Umboðsmaður barna

Embætti umboðsmanns barna var stofnað með lögum nr. 83/1994 sem tóku gildi 1. janúar 1995. Umboðsmaður barna er stjórnvald og heyrir stjórnskipulega undir forsætisráðuneytið. Umboðsmaður barna er sjálfstæður embættismaður, óháður boð- eða skipunarvaldi stjórnvalda, málsvari barna gagnvart stjórnvöldum og einkaaðilum. 

Hlutverk umboðsmanns barna að vinna að bættum hag barna og standa vörð um hagsmuni, þarfir og réttindi þeirra. Með börnum er átt við einstaklinga undir 18 ára aldri þannig að umbjóðendahópurinn er stór og margbreytilegur. Umboðsmanni er ætlað að vekja athygli á réttinda- og hagsmunamálum barna almennt, jafnt á opinberum vettvangi sem og hjá einkaaðilum. Honum ber að vinna að því að tekið sé tillit til hagsmuna barna við lagasetningu, ákvarðanatöku og skipulagningu í þjóðfélaginu. Umboðsmaður getur komið með tillögur til úrbóta á réttarreglum og fyrirmælum stjórnvalda, er varða börn sérstaklega, og bent á leiðir til úrbóta við framkvæmd þeirra ef þess þarf. Umboðsmanni barna er ætlað að stuðla að því að virtir séu þeir þjóðréttarsamningar sem snerta réttindi og velferð barna og Ísland er aðili að. Umboðsmaður ræður sjálfur hvaða mál hann tekur til umræðu eða meðferðar hverju sinni. 

Öllum er heimilt að leita til embættisins með erindi sín enda ber umboðsmanni skylda til að leiðbeina þeim er til embættisins leita um leiðir sem færar eru innan stjórnsýslu og hjá dómstólum. Erindum má beina til umboðsmanns skriflega eða símleiðis og hafa börn sérstakan forgang hjá embættinu. Umboðsmanni barna er ekki ætlað að taka til meðferðar ágreining milli einstaklinga. Stór hluti þeirra erinda sem berast embættinu varða þó einstaklingsmál og geta slík mál leitt til frekari afskipta umboðsmanns hafi þau almenna skírskotun. Umboðsmanni barna er einnig frjálst að taka upp mál að eigin frumkvæði. Málin sem berast umboðsmanni barna varða öll svið samfélagsins. Sem dæmi mál nefna mál sem varða fjölskylduna, barnavernd, skóla- og frístundastarf, heilsu og líðan, vinnu, afbrot, fjármál, neytendavernd, skipulagsmál o.s.frv. 

Hjá embættinu vinna fjórir starfsmenn að umboðsmanni barna meðtöldum. 

Umboðsmenn barna
Þórhildur Líndal var umboðsmaður frá 1. janúar 1995 til 31. desember 2004.
Ingibjörg Rafnar var umboðsmaður frá 1. janúar 2005 til 1. júlí 2007.
Margrét María Sigurðardóttir var umboðsmaður frá 1. júlí 2007 til 30. júní 2017.
Salvör Nordal var skipuð í embættið frá 1. júlí 2017, og aftur frá 1. júli 2022 til næstu fimm ára.

 Tenglar 
Heimasíða - www.barn.is
Lög um umboðsmann barna nr. 83/1994

Flokkur:Stofnanir eftir löndum