Elri

Elri Beygingarlýsing íslensks nútímamáls eða ölur (fræðiheiti: Alnus) er ættkvísl trjáa og runna af birkiætt (Betulaceae). Í ættkvíslinni eru um 35 tegundir af trjám og runnum. Elri hefur aðallega útbreiðslu á norðurhveli en til eru elritegundir við Andesfjöll og í Suður-Asíu. 

 Orðsifjar
Nafnið elri eða ölur er af er upprunnið úr forngermönsku rótinnihttp://www.etymonline.com/index.php?term=alder&allowed_in_frame=0 aliso og aluz. Ættkvíslarheitið Alnus er gamalt latneskt heiti yfir elri. Bæði latínuheitið og germanska heitið koma úr frum-indóevrópsku rótinni  el-, í merkingunni "rauður" eða "brúnn", sem er einnig er rótin fyrir orðin elgur og álmur.http://www.etymonline.com/index.php?term=elk&allowed_in_frame=0 Beyging heitisins ölur á íslensku er í eintölu: nf. ölur, þf. ölur, þgf. ölri ef. ölurs.

Á Íslandi
Elri beislar næringarefnið nitur úr andrúmsloftinu með hjálp rótargerla við ræturnar. Elritegundir eru landnemaplöntur og geta því hentað vel til landgræðslu. Hérlendis hefur einkum sitkaelri verið reynt í landgræðslu.

Tegundir sem reyndar hafa verið á Íslandi eru m.a.: 

 Gráelri (Alnus incana):  Evrópsk tegund sem vex allt að norður-Noregi. Einstofna tré með breiða krónu. 
 Blæelri (Alnus incana subsp. tenuifolia):  Norður-amerísk undirtegund gráelris.
 Sitkaelri (Alnus viridis subsp. sinuata): Runnkennt og margstofna tré, ættað frá vesturströnd Ameríku.
 Svartelri/Rauðelri (Alnus glutinosa): Evrópsk tegund. Þrífst á blautum svæðum.
 Ryðelri (Alnus rubra)Elritegundir  Skógræktin. Skoðað 18. janúar, 2016.: Norður-amerísk tegund. Stórvaxnasta elritegundin. Verður allt að 20-30 metra hátt tré.


Þessar tegundir þrífast vel á Íslandi og á rýru land. Þær þrífast samt best þar sem grunnvatn stendur hátt. Á mjög þurrum melum eiga þær oft erfitt fyrstu árin.Elri gæti komið í stað lúpínu. Vísir. Skoðað 27. maí, 2016.

 Flokkun 

Ættkvíslin skiptist í þrjár undirættkvíslir (subgenera):

Subgenus Alnus: 

 Alnus acuminata Kunth —  Mexíkó, mið og suður Ameríka.
 Alnus cordata  (Loisel.) Duby —  Ítalía, Albanía, Korsíka.
 Alnus cremastogyne Burkill — Kína.
 Alnus firma Siebold & Zucc. — Buskölur - Kyūshū eyja í Japan
 Alnus glutinosa  (L.) Gaertn. — Rauðölur/Svartölur - Evrópa, mið Asía.
 Alnus hirsuta (Spach) Rupr. — Hæruölur - Japan, Kórea, Manchuria, Síbería, austast í Rússlandi
 Alnus incana  (L.) Moench — Gráölur - Evrasía, Norður Ameríka
 Alnus incana ssp. incana  - Gráölur
 Alnus incana ssp. hirsuta (Spach) Á. & D.Löve (=A. hirsuta Spach)- Hæruölur
 Alnus incana ssp. rugosa (Du Roi) R.T.Clausen (=A. rugosa Du Roi)- Vætuölur
 Alnus incana ssp. tenuifolia (Nutt.) Breitung (=A. tenuifolia Nutt.)- Blæölur
 Alnus japonica (Thunb.) Steud. — Mýraölur -  Japan, Kórea, Taiwan, austur Kína, austast í Rússlandi
 Alnus jorullensis Kunth — Mexíkó, Guatemala, Hondúras.
 Alnus mandshurica (Callier) Hand.-Mazz. — austast í Rússlandi, norðaustur Kína, Kórea
 Alnus matsumurae Callier — Honshū eyja í Japan
 Alnus nepalensis D.Don —  Himalaja, Tíbet, Yunnan, Nepal, Bhutan, Myanmar, Thailand.
 Alnus oblongifolia Torr. —  Arizona, Nýja Mexíkó, Sonora, Chihuahua 
 Alnus orientalis Decne. — suður Tyrkland, norðvestur Sýrland, Kýpur, Líbanon, Palestína, Íran 
 Alnus pendula Matsum. — Hengiölur - Japan, Kórea 
 Alnus rugosa  (Du Roi) Spreng. — Vætuölur - norðaustur N-Ameríka 
 Alnus rhombifolia Nutt. — Bandaríkin (Kalifornía, Nevada, Oregon, Washington, Idaho, Montana) 
 Alnus rubra Bong. — Ryðölur - N-Ameríka (Alaska, Yukon, Breska Kólumbía, Kalifornía, Oregon, Washington, Idaho, Montana.) 
 Alnus serrulata  (Aiton) Willd. — Sagölur - austur N-Ameríka 
 Alnus sieboldiana Matsum. — Japan, Ryukyu eyjar
 Alnus subcordata  C.A.Mey. — Kákasus, Íran
 Alnus tenuifolia Nutt. — Blæölur - norðvestur N-Ameríka 
 Alnus trabeculosa Hand.-Mazz. — Kína, Japan

Subgenus Clethropsis. 
 Alnus formosana (Burkill) Makino — Formósuölur - Taívan
 Alnus maritima (Marshall) Muhl. ex Nutt. — Strandölur - Bandaríkin (Georgía, Delaware, Maryland, Oklahoma).
 Alnus nitida (Spach) Endl. — vestur Himalaja, Pakistan, Indland, Nepal.

Subgenus Alnobetula. 
 Alnus alnobetula (Ehrh.) K.Koch
 Alnus viridis (Chaix) DC. 1805) — Tempruð og kuldabeltissvæði  Evrópu, Asíu og N-Ameríku. 
 Alnus viridis ssp. crispa (Ait.) Turrill.- Grænölur - norðaustur N-Ameríka, S Grænland
 Alnus viridis ssp. fruticosa (Rupr.) Nyman- Hrísölur - Síbería, Mansjúría
 Alnus viridis ssp. maximowiczii  - Fjallölur - Japan
 Alnus viridis ssp. sinuata (Regel) Á.Löve & D.Löve- Sitkaölur - vestur N-Ameríka og lengst í norðaustur Síberíu 
 Alnus viridis ssp. viridis (Regel) Á.Löve & D.Löve- Kjarrölur - mið Evrópa


 Óvíst með undirætt
 Alnus djavanshirii H.Zare: Íran
 Alnus dolichocarpa H.Zare, Amini & Assadi: Íran
 Alnus fauriei H.Lév. & Vaniot: Honshu eyja í Japan
 Alnus ferdinandi-coburgii C.K.Schneid.: suður Kína
 Alnus glutipes (Jarm. ex Czerpek) Vorosch.: Yakutiya hérað í Síberíu
 Alnus hakkodensis Hayashi: Honshu eyja í Japan
 Alnus henryi C.K.Schneid.: Taívan
 †Alnus heterodonta (Newberry) Meyer & Manchester 1987: Oligocene steingervingur í Oregon
 Alnus lanata Duthie ex Bean: Sichuan í Kína
 Alnus mairei H.Lév.: Yunnan í Kína
 Alnus maximowiczii Callier -  Fjallölur - Japan, Kórea, austast í Rússlandi
 Alnus paniculata Nakai: Kórea
 Alnus serrulatoides Callier: Japan
 Alnus vermicularis Nakai: Kórea

 Blendingar
 Alnus × elliptica Req.—Ítalía. (A. cordata × A. glutinosa)
 Alnus × fallacina  Callier—Ohio, New York ríki, Vermont, New Hampshire, Maine. (A. incana subsp. rugosa × A. serrulata)
 Alnus × hanedae Suyinata—Japan. (A. firma × A. sieboldiana)
 Alnus × hosoii Mizush.—Japan. (A. maximowiczii × A. pendula)
 Alnus × mayrii Callier—austast í Rússlandi, Japan. (A. hirsuta × A. japonica)
 Alnus × peculiaris Hiyama—Kyūshū eyju í Japan. (A. firma × A. pendula)
 Alnus × pubescens Tausch.—Norður og mið Evrópa. (A. glutinosa × A. incana)
 Alnus × suginoi Sugim.—Japan. (A. hirsuta × A. serrulatoides)

Tenglar
Elri - Umfjöllun Skógræktarfélags Eyjafjarðar

 Tilvísanir 

Flokkur:Birkiætt
Flokkur:Elri
Flokkur:Niturbindandi tré og runnar