Sumarólympíuleikarnir 1948

Aðdragandi og skipulagning 

Árið 1939 hafði verið ákveðið að Ólympíuleikarnir 1944 færu fram í Lundúnum. Þeir féllu þó niður vegna stríðsins. Miklar efasemdir voru um að Bretar hefðu burði til að halda leikanna 1948 vegna eyðileggingar stríðsins og vildu ýmsir að Bandaríkjamönnum yrði falin framkvæmd þeirra. Georg 6. lagði hins vegar mikla áherslu á að leikarnir yrðu haldnir samkvæmt áætlun og taldi það mikilvægt til að þjóðin rétti úr kútnum.

Það var ekki fyrr en í mars 1946 að Alþjóðaólympíunefndin ákvað að Lundúnir skyldu hýsa leikana. Aðrar borgir sem sóttust eftir upphefðinni voru Baltimore, Minneapolis, Los Angeles, Fíladelfía og Lausanne í Sviss. Hinn skammi undirbúningstími og erfiðleikar í kjölfar stríðsins hafði talsverð áhrif á framkvæmd mótsins. Þýskaland og Japan fengu ekki að keppa á þessum Ólympíuleikum vegna styrjaldarinnar og Sovétríkin afþökkuðu boð um þátttöku.

Ákveðið var að tendra Ólympíueldinn í Ólympíu í Grikklandi líkt og gert hafði verið í Berlín tólf árum fyrr og hlaupa með hann á keppnisstaðinn. Hefur þessi hefð haldist upp frá því í tengslum við leikana.

 Keppnisgreinar 

Keppt var í 136 greinum. Fjöldi keppna í einstökum íþróttaflokkum er gefinn upp í sviga.

 20px   Frjálsar íþróttir (33)
 20px   Kappróður (7)
 20px   Körfuknattleikur (1)
 20px   Hnefaleikar (8)
 20px    Kajakróður (9)
 20px    Hjólreiðar (6)
 20px   Reiðmennska (6)

 20px   Skylmingar (7)
 20px   Knattspyrna (1) 
 20px   Fimleikar (9)
 20px   Ólympískar Lyftingar (6)
 20px    Hokkí (1)
 20px   Fangbrögð (16)

 20px   Nútímafimmtarþraut (2)
 20px   Sund (11)
 20px   Dýfingar (4)
 20px   Sundknattleikur (1)
 20px   Skotfimi (4)
 20px   Siglingar 5)

 Einstakir afreksmenn 

Bandaríkin unnu til flestra gullverðlauna. Næstir komu Svíar og þá Frakkar.


Micheline Ostermeyer frá Frakklandi vann til gullverðlauna í kúluvarpi og kringlukasti, auk bronsverðlauna í hástökki. Auk frjálsíþróttanna var Ostermeyer einhver kunnasti píanóleikari sinnar tíðar í Frakklandi.

Finninn Tapio Rautavaara sigraði í keppni í spjótkasti. Auk þess að vera um þær mundir einn helsti íþróttagarpur Finnlands, var hann einn vinsælasti dægurlagasöngvarinn í heimalandinu auk þess að leika í fjölda kvikmynda.


Ungverjinn Károly Takács sigraði í skammbyssuskotkeppninni af 25 metra færi. Afrek hans vakti mikla athygli, þar sem hann missti hægri höndina í stríðinu og þurfti því að æfa sig frá grunni í að skjóta með vinstri. Edwin Vásquez frá Perú vann gullverðlaunin í 50 metra skammbyssuskotfimi. Er hann eini gullverðlaunahafinn í Ólympíusögu landsins.

Tyrkneskir glímukappar hlutu sex af sextán gullverðlaunum í fjölbragðaglímukeppninni og Svíar fimm.

Finninn Veikko Huhtanen var sigursælastur fimleikamanna með fimm verðlaun, þar af þrenn gullverðlaun. Voru það flest verðlaun einstaks keppanda á leikunum. Á bogahesti urðu þrír Finnar efstir og jafnir að stigum og deildu því með sér gullverðlaunum.

Svíar urðu Ólympíumeistarar í knattspyrnu. Í liði þeirra voru félagarnir Gunnar Nordahl, Gunnar Gren og Nils Liedholm. Þeir gengu skömmu síðar til liðs við ítalska stórliðið A.C. Milan.

 Þátttaka Íslendinga á leikunum 

Íslendingar sendu stóran hóp til keppni á leikunum í Lundúnum. Tólf frjálsíþróttamenn og átta keppendur í sundi, þar af þrjár konur. Til tals kom að senda lið knattspyrnumanna en til þess kom ekki vegna ágreinings innan knattspyrnuhreyfingarinnar. Þess í stað voru fjórir knattspyrnumenn sendir utan til að fylgjast með keppninni og læra af henni.

Íslenskt íþróttalíf var í talsverðum blóma um þessar mundir og voru sumir bestu frjálsíþróttamenn landsins í fremstu röð. Bestum árangri Íslendinga náði Örn Clausen sem varð tólfti í tugþraut af 35 keppendum. Örn var aðeins nítján ára og hafði ekki keppt áður í tugþrautinni. Tvíburabróðir hans Haukur varð þrettándi í 100 metra hlaupi og í kringum tuttugasta sætið í 200 metrunum. Þá varð Óskar Jónsson fimmtándi í 800 metra hlaupi á nýju Íslandsmeti.

Í sundkeppninni komst Sigurður Þ. Jónsson í undanúrslit í 200 metra  bringusundi og hafnaði í fjórtánda sæti. Var það besti árangur íslenskra sundmanna í Lundúnum.

 Verðlaunaskipting eftir löndum 

 Nr. Land Gull Silfur Brons Samtals1  382719842  161117443  10613294  Ungverjaland 10512275  8118276  875207 20px Tyrkland 642128 20px Tékkóslóvakía 623119  51052010  5782011 20px Holland 5291612  31462313 20px Argentína 331714  2651315  223716 20px Egyptaland 221517 20px Mexíkó 212518 20px Suður-Afríka 211419  133720 20px Jamæka 120321  103422  1001 20px Perú 100124 20px Júgóslavía 020225 20px Kanada 012326 20px Portúgal 0112 20px Úrúgvæ 011228 20px Ceylon 0101 20px Kúba 0101 20px Spánn 0101 20px Trínidad og Tóbagó 010132 20px Kórea 0022 20px Panama 002234  0011 20px Íran 0011 20px Pólland 0011  Púertó Ríkó 0011 Alls 138135138411

Flokkur:Sumarólympíuleikarnir 1948