tegundir
 Solanum amygdalifolium Steud.
 Solanum bellum
 Solanum cajanumense
 Solanum chimborazense
 Solanum chrysasteroides
 Solanum cinnamomeum
 Solanum conocarpum Rich. ex Dunal – 
 Solanum cowiei Martine
 Solanum cremastanthemum
 Solanum davisense Whalen – 
 Solanum densepilosulum
 Solanum donianum Walp. – 
 Solanum dolichorhachis
 Solanum fallax
 Solanum ferox L. – 
 Solanum fortunense
 Solanum furcatum – 
 Solanum glabratum Dunal
 Solanum haleakalaense H.St.John
 Solanum hindsianum Benth. – 
 Solanum hypermegethes
 Solanum hypocalycosarcum
 Solanum interandinum
 Solanum latiflorum
 Solanum leucodendron
 Solanum lumholtzianum Bartlett – 
 Solanum luteoalbum (ásamt S. semicoalitum)
 Solanum lycocarpum – 
 Solanum melissarum Bohs
 Solanum nudum Dunal – 
 Solanum ovum-fringillae
 Solanum paralum
 Solanum parishii A.Heller – 
 Solanum physalifolium Rusby
 Solanum pinetorum
 Solanum polygamum Vahl – 
 Solanum pyrifolium Lam.
 Solanum pubescens Willd.
 Solanum riedlei Dunal – 
 Solanum rudepannum Dunal
 Solanum rugosum Dunal – 
 Solanum sibundoyense
 Solanum sodiroi (ásamt S. carchiense)
 Solanum sycocarpum
 Solanum tenuipes Bartlett – 
 Solanum tobagense
 Solanum trilobatum L.
 Solanum umbelliferum – 
 Solanum verrogeneum Berengena
 Solanum violaceum Ortega
 Solanum viride Spreng. – e
 Solanum woodburyi Howard – 

Áður undir Solanum
Nokkrar tegundir af öðrum ættkvíslum hafa fyrrum verið settar undir Solanum:
 Chamaesaracha coronopus (sem S. coronopus)
 Lycianthes biflora (sem S. multifidum Buch.-Ham. ex D.Don)
 Lycianthes denticulata (sem S. gouakai var. angustifolium and var. latifolium)
 Lycianthes lycioides (sem S. lycioides var. angustifolium)
 Lycianthes mociniana (sem S. uniflorum Dunal in Poir. og S. uniflorum Sessé & Moc.)
 Lycianthes rantonnetii (sem S. rantonnetii, S. urbanum var. ovatifolium og var. typicum)
 Ógreindar eða óljósar tegundir af Lycianthes hefur verið vísað til sem S. chrysophyllum, S. ciliatum Blume ex Miq., S. corniculatum Hiern, S. lanuginosum, S. loxense, S. mucronatum, S. retrofractum var. acuminatum, S. violaceum Blume, S. violifolium f. typicum, S. virgatum notst β albiflorum, S. uniflorum Lag. eða S. uniflorum var. berterianum.

Tilvísanir

Ytri tenglar
Meet the TomTato: Tomatoes and potatoes grown as one – CBS News  (September 26, 2013)

Flokkur:Náttskuggaætt