Karlsverðlaunin

Karlsverðlaunin (þýska: Der Karlspreis) er friðarverðlaun sem veitt eru árlega í þýsku borginni Aachen. Karlsverðlaunin eru friðarverðlaun sem veitt eru fólki sem skarað hefur framúr í þágu friðar í Evrópu. Stofnað var til verðlaunanna í keisaraborginni Aachen í Þýskalandi 1950 og heita þau eftir Karlamagnúsi, en Aachen var keisarasetur hans.

 Veiting verðlaunanna 
Verðlaunin eru veitt á uppstigningardegi ár hvert og er ekki endilega tengd einum einstaklingi, heldur getur hópur manna eða jafnvel dauðir hlutir hlotið verðlaunin. Verðlaunaafhendingin fer fram í krýningarsal ráðhússins og er það borgarstjórinn í Aachen sem þau veitir. Verðlaunin hafa ekki verið veitt hvert ár. Þannig voru þau ekki veitt 1956, 1962, 1965, 1968, 1971, 1974, 1975, 1980, 1983, 1985 og 2021. Árin 1988 og 2004 hlutu tveir aðilar verðlaunin.

 Verðlaunahafar 

 Ár  Verðlaunahafi  Ath. 1950  Richard Nikolaus Coudenhove-Kalergi  Austurrískur stjórnmálamaður, einn af stofnendum ES 1951  Hendrik Brugmans  Hollenskur stjórnmálamaður, einn af stofnendum ES 1952  Alcide de Gasperi  Ítalskur stjórnmálamaður, einn af stofnendum ES 1953  Jean Monnet  Franskur framkvæmdamaður, einn af stofnendum ES 1954  Konrad Adenauer  Kanslari Vestur-Þýskalands 1955  Winston Churchill  Fyrrum forsætisráðherra Bretlands 1957  Paul-Henri Spaak  Belgískur stjórnmálamaður 1958  Robert Schuman  Forsætisráðherra Frakklands 1959  George C. Marshall  Bandarískur stjórnmálamaður, framkvæmdaraðili Marshalláætlunarinnar 1960  Joseph Bech  Stjórnmálamaður frá Lúxemborg, einn af stofnendum ES 1961  Walter Hallstein  Þýskur stjórnmálamaður 1963  Edward Heath  Forsætisráðherra Bretlands 1964  Antonio Segni  Ítalskur stjórnmálamaður 1966  Jens Otto Krag  Danskur stjórnmálamaður 1967  Joseph Luns  Utanríkisráðherra Hollands 1969  Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins  1970  François Seydoux de Clausonne  Franskur diplómati 1972  Roy Jenkins  Breskur stjórnmálamaður 1973  Salvador de Madariaga  Spænskur diplómati 1976  Leo Tindemans  Forsætisráðherra Hollands 1977  Walter Scheel  Forseti Vestur-Þýskalands 1978  Konstantinos Karamanlis  Forsætisráðherra Grikklands 1979  Emilio Colombo  Ítalskur stjórnmálamaður, forseti Evrópuþingsins 1981  Simone Veil  Frönsk stjórnmálakona 1982  Jóhann Karl  Spánarkonungur 1984  Karl Carstens  Forseti Vestur-Þýskalands 1986  Íbúar Lúxemborgar   1987  Henry Kissinger  Utanríkisráðherra Bandaríkjanna 1988  François Mitterrand  Forseti Frakklands 1988  Helmut Kohl  Kanslari Þýskalands 1989  Bróðir Roger  Munkur og stofnandi nýrrar reglu 1990  Gyula Horn  Forsætisráðherra Ungverjalands 1991  Václav Havel  Forseti Tékklands 1992  Jacques Delors  Stjórnmálamaður ES 1993  Felipe González  Forsætisráðherra Spánar 1994  Gro Harlem Brundtland  Forsætisráðherra Noregs 1995  Franz Vranitzky  Kanslari Austurríkis 1996  Beatrix  Drottning Hollands 1997  Roman Herzog  Forseti Þýskalands 1998  Bronisław Geremek  Utanríkisráðherra Póllands 1999  Tony Blair  Forsætisráðherra Bretlands 2000  Bill Clinton  Forseti Bandaríkjanna 2001  György Konrád  Ungverskur rithöfundur 2002  Evran  Gjaldmiðill ES 2003  Valéry Giscard d’Estaing  Fyrrum forseti Frakklands 2004  Jóhannes Páll II  Páfi 2004  Pat Cox  Írskur stjórnmálamaður ES 2005  Carlo Azeglio Ciampi  Forseti Ítalíu 2006  Jean-Claude Juncker  Forsætisráðherra Lúxemborgar 2007  Javier Solana  Fyrrum aðalritari NATO og stjórnmálamaður ES 2008  Angela Merkel  Kanslari Þýskalands 2009  Andrea Riccardi  Ítalskur guðfræðingur 2010  Donald Tusk  Forsætisráðherra Póllands 2011  Jean-Claude Trichet  Stjórnarformaður Seðlabanka Evrópu 2012  Wolfgang Schäuble  Fjármálaráðherra Þýskalands 2013  Dalia Grybauskaitė  Forseti Litháen 2014  Herman Van Rompuy  Forseti evrópska ráðsins 2015  Martin Schulz  Forseti Evrópuþingsins 2016  Frans  Páfi 2017  Timothy Garton Ash  Breskur sagnfræðingur 2018  Emmanuel Macron  Forseti Frakklands 2019  António Guterres  Aðalritari Sameinuðu þjóðanna 2020  Klaus Werner Iohannis Forseti Rúmeníu 2022  Svjatlana Tsíkhanoúskaja, María Kalesníkava, Veraníka Tsepkalo  Stjórnarandstæðingar í Hvíta-Rússlandi 2023  Volodymyr Zelenskyj Forseti  Úkraínu, og úkraínsku þjóðarinnar 2024  Pinchas Goldschmidt og samfélag Gyðinga í Evrópu   2025  Ursula von der Leyen  Forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins

 Heimildir 

Flokkur:Friðarverðlaun