Nicolás Maduro

Nicolás Maduro Moros (f. 23. nóvember 1962) er venesúelskur stjórnmálamaður sem hefur verið forseti Venesúela frá árinu 2013. Hann var þar áður utanríkisráðherra í ríkisstjórn Hugo Chávez frá 2006 til 2013 og varaforseti frá 2012 til 2013.

Æviágrip
Áður en Maduro hóf þátttöku í stjórnmálum vann hann sem rútubílstjóri en hann varð verkalýðsleiðtogi eftir að hann var kjörinn á venesúelska þjóðþingið árið 2000. Hann var útnefndur í ýmis embætti í ríkisstjórnum Chávez og varð loks utanríkisráðherra árið 2006. Hann þótti á þessum tíma „hæfasti stjórnandi og stjórnmálamaður í innsta hring Chávez“. Eftir að Chávez lést þann 5. mars 2013 tók Maduro við völdum og skyldum forsetaembættisins. Forsetakosningar voru haldnar þann 14. apríl sama ár og Maduro hlaut sigur með 50,62% atkvæða. Hann var formlega svarinn í embætti þann 19. apríl."Nicolas Maduro sworn in as new Venezuelan president". BBC News. 19. apríl 2013. Retrieved 19. apríl 2013.

Maduro stjórnaði Venesúela með stjórnartilskipunum frá 19. nóvember árið 2013. Í forsetatíð Maduro hefur efnahagsleg staða Venesúela versnað mjög og tíðni glæpa, fátæktar og hungurs hefur hækkað. Gagnrýnendur stjórnvalda hafa kennt efnahagsstefnu Chávez og Maduro um þróunina en Maduro hefur kennt „efnahagsstríði“ andstæðinga sinna um hana. Matarskortur leiddi til fjöldamótmæla sem brutust út árið 2014. Í mótmælunum létust 43 manns og vinsældir Maduro döluðu. Vegna óvinsælda Maduro vann stjórnarandstaðan meirihluta á þingi árið 2015 og áætlanir hófust um að víkja Maduro úr embætti árið 2016. Maduro hélt þó í völd með hjálp stjórnarinnviða sem voru honum trúir, þar á meðal hæstarétti og her landsins.  

Stjórnarkreppa hófst í Venesúela árið 2017 þegar hæstiréttur svipti þjóðþingið valdi sínu. Maduro kallaði eftir því að stjórnarskrá ríkisins yrði samin upp á nýtt. Stjórnlagaþing var kjörið árið 2017 til að rita nýju stjórnarskrána og var að mestu leyti skipað stuðningsmönnum Maduro. Þann 20. maí 2018 var Maduro endurkjörinn í forsetaembættið, en eftirlitsmenn litu flestir á kosningarnar sem sýndarkosningar auk þess sem kjörsókn var hin lægsta í nútímasögu Venesúela.

Líkt og Chávez var Maduro sakaður um gerræðislegt stjórnarfar og fjölmiðlar lýstu honum sem einræðisherra, sérstaklega eftir að hann svipti þingið völdum sínum. Eftir kosningar stjórnlagaþingsins árið 2017 settu Bandaríkin viðskiptaþvinganir á Venesúela, frystu eignir Maduro í Bandaríkjunum og bönnuðu honum að koma til Bandaríkjanna. Mörg önnur ríki í vesturheimi og Evrópu neituðu að viðurkenna stjórnlagaþingið og lögmæti endurkjörs hans til forseta.

Maduro hóf formlega annað kjörtímabil sitt sem forseti í byrjun ársins 2019. Þar sem miklar efasemdir ríktu um lögmæti kosninganna neitaði stjórnarandstaðan hins vegar að viðurkenna stjórn Maduro. Forseti löggjafarþingsins, Juan Guaidó, lýsti sjálfan sig forseta landsins til bráðabirgða þann 23. janúar 2019 og sagðist ætla að leiða starfsstjórn fram að nýjum kosningum. Maduro neitaði að láta af völdum en mörg erlend ríki, meðal annars Bandaríkin, Kanada, Brasilía og Kólumbía, viðurkenndu Guaidó fremur en Maduro sem lögmætan forseta Venesúela á næstu árum.

Maduro var aftur endurkjörinn forseti Venesúela árið 2024, í þetta sinn með 51,2% atkvæða. Í aðdraganda kosninganna hafði mótframbjóðandi hans, Edmundo González, mælst með forskot í skoðanakönnunum. Stjórnarandstæðingar sökuðu Maduro um kosningasvindl og bentu á fjölda galla á kosningunum. 

Brottnám frá Venesúela
Þann 3. janúar 2026 réðust bandarískir hermenn inn í Venesúela, tóku Maduro höndum og námu hann á brott til Bandaríkjanna í hernaðaraðgerð sem Donald Trump Bandaríkjaforseti skipaði. Trump lýsti því í kjölfarið yfir að Bandaríkin hygðust stýra Venesúela þar til stjórnarskipti færu fram og senda bandarísk olíufyrirtæki til landsins til að nýta olíuforða landsins. Maduro og eiginkona hans, Cilia Flores, voru ákærð fyrir dómstól í New York fyrir „fíkniefnahryðjuverk“, innflutning á kókaíni og eigu á vélbyssum og gereyðingartólum sem ætlað hafi verið að beita gegn Bandaríkjamönnum.

Neðanmálsgreinar

Tilvísanir

Flokkur:Forsetar Venesúela
Flokkur:Aðalritarar Samtaka hlutlausra ríkja