Hallmundarkviða

Hallmundarkviða er eitt af fornkvæðum Íslendinga. Kvæðið er fellt inn í svokallaðan Bergbúaþátt, sem er einn af stystu þáttum fornbókmenntanna.  
Kvæðið sjálft er tólf vísna flokkur undir dróttkvæðum hætti. Það er æði torskilið og mikið skreytt með kenningum og heitum hins gamla skáldamáls. Kviðan er lögð í munn Hallmundi jötni, þ.e. hann er ljóðmælandinn. Í fyrri hluta kviðunnar er lýst eldsumbrotum og hraunrennsli. Í seinni hlutanum er eldgosið sett í goðsögulegt samhengi. Þar er lýst átökum jötna við Þór, guð elds og eldinga. Eldsumbrotin virðast vera afleiðing þessara átaka. Ólíkar hugmyndir hafa verið settar fram um aldur kviðunnar og um hvaða gos getur verið að ræða. Málfar og bragfræðileg atriði hafa þótt benda til 12.-13. aldar. Hins vegar er allur hugmyndaheimur kviðunnar er heiðinn, hvergi vottar fyrir kristnum áhrifum. Skáldamálið, goðafræðin og öll hugsun verksins bendir til heiðins tíma.
Settar hafa verið fram tilgátur um að frumgerð kviðunnar sé frá 10. öld og að höfundur hennar sé Þorvaldur holbarki. 


Þorvaldar er getið í Landnámu og um hann er sagt að hann hafi farið upp til hellisins Surts og flutt jötninum sem þar bjó drápu.

 Heimildir 

 Tenglar 
 Hallmundarkviða. – Skírnir, 1. Tölublað (01.01.1935), bls. 172-181  
 Hallmundarkviða, eldforn lýsing á eldgosi;  Árni Hjartarson, Náttúrufræðingurinn júlí 2014, bls. 27–37.
 Hallmundarkviða, áhrif eldgoss á mannlíf og byggð í Borgarfirði;  Árni Hjartarson, Náttúrufræðingurinn júlí 2015, bls. 60–67.

Flokkur:Fornkvæði