Nieuwe Kerk (Delft)

Nieuwe Kerk (Nýja kirkja) er kirkja í borginni Delft í Hollandi. Hún er næsthæsta kirkja Hollands uppá 109 metra. Í grafhvelfingunni er helsti greftrunarstaður konungsættarinnar í Hollandi.

 Saga 
Nieuwe Kerk var stofnuð 1351 og reist úr viði. Hún var helguð Maríu mey og heilagri Úrsúlu. Kirkja þessi var seinni kirkja miðborgarinnar. Fyrir var Oude Kerk (Gamla kirkja) og hlaut nýja kirkjan því heitið Nieuwe Kerk (Nýja kirkja). 1396 var byrjað að reisa þverskip fyrir framan viðarkirkjuna. Jafnskjótt og það var fullreist var viðarkirkjan rifin og fjarlægð. Kirkjusmíðinni var haldið áfram með langskipi og kór, en verkinu lauk 1496 með turninum mikla og hafði kirkjan þá verið í byggingu í nákvæmlega 100 ár. Turninn var lægri þá en hann er nú. 3. maí 1536 sló eldingu niður í turninum og olli því að kirkjan brann. Eldurinn læsti sig í nærliggjandi byggingar og fyrr en varði var hann óviðráðanlegur. Þann dag brunnu 2.300 hús, tveir þriðju allra húsa í borginni, og olli gífurlegri eyðileggingu. Eftir lagfæringar næstu árin skullu siðaskiptin á. 1566 ruddist múgur siðaskiptamanna inn í kirkjuna og eyðilagði kaþólskar helgimyndir og listaverk. 1572 voru kaþólikkar endanlega reknir úr kirkjunni, sem við það varð eign reformeruðu kirkjunnar. Tólf árum síðar var Vilhjálmur af Óraníu, leiðtogi uppreisnarinnar gegn Spánverjum, myrtur á heimili sínu í Delft. Hann var lagður í steinkistu í Nieuwe Kerk. Gríðarmikið grafhýsi var reist inni í kirkjunni og var kistu hans komið þar fyrir. Eftir það hlutu 45 aðrir meðlimir Óraníuættarinnar hinsta hvíldarstað í kirkjunni. Kirkjan skemmdist enn töluvert þegar púðursprengingin mikla átti sér stað 1654. Við höggbylgjuna brotnuðu allir gluggar hennar, sem flestir voru listaverk. Nýju gluggarnir voru einfaldir og einlita. 1872 laust enn niður eldingu í turninum og brann hann niður. Þegar hann var endurreistur hlaut hann núverandi hæð, 109 metrar. Þar með er kirkjan næsthæsta kirkja Hollands. Aðeins dómkirkjan í Utrecht er hærri (112 metrar). Turninn er með 36 bjöllur og voru flestar gerðar 1660. Núverandi litagluggar voru settir í kirkjuna 1927-36.

 Grafir 
Vilhjálmur af Óraníu var fyrsti einstaklingur sem lagður var til hinstu hvílu í kirkjunni. Hann var myrtur 1584 og lagður í steinkistu í kirkjunni 3. ágúst. Síðan þá hafa á fimmta tug ættmenna hans, þ.e. hollenska konungsættin, verið lagðir í grafhvelfingu kirkjunnar. Nöfn sem eru feitletruð eru þjóðhöfðingjar (landstjórar, konungar, drottningar). Það athugist að ekki hvíla allir þjóðhöfðingjar Hollands í kirkjunni.

 Röð  Nafn  Ath.  Greftrun 1  Vilhjálmur af Óraníu  Landstjóri Hollands  3. ágúst 1584 2  Louise de Coligny  Fjórða eiginkona Vilhjálms  24. maí 1621 3  Lúðvík frá Bæheimi  Sonur kjörfurstans Friðriks V  Dags. óþekkt, lést 1623 4  Márits af Nassau  Landstjóri Hollands  26. september 1625 5  Henriette Amalia  Dóttir Friðriks Hinriks  Dags. óþekkt, lést 1628 6  Elísabet  Dóttir Friðriks Hinriks  18. ágúst 1630 7  Hinrik Lúðvík  Sonur Friðriks Hinriks  Dags. óþekkt, lést 1639 8  Ísabella Karlotta  Dóttir Friðriks Hinriks  Dags. óþekkt, lést 1642 9  Friðrik Hinrik  Landstjóri Hollands  10. maí 1647 10  Katarína Belgica  Dóttir Vilhjálms af Óraníu  5. maí 1648 11  Amalía  Eiginkona Friðriks Hinriks  21. desember 1675 12  Vilhjálmur II  Landstjóri Hollands  8. mars 1651 13   Andvana fædd dóttir Vilhjálms IV  22. desember 1736 14  Vilhjálmur IV  Landstjóri í Hollandi  4. febrúar 1752 15  Anna frá Hannover  Eiginkona Vilhjálms IV  23. febrúar 1759 16  Georg  Sonur Karls Kristjáns af Nassau  1. júlí 1762 17   Andvana fædd dóttir Karls Kristjáns  24. október 1767 18  Ótilgreindur  Sonur Vilhjálms V  28. mars 1769 19  Vilhjálmur Georg Friðrik  Sonur Vilhjálms V  3. júlí 1896 20  Vilhelmína Friðrikka Pálína  Dóttir Vilhjálms I konungs  7. apríl 1911 21  Vilhjálmur V  Landstjóri í Hollandi  29. apríl 1958 22  Friðrikka Lúísa Vilhelmína  Dóttir Vilhjálms V  28. október 1819 23  Friðrikka Soffía Vilhelmína frá Prússlandi  Eiginkona Vilhjálms V  27. nóvember 1822 24  Ernst Casimir  Sonur Vilhjálms II konungs  11. maí 1860 25  Vilhjálmur Friðrik Karl  Sonur Friðriks Vilhjálms Karls  5. nóvember 1834 26  Friðrikka Lúísa Vilhelmína frá Prússlandi  Eiginkona Vilhjálms I konungs  26. október 1837 27  Vilhjálmur I  Konungur Hollands  2. janúar 1844 28  Friðrik  Sonur Friðriks Vilhjálms Karls  28. janúar 1846 29  Alexander  Sonur Vilhjálms II konungs  21. apríl 1848 30  Vilhjálmur II  Konungur Hollands  4. apríl 1849 31  Vilhjálmur Friðrik  Sonur Vilhjálms III konungs  10. júní 1850 32  Anna Paulowna  Eiginkona Vilhjálms III konungs  17. mars 1865 33  Lúísa Ágústa frá Prússlandi  Eiginkona Friðriks Vilhjálms Karls  21. desember 1870 34  Amalía  Eiginkona Hinriks prins  17. maí 1872 35  Soffía frá Württemberg  Eiginkona Vilhjálms III konungs  20. júní 1877 36  Hinrik  Sonur Vilhjálms II konungs  25. janúar 1879 37  Vilhjálmur Nikulás  Sonur Vilhjálms III konungs  26. júní 1879 38  Vilhjálmur Friðrik Karl  Sonur Vilhjálms I konungs  23. september 1881 39  Vilhjálmur Alexander  Sonur Vilhjálms III konungs  17. júlí 1884 40  Vilhjálmur III  Konungur Hollands  4. desember 1890 41  Emma frá Waldeck-Pyrmont  Eiginkona Vilhjálms III konungs  27. mars 1934 42  Hinrik frá Mecklenburg-Schwerin  Eiginmaður Vilhelmínu drottningar  11. júlí 1934 43  Vilhelmína  Drottning Hollands  8. desember 1962 44  Claus frá Amsberg  Eiginmaður Beatrix drottningar  15. október 2002 45  Júlíana  Drottning Hollands  30. mars 2004 46  Bernhard zur Lippe-Biesterfeld  Eiginmaður Júlíönu drottningar  11. desember 2004

 Heimildir 



Flokkur:Kirkjur í Hollandi