Stírur

Stírur kallast storknuð tár í augnkrókum. Vanalega myndast stírur ekki í vöku, heldur meðan viðkomandi sefur. Þegar svo er komið er talað um að sá sé með „stírur í augunum“ og nær þeim úr með því að núa stírunum úr augunum. Athugið að sögnin „að stíra“ er eiginlega aðeins notuð í orðasambandinu „einhvern stírir í augun“ sem merkir að einhver verður þreyttur í augunum. Stírur er nefnilega einnig haft um þreytu í augum, sbr. lýsingarorðið stírueygður. 

Um orðið
Ekki er vitað um að þetta orð sé notað í eignarfalli.
Orðsifjar
Orðið „stírur“ er samstofna nýnorska orðinu stira, miðsænska orðinu stira (sem merkir að „stara“), austur-frísneska orðinu stīren (að „stífna“ eða að „stara“), nýháþýska orðinu stieren (að „stara“). Bera má saman við austur-frísneska orðið stīr („stífur“), nýháþýska orðið stier („stífur“, „stafandi“). Sagnorðið að stíra er líklega dregið af lýsingarorðinu *stīra-, *stĭra- (samanber íslenska orðið stira sem merkir að „stara“).

Einnig tengt litháíska orðinu stỹros ãkys („stýrð augu“), stìrsti (að „stífna“), latneska orðinu stīria („dropi sem hefur frosið“, „klaki“, „grýlukerti“), gríska orðinu stílē („dropi“) sem er af rótinni *stā-, *stĭ- (að „vera stífur“, að „þrengjast saman“) með l-viðskeyti. Berist saman við orðið steinn, stía, stím og mögulega stíll.

Heimildir

Tenglar

Hvað eru stírur í augunum?  á heimasíðu Lifandi Vísinda

Flokkur:Einkenni
Flokkur:Augnlækningar