Stafmerki

Stafmerki eða framburðartákn er lítið tákn sem ritað er fyrir ofan eða neðan bókstaf, á miðju hans eða til hliðar. Stafmerki eru mismunandi eftir tungumálum. Í latnesku stafrófi eru þau helst notuð til þess að tákna annan framburð  eða  frávik í framburði miðað við framburð stafs án stafmerkis. Þau eru þó ekki notuð í öllum tungumálum sem rituð eru með latnesku stafrófi, til dæmis  eru þau aðeins notuð í tökuorðum í ensku. Í íslensku er broddurinn  yfir staf helsta stafmerkið en bókstafir með broddi eru taldir sérstakir bókstafir í íslensku. Þessi hefð er ekki í öllum tungumálum, til dæmis eru bókstafir með stafmerkjum ekki taldir sérstakir bókstafir í frönsku og þeim má jafnvel sleppa þegar skrifað er í hástöfum. 

Stafmerki eiga sér merkilega sögu. Þau eru upphaflega notuð til styttingar, til dæmis varð 'oe' að 'ö' eða 'ø', og 'aa' í dönsku varð 'å'. Broddur yfir sérhljóði í íslenskum handritum táknaði upphaflega lengd, og kom í staðinn fyrir tvíritaðan sérhljóða. Löng sérhljóð í íslensku þróuðust öðru vísi en stutt og síðar komu til aðrar reglur um lengd og þess vegna tákna broddstafir nú allt önnur hljóð en stafir án brodds. Í tékknesku er broddur yfir sérhljóða einungis notaður til að tákna lengd hljóðsins en í finnsku eru langir sérhljóðar tvíritaðir. Í þessum málum báðum breytir lengd sérhljóðs merkingu og því er nauðsynlegt að tákna hana undir öllum kringumstæðum. 

Í öðrum ritunarkerfum gegna stafmerki ýmsum hlutverkum. Í bæði arabísku stafrófi ( ـَ, ـُ, ـُ,) og hebresku stafrófi ( ַ, ֶ, ִ, ֹ , ֻ,) tákna þau sérhljóð sem eru ekki merkt á annan hátt.

 Tegundir 
Stafmerki geta verið yfirsett, miðsett, undirsett eða hliðsett. Miðsett stafmerki heita líka strikanir.

 Yfirsett 
 ◌́ – broddur
 ◌̀ – bakbroddur
 ◌̂ – hattur
 ◌̌ – kría 
 ◌̋ – tvíbroddur
 ◌̏ – tvíbakbroddur
 ◌̇ – depill
 ◌̈ – tvídepill (e. diaresis/umlaut/trema)
 ◌̊ – hringur
 ◌̄ – rá (e. macron)
 ◌̆ – skál
 ◌̃ – bylgja (e. tilde)
 ◌̓ – yfirkomma
 ◌̉ – krækja (e. hook)
 ◌̛ – horn (e. horn)

 Miðsett (strikanir) 
 ◌⃓ – slá (e. bar)
 ◌̷ – skástrik (e. slash)
 ◌̵ – þverstrik (e. stroke)

 Undirsett 
 ◌̣ – undirdepill
 ◌̦ – undirkomma
 ◌̧ – krókur (e. cedilla)
 ◌̨ – lykkja (e. ogonek)

 Hliðsett 
 ◌ː – tvípunktur
 ◌·◌ – miðdepill

 Heimildir 

Flokkur:Stafmerki