Tildrulilja

Fritillaria uva-vulpis er fjölær laukplanta af ættkvísl vepjulilja Fritillaria upprunnin frá austur Tyrklandi, norðvestur Írak og vestur Íran."Botanica. The Illustrated AZ of over 10000 garden plants and how to cultivate them", p. 384. Könemann, 2004. ISBN 3-8331-1253-0 Hún finnst helst í skóglendum lágfjöllum Zagros,E. Martyn. Rix, Notes on Fritillaria (Liliaceae) in the Eastern Mediterranean Region, I &II.  Kew Bulletin 29/4, 1974, Map 5; 653. Stable URL: http://www.jstor.org/stable/4108130 þar sem þær vaxa í rökum engjum Alpine Garden Society, The bulbous plants of Turkey and Iran. Pershore 2007, 121 og kornökrum milli 900–1800 m yfir sjávarmáli.Anna Pavord, Bulb. London, Mitchell Beazley 2009, 222

Nafn
Latneskt heitið þýðir "refa-vínber", og var gefið í Kew eftir kúrdíska nafninu tarsi raiwi skráðu af Guest.E. Martyn. Rix, Notes on Fritillaria (Liliaceae) in the Eastern Mediterranean Region, I &II.  Kew Bulletin 29/4, 1974, 351. Stable URL: http://www.jstor.org/stable/4108130
Grasafræðingurinn Guest safnaði þessari plöntu í norðaustur Írak 1931 og kom með til Kew. Rannsóknir Rix sýndu að þetta safn var blanda af  Fritillaria assyriaca og Fritillaria uva-vulpis.E. Martyn Rix, Notes on Fritillaria (Liliaceae) in the Eastern Mediterranean Region, I &II.  Kew Bulletin 29/4, 1974, 633-654. Stable URL: http://www.jstor.org/stable/4108130 Tegundinni var fyrst lýst af Christabel Beck undir heitinu Fritillaria assyriaca in 1953.Christabel Beck, Fritillaries, A Gardener's Introduction to the Genus Fritillaria. London, Faber & Faber Plöntum var safnað af Paul Furse 1962 í Persíu, og komu í ræktun undir því heiti.Paul Furze 1961, Some Fritillarias exhibited at the R.H.S. shows, 1960. Lily Year Book 1961 Árið 1974 mælti Martyn Rix hjá Kew fyrir hinu nýja nafni Fritillaria uva-vulpis fyrir Fritillaria assyriaca sensu Beck. Flestar garðplöntur seldar sem Fritillaria assyriaca eru í raun af tegundinni F. uva-vulpis.

Lýsing
Laukur Fritillaria uva-vulpis er 3 sm að þvermáli. Blómstrandi er plantan um 30 - 45sm á hæð. Þrjú til fimm, vanalega fjögur skærgræn laufblöð eru 8–12 sm löng og 1–2 sm breið, efri blöðin eru smærri. Hver stöngull ber eitt, sjaldan tvö lútandi, bjöllulaga blóm. Krónublöðin eru rúnnuð og dökkfjólublá með málmgljáa að utan, með skærgula bryddingu við mynnið, og gul að innan. Stíllinn er stuttur og gulur, ódeildur og 5–7 mm langur. Fræbelgurinn er sívalur, um.þ.b. 3 sm langur og 1 sm í þvermál.E. Martyn Rix, Notes on Fritillaria (Liliaceae) in the Eastern Mediterranean Region, I &II.  Kew Bulletin 29/4, 1974, 651. Stable URL: http://www.jstor.org/stable/4108130 
Hún líkist mjög Fritillaria assyriaca sem, hinsvegar, hefur sprota á stönglinum, grænleitari blóm og aðeins víðari munn og vex yfirleitt hærra yfir sjó.

Ræktun
Fritillaria uva-vulpis þarf hlý og þurr sumur, og frjósaman, humus-ríkan jarðveg. Í Bretlandi er talið best að hafa hana í pottum. Hún fjölgar sér auðveldlega með smálaukum, sem þurfa nokkur ár áður en hún nær blómgunarstærð. Laukunum ætti að vera plantað um 10 sm dýpt. Blómstrar í apríl í Bretlandi.

Heimildir

Flokkur:Liljuætt