Trygve Lie

Trygve Halvdan Lie (16. júlí 1896 – 30. desember 1968) var norskur stjórnmálamaður, verkalýðsleiðtogi, ríkiserindreki og rithöfundur. Hann var utanríkisráðherra í norsku ríkisstjórninni sem sat í útlegð í London á meðan hernám nasista stóð frá 1940 til 1945. Frá 1946 til 1952 var Lie fyrsti aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna. Lie var gjarnan talinn skynsamur en staðfastur stjórnmálamaður.

Lie útskrifaðist úr laganámi árið 1919 og varð í kjölfarið ritari norska Verkamannaflokksins. Árið 1935 varð Lie dómsmálaráðherra í stjórn Johans Nygaardsvold.Trygve Lie: Maðurinn sem varð „alheimsritari“ – Fálkinn, 42. Tölublað (18.10.1946), Blaðsíða 4. Alvarlegasta málið sem kom til kasta Lie á ráðherratíð hans var hvort veita skyldi Lev Trotskíj, þá útlægum frá Sovétríkjunum, landvistarleyfi. Trotskíj var leyft að dvelja í Noregi um sinn þar til Jósef Stalín þrýsti á Lie og aðra ráðamenn að reka hann úr landi.Deutscher, Isaac (2004), The Prophet Outcast: Trotsky, 1929-1940, bls. 274-282.

Sem aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna studdi Trygve Lie stofnun Ísraels og Indónesíu. Hann hvatti til þess að Alþýðulýðveldinu Kína yrði veitt aðild að Sameinuðu þjóðunum en mótmælti því að Spánn fengi sæti þar sem hann hafði ímugust á stjórn Francisco Franco.

Þann 1. nóvember árið 1950 kaus allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna, þvert á vilja Sovétríkjanna, að framlengja embættistíð Lie með 46 atkvæðum gegn fimm. Kallað var til þessarar atkvæðagreiðslu til að leysa úr pattstöðu þar sem Sovétríkin neituðu að taka Lie til greina sem aðalframkvæmdastjóra vegna afskipta hans af Kóreustríðinu en Bandaríkin neituðu að taka nokkurn annan en Lie til greina. Sovétríkin neituðu í kjölfarið að viðurkenna Lie sem aðalframkvæmdastjóra. Staða Lie varð jafnframt enn erfiðari þar sem bandaríski öldungadeildarþingmaðurinn Joseph McCarthy sakaði hann um að ráða „ótrúa“ Bandaríkjamenn í embættisstöður hjá Sameinuðu þjóðunum. Lie sagði að endingu af sér þann 10. nóvember árið 1952.

Tilvísanir

Flokkur:Aðalframkvæmdastjórar Sameinuðu þjóðanna
Flokkur:Utanríkisráðherrar Noregs