Greni

Greni (Picea) er ættkvísl trjáa af Þallarætt (Pinaceae). Í kringum 35 tegundir finnast. Grenitré eru stór tré; verða fullvaxin um 20-60 metrar og hæst yfir 90 metra. Stórvaxnast verður sitkagreni. Grenitegundir vaxa aðallega í norðanverðu tempraða beltinu og barrskógabeltinu.

Greni greinast á þann hátt að greinarnar eru í hvirfingu og að könglarnir eru keilulaga. Barrnálarnar (laufin) eru fest stök í spíral á greinarnar, hver nál fest á litlum nabbi á greininni. Barrið fellur af eftir 4 til 10 ár, og eru greinarnar hrjúfar af eftirstandandi nöbbunum, sem gerir það auðgreinanlegt frá skyldum ættkvíslum sem eru með tiltölulega sléttar greinar.

Greni er fóðurjurt lirfa sumra tegunda af Lepidoptera. Þau eru einnig fæða lirfna af (Adelges tegundum).

Í fjöllum Svíþjóðar hafa vísindamenn fundið rauðgrenitré, nefnd Old TjikkoWorld’s oldest living tree discovered in Sweden og Old Rasmus, sem með rótskeytingu greina hefur náð 9550 ára aldri og hefur verið lýst heimsins elsta þekkta núlifandi tré.

 Orðsifjar 
Orðið "spruce" á ensku kom úr pólsku Prusy, eftir landinu Prússlandi (svæði sem er nú hluti af Póllandi og Kaliningrad Oblast). Það breyttist í z Prus ("frá Prússlandi") og hljómaði sem "spruce" hjá enskumælandi fólki og var almennt heiti yfir vörur til Englands fluttar af Hansakaupmönnum og vegna þess að tréð var talið hafa komið frá ríkinu Prússlandi.Norman Davies, God’s Playground: A History of Poland. Vol. 1: The Origins to 1795 (New York: Columbia University Press: 1984), 29.

 Á Íslandi 
Grenitré sem aðallega ræktuð hafa verið á Íslandi eru meðal annars sitkagreni, sitkabastarður, blágreni, rauðgreni og hvítgreni. Sitkagreni og sitkabastarður hafa þó verið mest notuð.Grenitegundir  Skógrækt ríkisins. Skoðað 31. jan, 2017.. Aðrar tegundir hafa verið reyndar eins og broddgreni, svartgreni, skrápgreni, asíugreni, kínagreni og kákasusgreni.

Tegundir
Þrjátíu og fimm tegundir eru viðurkenndar í heiminum. The Plant List hefur 59 viðurkenndar tegundir.

Grunntegundir:
 Picea breweriana – Klamath-fjöll, norðvestur-Norður Ameríku; staðbundið
 Picea sitchensis – Sitkagreni, Kyrrahafsströnd Norður-Ameríku; stærsta tegundin (að 95 metra há); mikilvæg í skógrækt
 Clade I (Norður og vestur Norður-Ameríka, í barrskógabelti eða hátt í fjöllum)
 Picea engelmannii – Blágreni, mikilvæg í skógrækt
 Picea glauca – Hvítgreni, mikilvæg í skógrækt
 Clade II (um Asíu, fáir einangraðir hópar (populations) í fjallasvæðum Mexíkó, mestmegnis á fjallasvæðum)
 Picea brachytyla – suðvestur-Kína
 Picea chihuahuana – norðvestur-Mexíkó (sjaldgæf)
 Picea farreri – norðaustur-Búrma, suðvestur-Kína (fjöll)
 Picea likiangensis – suðvestur-Kína
 Picea martinezii – norðaustur-Mexíkó (sjaldgæft, í hættu)
 Picea maximowiczii – Japan (sjaldgæf, fjöllum)
 Picea morrisonicola – Taívangreni, Taívan háfjöllum
 Picea neoveitchii – norðvestur-Kína  (sjaldgæft, í hættu)
 Picea orientalis – Kákasusgreni   , Kákasus, norðaustur-Tyrkland
 Picea purpurea – Purpuragreni, vestur-Kína 
 Picea schrenkiana – Asíugreni, fjöll Mið-Asíu
 Picea smithiana – Himalajagreni, vestur-Himalaja, austur-Afghanistan, norður- og norðvestur-Indland
 Picea spinulosa – norðaustur-Indland (Sikkim), austur-Himalaja
 Picea torano – Japan
 Picea wilsonii – Wilsongreni, vestur-Kína
 Clade III (Evrópa, Asía, og Norður-Ameríka, mestmegnis í barrskógum og fjalllendi.
 Picea abies – Rauðgreni, Evrópa; mikilvægt í skógrækt.
 Picea alcoquiana – (P. bicolor) Keilugreni, mið Japan
 Picea alpestris – Alparauðgreni; sjaldgæft, oft talið sem afbrigði af P. abies (og blandast oft við það), en er með einkennandi köngla
 Picea asperata – Skrápgreni, vestur-Kína; nokkur afbrigði
 Picea crassifolia – Munkagreni, Kína
 Picea glehnii – Glitgreni, norður-Japan, Sakhalin
 Picea jezoensis – Japansgreni, norðaustur-Asía, Kamsjatka suður til Japan
 Picea koraiensis – Kóreugreni, Kórea, norðaustur-Kína
 Picea koyamae – Burstagreni, Japan (fjöllum)
 Picea mariana – Svartgreni, norður-Norður-Ameríka
 Picea meyeri – norður-Kína (frá Mongólíu til Gansu)
 Picea obovata – Síberíugreni, norður-Skandinavía, Síbería; oft talið sem afbrigði af P. abies (og blandast oft við það), en er með einkennandi köngla
 Picea omorika – Serbíugreni, Serbía og Bosnía; staðbundið; mikilvægt í ræktun
 Picea pungens – Broddgreni, Klettafjöll, Norður-Ameríka; mikilvægt í ræktun
 Picea retroflexa – Kína
 Picea rubens – Brúngreni, norðaustur Norður-Ameríka; mikilvægt í skógrækt, þekkt sem "Adirondack" í hljóðfæragerð

Tenglar
Hvað er svona merkilegt við greni? Kjarnaskógur.is

 Tilvísanir 

Flokkur:Greni