Villisvín

Villisvín (Sus scrofa)Heptner, V. G. ; Nasimovich, A. A. ; Bannikov, A. G. ; Hoffman, R. S. (1988) Mammals of the Soviet Union, Volume I, Washington, D.C. : Smithsonian Institution Libraries and National Science Foundation, pp. 19–82 eða Evrasískt villisvín,Oliver, W. L. R. et al. 1993. The Eurasian Wild Pig (Sus scrofa). In Oliver, W. L. R., ed., Pigs, Peccaries, and Hippos – 1993 Status Survey and Conservation Action Plan, 112–121. IUCN/SSC Pigs and Peccaries Specialist Group,  er klaufdýr af svínaætt ættað frá  mestallri Evrasíu, Norður-Afríku, og Stóru-Sundaeyjum. Afskipti manna hafa aukið útbreiðsluna enn frekar, sem hefur gert tegundina eina útbreiddustu spendýrategund heimsins og þar með útbreiddustu svínategundina. Hin mikla útbreiðsla, mikill fjöldi og aðlögunarhæfileiki, þýðir það að þau eru skráð í ekki í hættu af IUCN og þau eru ágeng tegund á hluta þess svæðis sem þau hafa verið flutt til. Tegundin kom líklega fram í Suðaustur-Asíu um fyrri hluta Pleistósen, og ruddu öðrum tegundum úr vegi þegar þau breiddust út til gamla heimsins.

Síðan 1990, hafa allt að 16 undirtegundir verið viðurkenndar, sem skiptast í fjóra svæðishópa byggt á hæð höfuðkúpu og lengd tárabeins (os lacrimale). 

Heiti eftir aldri
 Heiti  Aldur  Mynd Grislingur  0–10 mánaða  150 px Grislingur  10–12 mánaða  150 px     Tveggja ára      3–5 ára  150 px     Sex ára      Yfir sjö ára  150 px     

 Flokkun og þróun 
MtDNA rannsóknir benda til að villisvín eru upprunnin frá eyjum í Suðaustur-Asíu svo sem Indónesíu og Filippseyjum, síðar breiðst út til meginlands Evrasíu og Norður-Afríku. Elstu fornleifar tegundarinnar koma frá bæði Evrópu og Asíu, og eru síða snemma á Pleistósen.Ruvinsky, A. et al. (2011). "Systematics and evolution of the pig". In: Ruvinsky A, Rothschild MF (eds), The Genetics of the Pig. 2nd ed. CAB International, Oxon. pp. 1–13.  Við lok Villafranchian, hafði S. scrofa að mestu rutt hinni skyldu S. strozzii úr vegi; stór, hugsanlega mýradveljandi forfaðir nútíma Sus verrucosus, um allt meginland Evrasíu, svo það var einungis á stökum svæðum í Asíu.Kurtén, Björn (1968). Pleistocene mammals of Europe. Weidenfeld and Nicolson. pp. 153–155 Nánasti ættingi þess er skeggsvín á Malacca og nágrannaeyjum.

 Undirtegundir 
Nú (2005) eru 16 undirtegundir viðurkenndar, sem er skipt upp í fjóra svæðishópa:

 Vestræn: Inniheldur S. s. scrofa, S. s. meridionalis, S. s. algira, S. s. attila, S. s. lybicus, og S. s. nigripes. Þessar undirtegundir eru yfirleitt með háa hauskúpu (þó eru lybicus og sumar scrofa með lága hauskúpu), með þykkt þel og (að undanteknum scrofa og attila) lítt þroskaða mön.Groves, C. P. et al. 1993. The Eurasian Suids Sus and Babyrousa. In Oliver, W. L. R., ed., Pigs, Peccaries, and Hippos – 1993 Status Survey and Conservation Action Plan, 107–108. IUCN/SSC Pigs and Peccaries Specialist Group, 
 Indversk: Inniheldur S. s. davidi og S. s. cristatus. Þessar undirtegundir hafa takmarkað eða ekkert þel, með langa mön og áberandi rákir á trýni og munni. S. s. cristatus er með háa hauskúpu og S. s. davidi er með lága hauskúpu.
 Austræn: Inniheldur S. s. sibiricus, S. s. ussuricus, S. s. leucomystax, S. s. riukiuanus, S. s. taivanus, og S. s. moupinensis. Einkennandi fyrir þessar undirtegundir er hvítleit rák sem nær frá munnvikum til neðri hluta kjálka. Að undanskilinni S. s. ussuricus, þá eru flest með háa höfuðkúpu. Þelið er þykkt, nema hjá S. s. moupinensis, mön að mestu ekki til staðar.
 Indónesísk: Einvörðungu S. s. vittatus, einkennandi fyrir það er gisið hár, skortur á þeli, löng mön, breið rauðleit rák frá trýni til hliðanna áhálsi. Þetta er fornlegasta gerðin af þessum fjórum hópum, með minnstan heila, frumstæðasta tanngerð og ósérhæfða höfuðkúpugerð.Hemmer, H. (1990), Domestication: The Decline of Environmental Appreciation, Cambridge University Press, pp. 55–59, 

UndirtegundirMyndhöfundur undirt.LýsingÚtbreiðslaSamnefniMiðevrópskt villisvínS. s. scrofaEinkennis undirtegund150 pxLinnaeus, 1758Meðalstór, dökk til ryðbrún undirtegund með löngum og tiltölulega mjóum lacrimal boneNorður-Spánn, norður-Ítalía, Frakkland, Þýskaland, Benelúxlönd, Króatía, Belarus, Danmörk, Svíþjóð, Eistland, Lettland, Litáen, Pólland, Tékkland, Slóvakía, Albanía, Grikkland, Rússlandanglicus (Reichenbach, 1846), aper (Erxleben, 1777), asiaticus (Sanson, 1878), bavaricus (Reichenbach, 1846), campanogallicus (Reichenbach, 1846), capensis (Reichenbach, 1846), castilianus (Thomas, 1911), celticus (Sanson, 1878), chinensis (Linnaeus, 1758), crispus (Fitzinger, 1858), deliciosus (Reichenbach, 1846), domesticus (Erxleben, 1777), europaeus (Pallas, 1811), fasciatus (von Schreber, 1790), ferox (Moore, 1870), ferus (Gmelin, 1788), gambianus (Gray, 1847), hispidus (von Schreber, 1790), hungaricus (Reichenbach, 1846), ibericus (Sanson, 1878), italicus (Reichenbach, 1846), juticus (Fitzinger, 1858), lusitanicus (Reichenbach, 1846), macrotis (Fitzinger, 1858), monungulus (G. Fischer [von Waldheim], 1814), moravicus (Reichenbach, 1846), nanus (Nehring, 1884), palustris (Rütimeyer, 1862), pliciceps (Gray, 1862), polonicus (Reichenbach, 1846), sardous (Reichenbach, 1846), scropha (Gray, 1827), sennaarensis (Fitzinger, 1858), sennaarensis (Gray, 1868), sennaariensis (Fitzinger, 1860), setosus (Boddaert, 1785), siamensis (von Schreber, 1790), sinensis (Erxleben, 1777), suevicus (Reichenbach, 1846), syrmiensis (Reichenbach, 1846), turcicus (Reichenbach, 1846), variegatus (Reichenbach, 1846), vulgaris (S. D. W., 1836), wittei (Reichenbach, 1846)Norður-AfríkusvínS. s. algira150 pxLoche, 1867 Stundum álitið yngra samnefni af S. s. scrofa, en tegundin er minni og með hlutfallsega lengri vígtennurKingdon, J. (1997). The Kingdon Guide to African Mammals. p. 329. Academic Press Limited. Túnis, Alsír og Marokkóbarbarus (Sclater, 1860)
sahariensis (Heim de Balzac, 1937)KarpatíusvínS. s. attila150 pxThomas, 1912Stórvaxin undirtegund með löng lacrimal bein og dökkt hár, en samt ljósari en S. s. scrofaRúmenía, Ungverjaland, Úkraína, Balkanlönd, Kákasus, Suður-Kákasus, Kaspía strönd, Litla-Asía og norður-Íranfalzfeini (Matschie, 1918)IndlandssvínS. s. cristatus150 pxWagner, 1839Undirtegund með langa mön sem er svart-rákótt ólíkt S. s. davidi, sem er léttbyggðari en S. s. scrofa. Höfuðið er stærra og hvassari en á S. s. scrofa, og eyrun eru smærri og yddari. Ennið er slétt, meðan það er hvolft á S. s. scrofa.Sterndale, R. A. (1884), Natural history of the Mammalia of India and Ceylon, Calcutta : Thacker, Spink, pp. 415–420Indland, Nepal, Búrma, vestur-Taíland og Sri Lankaaffinis (Gray, 1847), aipomus (Gray, 1868), aipomus (Hodgson, 1842), bengalensis (Blyth, 1860), indicus (Gray, 1843), isonotus (Gray, 1868), isonotus (Hodgson, 1842), jubatus (Miller, 1906), typicus (Lydekker, 1900), zeylonensis (Blyth, 1851)MiðasíusvínS. s. davidi150 pxGroves, 1981Smávaxin ljósbrún undirtegund, með langa mön.Pakistan og norðvestur-Indland til suðaustur-Íran.JapanssvínS. s. leucomystax150 pxTemminck, 1842Smávaxin, næstum manarlaus, gulbrún undirtegundJapan, nema Hokkaido og Ryukyu-eyjarjaponica (Nehring, 1885)
nipponicus (Heude, 1899)AnatólíusvínS. s. libycus150 pxGray, 1868Smávaxin, ljós og næstum manarlaus undirtegundTranskákasía, Tyrkland, Botnalönd, og fyrrum Júgóslavíalybicus (Groves, 1981)
mediterraneus (Ulmansky, 1911)
reiseri (Bolkay, 1925)S. s. majori]]150 pxDe Beaux and Festa, 1927Minni en S. s. scrofa, með hærri og breiðari hauskúpu, hefur síðan 1950 blandast mikið við S. s. scrofa, mikið til vegna þess að þær hafa verið haldnar saman í svínabúum og innflutningi S. s. scrofa til veiða í búsvæðum S. s. majori. Skifting þess frá S. s. scrofa er vafasöm.Maremma (mið Ítalía)S. s. meriodionalis]]150 pxForsyth Major, 1882Andalúsía, Korsíka og Sardiníabaeticus (Thomas, 1912)
sardous (Ströbel, 1882)Norðurkínverskt-svínS. s. moupinensis150 pxMilne-Edwards, 1871Það er verulega breytilegt, og gæti hugsanlega verið nokkrar undirtegundir.Strandsvæði Kína suður til Víetnam og vestur til Sichuanacrocranius (Heude, 1892), chirodontus (Heude, 1888), chirodonticus (Heude, 1899), collinus (Heude, 1892), curtidens (Heude, 1892), dicrurus (Heude, 1888), flavescens (Heude, 1899), frontosus (Heude, 1892), laticeps (Heude, 1892), leucorhinus (Heude, 1888), melas (Heude, 1892), microdontus (Heude, 1892), oxyodontus (Heude, 1888), paludosus (Heude, 1892), palustris (Heude, 1888), planiceps (Heude, 1892), scrofoides (Heude, 1892), spatharius (Heude, 1892), taininensis (Heude, 1888)MiðasíusvínS. s. nigripesBlanford, 1875Ljósleit undirtegund með svarta fætur, sem þrátt fyrir breytileika í stærð eru yfirleitt nokkuð stórir, "lacrimal bone" og andlitssvæði höfuðkúpunnar eru styttri en á S. s. scrofa og S. s. attila.Mið-Asía, Kazakhstan, austur-Tien Shan, vestur-Mongólía, Kashgar og hugsanlega Afghanistan og suður-ÍranRyukyu-svínS. s. riukiuanusKuroda, 1924Smávaxin undirtegundGroves, C. (2008). Current views on the taxonomy and zoogeography of the genus Sus. pp. 15–29 in Albarella, U., Dobney, K, Ervynck, A. & Rowley-Conwy, P. Eds. (2008). Pigs and Humans: 10,000 Years of Interaction. Oxford University Press. Ryukyu-eyjarBaikal-svínS. s. sibiricusStaffe, 1922Minnsta undirtegundin á svæði fyrrum Sovétríkjanna, hún er dökk brún, næstum svarthærð og með ljósgráan blett sem nær frá kinnum til eyra. Hauskúpan er ferköntuð og lacrimal beinin stutt.Bajkal, Transbajkalía, norður og norðaustur-Mongólía.raddeanus (Adlerberg, 1930)Formósu-svínS. s. taivanus150 pxSwinhoe, 1863Smávaxin og svartleit undirtegund.TaívanUssuri-svínS. s. ussuricusHeude, 1888Stærsta undirtegundin, þau eru yfirleitt dökkleit og með hvíta rák frá munnvikum til eyrna. Lacrimale-beinin eru stutt, en lengri en á S. s. sibiricus.Austur Kína, Ussuri-flói og Amúr-flóicanescens (Heude, 1888), continentalis (Nehring, 1889), coreanus (Heude, 1897), gigas (Heude, 1892), mandchuricus (Heude, 1897), songaricus (Heude, 1897)RákarsvínS. s. vittatus150 pxBoie, 1828Smávaxin, með stutt trýni og gishærð  undirtegund með hvíta rák á trýninu; það gæti verið önnur tegund, og líkist að sumu leyti öðrum tegundum svína í suðaustur-Asíu.Frá Vestur-Malasíu, og í Indónesíu frá Súmötru og Jövu austur til Kómodóeyjuandersoni (Thomas and Wroughton, 1909), jubatulus (Miller, 1906), milleri (Jentink, 1905), pallidiloris (Mees, 1957), peninsularis (Miller, 1906), rhionis (Miller, 1906), typicus (Heude, 1899)


 Rándýr 

 Sjá einnig 
 Svín (ætt)
 Svín

 Tilvísanir 

 Heimildir 

 Viðbótarlesning 
 Apollonio, M. et al. (1988), "The systematics of the wild boar (Sus scrofa L.) in Italy", Bolletino di Zoologia, 3:213–221
 Carden, R.F. (2012) "Review of the Natural History of Wild Boar (Sus scrofa) on the island of Ireland" , Report prepared by Ruth Carden for the Northern Ireland Environment Agency, Northern Ireland, UK, National Parks & Wildlife Service, Department of Arts, Heritage and the Gaeltacht, Dublin, Ireland and the National Museum of Ireland – Education & Outreach Department.
 Durantel, P. (2007), Le sanglier et ses chasses, Editions Artemis, 
 Greene, J. (2011), The Golden-Bristled Boar: Last Ferocious Beast of the Forest, University of Virginia Press, 
 Marillier, B. (2003), Le sanglier héraldique, Editions Cheminements, 
 Mayer, J. J. & Shedrow, C. B. (2007), [http://www.wildpigconference.com/pdf/Wild%20Pig%20Annotated%20Bibliography.pdf Annotated Bibliography of the Wild Pig (Sus scrofa): Environmental Information Document] , Washington Savannah River Company
  Padiglione, V. (1989), Il cinghiale cacciatore: Antropologia simbolica della caccia in Sardegna, Armando Editore (collana Antropologia culturale)


 Ytri tenglar 
 BBC profile 

 Species Profile- Wild Boar (Sus scrofa) , National Invasive Species Information Center, United States National Agricultural Library. Er með almennar upplýsingar um villisvín.

Flokkur:Svín
Flokkur:Húsdýr