Vetnissamsætur

Vetnissamsætur eru samsætur vetnis (H). Náttúrlega finnast aðeins þrjár þeirra, 1H (einvetni), 2H (tvívetni), og 3H (þrívetni), en fáeinar mjög óstöðugar vetnissamsætur, (4H, 5H, 6H og 7H), hafa verið myndaðir í tilraunastofum.

Táknið D er stundum notað yfir tvívetni sem kemur af nafninu deuterium og táknið T er stundum notað yfir þrívetni sem kemur af nafninu tritium, en alþjóðasamtök um hreina og hagnýta efnafræði (IUPAC) mæla ekki með þessum rithætti.

 Vetni-1 (einvetni) 

1H er 99.98% af öllu vetni og því langalgengasta vetnissamsæta. Þar sem kjarni þess inniheldur bara eina róteind í kjarnanum. Efnið er einnig nefnt prótín sem kemur af orðinu protium en það vísar til enska heitisins á róteind; proton.

 Vetni-2 (tvívetni) 

2H eða D frá orðinu deuterium (einnig þekkt sem þungt vetnihttp://herdubreid.rhi.hi.is:1026/wordbank/terminfo?idTerm=325603&FirstResult=0&mainlanguage=IS eða þungavetni) inniheldur eina róteind og eina nifteind í kjarnanum. Um 0.0026 – 0.0184% af öllu vetni á Jörðinni samanstendur af tvívetni. Tvívetni er ekki geislavirkt.

Vatn sem hefur verið auðgað með sameindum sem innihalda tvívetni frekar en einvetni kallast þungt vatn.

 Vetni-3 (þrívetni) 

3H eða T frá orðinu tritium (einnig þekkt undir nafninu þrívetni eða ofurþungt vetni) hefur eina róteind og tvær nifteindir í kjarna sínum. Þrívetni er geislavirkt.

 Vetni-4 

4H er mjög óstöðug samsæta vetnis, en kjarni þess samanstendur af einni róteind og þremur nifteindum. Vetni-4 hefur verið myndað með því að skjóta tvívetniskjörnum í þrívetni.

 Vetni-5 

5H er mjög óstöðug samsæta vetnis, en kjarni þess samanstendur af einni róteind og fjórum nifteindum. Vetni-5 hefur verið myndað með því að skjóta þrívetniskjörnum í þrívetni.

 Vetni-6 
Kjarni 6H samanstendur af einni róteind og fimm nifteindum.

 Vetni-7 
Kjarni 7H samanstendur af einni róteind og sex nifteindum.

Heimildir

Ytri tenglar


 Umfjöllun um vetni og samsætur þess 
 Eindir í atómum , glærur frá Menntaskólanum í Reykjavík

Flokkur:Vetni
*