Sólarsteinn

Sólarsteinn var steinn (kristall?) sem norrænir menn til forna notuðu til að sjá stefnu til sólar í skýjuðu veðri, sem var gagnlegt við siglingar. Aðferðin byggist á því að slíkir steinar skauta sólarljós. Sólarsteinarnir kunna auk þess að hafa verið notaðir til að kveikja með eld. „Sólarsteinn“; grein í Tímanum 1956

 Kenningar og tilvitnun 
Óstaðfest tilgáta er um að íslenskt silfurberg (kalkspat) hafi verið notað sem sólarsteinn, en fleiri tegundir kristalla koma einnig til greina, til dæmis kordíerít sem finnst meðal annars í Suður-Noregi. 

Sólarsteinar eru nefndir í fornritum, til dæmis í Rauðúlfs þætti, sem fylgir sumum gerðum Ólafs sögu helga. Þar segir:

Danski fornleifafræðingurinn Thorkild Ramskou skrifaði bók um sólarsteina og rannsakaði notagildi þeirra. Taldi hann að með þeim mætti greina stefnu til sólar með um 5 gráða nákvæmni.

Sólarsteinn fannst í skipinu Alderney, sem sökk árið 1592. Því hafa verið settar fram tilgátur um að slíkir steinar hafi verið notaðir samhliða áttavita.

 Tengt efni 
 Leiðarsteinn (járndragi)
 Húsasnotra

 Tilvísanir 

 Heimildir 
 Thorkild Ramskou: Solstenen, Rhodos, København, 1969. 


 Tenglar 
 „Sólarsteinn, hinn eini sinnar tegundar, fannst á Grænlandi“; grein í Lögbergi 1956
 „Sólarsteinn“; grein í Tímanum 1956
  Shipwreck may contain near-mythical Viking navigation aid; grein af Rawstory.com 2013 

Flokkur:Siglingar 
Flokkur:Víkingaöld

sv:Islandsspat#Solsten