Þöll (tré)

Þöll (eða tsuga,Sunset Western Garden Book, 1995:606–607 úr japönsku 栂  eða ツガ , sem er nafn Tsuga sieboldii) er ættkvísl  barrtrjáa. Almennt heiti þallar á ensku er hemlock er dregið af líkindum með lykt af krömdum blöðum þess við lykt hinar óskyldu jurtar Conium maculatum eða gulrætur. Tekið skal fram að tegundir Tsuga eru ekki eitraðar.Farjon, A. (2010). A handbook of the world's Conifers 2: 533-1111. BRILL, Leiden, Boston.

Tvær tegundirnar eru lítið eitt ræktaðar á Íslandi: marþöll og fjallaþöll.Ásgeir Svanbergsson. (1989). Tré og runnar á Íslandi: 117-119. Örn & Örlygur, Reykjavík  Átta til tíu tegundir eru taldar til ættkvíslarinnar (eftir höfundum), með fjórar tegundir í Norður-Ameríku og fjórar til sex í Austur-Asíu.Farjon, A. (1990). Pinaceae. Drawings and Descriptions of the Genera. Koeltz Scientific Books .Rushforth, K. (1987). Conifers. Helm .


Vistfræði
Allar tegundirnar eru vel aðlagaðar (og takmarkaðar af) tiltölulega röku og svölu loftslagi með mikilli úrkomu, svölum sumrum og góðu aðgengi að vatni; þær eru einnig aðlagaðar að miklum eða mjög miklum snjó og þola klakamyndun (á greinum) betur en flest önnur tré.  Þallir þola betur mikinn skugga en flestar aðrar tegundir, hinsvegar eru þau mjög viðkvæm fyrir þurrki.
Nytjar

Viður þalla er mikilvægur í timburiðnaði, sérstaklega í viðarmassa. Margar tegundir eru notaðar í garða. Börkurinn er einnig notaður til sútunar á leðri. Barr þalla er stundum notað til í te og ilmvötn.

Tegundir
Viðurkenndar tegundir:Kew World Checklist of Selected Plant FamiliesBiota of North America Program 2013 county distribution mapsFlora of China Vol. 4 Page 39 铁杉属 tie shan shu Tsuga (Endlicher) Carrière, Traité Gen. Conif. 185. 1855. 
 Tsuga canadensis   Skógarþöll – Austur-Kanada, austurhluti Bandaríkjanna
 Tsuga caroliniana  Fagurþöll – Suður-Appalasíufjöll
 Tsuga chinensis   Kínaþöll – megnið af Kína ásamt Tíbet og Tævan
 Tsuga diversifolia  Skuggaþöll - Norður-Japan (Honshu, Kyushu)
 Tsuga dumosa   – Himalaja, Tíbet, Yunnan, Sichuan
 Tsuga forrestii   – Sichuan, Yunnan, Guizhou
 Tsuga heterophylla  Marþöll – Vestur-Kanada, norðvesturhluti Bandaríkjanna
 Tsuga × jeffreyi  – Breska Kólumbía, Washington
 Tsuga mertensiana  Fjallaþöll – Alaska, Breska Kólumbía, vesturhluti Bandaríkjanna
 Tsuga sieboldii   – Japan
 Tsuga ulleungensis   – Ulleungdo-eyja, Kóreu

Áður meðtaldar
Fluttar í aðrar ættkvíslir: Cathaya, Keteleeria, Nothotsuga, Picea, Pseudotsuga og Taxus 

 T. ajanensis – Picea jezoensis
 T. argyrophylla – Cathaya argyrophylla 
 T. balfouriana – Picea likiangensis var. rubescens 
 T. japonica – Pseudotsuga japonica 
 T. lindleyana – Pseudotsuga menziesii var. glauca
 T. longibracteata – Nothotsuga longibracteata 
 T. macrocarpa – Pseudotsuga macrocarpa 
 T. mairei – Taxus mairei
 T. roulletii – Keteleeria evelyniana

Tilvísanir

Flokkur:Þallarætt