Tungl Júpíters

Um Júpíter ganga 97 þekkt tungl. Yfirgnæfandi stærst þeirra eru Galíleótunglin fjögur sem eru þau einu sem eru nógu stór til þess að hafa fallið saman í hnattlaga form undan eigin þyngd. Hin 93 tunglin samanlögð ná aðeins 0,003% af heildarmassa allra tungla Júpíters. 16 tunglanna hafa ekki hlotið nöfn enn sem komið er hin hafa öll nema eitt verið nefnd eftir kvenpersónum úr grískri og rómverskri goðafræði sem hafa tengingu við Seif eða rómverska hliðstæðu hans, Júpíter. Ganýmedes er eina tunglið sem nefnd er í höfuðið á karlpersónu en sá var bikarberi guðanna og ástmaður Seifs.

Átta af tunglunum eru regluleg þar sem þau ganga með framhreyfingu á hringlaga brautum sem halla ekki mikið miðað við miðbaug Júpíters. Það eru Galíleótunglin og þau fjögur tungl sem ganga innar en þau. Tunglin sem ganga utar en Galíleótunglin eru öll óregluleg tungl sem flest ganga með bakhreyfingu á ílöngum og hallandi brautum. Ætla má að þessi skipting tunglanna í tvo meginflokka endurspegli líka í flestum tilfellum ólíkan uppruna þeirra þar sem reglulegu tunglin hafi líkast til orðið til úr samansöfnun efnis úr sama ryk- og gasskýinu og Júpíter varð til úr á meðan óreglulegu tunglin eru líkast til flest fyrrum smástirni sem áður gengu á braut um sólu áður en Júpíter fangaði þau í þyngdarsviði sínu.

Tafla
Eftirfarandi er listi yfir öll 67 tungl Júpíters sem voru þekkt í janúar 2013. Tunglin sem hafa feitletruð nöfn eru nógu stór til þess að hafa orðið hnattlaga undan eigin þyngd. Tunglin sem ganga utar en Galíleótunglin eru annars vegar á ljósgráum grunni sem merkir að þau ganga rétt um Júpíter en þau sem eru á dökkum grunni ganga öfugan hring um Júpíter (þ.e. á móti hinum tunglunum og á móti snúningi Júpíters um sjálfan sig).

 Nr. Rómverskt nr. Nafn Mynd Þvermál(km) Massi( kg) Hálfur langás(km) Umferðartími(s) Brautarhalli(°) Miðskekkja Uppgötvað árið Uppgötvað af Hópur1  Metís frameless|upright=0.25|center      0,00002  1979  Synnott(Voyager 1)  Amalþeu2 Adrastea  frameless|upright=0.25|center            0,0015  1979  Jewitt(Voyager 2)Amalþeu3 Amalþea  frameless|upright=0.25|center            0,0032  1892  Barnard  Amalþeu4 Þeba  frameless|upright=0.25|center            0,0175  1979 Synnott(Voyager 1) Amalþeu5 Íó  frameless|upright=0.25|center           0,0041  1610  Galílei  Galíleó6 Evrópa  frameless|upright=0.25|center           0,0094  1610  Galílei Galíleó7 Ganýmedes  frameless|upright=0.25|center            0,0011  1610  Galílei Galíleó8 Kallistó  frameless|upright=0.25|center            0,0074  1610  Galílei Galíleó9 Þemistó         +129,87    0,2115  1975/2000  Kowal & Roemer/Sheppard et al.  enginn10 Leda         +241,75    0,1673  1974  Kowal  Hímalíu11 Hímalía  frameless|upright=0.25|center       +250,37    0,1513  1904  Perrine Hímalíu12 Lýsiþea         +259,89    0,1322  1938  Nicholson Hímalíu13 Elara  frameless|upright=0.25|center        +261,14    0,1948  1905  Perrine Hímalíu14 S/2000 J 11        +287,93    0,2058  2001  Sheppard et al. Hímalíu?15 Karpó         +458,62    0,2735  2003  Sheppard et al.  enginn16  S/2003 J 12         −482,69  142,680°  0,4449  2003  Sheppard et al.  ?17 Evporía         −538,78  144,694°  0,0960  2002  Sheppard et al.  Ananke18  S/2003 J 3         −561,52  146,363°  0,2507  2003  Sheppard et al.  Ananke19  S/2003 J 18         −569,73  147,401°  0,1569  2003  Gladman et al.  Ananke20  S/2011 J 1     –    −582.22  162,8°  0.2963  2011  Sheppard et al.  ?21  S/2010 J 2   –    −588,1  150,4°  0,307  2010  Veillet  Ananke?22 Þelksínóa         −597,61  151,292°  0,2684  2003  Sheppard et al.  Ananke23 Evanþe         −598,09  143,409°  0,2000  2002  Sheppard et al.  Ananke24 Helíke         −601,40  154,586°  0,1374  2003  Sheppard et al.  Ananke25 Orþósía         −602,62  142,366°  0,2433  2002  Sheppard et al.  Ananke26 Jókaste         −609,43  147,248°  0,2874  2001  Sheppard et al.  Ananke27  S/2003 J 16        −610,36  150,769°  0,3184  2003  Gladman et al.  Ananke28 Praxidíke         −613,90  144,205°  0,1840  2001  Sheppard et al.  Ananke29 Harpalyke         −624,54  147,223°  0,2440  2001  Sheppard et al.  Ananke30 Neme         −627,48  149,732°  0,3169  2003  Gladman et al.  Ananke31 Hermíppe         −629,81  151,242°  0,2290  2002  Sheppard et al.  Ananke?32 Þýóne         −639,80  147,276°  0,2525  2002  Sheppard et al.  Ananke33 Ananke         −642,02  151,564°  0,3445  1951  Nicholson  Ananke34  Hersa        −672,75  162,490°  0,2379  2003  Gladman et al.  Karme35 Aítne         −679,64  165,562°  0,3927  2002  Sheppard et al.  Karme36 Kale         −685,32  165,378°  0,2011  2002 Sheppard et al.  Karme37 Tágete         −686,67  164,890°  0,3678  2001 Sheppard et al.  Karme38  S/2003 J 19        −699,12  164,727°  0,1961  2003 Gladman et al.  Karme39 Kaldene         −699,33  167,070°  0,2916  2001 Sheppard et al.  Karme40  S/2003 J 15         −699,68  141,812°  0,0932  2003  Sheppard et al.  Ananke?41  S/2003 J 10         −700,13  163,813°  0,3438  2003 Sheppard et al.  Karme?42  S/2003 J 23         −700,54  148,849°  0,3930  2004  Sheppard et al.  Pasifae43 Erínóme         −711,96  163,737°  0,2552  2001 Sheppard et al.  Karme44 Aede         −714,66  160,482°  0,6011  2003  Sheppard et al.  Pasifae45 Kallíkora         −717,81  164,605°  0,2041  2003 Sheppard et al.  Karme?46 Kalyke         −721,02  165,505°  0,2139  2001 Sheppard et al.  Karme47 Karme         −721,82  165,047°  0,2342  1938 Nicholson  Karme48 Kallírhó  frameless|upright=0.25|center        −722,62  139,849°  0,2582  2000 Spahr, Scotti  Pasifae49 Evrídóme         −723,36  149,324°  0,3769  2002 Sheppard et al.  Pasifae?50  S/2011 J 2        −725,06  151,8°  0,3867  2011  Sheppard et al.  ?51 Pasíþe         −726,93  165,759°  0,3288  2002 Sheppard et al.  Karme52  S/2010 J 1        −723,2  163,2°  0,320  2010  Jacobson et al.  Pasifae?53   Kóra         −776,02  137,371°  0,1951  2003 Sheppard et al.  Pasifae54 Syllena         −731,10  140,148°  0,4115  2003 Sheppard et al.  Pasifae55 Evkelade         −735,20  163,996°  0,2828  2003 Sheppard et al.  Karme56  S/2003 J 4         −739,29  147,175°  0,3003  2003 Sheppard et al.  Pasifae57 Pasifae         −741,09  141,803°  0,3743  1908 Melotte  Pasifae58 Hegemóna         −745,50  152,506°  0,4077  2003 Sheppard et al.  Pasifae59 Arke         −746,19  164,587°  0,1492  2002 Sheppard et al.  Karme60 Ísónóa         −750,13  165,127°  0,1775  2001 Sheppard et al.  Karme61  S/2003 J 9        −752,84  164,980°  0,2761  2003 Sheppard et al.  Karme62  S/2003 J 5        −758,34  165,549°  0,3070  2003 Sheppard et al.  Karme63 Sínópa         −762,33  153,778°  0,2750  1914 Nicholson  Pasifae64 Sponda         −771,60  154,372°  0,4431  2002 Sheppard et al.  Pasifae65Atónóa         −772,17  151,058°  0,3690  2002 Sheppard et al.  Pasifae66 Megaklíte         −792,44  150,398°  0,3077  2001 Sheppard et al.  Pasifae67  S/2003 J 2          153,521°  0,1882  2003 Sheppard et al.  ?

Heimildir

Flokkur:Tungl Júpíters