Norðurrín-Vestfalía

Norðurrín-Vestfalía (þýska: Nordrhein-Westfalen) er fjórða stærsta sambandsland Þýskalands með rúmlega 34 þús km². Það er hins vegar fjölmennasta sambandslandið með 17,9 milljónir íbúa (2018). Ástæðan fyrir því er Ruhrhéraðið, en það er þéttbýlasta svæði Þýskalands og fjórða þéttbýlasta (eða fjölmennasta) svæði Evrópu. Norðurrín-Vestfalía liggur norðarlega í vesturhluta Þýskalands. Fyrir norðan er Neðra-Saxland, fyrir suðaustan er Hessen og fyrir sunnan er Rínarland-Pfalz. Auk þess er Holland fyrir vestan og Belgía fyrir suðvestan. Norðurrín-Vestfalía nær ekki að sjó. Hins vegar eru nokkrar hafnir þar, því stórfljótið Rín rennur í gegnum landið frá suðri til norðurs. Höfuðborgin er Düsseldorf.

 Fáni og skjaldarmerki 
Fáni Norðurrín-Vestfalíu samanstendur af þremur láréttum röndum, grænni, hvítri og rauðri. Græni og hvíti liturinn eru frá héraðinu Rínarlandi, en litir Vestfalíu voru áður fyrr hvítur og rauður. Þegar þessi héröð voru sameinuð 1946 voru litirnir einnig sameinaðir í þessu nýja flaggi.

Skjaldarmerkið samanstendur sömuleiðis af litunum grænum, hvítum og rauðum. Auk þess er hvíta áin til vinstri tákn Rínarlands og merkir Rínarfljót. Til hægri er hvíti hestur Vestfalíu, sem minnir á hina fornu saxa sem þar bjuggu áður fyrr. Neðst er rauð og gul rós sem er tákn héraðsins Lippe, en það hérað var sameinað Norðurrín-Vestfalíu 1947.

 Orðsifjar 
Nordrhein er einungis norðurhluti Rínarlands sem teygir sig eftir endilangri ánni. Vestfalía (Westfalen) er hins vegar gamalt héraðsnafn síðan á dögum Hinriks ljóns á 12. öld. Sennilegt þykir að endingin -falen sé dregin af gömlum germönskum þjóðflokki Geographische Namen in Deutschland. Duden. 1993. Bls. 275.

 Söguágrip 
Fyrir heimstyrjöldina síðari var hér um þrjú héröð að ræða: Rheinland (með Ruhrhéraðinu), hið gamla konungsríki Westfalen og loks hið sjálfstæða hérað Lippe. Í stríðslok hertóku Bretar öll þessi héruð. Ári síðar klufu Bretar Rínarlandið í tvö lönd og sameinuðu norðurhluta þess Vestfalíu. Þar með varð til nýtt hérað, Norðurrín-Vestfalía, með Düsseldorf að höfuðborg. Suðurhluti Rínarlands var hins vegar sameinaður héraðinu Pfalz í annað hérað. 1947 var héraðið Lippe sameinað Norðurrín-Vestfalíu. 1949 var sambandsríki Þýskalands stofnað og varð Norðurrín-Vestfalía þá að sambandslandi.

 Borgir 
Í Norðurrín-Vestfalíu eru fleiri stórborgir en í nokkru öðru sambandslandi Þýskalands, enda er það langfjölmennast. Flestar eru borgirnar í Ruhrhéraðinu. Rín-Ruhr-stórborgarsvæðið telur um 11 milljónir.  Stærstu borgirnar:

(2018)

 Röð  Borg  Íbúar  Ath. 1  Köln  1100 þúsund  Fjórða stærsta borg Þýskalands 2  Düsseldorf  620 þúsund  Höfuðborg Norðurrín-Vestfalíu 3  Dortmund  604 þúsund   4  Essen  584 þúsund   5  Duisburg  500 þúsund   6  Bochum  365 þúsund   7  Wuppertal  354 þúsund   8  Bielefeld  333 þúsund   9  Bonn  327 þúsund  Fyrrverandi höfuðborg Vestur-Þýskalands 10  Münster  300 þúsund   11  Gelsenkirchen  260 þúsund  12  Mönchengladbach  260 þúsund   13  Aachen  242 þúsund  Gamla keisaraborgin  14  Krefeld  222 þúsund   15  Oberhausen  211 þúsund   16  Hagen  186 þúsund   17  Hamm  176 þúsund   18  Mülheim an der Ruhr  167 þúsund   19  Leverkusen  164 þúsund   20  Solingen  156 þúsund  21  Herne  154 þúsund    22  Neuss  154 þúsund   23  Paderborn  144 þúsund  

 Tilvísanir 

 Heimildir 


Flokkur:Sambandslönd Þýskalands