Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998

Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1998 var í 16. sinn sem mótið var haldið. Keppni fór fram í Frakklandi 10. júní til 12. júlí, en áður höfðu Frakkar haldið mótið árið 1938. Þátttökuliðum var fjölgað úr 24 í 32 í fyrsta sinn. Alls voru leiknir 64 leikir á mótinu sem fram fóru í tíu borgum.

Heimamenn Frakka urðu heimsmeistarar eftir 3:0 sigur á Brasilíu í úrslitum. Þetta var í sjötta sinn sem keppnin vannst á heimavelli.

Val á gestgjöfum
HM 1998 var úthlutað á fundi FIFA árið 1992. Svisslendingar hugðust sækjast eftir keppninni, en þurftu að draga sig til baka þar sem boð þeirra uppfyllti ekki kröfur alþjóðaknattspyrnusambandsins. Valið stóð því á milli Frakklands og Marokkó. Frakkar hlutu tólf atkvæði á móti sjö atkvæðum Norður-Afríkubúanna. Síðar komu fram ásakanir um að Marokkóstjórn hefði reynt að beita mútum til að hafa áhrif á valið.

Frakkland varð með keppninni eitt af þrem löndum sem hafði haldið heimsmeistaramótið í tvígang. Hin tvö löndin voru Mexíkó og Ítalía. Árið 2015 rannsakaði bandaríska alríkislögreglan, FBI mútugreiðslur í tengslum við val á landi sem hélt heimsmeistaramótið árið 1998. Í bréfi sem FIFA skrifaði til bandarískra yfirvalda vegna rannsóknarinnar að Chuck Blazer, Jack Warner og sonur hans Daryan, hafi allir fengið háar upphæðir í skiptum fyrir atkvæði framkvæmdastjórnar FIFA í kosningu um HM 1998 og 2010. Stjórnarmeðlimum var mútað til að kjósa Frakkland. Chuck Blazer staðfesti þetta síðar og fékk hann lífstíðarbann frá FIFA.

 Undankeppni 
174 þjóðir skráðu sig til leiks, 24 fleiri en fjórum árum fyrr. Þær börðust um 30 sæti til viðbótar við heimamenn og ríkjandi heimsmeistara. Evrópuliðin kepptu í níu riðlum, sem hver um sig gaf eitt öruggt sæti í úrslitakeppninni. Skotar voru eina annars sætis liðið sem komst beint áfram en hin átta léku umspilsleiki um laus sæti. Athygli vakti að bronslið Svía frá fyrra móti komst ekki í úrslitin.

Áströlum mistókst að komast í úrslitakeppnina eftir að missa 2:0 forystu á heimavelli í umspilsleik gegn Íran niður í jafntefli. Suður-Afríka tryggði sér þátttökuréttinn á sínu fyrsta heimsmeistaramóti

Þátttökulið
24 þjóðir mættu til leiks frá fimm heimsálfum. Króatía, Japan, Jamaíka og Suður-Afríka kepptu í fyrsta sinn til úrslita.

 20px Íran
 20px Japan
 20px Sádi-Arabía
 20px Suður-Kórea
 20px Kamerún
 20px Marokkó
 20px Nígería
 20px Suður-Afríka
 20px Túnis

 20px Bandaríkin
 20px Jamaíka
 20px Mexíkó
 20px Argentína
 20px Brasilía
 20px Kólumbía
 20px Paragvæ
 20px Síle

 20px Austurríki
 20px Belgía
 20px Búlgaría
 20px Danmörk
 20px England
 20px Frakkland
 20px Holland
 20px Ítalía
 20px Króatía
 20px Noregur
 20px Rúmenía
 20px Serbía & Svartfjallaland
 20px Skotland
 20px Spánn
 20px Þýskaland

Leikvangar

 Saint-Denis Marseille Paris Lyon Lens Stade de France Stade Vélodrome Parc des Princes Stade de Gerland Stade Félix-Bollaert Áhorfendur: 80,000 Áhorfendur: 60,000 Áhorfendur: 48,875 Áhorfendur: 44,000 Áhorfendur: 41,300 180px 180px 180px 180px 170px Nantes Toulouse Saint-Étienne Bordeaux Montpellier Stade de la Beaujoire Stadium de Toulouse Stade Geoffroy-Guichard Parc Lescure Stade de la Mosson Áhorfendur: 39,500 Áhorfendur: 37,000 Áhorfendur: 36,000 Áhorfendur: 35,200 Áhorfendur: 34,000 180px 180px 180px 180px 180px

 Keppnin 
 Riðlakeppnin 
Keppt var í átta riðlum, hverjum með fjórum keppnisliðum. Tvö efstu liðin fóru í 16-liða úrslit.
 Riðill 1 
Heimsmeistarar Brasilíumanna lentu í nokkru basli í riðlakeppninni. Þeir unnu nauman sigur á Skotum í opnunarleik mótsins, 2:1 og tryggðu sér sæti í næstu umferð með stórsigri á Marókkó. Afríska liðið vann 3:0 sigur á Skotum í lokaleiknum og virtist öruggt um að komast áfram, en tvö mörk Norðmanna gegn Brasilíu undir lokin tryggðu þeim sigur, 2:1. Norðmenn hafa aldrei tapað fyrir Brasilíu í landsleik karla í knattspyrnu.
SætiLiðLUJTSkFeM.munurStig120pxBrasilía320163+36220pxNoregur312054+15320pxMarokkó31115504420pxSkotland301226-41



 Riðill 2 
Austurríkismenn skoruðu tvívegis í uppbótartíma, í jafnteflisleikjum gegn Kamerún og Síle. Það dugði liðinu þó ekki til að komast upp úr riðlinum. Ítalir tóku efsta sætið en Síle fylgdi þar á eftir.
SætiLiðLUJTSkFeM.munurStig120pxÍtalía321073+47220pxSíle30304403320pxAusturríki302134-12420pxKamerún302125-32







 Riðill 3 
Heimamenn Frakka unnu alla þrjá leiki sína. Suður-Afríkumenn áttu kost á að komast áfram með stórsigri á Sádi-Arabíu í lokaleiknum en náðu aðeins jafntefli og Danir fóru í 16-liða úrslitin.
SætiLiðLUJTSkFeM.munurStig120pxFrakkland330091+89220pxDanmörk31113304320pxSuður-Afríka302136-32420pxSádi-Arabía301227-51



 Riðill 4 
Spánverjar komust í tvígang yfir gegn Nígeríu en töpuðu að lokum 2:3. Það reyndist þeim dýrkeypt því markalaust jafntefli við Paragvæ kostaði liðið sæti í 16-liða úrslitum þrátt fyrir 6:1 stórsigur á lánlausum Búlögurm í lokaumferðinni. Nígeríumenn höfðu tryggt sér toppsætið fyrir síðasta leikinn og máttu því við tapi gegn Paragvæ sem einnig komst áfram.
SætiLiðLUJTSkFeM.munurStig120pxNígería32015506220pxParagvæ312041+25320pxSpánn311184+44420pxBúlgaría301217-61



 Riðill 5 
Belgar féllu taplausir úr keppni eftir þrjú jafntefli í 5. riðli. Holland og Mexíkó skiptu með sér toppsætunum með fimm stig hvort lið en Suður-Kórea rak lestina.
SætiLiðLUJTSkFeM.munurStig120pxHolland312072+55220pxMexíkó312076+25320pxBelgía30303303420pxSuður-Kórea301229-71

 Riðill 6 
Sameinað lið Serba og Svertfellinga missti niður tveggja marka forystu og gerði jafntefli við Þjóðverja sem að lokum kostaði liðið toppsætið í 6. riðli. Íranir náðu þriðja sætinu eftir tilfinningaríkan sigur á Bandaríkjunum.
SætiLiðLUJTSkFeM.munurStig120pxÞýskaland321062+47220pxSerbía & Svartfjallaland321042+27320pxÍran310224-23420pxBandaríkin301217-60



 Riðill 7 
Búist var við því að Englendingar og Kólumbíumenn bitust um toppsætið í 7. riðli en Rúmenar lögðu báðar þessar þjóðir í fyrstu tveimur umferðunum og tryggðu sér toppsætið auðveldlega. England tók annað sætið eftir hreinan úrslitaleik gegn Kólumbíu, en Túnis rak lestina. Upphafsleikur riðilsins, milli Englands og Túnis, var tíðindalítill. Það var ekki fyrr en síðar að frönsk og belgísk lögregluyfirvöld upplýstu að nokkrum mánuðum fyrr hafi þau flett ofan af samsæri tengdu Osama bin Laden þar sem áformað var að fremja hryðjuverk á leiknum og drepa leikmenn enska liðsins með efnavopnum.

SætiLiðLUJTSkFeM.munurStig120pxRúmenía321042+27220pxEngland320152+36320pxJamaíka310213-23420pxTúnis301214-31




 Riðill 8 
Áttundi riðill hafði að geyma þrjá af fjórum nýliðum heimsmeistaramótsins. Argentínumenn unnu alla sína leiki og Króatar fylgdu þeim áfram í 16-liða úrslitin.
SætiLiðLUJTSkFeM.munurStig120pxArgentína330070+79220pxKróatía320142+26320pxJamaíka310239-63420pxJapan300316-30



 Útsláttarkeppnin 
Tvö efstu liðin úr hverjum forriðli fóru áfram í 16-liða úrslit sem leikin voru með útsláttarfyrirkomulagi.
 16-liða úrslit 
Frakkar þurftu framlengingu til að leggja Paragvæ að velli í 16-liða úrslitunum. Þjóðverjar komust í hann krappann á móti Mexíkó en tryggðu sér sigurinn með tveimur mörkum á síðasta stundarfjórðungnum. Edgar Davids tryggði Hollendingum sæti í næstu umferð með marki í uppbótartíma gegn Júgóslavíu. Mesta dramatíkin var þó í viðureign Englendinga og Argentínumanna þar sem David Beckham var rekinn af velli fyrir að slæma fæti til Diego Simeone áður en grípa þurfti til framlengingar og vítaspyrnukeppni.

 Fjórðungsúrslit 
Líkt og á HM fjórum árum fyrr féllu Ítalir úr keppni eftir vítaspyrnukeppni. Brasilíumenn lentu í miklum vandræðum með spræka Dani og Króatar komu mjög á óvart með stórsigri á Þjóðverjum. Hollendingar komust í undanúrslitin með sigurmarki á lokamínútunni.

 Undanúrslit 
Patrick Kluivert jafnaði metin fyrir Hollendinga í blálokin á móti Brasilíu, en það kom fyrir lítið þar sem Suður-Ameríkumennirnir unnu í vítakeppni. Í hinni undanúrslitaviðureigninni virtist ævintýri Króata ætla að halda áfram þegar Davor Šuker kom þeim yfir en tvö mörk frá Lilian Thuram komu Frökkum í sinn fyrsta úrslitaleik í sögunni.

 Bronsleikur 
Króatar mættu einbeittari til leiks í viðureigninni um þriðja sætið, staðráðnir í að vinna til verðlauna á sínu fyrsta heimsmeistaramóti. Þeir lögðu ekki minni áherslu á að koma Šuker á markalistann til að tryggja honum gullskóinn. Hvort tveggja tókst.

 Úrslitaleikur 
Í aðdraganda úrslitaleiksins hverfðust umræður manna um það hvort Ronaldo yrði með Brasilíumönnum. Í upphaflegri liðsuppstillingu var ekki gert ráð fyrir honum í byrjunarliði en því var þó breytt á síðustu stundu. Ronaldo virtist ekki sjálfum sér líkur í leiknum og kom lítið við sögu. Í kjölfarið fóru af stað háværar umræður um að hann hefði ekki verið leikfær en engu að síður látinn spila að kröfu styrktaraðilans Nike. Hvað sem því líður virtust Brasilíumenn illa tilbúnir í verkefnið og Zidane skoraði tvívegis í fyrri hálfleik. Emmanuel Petit gulltryggði sigurinn undi lokin, 3:0 og Frakkar fögnuðu sínum fyrsta heimsmeistaratitli í sögunni. Nokkrum dögum eftir sigurinn tilkynnti þjálfarinn Aimé Jacquet að hann hefði látið af störfum.

 Markahæstu leikmenn 
Davor Šuker hreppti gullskó FIFA með sex mörk skoruð. Alls skiptu 112 leikmenn á milli sín 171 marki.

6 mörk
 20px Davor Šuker
5 mörk

  Gabriel Batistuta
  Christian Vieri

4 mörk

  Ronaldo
 20px Marcelo Salas
  Luis Hernández

 Arfleið mótsins 
Fyrir mótið var Frakkland ekki talið eiga nógu gott lið og að þeir myndu verða sér til skammar sem gestgjafar þess. Aime Jacquet þjálfari liðsins var valtur í sæti en vegna frammistöðu Frakka á EM 1996 sat hann áfram í starfinu. Eftir gott gengi á mótinu 1998 fór stuðningur almennings í Frakklandi minnkandi. Fótbolti er ekki eins vinsæll í Frakklandi og annarstaðar í Evrópu. Þegar landsliðinu fór að ganga verr snéru margir landsmenn baki við liðinu og misstu áhugann. Eftir að hafa orðið Evrópumeistarar árið 2000 fór gengi landsliðsins versnandi og náði botni á HM í Suður-Afríku árið 2010. Arfleið mótsins er því ekki sú sem Frakkar vonuðust eftir.
 Heimildir 
 RSSSF, Heimsmeistarakeppnin 1998 úrslitagrunnur
Flokkur:Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla
Flokkur:1998