Mataræði

Mataræði er allur sá matur sem maðurinn neytir. Orðið er einkum notað í tengslum við þær venjubundnu ákvarðanir sem fólk tekur um hvað það borðar. Þótt menn séu alætur þá hafa matarhefðir, trúarbrögð og siðferði mikil áhrif á mataræði fólks. Það mataræði sem fólk kýs sér getur verið hollt eða óhollt út frá því sjónarmiði að einstaklingurinn fái næga næringu; bætiefni, steinefni og eldsneyti, í formi matar. Mataræði er talið hafa umtalsverð áhrif á breytileika langlífi og tíðni vissra sjúkdóma milli ólíkra samfélaga.

Hefðbundið mataræði
Hefðbundið mataræði byggist yfirleitt á staðbundinni matvælaframleiðslu, t.d. sjávarfang við sjávarsíðuna og landbúnaðarafurðir til sveita. Í sumum tilvikum eru þær tegundir jurta og dýra sem voru uppistaðan í staðbundnum mat, ekki lengur til þar sem afkastameiri tegundir hafa tekið yfir markaði. Samtök eins og t.d. Slow Food-hreyfingin reyna að vinna gegn þessari þróun og endurheimta eða varðveita staðbundnar tegundir sem eru uppistaðan í hefðbundnu mataræði.

Einstaklingsbundið mataræði
Margt fólk takmarkar þann mat sem það borðar af ýmsum ástæðum, svo sem vegna heilsufars, siðferðis, umhverfisáhrifa og annarra þátta sem mataræði hefur áhrif á. Á Vesturlöndum er algengt að fólk taki ákvörðun um að forðast dýraafurðir í einhverjum mæli (sbr. grænmetisfæði, ávaxtafæði o.s.frv.) eða jafnvel halda sig frá tilteknum matreiðsluaðferðum (sbr. hráfæði). Megrunarfæði er sérstakt mataræði sem er hugsað sem liður í þyngdarstjórnun, venjulega í tengslum við aukna hreyfingu.

Tegundir mataræðis
 Tegundir mataræðis  Kjötætumataræði  Alæta  Grænkeri  Grænmetisæta  Halal  Kosher Veiðimenn ogsafnarar Grænmeti    10px  10px  10px  10px  10px  10px Alifuglar     10px  10px      10px  10px  10px Fiskar  10px  10px      10px  10px  10px Sjávarréttir (ekki fiskar)  10px  10px      10px  10px  Nautakjöt  10px  10px      10px  10px  10px Svínakjöt  10px  10px         10px Mjólkurafurðir  10px  10px    (10px)  10px  10px   Hunang    10px   (10px)  10px  10px  10px Egg  10px  10px   (10px)  10px  (10px)  10px Kornmeti    10px  10px  10px  10px  10px  (10px) Skordýr  10px  10px    10px    10px

 Tenglar 
 Könnun á mataræði Íslendinga; grein í Morgunblaðinu 1991 
Erlendir
 Nordic Nutrition Recommendations 2004. Integrating nutrition and physical activity Rit frá Norrænu ráðherranefndinni.

Flokkur:Mataræði