Barnafoss

Barnafoss er foss í Hvítá, í þrengingum (gljúfri) við jaðar Hallmundarhrauns rétt fyrir ofan Hraunfossa.

Til eru heimildir fyrir því að fossinn hafi áður verið nefndur Bjarnafoss. Svæðið  var friðlýst árið 1987.

Staðhættir
Þar er steinbogi yfir ána, en engum er ráðlagt að reyna að fara yfir hann. Sagnir eru um annan steinboga á ánni á þessum stað sem nú er horfinn. Bogarnir neðan fossins hurfu á sjötta og sjöunda áratugnum, en boginn á gömlu fossbrúninni er alltaf þurr nema í flóðum. sjálf fossbrúnin er komin tugum metrum ofar en áður og er nú iðuflaumur þar sem áður var aðalafossinn. Erfið aðkoma er að steinboganum sem hefur alltaf heillað ofurhuga og stökk þar yfir aðkomumaður um miðja síðustu öld og síðast varð þar banaslys árið 1984.

Rétt neðan við Barnafoss er göngubrú yfir ána, upphaflega byggð 1891, en endurbyggð um 1954 og viðhaldið síðan.
* Barnafossbrú 100 ára; Mathias Á Mathiessen, Morgunblaðið 1. september 1991, bls. 32–33.
Er þetta fyrsta brúin sem byggð var yfir Hvítá í Borgarfirði og var notuð af bændum í Hálsasveit og Reykholtsdal til þess að reka fé til sumarbeitar á Arnarvatnsheiði og sleppa þannig við erfið og hættuleg vöð yfir Geitá, Kaldá, Hvítá og Norðlingafljót.

 Þjóðsagan um Barnafoss 
Sagan segir að steinbogi af náttúrunnar hendi hafi áður fyrr þjónað sem brú yfir Hvítá. En á jólum, endur fyrir löngu, hélt heimilisfólk í Hraunsási til kirkju á Gilsbakka í Hvítársíðu, sem er bær hinum megin við fossinn. Tveir ungir strákar voru skildir eftir á Hraunsási. Þeim leiddist og veittu heimilisfólkinu eftirför. Er þeir komu á steinbogann litu þeir niður, misstu jafnvægið og féllu í ána. Eftir það lét húsfrúin að Hraunsási höggva bogann niður.

 Nálægir staðir 
 Deildartunguhver
 Hraunfossar
 Surtshellir
 Víðgelmir
 Langjökull
 Reykholt í Borgarfirði
Gilsbakki í Hvítársíðu

 Tilvísanir 

 Heimildir 



 Tenglar 

 Barnafoss - þjóðsögur Jóns Árnasonar

 Barnafoss og Verðandi; Sigurjón Jónsson frá Þorgeirsstöðum, Tíminn Sunnudagsblað 5. maí 1963, bls 390–392.
 Barnafossar; Þórður Helgason, Són janúar 2012, bls. 151–167.

Flokkur:Fossar á Íslandi
Flokkur:Hvítársíða
Flokkur:Íslenskar þjóðsögur