Jón Óskar

Jón Óskar (Ásmundsson) (18. júlí 1921 – 20. október 1998) var skáld og rithöfundur, einn af frumkvöðlum módernisma í íslenskri ljóðagerð og í hópi atómskáldanna svonefndu.

 Ævi og störf 
Jón Óskar var fæddur og uppalinn á Akranesi. Hann lauk gagnfræðaprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík 1940 og stundaði nám í píanóleik við Tónlistarskóla Reykjavíkur í nokkur ár. Auk þess lærði hann frönsku á námskeiðum Alliance française í Reykjavík og París og ítölsku á námskeiðum og í einkatímum í Róm, Perugia og Genúa. 

Rithöfundarferill Jóns Óskars hófst árið 1941. Hann stundaði einnig önnur störf, var píanóleikari í ýmsum danshljómsveitum á árinum 1946-1956 og ræðuritari á Alþingi 1953-1958. Frá 1958 voru ritstörfin hans aðalstarf. Á árunum 1955-1968 var Jón einn af ritstjórum bókmenntatímaritsins Birtings.

Fyrsta bók Jóns Óskars kom út 1952. Hann samdi einkum smásögur og ljóð, en einnig eina skáldsögu, ferðahugleiðingar og rit sagnfræðilegs eðlis. Á árunum 1969 – 1979 komu út í 6 bindum æviminningar hans um líf skálda og listamanna í Reykjavík á árunum 1940-1960. Jón var einnig afkastamikill þýðandi úr ítölsku og frönsku og þýddi m.a. ljóð eftir Baudelaire, Verlaine og Rimbaud auk verka í óbundnu máli eftir Albert Camus, Carlo Levi, Ignazio Silone, Simone de Beauvoir, George Sand og fleiri.

Kona Jóns Óskars var myndlistarkonan Kristín Jónsdóttir frá Munkaþverá.

 Helstu verk 

Smásögur
 Mitt andlit og þitt, 1952
 Sögur, 1973

Skáldsögur
 Leikir í fjörunni, 1968

Ljóð
 Skrifað í vindinn, 1953
 Nóttin á herðum okkar, 1958 (Kom út í franskri þýðingu Régis Boyer sem La nuit sur nos épaules 1966).
 Söngur í næsta húsi, 1966
 Þú sem hlustar, 1971
 Næturferð, 1982
 Steinn sem syngur (ljóðaflokkur útg. í Frakklandi á íslensku, frönsku og sænsku, frummyndir eftir Maj-Siri Österling), 1993
 Hvar eru strætisvagnarnir? 1995

Endurminningar
 Fundnir snillingar, 1969
 Hernámsáraskáld, 1970
 Gangstéttir í rigningu, 1971
 Kynslóð kalda stríðsins, 1975
 Borg drauma minna, 1977
 Týndir snillingar, 1979

Ferðasögur
 Páfinn situr enn í Róm, 1964
 Undarlegt ferðalag, 1994

Ritgerðir og greinar
 Vitni fyrir manninn, 1978

Sagnfræðileg rit
 Sölvi Helgason (listamaður á hrakningi), 1984
 Konur fyrir rétti, 1987
 Frakklandssaga eftir Sölva Helgason (textinn unninn upp úr handriti af Jóni Óskari sem einnig skrifaði formála og skýringar), 1998

Ljóðaþýðingar
 Ljóðaþýðingar úr frönsku (ásamt ritgerð), 1963
 Ljóðastund á Signubökkum (ásamt ritgerð), 1988
 Undir Parísarhimni (ásamt ritgerð), 1991

Þýðingar í óbundnu máli
 Viktoría eftir Henry Bellaman, 1946
 Plágan eftir Albert Camus, 1952
 Kristur nam staðar í Eboli eftir Carlo Levi, 1959
 Oscar Wilde eftir Hesketh Pearson, 1956 - Jón Óskar þýddi ásamt Haraldi Jóhannssyni
 Allir synir mínir eftir Arthur Miller, LR 1959, ópr.
 Leyndarmál Lúkasar eftir Ignazio Silone, 1961
 Nashyrningurinn eftir Eugène Ionesco, 1961
 Upp á líf og dauða eftir Paul-Émile Victor, 1962
 Yves frændi Íslandssjómaður eftir Jacques Dubois, 1981
 Allir menn eru dauðlegir eftir Simone de Beauvoir, 1982
 Litla Skotta eftir George Sand, 1983
 Grímuleikur eftir Caragiale, Leiklistarskóli Íslands, 1989, ópr.

Flokkur:Íslensk skáld
Flokkur:Íslenskir rithöfundar