Laurence Fishburne

Laurence John Fishburne III (fæddur 30. júlí 1961) er bandarískur leikari, leikskáld, leikstjóri og framleiðandi. Hann er þekktastur fyrir hlutverk sín í Matrix-myndunum, What's Love Got to Do with It og CSI: Crime Scene Investigation.

 Einkalíf 
Fishburne fæddist í Augusta í Georgíu. Foreldrar hans skildu þegar hann var ungur og hannflutti með móður sinni til Brooklyn í New York-borg þar sem hann ólst upp. Hann hitti föður sinn einu sinni í mánuði. Hann útskrifaðist frá Lincoln Square Academy í New York, sem var lokað á níunda áratugnum.

Fishburne giftist leikkonunni Hajnu Moss árið 1985 í Eþíópíu. Saman eiga þau tvö börn: Langston og Montana. Fishburne og Moss skildu um miðjan tíunda áratuginn. Fishburne giftist Ginu Torres árið 2002. Þau eiga saman eitt barn, Delilah, sem er fædd 2007, og búa í New Rochelle í New York. Einnig á hann heimili í New York-borg í Castle Village-hlutanum af Washington Heights á Manhattan.

Þann 24. febrúar 2007 var Fishburne heiðraður með Artist of the Year-verðlaununum frá Harvard Foundation á hinni árlegu sýningu Cultural Rhythms. Hann fékk þessa viðurkenningu sem leikari og skemmtikraftur en einnig fyrir framlög til mannúðarmála. Fishburne er UNICEF-sendiherra. Bæjarstórinn í borginni Cambridge í Massachusetts gaf honum lykilinni að borginni og lýsti 24. febrúar „Laurence Fishburne-daginn“ í borginni.

Í maí 2009 kom Fishburne fram á sviði á National Memorial Day-tónleikunum á Mall í Washington, D.C.

 Ferill 
 Leikhús 
Á níunda áratugnum kom hann fram í leikritum á borð við Short Eyes (1984) og Loose Ends (1987). Bæði voru þau sýnd við Second Stage Theatre í New York-borg. 

Árið 1991 vann hann Tony-verðlaunin fyrir frammistöðu sína í leikriti August Wilson Two Trains Running.

Árið 2006 lék hann  á móti Angelu Bassett í Pasadena Playhouse-uppfærslunni á leikriti August Wilson Fences.

Í apríl 2008 sneri Fishburne aftur á leiksvið fyrir Broadway-sýninguna Thurgood, sem er nýtt leikrit eftir George Stevens, Jr. og leikstýrt af Leonard Foglia. Thurgood var frumsýnt við Booth Theatre þann 30. apríl 2008. Hann vann Drama Desk Award fyrir besta einleikinn.

 Sjónvarp 
Fishburne byrjaði að leika tólf ára þegar hann fékk sitt fyrsta hlutverk árið 1973 sem Joshua Hall í sápuóperunni, One Life to Live. Fishburne lék aukahlutverk sem Cowboy Curtis með persónu Paul Reubens, Pee Wee Herman, í barnaþáttunum Pee-Wee's Playhouse. Einnig kom hann fram í M.A.S.H.-þættinum „The Tooth Shall Set You Free“ sem Dorsey korporáll. 

Þann 18. ágúst 2008 var greint frá því að Fishburne myndi ganga til liðs við CSI: Crime Scene Investigation eftir að William Petersen yfirgæfi þáttinn. Fishburne gekk til liðs við þáttinn í níunda þætti 9. þáttaraðar sem háskólaprófessor og fyrrverandi meinafræðingur. Persónan var kynnt til sögunnar sem ráðgjafi í „19 Down“, sem síðan gengur til liðs við CSI-liðið í „One to Go“. Samkvæmt viðtölum við framleiðendur þegar tilkynningin var gefin út hefur persóna hans það einkenni að geta séð sjálfan sig í raðmorðingjum, nokkuð sem persónan mun ekki segja frá, en það er eitthvað sem fær hann til þess að skilja af hverju ákveðnir glæpamenn verða svona ofbeldishneigðir. Fishburne var einnig spurður og sagðist vera í sæluvímu yfir því að ganga til liðs við þáttinn og ánægður með að fá að leika svona flókna persónu. Hann varð einn af aðalleikurum þáttaraðarinnar í þættinum sem var frumsýndur 22. janúar 2009. Hann yfirgaf þættina í lok elleftu þáttaraðar árið 2011.

 Kvikmyndir  
Fyrsta kvikmyndahlutverk Fishburne var árið 1975 í myndinni Cornbread, Earl and Me. Árið 1976 fékk hann  aukahlutverk í kvikmynd Francis Ford Coppola, Apocalypse Now, þar sem hann lék sautján ára sjómann sem var kallaður mister Clean. Framleiðsla myndarinnar hófst í mars 1976 þegar hann var aðeins fjórtán ára, en hann hafði logið til um aldur til þess að fá hlutverkið. Upptökur tóku svo langan tíma að hann var orðinn sautján ára þegar þeim lauk. 

Á fyrri hluta níunda áratugarins lék Fishburne lítið hlutverk í mynd Stevens Spielberg Purpuraliturinn. Árið 1987 lék hann í þriðju Martröð á Álmstræti-myndinni sem einn af sjúkraliðunum á spítalanum. Að auki lék Fishburne persónuna Dap í mynd Spike Lee School Daze (1988). Hann fékk hrós fyrir leik sinn í myndinni, en persónan var afrísk-amerískur stúdent við HBCU. 

Árið 1990 lék hann Jimmy Jump í King of New York og árið 1991 lék hann í Boyz N The Hood. Árið 1993 fékk hann sína fyrstu tilnefningu til Óskarsverðlauna fyrir hlutverk sitt sem Ike Turner í What's Love Got to Do with It. Árið 1997 lék Fishburne í vísindahrollvekjunni Event Horizon ásamt Sam Neill. Nú er Fishburne hins vegar þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Morpheus í vísindaskáldsögumyndinni The Matrix.

Fishburne lék hlutverk Morpheus í tveimur framhaldsmyndum af Matrix, The Matrix Reloaded og The Matrix Revolutions. Hann lék á móti Tom Cruise í Mission: Impossible III.

 Tónlistarmyndbönd 
Fishburne kom fram stuttlega sem sjúkraflutningamaður í tónlistamyndbandi fyrir hljómsveitina The Spooks, í laginu „Things I've Seen“ (2000).

 Kvikmyndir og sjónvarp 

 Kvikmyndir Ár Kvikmynd Hlutverk Athugasemd1972If You Give a Dance, You Gotta Pay the BandFishSjónvarpsmynd1973-1976One Life to LiveDr. Joshua „Josh“ HallSjónvarpssería1975Cornbread, Earl and MeWilford Robinsonsem Laurence Fishburne III1979Fast BreakGötubarnsem Laurence Fishburne III1979Apocalypse NowTyrone „Clean“ Millersem Larry Fishburne1980The Six O'Clock FolliesRobby RobinsonSjónvarpssería1980Willie & PhilWilsonsem Laurence Fishburne III1980A Rumor of WarLightbulbsem Larry Fishburne1982Death Wish IICuttersem Laurence Fishburne III1983I Take These MenHank JohnsonSjónvarpsmynd  Larry Fishburne1983For Us the Living: The Medgar Evers StoryJimbo CollinsSjónvarpsmynd  sem Larry Fishburne1993Rumble FishMidgetsem Larry Fishburne1984The Cotton ClubBumpy Rhodessem Larry Fishburne1985The Color PurpleSwainsem Larry Fishburne1986QuicksilverVodoosem Larry Fishburne1986Band of the HandCreamsem Larry Fishburne1987A Nightmare on Elm Street: Dream WarriorsMaxsem Larry Fishburne1987Gardens of StoneSgt. Flanagansem Larry Fishburne1987Cherry 2000Glu Glu lögfræðingursem Larry Fishburne1988School DazeDap 1988Red HeatLt. Charlie Stobbssem Larry Fishburne1990King of New YorkJimmy Jumpsem Larry Fishburne1990CadenceRoosevelt Stokessem Larry Fishburne1990Decoration DayMichael Waring, DOD ManSjónvarpsmynd1991Class ActionNick Holbrooksem Larry Fishburne1991Boyz n the HoodFurious Stylessem Larry Fishburne1992Deep CoverRussell Stevens Jr. / John Hullsem Larry Fishburne1993What's Love Got to Do with ItIke Turner, Sr. 1993Searching for Bobby FischerVinnie 1995Higher LearningPrófessor Maurice Phipps 1995Bad CompanyNelson Crowe / Kynnir 1995Just CauseFógetinn Tanny Brown 1995The Tuskegee AirmenHannibal LeeSjónvarpsmynd1995OthelloOthello 1996Before Your EyesKynnirSjónvarpsmynd1996FledCharles Piper 1997Miss Evers' BoysCaleb HumphriesSjónvarpsmynd1997Event HorizonKapteinn Miller 1997HoodlumBumpy Johnson 1998Always OutnumberedSocrates FortlowSjónvarpsmynd1999The MatrixMorpheus 2000Once in the Life20 / 20 Mike  2001Osmosis JonesThraxTalaði inn á2003Biker BoyzSmoke 2003The Matrix ReloadedMorpheus 2003Enter the MatrixMorpheusTölvuleikur  Talaði inn á 2003Decoded: The Making of „The Matrix Reloaded“Hann sjálfurSjónvarpsmynd2003Mystic RiverSgt. Whitey Powers 2003The Matrix RevolutionsMorpheus 2005Assault on Precinct 13Marion Bishop 2005The Matrix OnlineMorpheusTölvuleikur  Talaði inn á2005Kiss Kiss Bang BangBear in Genaros Beer Commericalóskráður á lista  Talaði inn á2005True Crime: New York CityIsaiah Reed Tölvuleikur  Talaði inn á2006Akeelah and the BeeDr. Larabee 2006Mission: Impossible IIITheodore Brassel 2006Five FingersAhmat 2006BobbyEdward 2007Teenage Mutant Ninja TurtlesKynnir Talaði inn á2007Fantastic Four: Rise of the Silver SurferThe Silver SurferTalaði inn á2007 The Death and Life of Bobby ZTad Gruzsa 200821Cole Williams 2008Tortured Archie Green 2008Days of Wrathónefnt hlutverk 2009Black Water TransitJack2009ArmoredBaines2009CSI: Crime Scene Investigation – Deadly IntentRaymond „Ray“ LangstonTölvuleikur  í eftirvinnslu2009CR: Enter the MatrixMorpheusTölvuleikur2010PredatorsNoland2011ContagionDr. Ellis CheeverKvikmyndatökur í gangi20114ChosenRalph MenarÍ frumvinnslu Sjónvarp Ár Titill Hlutverk Athugasemd1981Trapper John, M.D.HobieÞáttur: Finders Keepers  sem Larry Fishburne1982MASHUndirliðsþjálfinn DorseyÞáttur: The Tooth Shall Set You Free  sem Larry Fishburne1982Strike ForceF.T.Þáttur: Humiliation  sem Larry Fishburne1986Hill Street BluesMaurice HaynesÞáttur: Look Homeward, Ninja1986Miami ViceFangavörðurinn KellerÞáttur: Walk-Alone1986-1987Pee-wee's PlayhouseCowboy Curtis3 þættir1987Spenser: For HireDavid MukendeÞáttur: Personal Demons1989The EqualizerCasey TaylorÞáttur: Race Traitors1991The American ExperienceMartin DelanyÞáttur: The Massachusetts 54th Colored Infantry1993TribecaMartinÞáttur: The Box2008- til dagsCSI: Crime Scene InvestigationDr. Raymond Langston62 þættir2009CSI: MiamiDr. Raymond LangstonÞáttur: Bone Voyage2009CSI: NYDr. Raymond LangstonÞáttur: Hammer Down

 Framleiðandi 
 TriBeCa  (1993)
 Hoodlum (1997)
 Once in the Life (2000)
 Akeelah and the Bee (2006)

 Handritshöfundur 
 Once in the Life (2000)

 Leikstjóri 
 Once in the Life (2000)

 Verðlaun og tilnefningar 
Óskarsverðlaunin
 1994: Tilnefndur sem besti leikari fyrir What's Love Got to Do with It

Academy of Science Fiction, Fantasy & Horror Films
 2000: Tilnefndur sem besti aukaleikari fyrir The Matrix

Acapulco Black-kvikmyndahátíðin
 1998: Tilnefndur sem besti leikari fyrir Hoodlum

BET-verðlaunin
 2004: Tilnefndur sem besti leikari

Black Movie-verðlaunin
 2006: Verðlaun sem besta kvikmyndin fyrir Akeelah and the Bee
 2006: Verðlaun sem besti aukaleikari fyrir Akeelah and the Bee

Black Reel-verðlaunin
 2011: Tilnefndur sem besti aukaleikari fyrir Predators
 2007: Tilnefndur fyrir bestu kvikmyndina fyrir Akeelah and the Bee
 2007: Tilnefndur sem besti aukaleikari fyrir Akeelah and the Bee
 2000: Tilnefndur sem besti leikari fyrir The Matrix

Blockbuster Entertainment-verðlaunin
 2000: Verðlaun sem besti aukaleikari fyrir The Matrix

Boston Society of Film Critics-verðlaunin
 2003: Verðlaun sem besti leikhópur fyrir Mystic River

CableACE-verðlaunin
 1997: Verðlaun sem besta kvikmyndin fyrir Miss Ever´s Boys

Chicago International-verðlaunin
 2000: Career Achievement-verðlaunin

Emmy-verðlaunin
 1997: Verðlaun sem besti leikari í sjónvarpsmynd fyrir Miss Ever's Boys
 1997: Tilnefndur sem besti leikari í míniseríu eða sjónvarpsmynd fyrir Miss Ever's Boys
 1996: Tilnefndur sem besti leikari í míniseríu eða sjónvarpsmynd fyrir The Tuskegee Airmen
 1993: Verðlaun sem besti gestaleikari í dramaseríu fyrir Tribeca

Golden Globe-verðlaunin
 1996: Tilnefndur sem besti leikari í míniseríu eða sjónvarpsmynd fyrir Tuskegee Airmen

Hollywood-kvikmyndahátíðin
 2006: Verðlaun sem besti leikhópur fyrir Bobby

Image-verðlaunin
 2011: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir CSI: Crime Scene Investigation
 2010: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir CSI: Crime Scene Investigation
 2009: Tilnefndur sem besti aukaleikari í dramaseríu fyrir CSI: Crime Scene Investigation
 2007: Tilnefndur sem besti leikari fyrir Akeeleh and the Bee
 2006: Tilnefndur sem besti leikari fyrir Assault on Precinct 13
 2004: Tilnefndur sem besti leikari fyrir The Matrix: Revolution
 2000: Tilnefndur sem besti leikari fyrir The Matrix
 1999: Verðlaun sem besti leikari í míniseríu eða sjónvarpsmynd fyrir Always Outnumbered
 1998: Verðlaun sem besti leikari í míniseríu eða sjónvarpsmynd fyrir Miss Ever's Boys
 1998: Tilnefndur sem besti leikari fyrir Hoodlum
 1996: Verðlaun sem besti leikari í míniseríu eða sjónvarpsmynd fyrir Tuskegee Airmen
 1996: Tilnefndur sem besti leikari fyrir Othello

Independent Spirit-verðlaunin
 1993: Tilnefndur sem besti leikari fyrir Cover Lead

MTV Movie-verðlaunin
 2000: Verðlaun fyrir bestu slagsmálin með Keanu Reeves fyrir The Matrix
 2000: Tilnefndur sem besta par í kvikmynd fyrir The Matrix

PGA-verðlaunin
 1998: Television Producer of the Year award in Longform fyrir Miss Ever's Boys

Phoenix-kvikmyndahátíðin
 2006: Copper Wing Tribute-verðlaunin

Satellite-verðlaunin
 1999: Tilnefndur sem besti leikari í míniseríu eða sjónvarpsmynd fyrir Always Outnumbered

Screen Actors Guild-verðlaunin
 2007: Tilnefndur sem besti leikhópur fyrir Bobby
 2004: Tilnefndur sem besti leikhópur fyrir Mystic River
 1996: Tilnefndur sem besti leikari í míniseríu eða sjónvarpsmynd fyrir Tuskegee Airmen

ShoWest Convention USA
 2008: Verðlaun sem besti leikhópur fyrir 21
 2006: Distinguished Decade of Achievement in Film

 Tilvísanir 

 Heimildir 


 Tenglar 
 The Official Website of Actor Laurence Fishburne


Fishburne, Laurence