Gulygla

Gulygla (fræðiheiti: Noctua pronuba) er með  48-60 mm. vænghaf. Hún er útbreidd í allri Evrópu nema lengst í norðri. Fiðrildið hefur einnig breiðst til Norður AmeríkuWalther, C. (engin dagsetning). Noctua pronuba. Animal Diversity Web. Sótt 10/12/24. Hún finnst á láglendi víða um Ísland.

 Mataræði 
Lirfurnar borða aðallega grasplöntur, en geta gætt sér á allskonar plöntum, til dæmis á nytjaplöntum mannsins. Líkt og öðrum fiðrildategundum neyta fullorðnar gulyglur blómsafa og eru þá einnig frjóberar.

 Útlit 
Lirfurnar eru grænar á litinn þegar þær eru ungar og verða brúnni þegar þær þroskast.Tărău, A.-D., Vălean, A.-M., Șopterean, L., Suciu, L., Chețan, F., Crișan, I. (2023). A New Harmful Lepidoptera Noctua pronuba L. Occurence in the Center of Transylvania. ProEnvironment, 16(55). Sótt 10/12/24.
vinstri|thumb|162x162dp|Ung N. pronuba lirfa.
miðja|thumb|229x229dp|Eldri N. pronuba lirfa
Fullorðnu fiðrildin sjálf eru brúnleit vegna framvængjanna, en eru afturvængir dýrsins gulir, sem enska nafn fiðrildisins bendir einmitt til (e. Large Yellow Underwing). Þó eru um þrjú litaafbriðgi til; dökk, ljós og silfruð, en þó að bæði kynin geta tekið á alla þrjá búninga, birtast þeir öðruvísi á kvendýrum og karldýrum.
miðja|thumb|N. pronuba fiðrildi.

 Líf 
Miðað við önnur fiðrildi fljúga gulyglur langt í fari og lifa einnig lengur en flest fiðrildi, en er það einnig kynbundið; karldýr geta orðið upp að 55 daga gömul, en kvendýrin upp að 75 daga gömul.

 Meindýr 
Lirfur yglunnar geta orðið að meindýrum á allskonar nytjaplöntum. Í Ameríku hafa þær til dæmis herjað á refasmára og kornakra. Í Evrópu borða lirfurnar ýmsar nytjaplöntur, en sem dæmi má nefna sojabaunir, en fundust þær á baunaplöntum í Rúmeníu. Þau eru einstaklega leiðinleg meindýr að því leyti að þau þola kulda vel, og geta verið virk í 7°C hita. Talið er að bestu leiðirnar til þess að eiga við meindýralirfurnar er með skiptirækt, að nota illgresiseyði og að drepa púpur og lirfur með skordýraeitri eða gildrum með sætu fæði.

 Á Íslandi 
Á Íslandi finnast þær aðallega á flugi í ágúst, og leggjast í dvala um veturinn. Þær eru aðallega á láglendinu. Þær eru þó tiltölulega sjaldgæfar á landinu. Margar gulyglur búa á landinu, en sumir einstaklingar koma einnig til landsins sem flækingar, oft í gegnum sterka vinda.Erling Ólafsson og Hálfdán Björnsson. (1997). Fiðrildi á Íslandi 1995. Fjölrit Náttúrufræðistofnunar. Sótt 11/12/24.

Miðað við önnur fiðrildi á Íslandi er gulyglan talin vera með þeim stærri. Þær eru lítið virkar um daginn, en flögra að nóttu til. Þar sem að ljós sjást betur um nætur laðast yglurnar oft að ljósum, bæði innan- og utandyra.Erling Ólafsson. (2013, 12. mars). Gulygla (Noctua pronuba). Náttúrufræðistofnun Íslands. Sótt 10/12/24. 

Dreifing fiðrildanna í kringum Ísland er mest á Suðvesturlandi, en dreifist svo meira í kringum jaðra landsins. Talið er að þau eru að verða algengari á landinu vegna loftslagshlýnunar.

 Jarðhitasvæði 
Gulyglur laðast að hita. Á Íslandi er mikið af jarðhitasvæðum, og virðast yglurnar vilja vera á slíkum svæðum, eða nálægt gróðurhúsum á jarðhitasvæðum. Lirfurnar virðast einnig vera eins hitakærar og hafa fundist á svipuðum svæðum.

 Tilvísanir 

Flokkur:Hreisturvængjur