Hvammsvirkjun

Hvammsvirkjun er áætluð vatnsaflsvirkjun í neðri hluta Þjórsár. Gert er ráð fyrir að Þjórsá verði stífluð um 6 km norðan við Árnes og sunnan Þjórsárdals. Fyrirhugað lón virkjunarinnar verður Hagalón. Vatn úr ánni verður leitt neðanjarðar að stöðvarhúsi við Skarðsfjall austan megin við ánna og aftur út í Þjórsá um 3 km norðan Árness. 

Ef áætlun gengur eftir verður afl virkjunarinnar 82 MW og fallhæð hennar 32 metrar.

Sveitarstjóri Skeiða- og Gnúpverjahrepps hefur bent á að störf og tekjur vegna virkjunarinnar fara sáralítið til sveitarfélagsins og heldur til höfuðborgarsvæðisins. Þjónar ekki hagsmunum sveitarfélagsins Bændablaðið, sótt 23. feb 2023

Árið 2013 var tekin ákvörðun á Alþingi um að Hvammsvirkjun færi í bið­flokk Rammaáætlunar, m.a. vegna óvissu um áhrif á lax­fiska í Þjórsá. Alþingi færði Hvammsvirkjun í nýtingarflokk Rammaáætlunar árið 2015.

Skipulagsstofnun birti álit á mati á umhverfisáhrifum Hvammsvirkjunar í mars árið 2018 þar sem sagði að áhrif virkjunarinnar á landslag yrði verulega neikvæð og að áhrif á útivist á ferðaþjónustu yrðu talsvert neikvæð. Einungis var fjallað um þessa þætti í álitinu þar sem um endurmat var að ræða frá matsskýrslu frá 2003. 

Fjölmörg náttúruverndarsamtök hafa mótmælt virkjuninni og telja að enn vanti upp á frekari rannsóknir á þáttum eins og til dæmis lífríki, leirfoki, ferðaþjónustu og fasteignaverði. Því þurfi að vinna allt umhverfismat fyrir virkjunina upp á nýtt.

Sumarið 2023 var virkjanaleyfið fellt úr gildi  vegna þess að „Orkustofnun gætti ekki að fyrirmælum um stjórn vatnamála við undirbúning að útgáfu virkjanaleyfisins“.Orkustofnun fór ekki að lögum við útgáfu virkjanaleyfis fyrir Hvammsvirkjun Rúv.is, sótt 15. júní 2023

Í október 2024 voru öll leyfi fyrir virkjuninni komin í höfn og áætlað var að virkjunin hefði starfsemi árið 2029. https://www.mbl.is/frettir/innlent/2024/10/24/oll_leyfi_i_hofn_fyrir_hvammsvirkjun/ Leyfið var hins vegar fellt aftur úr gildi í janúar 2025.Hver er sagan á bakvið Hvammsvirkjun Rúv, sótt 16. jan. 2025 Samt sem áður var virkjunin leyfð síðar sama ár og að framkvæmdur hæfust haustið 2026. Virkjunarleyfi í höfn og stefnt að því að Hvammsvirkjun fari að rísa í haust Rúv, sótt 12. desember 2025]

Tilvísanir

Heimildir
 Vefsíða Landvirkjunar um Hvammsvirkjun 
 Rammaáætlun II - Hvammsvirkjun, Holtavirkjun og Urriðafossvirkjun - 12.11.2009, sótt 30. maí 2012
 Fimm nýjar virkjanir á teikniborðinu við Þjórsá (verndumthjorsa.is) 

Flokkur:Vatnsaflsvirkjanir á Íslandi
Flokkur:Virkjanir í eigu Landsvirkjunar
Flokkur:Þjórsá