Sumarólympíuleikarnir 1968

.Sumarólympíuleikarnir 1968 voru haldnir í Mexíkóborg frá 12. október til 27. október.

 Aðdragandi og skipulagning 

Mexíkóborg varð fyrsta borgin í Rómönsku Ameríku til að fá úthlutað Ólympíuleikum. Sú ákvörðun var tekin á þingi Alþjóðaólympíunefndarinnar haustið 1963. Borgin hlaut meirihluta atkvæða, 30 alls, þegar í fyrstu umferð en Detroit, Lyon og Buenos Aires skiptu á milli sín 28 atkvæðum.

Tíu dögum fyrir leikana, eða þann 2. október, efndu mexíkóskir stúdentar til mótmæla gegn ríkisstjórninni og því að fjármagni væri sóað í Ólympíuleika. Stúdentarnir köfðust einnig aukins frelsis, jafnréttis og að Byltingarsinnaði stofnanaflokkur Mexíkó (PRI) færi frá völdum. Um 10 þúsund manns mættu til mótmælanna sem boðað var til við Tlatelolco torgið í Mexíkóborg. Luís Echeverría innanríkisráðherra Mexíkó skipaði hernum að stöðva mótmælin. Herinn hóf að skjóta á mannfjöldann og talið er að allt að 350 hafi fallið í skothríðinni og yfir þúsund manns særst. Fjöldi manna var einnig handtekinn og pyntaður í varðhaldi.

Við ferð Ólympíueldsins frá Grikklandi á keppnisstað var leitast við að fara sem líkasta leið og Kristófer Kólumbus frá Evrópu til Nýja heimsins.

 Keppnisgreinar 

Keppt var í 172 greinum. Fjöldi keppna í einstökum íþróttaflokkum er gefinn upp í sviga.

 20px Frjálsar íþróttir (36)

 20px Kappróður (7)

 20px Körfuknattleikur (1)

 20px Hnefaleikar (11)

 20px Kajakróður (7)

 20px Hjólreiðar (7)

 20px Reiðmennska (6)

 20px Skylmingar (8)

 20px Knattspyrna (1)

 20px Fimleikar (16)

 20px Ólympískar Lyftingar (7)

 20px Hokkí (1)

 20px Fangbrögð (16)

 20px Nútímafimmtarþraut (2)

 20px Sund (29)

 20px Dýfingar (4)

 20px Sundknattleikur (1)

 20px Skotfimi (7)

 20px Siglingar (5)
 20px Blak (2)

 Þátttaka Íslendinga á leikunum 

Íslendingar sendu fjóra sundmenn , þrjá frjálsíþróttamenn og einn lyftingamann til þátttöku á leikunum.

Ekkert Íslandsmet leit dagsins ljós á leikunum, sem ef til vill má kenna hinu þunna lofti í Mexíkóborg.

Valbjörn Þorláksson keppti á sínum þriðju leikum í röð, en gat ekki lokið keppni í tugþraut vegna meiðsla.

Óskar Sigurpálsson keppti í Ólympískum Lyftingum.

Íslenska knattspyrnulandslíðið tók þátt í forkeppni Ólympíuleikanna og mætti þar áhugamannalandslið Spánar. Leiknum í Reykjavík lauk með 1:1 jafntefli, en Spánverjar unnu á heimavelli, 5:3 í fjörugum markaleik.

 Verðlaunaskipting eftir löndum 

 Nr. Land Gull Silfur Brons Samtals1  Bandaríkin4528341072 20px Sovétríkin293230913 1177254  Ungverjaland101012325 20px Austur-Þýskaland 997256 735157 20px Tékkóslóvakía724138 20px Vestur-Þýskaland51110269  Ástralía5751710 5531311 20px Pólland52111812 20px Rúmenía4651513  Ítalía3491614 20px Kenýa  342915 20px Mexíkó 333916 20px Júgóslavía  332817 20px Holland 331718 20px Búlgaría243919 20px Íran212520 211421 20px Tyrkland200222 143823 131524 121425 20px Eþíópía 1102 110227 20px Nýja Sjáland102328 20px Túnis 101229 20px Pakistan 1001 20px Venesúela 100131 20px Kúba 040432  022433  014534 20px Mongólía 013435 012336 0112 20px Suður-Kórea0112 20px Úganda 011239 20px Kamerún 0101 20px Jamæka 010141 20px Argentína 002242 20px Grikkland 0011 0011 20px Tævan 0011 Alls174170183527

 Mótmæli Smith og Carlos 
Á leikunum í Mexíkóborg fór fram ein þekktustu mótmæli sem um getur á Ólympíuleikum. Bandarísku spretthlaupararnir Tommie Smith, sem vann 200 metra hlaupið og John Carlos sem varð í þriðja sæti, mættu á verðlaunaafhendinguna með merki samtaka sem börðust fyrir mannréttindum svarts fólks í Bandaríkjunum. Þeir klæddust einnig svörtum hönskum og héldu krepptum hnefa á lofti þegar þjóðsöngur Bandaríkjanna var spilaður. Peter Norman frá Ástralíu, sem varð í öru sæti, setti merki samtakanna einnig á búning sinn til að sýna baráttu Smiths og Carlosar stuðning. 

 Tilvísanir