Zeólítar

Zeólítar eru flokkur holufyllinga sem hafa efnasamsetningu natríums, kalíum og/eða kalsíum álsiliköt er innihalda laust bundið vatn. Þegar loft er þurrt og hiti er vægur þá missa þeir vatnið en taka það upp aftur í röku lofti.

 Lýsing 
Oftast nær hvítir eða glærir. Leysast upp í heitri saltsýru eða við kólnun þá skilst út kísilhlaup. Hafa gler-eða skelplötugljáa. 

48 tegundir hafa verið nefndar og hér á landi finnast um 20 tegundir af þeim. 

 Greining og flokkun 
Greindir eftir lögun í þrjá aðalflokka
 Þráð-eða nálarlaga
 Skólesít
 Mesólít
 Thomsonít
 (Natrólít)
 Laumontít
 Phillipsít
 Garronít
 Gismondín
 Eríonít
 Plötu-eða blaglaga
 Stilbít
 Heulandít
 Epistilbít
 Levyn
 Yugawaralít
 Eríonít
 Cowlesít
 Thomsonít
 Laumonít
 Tenings-eða kubblaga
 Kabasít
 Analsím
 (Wairakít)
 Phillipsít 

 Uppruni 
Zeólítar myndast við ummyndun og holufyllingu bergs. Þegar vatn leikur um bergið þá hitnar það og því sem meir sem það leitar dýpra og mest af því kemst í snertingu við nýlegt kvikuinnskot. Við hitnun þá leysist vatnið og ýmis efni úr berginu og nýjar steindir koma í staðinn. Ef vatnið kólnar þá falla steinefnin út. Ef holur eða sprungur eru í berginu þá fyllast þær af steinefnum og mynda sprungu- og holufyllingar.

 Heimild 
 Kristján Sæmundsson og Einar Gunnlaugsson (1999) Íslenska steinabókin. ISBN 9979-3-1856-2

Flokkur:Bergtegundir