Skarðverjar

Skarðverjar eru ætt á Vesturlandi, kennd við bæinn Skarð á Skarðsströnd, og hefur fólk af ættinni búið á Skarði að minnsta kosti frá tólftu öld og hugsanlega allt frá landnámsöld og til dagsins í dag. 

Skarðverjar voru alltaf ein helsta ætt landsins en eru þó ekki ein af höfuðættum Sturlungaaldar, enda virðast þeir ekki hafa seilst mikið til valda á þeim tíma. Þeir bjuggu hins vegar á einni mestu hlunnindajörð landsins og söfnuðu auði; Skarðs-Snorri var talinn auðugasti maður vestanlands og lengi fram eftir öldum héldust geysimiklar eignir í ættinni og margir einstaklingar af henni voru í hópi ríkustu manna landsins.

Sá fyrsti af ættinni sem víst er að hafi búið á Skarði var Húnbogi Þorgilsson sem bjó þar á fyrri hluta 12. aldar. Síðan bjó þar sonur hans, Snorri Húnbogason lögsögumaður, þá bræðurnir Þorgils og Narfi Snorrasynir og síðan sonur Narfa, Snorri Narfason sem kallaður var Skarðs-Snorri, sem kemur töluvert við sögu í Sturlungu. Narfi sonur hans bjó á Kolbeinsstöðum en tveir synir Narfa, þeir Þórður og Snorri, bjuggu á Skarði og síðan sonur Snorra, Ormur Snorrason lögmaður. Eftir hann eignaðist sonarsonur hans, Loftur Guttormsson, jörðina og hafði bú þar. Frægastur allra Skarðverja á miðöldum er dóttir hans, Ólöf ríka, sem bjó lengi á Skarði ásamt manni sínum, Birni Þorleifssyni hirðstjóra, og síðan afkomendur þeirra, svo sem Þorleifur Pálsson lögmaður (d. 1558), Eggert ríki Björnsson, sýslumaður á Skarði (1612-1681) og Arnfríður dóttir hans. 

Skarðverjar voru líka lengi ein helsta embættismannaætt landsins, voru lögsögumenn, hirðstjórar, lögmenn og sýslumenn mann fram af manni. Margir þeirra voru miklir bókamenn - Þórður Narfason er talinn hafa tekið Sturlungu saman í þeirri mynd sem hún er nú - og tvær af helstu gersemum íslenskra handrita eru kenndar við Skarð, Skarðsbók Jónsbókar og Skarðsbók postulasagna.

Flokkur:Skarðverjar
Flokkur:Dalabyggð